Postanowienie I A Ca 113/13 W YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D nia 26 kw ietnia 2013 r. Sąd A pelacyjny w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I A Ca 113/13 W YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D nia 26 kw ietnia 2013 r. Sąd A pelacyjny w G dańsku - W ydział I Cyw ilny w składzie: Przew odniczący: SSA M irosław Ożóg Sędziow ie: SA A rina Perkow ska SO del. Dorota C urzydło (spr.) Protokolant: stażysta A rieta Żuk po rozpoznaniu w dniu 26 kw ietnia 2013 r. w G dańsku na rozpraw ie spraw y z pow ództw a M t J przeciw ko Spółdzielni M ieszkaniow ej Lokatorsko-W łasnościow ej w S i B. J o zapłatę na skutek apelacji pow oda od w yroku Sądu O kręgow ego w G z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I C uchyla zaskarżony w yrok w punktach III (trzecim ), IV (czw artym ), V (piątym ) oraz VI (szóstym ) i w tym zakresie przekazuje spraw ę do ponow nego rozpoznania Sądowi O kręgow em u w G' pozostaw iając tem u Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępow ania za instancję odw oław czą. Sygn. akt I ACa 113/13 . kx _ - /"' §_\ Í: |3¿_¿(p,"_;f".í _ _¿|¿1=) L: . 1."""':'c`\!"':$ '~ "z§."!‹"~ ~- ' _ \ -"J”-. ' tą» "f WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - Wydział 1 Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Ozóg Sędziowie: SA Arina Perkowska SO del. Dorota Curzydło (spr.) Protokolant: stażysta Arleta Żuk po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa M Ł J przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej W S i B' J o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w G z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I C uchyla zaskarżony wyrok w punktach 111 (trzecim), IV (czwartym), V (piątym) oraz VI (szóstym) i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G' pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą. --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt I ACa 113/13 UZASADNIENIE Powód Mi Ji domagał się zasądzenia od pozwanej Spółdzielni M ieszkaniowej Lokatorsko - W łasnościowej w 5 kwoty zł wraz z odsetkami od dnia 1 lutego 2000 r. oraz odsetek skapitalizowanych za okres od 1 kw ietnia 1992 r. do 1 lipca 1993 r. wraz z odsetkami od tej kwoty od dnia 1 sierpnia 1993 r. tytułem wkładu budowlanego za lokal mieszkalny zajmowany przez powoda, który stanowił % wartości lokalu. Nadto domagał się kwoty i zł tytułem pomówień pow oda i jego dyskredytow ania przed Sądem Rejonowym w K w sprawie I C , a także za długi wobec spółdzielni i dokonania bezprawnego przydziału m ieszkaniowego na rzecz Bi J; , w konsekwencji czego powód został bezdomny. W skazał przy tym, iż dom aga się, by % tej kwoty przekazane zostało na cele społeczne (hospicjum). Zarzucił, iż pomimo faktu, iż doszło do ustania członkostw a powoda w pozwanej spółdzielni nie otrzym ał on żadnej kwoty z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego. Po ostatecznym sprecyzow aniu pozwu, powód dom agał się zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty zł wraz z ustawowymi odsetkam i od dnia 7 lutego 2008 r. do dnia zapłaty tytułem ' % kwoty wkładu mieszkaniowego. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2010 r. powód dopozw ał B J wskazał, iż konieczność taka wynika z błędnego orzeczenia w zakresie podziału majątku dorobkowego, gdzie podziałowi podlegać pow inien nie wkład m ieszkaniowy (wierzytelność o zwrot) po wygaśnięciu spółdzielczego praw a do lokalu, jak przyjął Sąd Rejonowy w K . lecz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Pozwana Spółdzielnia M ieszkaniowa Lokatorsko - W łasnościowa w S; w niosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępow ania według norm przepisanych. Zarzuciła, że pow odowi nie przysługuje prawo do wypłaty wkładu mieszkaniowego bowiem po w ykluczeniu pow oda z członkostwa spółdzielni nie doszło do opróżnienia lokalu - co zdaniem pozwanej było warunkiem wypłaty wkładu. Nadto wskazała, że wkładem zadysponow ała B' J; i przeznaczyła go ponownie na pokrycie wkładu mieszkaniowego nowego lokatorskiego praw a do lokalu, które z uwagi na to iż przydział prawa nastąpił w czasie kiedy powód nadal pozostawał z B < J< w zw iązku m ałżeńskim , nabyte zostało do ich m ajątku wspólnego. / 2 Sygn. akt I ACa 113/13 UZASADNIENIE Powód Mi J: domagał się zasądzenia od pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w E kwoty zł wraz z odsetkami od dnia 1 lutego 2000 r. oraz odsetek skapitalizowanych za okres od 1 kwietnia 1992 r. do 1 lipca 1993 r. wraz z odsetkami od tej kwoty od dnia 1 sierpnia 1993 r. tytułem wkładu budowlanego za lokal mieszkalny zajmowany przez powoda, który stanowił % wartości lokalu. Nadto domagał się kwoty l zł tytułem pomówień powoda i jego dyskredytowania przed Sądem Rejonowym w K w sprawie l C , a także za długi wobec spółdzielni i dokonania bezprawnego przydziału mieszkaniowego na rzecz B‹ J: . w konsekwencji czego powód został bezdomny. Wskazał przy tym, iz domaga się, by % tej kwoty przekazane zostało na cele społeczne (hospicjum). Zarzucił, iż pomimo faktu, iz doszło do ustania członkostwa powoda w pozwanej spółdzielni nie otrzymał on zadnej kwoty z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego. Po ostatecznym sprecyzowaniu pozwu, powód domagał się zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty zł wraz z ustawovvymi odsetkami od dnia 7 lutego 2008 r. do dnia zapłaty tytułem ' % kwoty wkładu mieszkaniowego. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2010 r. powód dopozwał B J wskazał, iż konieczność taka wynika z błędnego orzeczenia w zakresie podziału majątku dorobkowego, gdzie podziałowi podlegać powinien nie wkład mieszkaniowy (wierzytelność o zwrot) po wygaśnięciu spółdzielczego prawa do lokalu, jak przyjął Sąd Rejonowy w K _ lecz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko ~ Własnościowa w S: wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła, że powodowi nie przysługuje prawo do wypłaty wkładu mieszkaniowego bowiem po wykluczeniu powoda z członkostwa spółdzielni nie doszło do opróżnienia lokalu - co zdaniem pozwanej było warunkiem wypłaty wkładu. Nadto wskazała, ze wkładem zadysponowała B' J: i przeznaczyła go ponownie na pokrycie wkładu mieszkaniowego nowego lokatorskiego prawa do lokalu, które z uwagi na to iz przydział prawa nastąpił w czasie kiedy powód nadal pozostawał z B‹ J: w związku małzeńskim , nabyte zostało do ich majątku wspólnego. --- STRONA 3 --- 3 Pozwana B I nie ustosunkowała się do treści pozw u i bez uspraw iedliwienia nie stawiła się na wezwanie Sądu na rozprawę. W yrokiem z dnia 2 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w G i w punkcie I. zasądził od pozwanej Bi J la rzecz powoda M I kwotę zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 marca 2010 r., w punkcie II umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa; w punkcie III oddalił powództwo w pozostałej części, w punkcie IV. odstąpił od obciążania powoda kosztam i procesu; w punkcie V zasądził od pozwanej B J i na rzecz powoda kwotę zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w punkcie VI zasądził od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w G i na rzecz adwokata M M > kwotę zł tytułem zwrotu kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu oraz w punkcie VII nakazał ściągnąć od pozwanej B < Je ej na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w G> kwotę tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne: Powód M J i B J zawarli zw iązek m ałżeński w dniu _ r. przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w S W dniu 1 lipca 1993 r. zarząd Spółdzielni M ieszkaniowej Lokatorsko W łasnościowej w S, przydzielił M J lokal mieszkalny, położony przy ul. B nr o powierzchni 70,80 m2, na warunkach lokatorskiego praw a do lokalu. W raz z powodem w lokalu prawo zam ieszkiwać mieli B . J oraz ich dzieci - A i R Ustalił Sąd pierwszej instancji, że M J wniósł na rzecz Spółdzielni M ieszkaniowej Lokatorsko - W łasnościowej wkład m ieszkaniow y w wysokości % jego wartości, tj. kwotę zł. i został przyjęty w poczet członków Spółdzielni. Zgodnie z ustaleniam i Sądu Okręgowego uchw ałą Rady Nadzorczej pozwanej z dnia 17 m aja 1995 r. pow ód został wykluczony z członkostwa M ieszkaniowej Lokatorsko - W łasnościowej w S a na m ocy wyroku Sądu Rejonowego w K ; z dnia 24 m aja 2000 r. I C , który uprawom ocnił się 16 czerwca 2000 r. , orzeczono eksm isję pow oda i jego rodziny z zajm owanego przez nich lokalu mieszkalnego. U stalił nadto, że w dniu 12 czerwca 2000 r. B J złożyła deklarację przystąpienia do pozwanej spółdzielni po czym w dniu 9 października 2000 r. zaw arła z pozwaną porozum ienie, na mocy którego uznała zadłużenie w wysokości ' zł i zobowiązała się do jego uregulowania. W dniu 26 października 2000 r. zarząd spółdzielni przydzielił B J m ieszkanie położone przy ul. B na warunkach lokatorskiego praw a do lokalu mieszkalnego. W 3 Pozwana B I nie ustosunkowała się do treści pozwu i bez usprawiedliwienia nie stawiła się na wezwanie Sądu na rozprawę. Wyrokiem z dnia 2 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w G . w punkcie I. zasądził od pozwanej B‹ J ia rzecz powoda M J; kwotę zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 marca 2010 r., w punkcie II umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa; w punkcie III oddalił powództwo w pozostałej części, w punkcie IV. odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu; w punkcie V zasądził od pozwanej B J = na rzecz powoda kwotę zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w punkcie VI zasądził od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w G 1 na rzecz adwokata M M › kwotę zł tytułem zwrotu kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu oraz w punkcie VII nakazał ściągnąć od pozwanej B' Jz ej na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Gr kwotę tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne: Powód M J i B J zawarli związek małżeński w dniu _ r. przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w S W dniu 1 lipca 1993 r. zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko Własnościowej w S. przydzielił M J lokal mieszkalny, położony przy ul. B nr o powierzchni 70.80 mz, na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu. Wraz z powodem w lokalu prawo zamieszkiwać mieli B . J oraz ich dzieci - A i R Ustalił Sąd pierwszej instancji, że M J wniósł na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej wkład mieszkaniowy w wysokości % jego wartości, tj. kwotę zł. i został przyjęty w poczet członków Spółdzielni. Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego uchwałą Rady Nadzorczej pozwanej z dnia 17 maja 1995 r. powód został wykluczony z członkostwa Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w S a na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K 1 z dnia 24 maja 2000 r. I C , który uprawomocnił się 16 czerwca 2000 r. , orzeczono eksmisję powoda i jego rodziny z zajmowanego przez nich lokalu mieszkalnego. Ustalił nadto. że w dniu 12 czerwca 2000 r. B J złożyła deklarację przystąpienia do pozwanej spółdzielni po czym w dniu 9 października 2000 r. zawarła z pozwaną porozumienie, na mocy którego uznała zadłużenie w wysokości ' zł i zobowiązała się do jego uregulowania. W dniu 26 paździemika 2000 r. zarząd spółdzielni przydzielił B J mieszkanie położone przy ul. B na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. W --- STRONA 4 --- 4 przydziale wskazano, iż m a ona prawo używania przydzielonego lokalu na cele mieszkaniowe wraz z rodziną i domownikami. Zgodnie z ustaleniam i Sądu Okręgowego w dniu 17 maja 2001 r. Sąd Rejonowy w K wydał wyrok w Sprawie , m ocą którego zniesiono ustaw ow ą wspólność majątkową m ałżeńską pomiędzy powodem M J oraz B f J , wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego - z dniem 1 stycznia 1999 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K z dnia 28 m arca 2002 r., w sprawie I Ns , dokonano podziału majątku wspólnego M J i P J . W postanowieniu o podział majątku wspólnego Sąd ustalił, iż w skład majątku wspólnego wchodzi szereg ruchomości oraz wierzytelność wobec pozwanej z tytułu w ygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr . położonego w S przy ul. B w wysokości równowartości wkładu m ieszkaniow ego zwaloryzowanego według wartości rynkowej lokalu stanowiącego odrębną nieruchom ość tj. ) zł. Powodowi przyznano część tej wierzytelności w wysokości % tej kwoty, a E J; oozostałą kwotę. Ustalił Sąd pierwszej instancji, że w dniu 14 stycznia 2002 r. orzeczono rozwód pom iędzy B J " i M J U stalił także , że w Sądzie Okręgowym w G pod sygn. I C toczyła się sprawa z pow ództw a M J, przeciwko pozwanej spółdzielni oraz byłej żonie o zapłatę kwoty zł tytułem przypadającej na niego kwoty stanowiącej % wkładu m ieszkaniowego, a powództwo zostało oddalone, z uwagi na fakt, iż ponowny przydział lokalu dla B ' J; został dokonany w trakcie trw ania małżeństwa, jednak wspólność tego spółdzielczego prawa do lokalu nie została zniesiona na chwilę wydania orzeczenia. W yrokiem Sądu Rejonowego w K z dnia 5 października 2007 r. w sprawie III RC ustanowiono rozdzielność majątkową m iędzy B J . i M J w zakresie spółdzielczego prawa do lokalu położonego w S przy ul. B należącego do Spółdzielni M ieszkaniowej Lokatorsko - W łasnościowej w S Ustalił Sąd nadto, że powód nie otrzym ał z tytułu w kładu m ieszkaniowego żadnej kwoty. W artość budowy m etra kwadratowego m ieszkania wynosiła 1 zł. Łączna wartość lokalu mieszkalnego w S przy ul. B o powierzchni 70,80 m2 wynosiła Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustalając stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd oparł się na dokum entach dostarczonych przez strony, na aktach sprawy I C 4 przydziale wskazano, iż ma ona prawo używania przydzielonego lokalu na cele mieszkaniowe wraz z rodziną i domownikami. Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego w dniu 17 maja 2001 r. Sąd Rejonowy w K wydał wyrok w Sprawie , mocą którego zniesiono ustawową wspólność majątkową małżeńską pomiędzy powodem M J oraz B 4 J , wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego - z dniem 1 stycznia 1999 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K z dnia 28 marca 2002 r., w sprawie I Ns , dokonano podziału majątku wspólnego M J i E J _ W postanowieniu o podział majątku wspólnego Sąd ustalił, iż w skład majątku wspólnego wchodzi szereg ruchomości oraz wierzytelność wobec pozwanej z tytułu wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr _ położonego w S przy ul. B w wysokości równowartości wkładu mieszkaniowego zwaloryzowanego według wartości rynkowej lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość tj. I zł. Powodowi przyznano część tej wierzytelności w wysokości % tej kwoty, a E J: oozostałą kwotę. Ustalił Sąd pierwszej instancji, że w dniu 14 stycznia 2002 r. orzeczono rozwód pomiędzy B J ` 1 M J _ Ustalił także , że w Sądzie Okręgowym w G pod sygn. I C toczyła się sprawa z powództwa M J. przeciwko pozwanej spółdzielni oraz byłej żonie o zapłatę kwoty zł tytułem przypadającej na niego kwoty stanowiącej % wkładu mieszkaniowego, a powództwo zostało oddalone, z uwagi na fakt, iż ponowny przydział lokalu dla B ' J; został dokonany w trakcie trwania małżeństwa, jednak wspólność tego spółdzielczego prawa do lokalu nie została zniesiona na chwilę wydania orzeczenia. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K z dnia 5 paździemika 2007 r. w sprawie III RC ustanowiono rozdzielność majątkową między B J . i M J w zakresie spółdzielczego prawa do lokalu położonego w S przy ul. B należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko ~ Własnościowej w S _ Ustalił Sąd nadto, że powód nie otrzymał z tytułu wkładu mieszkaniowego żadnej kwoty. Wartość budowy metra kwadratowego mieszkania wynosiła ' zł. Łączna wartość lokalu mieszkalnego w S przy ul. B o powierzchni 70.80 m2 wynosiła zł. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustalając stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd oparł się na dokumentach dostarczonych przez strony, na aktach sprawy I C --- STRONA 5 --- 5 Sądu Okręgowego w G , 1 C Sądu Rejonowego w K ,111 RC Sądu Rejonowego w K. oraz na podstawie zeznań pow oda M J , które uznał za logiczne , zasadne i znajdujące potw ierdzenie w pozostałych uznanych za wiarygodne dowodach. Sąd oddalił wnioski dowodowe pow oda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości na okoliczność przypadającej na powoda wartości w kładu mieszkaniowego dochodzonego w niniejszej sprawie w skazując, że w jego ocenie dowód ten nie miał dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia, albowiem sąd uznał za zasadne wskazane w pozwie wyliczenia powoda, których strona przeciw na nie negowała. W skazał Sąd Okręgowy , że ocena roszczenia powoda pow inna nastąpić w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze oraz przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach m ieszkaniowych, a także treść statutu pozwanej spółdzielni obowiązującego na dzień 17 m aja 1995 r. tj. chwilę ustania członkostw a pow oda w pozwanej spółdzielni. Przytaczając przepisy Prawa spółdzielczego, ustaw y o spółdzielniach m ieszkaniow ych i postanowienia statutu pozwanej Spółdzielni w skazał na okoliczności jakich w następuje wykluczenie członkow ska , które skutkuje wygaśnięciem spółdzielczego prawa do lokalu . W skazał nadto, że zgodnie z § 38 ust. 2 statutu spółdzielni po wygaśnięciu praw a do lokalu członek oraz zam ieszkujące w tym lokalu osoby, które praw a swoje wywodzą od członka, zobowiązane są do opróżnienia lokalu w term inie 3 miesięcy od w ygaśnięcia tego prawa i po przekazaniu lokalu spółdzielni. Rozstrzygając o żądaniu zw rotu wkładu budowlanego w wysokości % ocenił, że zebrany m ateriał dowodowy wskazuje, iż w powód wniósł wkład w wysokości %, a powód na potwierdzenie swoich twierdzeń o wniesieniu wkładu w wysokości %, nie wskazał żadnych dowodów, które przem awiałyby za ich zasadnościa w tym zakresie. Zważył Sąd Okręgowy, że wskutek wykluczenia pow oda z członkostw a nastąpiło w ygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego praw a do lokalu m ieszkalnego, jednak w jego ocenie po stronie powoda nie powstało roszczenie o zw rotu wkładu m ieszkaniow ego, albowiem nie doszło do opróżnienia tego lokalu przez powoda i jego rodzinę. W skazał również, że istotnym jest, iż po wygaśnięciu prawa do lokalu a przed jego opróżnieniem , w dniu 26 października 2000 r. zarząd spółdzielni przydzielił B J m ieszkanie położone przy ul. B i na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu m ieszkalnego. Podkreślając że w chwili przyjęcia B J, w poczet członków i przydzielenia jej mieszkania położonego przy ul. B na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu m ieszkalnego na cele mieszkaniowe wraz z rodziną i dom ownikam i, była ona nadal w związku 5 Sądu Okręgowego w G , l C ` Sądu Rejonowego w K , III RC Sądu Rejonowego w K oraz na podstawie zeznań powoda M J , które uznał za logiczne , zasadne i znajdujące potwierdzenie w pozostałych uznanych za wiarygodne dowodach. Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości na okoliczność przypadającej na powoda wartości wkładu mieszkaniowego dochodzonego w niniejszej sprawie wskazując, że w jego ocenie dowód ten nie miał dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. albowiem sąd uznał za zasadne wskazane w pozwie wyliczenia povs oda, których strona przeciwna nie negowała. Wskazał Sąd Okręgowy , że ocena roszczenia powoda powinna nastąpić w oparciu 0 przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze oraz przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, a także treść statutu pozwanej spółdzielni obowiązującego na dzień 17 maja 1995 r. tj. chwilę ustania członkostwa powoda w pozwanej spółdzielni. Przytaczając przepisy Prawa spółdzielczego, ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i postanowienia statutu pozwanej Spółdzielni wskazał na okoliczności jakich w następuje wykluczenie członkowska , które skutkuje wygaśnięciem spółdzielczego prawa do lokalu . Wskazał nadto, że zgodnie z § 38 ust. 2 statutu spółdzielni po wygaśnięciu prawa do lokalu członek oraz zamieszkujące w tym lokalu osoby, które prawa swoje wywodzą od członka, zobowiązane są do opróżnienia lokalu w terminie 3 miesięcy od wygaśnięcia tego prawa i po przekazaniu lokalu spółdzielni. Rozstrzygając o żądaniu zwrotu wkładu budowlanego w wysokości % ocenił, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iz w powód wniósł wkład w wysokości %, a powód na potwierdzenie swoich twierdzeń o wniesieniu wkładu w wysokości %, nie wskazał żadnych dowodów, które przemawiałyby za ich zasadnościa wtym zakresie. Zważył Sąd Okręgowy, że wskutek wykluczenia powoda z członkostwa nastąpiło wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, jednak w jego ocenie po stronie powoda nie powstało roszczenie o zwrotu wkładu mieszkaniowego, albowiem nie doszło do opróżnienia tego lokalu przez powoda i jego rodzinę. Wskazał również, że istotnym jest, iż po wygaśnięciu prawa do lokalu a przed jego opróżnieniem , w dniu 26 października 2000 r. zarząd spółdzielni przydzielił B J mieszkanie położone przy ul. B › na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Podkreślając że w chwili przyjęcia B J. w poczet członków i przydzielenia jej mieszkania położonego przy ul. B na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe wraz z rodziną i domownikami. była ona nadal w związku --- STRONA 6 --- 6 m ałżeńskim z powodem M i J konstatował, że przyznane lokatorskie spółdzielcze prawo do tego lokalu ustanowione zostało na rzecz obojga małżonków. Oceniając okoliczność, iż B J samodzielnie zadysponow ała wkładem mieszkaniowym, który znajdował się w zasobach spółdzielni, wyrażając zgodę na jego zaliczenie na poczet nowego praw a lokatorskiego zważył, że z uwagi na treść art. 215 § 2 prawa spółdzielczego działania pozwanej B J. przed orzeczeniem rozwodu, odnosiły bezpośredni skutek w sferze prawnej powoda. Przydzielenie lokatorskiego prawa do lokalu pozwanej oznaczało zatem przydzielenie go również w stosunku do pow oda a prawo to wchodziło bowiem do majątku wspólnego małżonków. Konstatował, iż wkład lokatorski jest związany ze spółdzielczym prawem do lokalu i póki istnieje samo prawo, to wkład nie może być przedm iotem wypłaty przez Spółdzielnię na rzecz kogokolwiek w całości czy w części i na tej podstawie uznał żądanie zapłaty skierowane przeciwko Spółdzielni M ieszkaniowej Lokatorsko - W łasnościowej w S. i za bezpodstawne. Rozstrzygając o żądaniu M J; w stosunku do byłej żony B J o zapłatę połowy w-artości uiszczonego na rzecz pozwanej wkładu mieszkaniowego wskazał, że z uregulowanie art. 215 § 2 Prawa spółdzielczego oznacza, że m ałżonkow ie mają równe praw a w stosunku do wspólnego lokalu, a w konsekw encji także do uiszczonego wkładu. Mając na uwadze, iż pozwana nadal zajm uje przedm iotow y lokal a powód do tej pory nie uzyskał żadnej należności z tytułu wniesionego w kładu m ieszkaniow ego, uznał iż jego roszczenie zasługuje częściowo na uwzględnienie bowiem, nieuwzględnienie roszczenia w stosunku do pozwanej prowadziłoby do bezpodstawnego w zbogacenia po stronie pozwanej B J' j . Podkreślił, że dla takiej oceny m a znaczenia okoliczność, iż powód próbował bezskutecznie dochodzić swoich praw' i domagał się w znow ienia postępow ania działowego czy też jego uzupełnienia. Ustalając wy sokość należnego wkfcdu Sąd przyjął w yliczenia pow oda co do wartości m ieszkania ( i zł), bowiem okoliczność ta nie była przez B J kw estionow ana i uznał ją jako przyznaną. W oparciu o tak ustaloną wartość lokalu ustalił aktualną wartość wkładu m ieszkaniowego ('. '/o) na kwotę zł. Uznając, iż powodowi przysługuje jedynie połowa tej wartości Sąd na podstawie art. 405 k.c. zasądził od pozwanej B J na rzecz pow oda M J: kwotę zł wraz z ustawowym i odsetkam i od dnia 18 m arca 2010 r.- tj. wezwania pozwanej B, J ‘ do zapłaty przez doręczenie jej odpisu pozwu- do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Wskazał, że w zakresie cofniętego pow ództw a na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c, umorzył postępow anie . Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd 6 małzeńskim z powodem M _ 1 J konstatował, że przyznane lokatorskie spółdzielcze prawo do tego lokalu ustanowione zostało na rzecz obojga małżonków. Oceniając okoliczność, iż B J samodzielnie zadysponowała wkładem mieszkaniowym. który znajdował się w zasobach spółdzielni, wyrażając zgodę na jego zaliczenie na poczet nowego prawa lokatorskiego zważył, że z uwagi na treść art. 215 § 2 prawa spółdzielczego działania pozwanej B J. przed orzeczeniem rozwodu, odnosiły bezpośredni skutek w sferze prawnej powoda. Przydzielenie lokatorskiego prawa do lokalu pozwanej oznaczało zatem przydzielenie go również w stosunku do powoda a prawo to wchodziło bowiem do majątku wspólnego małżonków. Konstatował, iż wkład lokatorski jest związany ze spółdzielczym prawem do lokalu i póki istnieje samo prawo, to wkład nie może być przedmiotem wypłaty przez Spółdzielnie na rzecz kogokolwiek w całości czy w części i na tej podstawie uznał żądanie zapłaty skierowane przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w S. 1 za bczpodstawne. Rozstrzygając o żądaniu M J; w stosunku do byłej żony B J o zapłatę połowy wartości uiszczonego na rzecz pozwanej wkładu mieszkaniowego wskazał, że z uregulowanie art. 215 § 2 Prawa spółdzielczego oznacza, że małżonkowie mają równe prawa w stosunku do wspólnego lokalu, a w konsekwencji także do uiszczonego wkładu. Mając na uwadze, iz pozwaną nadal zajmuje przedmiotowy lokal a powód do tej pory nie uzyskał żadnej należności z tytułu wniesionego wkładu mieszkaniowego, uznał iż jego roszczenie zasługuje częściowo na uwzględnienie bowiem, nieuwzględnienie roszczenia w stosunku do pozwanej prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie pozwanej B J' 1. Podkreślił, że dla takiej oceny ma znaczenia okoliczność, iż powód próbował bezskutecznie dochodzić swoich praw i domagał się wznowienia postępowania działowego czy też jego uzupełnienia. Ustalając wysokość należnego wkładu Sąd przyjął wyliczenia powoda co do wartości mieszkania ( 1 zł), bowiem okoliczność ta nie była przez B J kwestionowana i uznał ją jako przyznaną. W oparciu o tak ustaloną wartość lokalu ustalił aktualną wartość wkładu mieszkaniowego (7 V0) na kwotę zł. Uznając, iż powodowi przysługuje jedynie połowa tej wartości Sąd na podstawie art. 405 k.c. zasądził od pozwanej B J na rzecz powoda M J: kwotę zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 marca 2010 r.- tj. wezwania pozwanej B, J ` do zapłaty przez doręczenie jej odpisu pozwu- do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Wskazał, że w zakresie cofniętego powództwa na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c, umorzył postępowanie . Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd --- STRONA 7 --- 7 odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu, z uwagi na jego trudną sytuację majątkow ą i życiową, uzasadniającą całkowite zwolnienie od kosztów. W punkcie V na zasadzie art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 3 i 4 oraz art. 100 k.p.c. w zw. z § 1 ust. 3 i § 6 pkt 6 rozporządzenia M inistra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, nr 163, poz. 1348 ze zm .) Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanej B J na rzecz pow oda kwotę zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego a w punkcie VI zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w G na rzecz adwokata z urzędu M M kwotę zł. I podstawie art. 98 § 4 i art. 100 kodeksu postępowania cyw ilnego w zw. z § 1 ust. 3 i § 6 pkt 6 rozporządzenia M inistra Sprawiedliwości z dnia 28 w rześnią 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Koszty sądowe w kwocie 797 zł, od ponoszenia których powód był zwolniony, tym czasowo pokryte przez Skarb Państwa, Sąd nakazał ciągnąć od pozwanej B Ji , o czym orzekł w punkcie VII. Z wyrokiem nie zgodził się powód . który zaskarżył wyrok w całości w odniesieniu do pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-W łasnościowej w S i w części tj. w zakresie kwoty zł. w której to części oddalono pow ództwo wobec pozwanej B ' J Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępow ania cywilnego, m ającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. brak rozpoznania istoty spraw y i nie rozw ażenie podstaw odpow iedzialności każdego z pozw anych przy treści postanow ienia Sądu R ejonow ego z K z dnia 28 m arca 2002r. sygn. INs , oraz zm ianie stanu praw nego; 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dow olną a przez to błędną ocenę m ateriału dow odow ego, m iędzy innymi zgrom adzonych w sprawie dokum entów oraz w yjaśnień stron w tym: 7 odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu. z uwagi na jego trudną sytuację majątkową i życiową, uzasadniającą całkowite zwolnienie od kosztów. W punkcie V na zasadzie art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 3 i 4 oraz art. 100 k.p.c. w zw. z § 1 ust. 3 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanej B J na rzecz powoda kwotę zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego a W punkcie VI zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w G na rzecz adwokata z urzędu M M kwotę zł. I podstawie art. 98 § 4 i art. 100 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z § 1 ust. 3 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 wrześnią 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu _ Koszty sądowe w kwocie 797 zł, od ponoszenia których powód był zwolniony, tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa, Sąd nakazał ciągnąć od pozwanej B J: , o czym orzekł w punkcie VII. Z wyrokiem nie zgodził się powód _ który zaskarżył wyrok w całości w odniesieniu do pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w E i w części tj. w zakresie kwoty zł. w której to części oddalono powództwo wobec pozwanej B 'J Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania cywilnego, mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. brak rozpoznania istoty sprawy i nie rozważenie podstaw odpowiedzialności każdego z pozwanych przy treści postanowienia Sądu Rejonowego z K z dnia. 28 marca 2002r. sygn. INs , oraz zmianie stanu prawnego; 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a przez to błędną ocenę materiału dowodowego, między innymi zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz wyjaśnień stron W tym: --- STRONA 8 --- 8 a. brak uw zględnienia postanow ienia Sądu R ejonow ego z K i z dnia 28 m arca 2002r. sygn. INs w przedm iocie podziału m ajątku w spólnego m ałżonków m ieszkaniow ego w którym Sąd przyznał pow odow i . _ . wartości wkładu; b. dow olne przyjęcie iż pow ód wpłacił jedynie i w kładu m ieszkaniow ego podczas gdy wpłata obejm ow ała > której to okoliczności strona pozw ana nie zaprzeczyła; 3. niezastosow anie art. 230 k.p.c. tj. nie uznanie za przyznany faktu wpłaty b wkładu m ieszkaniow ego przez powoda, pom im o braku zaprzeczenia przez pozw anych; 4. naruszenie art. 233§2 k.p.c. poprzez brak oceny odm ow y przedstaw ienia przez pozw aną spółdzielnię w szelkich wersji statutów i dokum entów członkow skich pozw anego; 5. w adliw e orzeczenie o kosztach zastępstw a procesow ego, poprzez niezrozum iałe rozbicie ich wielkości i przyznanie ich od państw a oraz od pozw anej w niejasnej proporcji jak rów nież bez w skazania czy są to kw oty z podatkiem czy bez podatku VAT W niósł o dopuszczenie dow odu z dokum entów , w skazujących na fakt i w ysokość w płaty pow oda na poczet wkładu m ieszkaniow ego oraz rozliczeń z tytułu tego wkładu. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spraw y do ponow nego rozpoznania ew entualnie o zm ianę zaskarżonego wyroku poprzez uw zględnienie pow ództw a w całości. Spółdzielnia M ieszkaniow a Lokatorsko - W łasnościow a w S . w odpow iedzi na apelację w niosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępow ania. Zarzuciła, że ju ż w piśm ie procesow ym z dnia 23 stycznia 2009 r. w yraźnie zakw estionow ała roszczenie co do zasady co w yklucza m ożliw ość uznania za przyznała okoliczności iż pow ód uiścił w kład w wysokości 8 a. brak uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego z K : z dnia 28 marca 2002r. sygn. lNs w przedmiocie podziału majątku wspólnego małżonków mieszkaniowego W którym Sąd przyznał powodowi .-, wartości wkładu; b. dowolne przyjęcie iż powód wpłacił jedynie ¬ wkładu mieszkaniowego podczas gdy wpłata obejmowała › której to okoliczności strona pozwana nie zaprzeczyła; 3. niezastosowanie art. 230 k.p.c. tj. nie uznanie za przyznany faktu wpłaty b wkładu mieszkaniowego przez powoda, pomimo braku zaprzeczenia przez pozwanych: 4. naruszenie art. 233§2 k.p.c. poprzez brak oceny odmowy przedstawienia przez pozwaną spółdzielnię wszelkich wersji statutów i dokumentów członkowskich pozwanego; 5. wadliwe orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego, poprzez niezrozumiałe rozbicie ich wielkości i przyznanie ich od państwa oraz od pozwanej w niejasnej proporcji jak również bez wskazania czy są to kwoty z podatkiem czy bez podatku VAT Wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów. wskazujących na fakt i wysokość wpłaty powoda na poczet wkładu mieszkaniowego oraz rozliczeń z tytułu tego wkładu. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko - Własnościowa w S . w odpowiedzi na apelację wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła, że już w piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2009 r. wyraźnie zakwestionowała roszczenie co do zasady co wyklucza możliwość uznania za przyznała okoliczności iż powód uiścił wkład w wysokości --- STRONA 9 --- 9 % w artości lokalu. Zarzucił nadto, iż orzeczenie o podziale m ajątku m ałżonków J co do zasady w yw ołuje skutek m iedzy stronami postępow ania działow ego. Zarzuciła także, że z postanow ienia Sądu o podziale m ajątku nie płynie obow iązek w ypłaty przez nią w kładu na rzecz powoda. Sąd A pelacyjny zw ażył co następuje: A pelacja zasługiw ała na uw zględnienie. W obecnym stanie praw nym Sąd drugiej instancji, zachow ując pełną sw obodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicam i zaskarżenia, ma obow iązek m erytorycznie rozpoznać sprawę, nie ograniczając się tylko do skontrolow ania legalności orzeczenia w ydanego przez sąd pierw szej instancji. Sąd N ajw yższy w uchw ale składu siedmiu sędziów, m ającej m oc zasady prawnej z 31 stycznia 2008 r., III C ZP 49/2007 (OSNC 2008, nr 6, poz. 55), stw ierdził, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest zw iązany przedstaw ionym i w niej zarzutam i dotyczącym i naruszenia praw a m aterialnego, w iążą go natom iast zarzuty dotyczące naruszenia praw a procesow ego. D okonując kontroli zaskarżonego orzeczenia przez pryzm at przepisów praw a m aterialnego Sąd A pelacyjny doszedł do przekonania, że nietrafna jest dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena , iż roszczenie o zw rot w kładu nie stało się w ym agalne z tej przyczyny , że pow ód w raz z rodziną nie opróżnił lokalu. D la oceny roszczenia pow oda o zw rot w kładu zastosow anie znajdują przepisy praw a z chw ili kiedy roszczenie stało się w ym agalne. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że przysługujące pow odow i lokatorskie praw o do lokalu w ygasło po podjęciu przez pozw aną Spółdzielnię w dniu 17 m aja 1995 r. uchwały o w ykluczeniu z członkow stw a. Zgodnie z art. 218 § 4 Praw a spółdzielczego (w brzm ieniu obow iązującym do dnia 14 grudnia 1999 r.) w razie w ygaśnięcia lokatorskiego praw a do lokalu spółdzielnia zw raca osobie upraw nionej wkład 9 % wartości lokalu. Zarzucił nadto. iż orzeczenie o podziale majątku małżonków J co do zasady wywołuje skutek miedzy stronami postępowania działowego. Zarzuciła także, że z postanowienia Sądu o podziale majątku nie płynie obowiązek wypłaty przez nią wkładu na rzecz powoda. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. W obecnym stanie prawnym Sąd drugiej instancji, zachowując pełną swobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia, ma obowiązek merytorycznie rozpoznać sprawę, nie ograniczając się tylko do skontrolowania legalności orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy W uchwale składu siedmiu sędziów. mającej moc zasady prawnej z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/2007 (OSNC 2008, nr 6, poz. 55), stwierdził, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat przepisów prawa materialnego Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że nietrafna jest dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena , iż roszczenie o zwrot wkładu nie stało się wymagalne z tej przyczyny , że powód wraz z rodziną nie opróżnił lokalu. Dla oceny roszczenia powoda o zwrot wkładu zastosowanie znajdują przepisy prawa z chwili kiedy roszczenie stało się wymagalne. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że przysługujące powodowi lokatorskie prawo do lokalu wygasło po podjęciu przez pozwaną Spółdzielnię w dniu 17 maja 1995 r. uchwały o wykluczeniu z członkowstwa. Zgodnie z art. 218 § 4 Prawa spółdzielczego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 grudnia 1999 r.) w razie wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielnia zwraca osobie uprawnionej wkład --- STRONA 10 --- 10 m ieszkaniow y. Z przepisu tego nie wynika, że w arunkiem zw rotu wkładu m ieszkaniow ego jest opróżnienie lokalu. W arunek taki w prow adziły dopiero przepisy ustaw y z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach m ieszkaniow ych, która w eszła w życie w dniu 24 kw ietnia 2001 r. i która zgodnie z fundam entalną zasadą lex retro non agit me ma zastosow ania do stosunków praw nych, które pow stały przed tym dniem . W arunek opróżnienia lokalu przed w ypłaceniem w kładu nie w ynika także ze statutu pozwanej Spółdzielni. § 50 statutu stanowi bow iem jedynie, że w kład winien zostać zw rócony w term inie 3 m iesięcy od daty w ygaśnięcia praw a do lokalu. W orzecznictw ie Sądu N ajw yższego w praw dzie był prezentow y pogląd, że w razie zaw inionego przez członka spółdzielni m ieszkaniow ej niew ykonania obow iązku zwrotu lokalu po w ygaśnięciu praw a do lokalu , może on się dom agać zwrotu rów now artości wkładu za jednoczesnym zw rotu w kładu (wyrok z dnia 15 lutego 1988 r. II CR 11/88, O SN C P z 1990 r., z. 4-5, poz. 65), jednak zw ażyw szy na brak przepisu ustaw y wyraźnie ograniczającego praw o do zwrotu wkładu i uzależniającego ten zw rot od opróżnienia lokalu, pogląd ten nie zasługuje na aprobatę. N iew ątpliw ie okoliczność, że w ykluczony członek nie w ykonał zw rotu lokalu nie m oże być obojętna z punktu w idzenia dochodzonych roszczeń w obec spółdzielni , w szczególności gdy nastąpiło to z przyczyn przez niego zaw inionych. Takie zachow anie się byłego członka spółdzielni może być stosow nie do okoliczności traktow ane jako nadużycie praw a podm iotow ego (art. 5 k.c.) prow adzące do odpow iedniego zm niejszenia przysługującego mu od Spółdzielni św iadczenia (tak Sąd N ajw yższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., II C SK 335/10, OSNC z 2011 r., z. 10 poz. 114). W św ietle pow yższego nie zasługuje na aprobatę ocena, że roszczenie pow oda o zw rot wkładu nie stało się w ym agalne. Błędna jest także dokonana przez Sąd pierw szej instancji ocena, że lokatorskie praw o do lokalu przydzielone w dniu 26 października 2000 r. należy w spólnie do m ałżonków J, . Z treści art. 215 § 2 Praw a spółdzielczego (w brzm ieniu obow iązującym w chwili przydziału) wynika, że w arunkiem tego 10 mieszkaniowy. Z przepisu tego nie wynika, że warunkiem zwrotu wkładu mieszkaniowego jest opróżnienie lokalu. Warunek taki wprowadziły dopiero przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, która weszła w życie w dniu 24 kwietnia 2001 r. i która zgodnie z fundamentalną zasadą lex retro non agit nie ma zastosowania do stosunków prawnych, które powstały przed tym dniem. Warunek opróżnienia lokalu przed wypłaceniem wkładu nie wynika także ze statutu pozwanej Spółdzielni. § 50 statutu stanowi bowiem jedynie, że wkład winien zostać zwrócony w terminie 3 miesięcy od daty wygaśnięcia prawa do lokalu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wprawdzie był prezentowy pogląd, że w razie zawinionego przez członka spółdzielni mieszkaniowej niewykonania obowiązku zwrotu lokalu po wygaśnięciu prawa do lokalu , może on się domagać zwrotu równowartości wkładu za jednoczesnym zwrotu wkładu (wyrok z dnia 15 lutego 1988 r. II CR 1 1/88, OSNCP z 1990 r., z. 4-5, poz. 65), jednak zważywszy na brak przepisu ustawy wyraźnie ograniczającego prawo do zwrotu wkładu i uzależniającego ten zwrot od opróżnienia lokalu, pogląd ten nie zasługuje na aprobatę. Niewątpliwie okoliczność, że wykluczony członek nie wykonał zwrotu lokalu nie może być obojętna z punktu widzenia dochodzonych roszczeń wobec spółdzielni , w szczególności gdy nastąpiło to z przyczyn przez niego zawinionych. Takie zachowanie się byłego członka spółdzielni może być stosownie do okoliczności traktowane jako nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) prowadzące do odpowiedniego zmniejszenia przysługującego mu od Spółdzielni świadczenia (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 201 1 r., II CSK 335/10, OSNC z 2011 r., z. 10 poz. 114). W świetle powyższego nie zasługuje na aprobatę ocena, że roszczenie powoda o zwrot wkładu nie stało się wymagalne. Błędna jest także dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena, że lokatorskie prawo do lokalu przydzrelone w dniu 26 października 2000 r. należy wspólnie do małżonków J. . Z treści art. 215 § 2 Prawa spółdzielczego (w brzmieniu obowiązującym w chwili przydziału) wynika, że warunkiem tego --- STRONA 11 --- 11 by praw o należało wspólnie do m ałżonków m iędzy którym i nie istnieje w spólność m ajątkow a m ałżeńska, było nie tylko pozostaw anie w związku m ałżeńskim , ale także przydzielenie lokalu na zaspokojenie potrzeb m ieszkaniow ych rodziny. Z zebranego w spraw ie m ateriału dow odow ego w szczególności z zeznań pow oda a także dokum entów zebranych w sprawie o zniesienie w spólności m ajątkowej małżeńskiej i w spraw ie o podział majątku w spólnego w ynika, że m ałżonkow ie J od czerw ca 1999 r. pozostaw ali w faktycznej separacji. Biorąc pod uwagę ten fakt, okoliczność, iż wspólność m ajątkow a m iędzy m ałżonkam i J została zniesiona z dniem 1 stycznia 1999 r. oraz fakt, że w przydziale lokalu z dnia 26 października 2000 r. pow ód nie został w ym ieniony jako osoba upraw niona do zam ieszkania w lokalu - brak jest podstaw do oceny, że przydział lokalu nastąpił dla zaspokojenia potrzeb rodziny a tym sam ym do oceny, że lokatorskie praw o do lokalu należało w spólnie do m ałżonków J N ietrafna jest także dokonana przez Sąd O kręgow y ocena, że z uwagi na pozostaw anie stron w zw iązku m ałżeńskim B J była upraw niona do dysponow ania całym w kładem a jej działania odnosiły bezpośredni skutek w sferze prawnej powoda. Uszło bow iem uw adze Sądu pierw szej instancji, że istniejąca między stronami w spólność m ajątkow a m ałżeńska została zniesiona z dniem 1 stycznia 1999 r. i w m iejsce dotychczasow ej w spółw łasność łącznej w eszła w spółw łasność w częściach ułam kow ych, do której zastosow anie znajdują przepisy art. 195 i następne K odeksu cyw ilnego . W św ietle art. 198 k.c. B J była upraw niona do rozporządzania jedynie własnym udziałem w w ierzytelności i nie m iała żadnego upraw nienia do dysponow ania tą częścią w ierzytelności , która należała do powoda. Powyższe uchybienia powodują, że sad pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy i dlatego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił wyrok w zaskarżonej części i 11 by prawo należało wspólnie do małżonków między którymi nie istnieje wspólność majątkowa małżeńska, było nie tylko pozostawanie W związku małzeńskim. ale także przydzielenie lokalu na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Z zebranego W sprawie materiału dowodowego W szczególności z zeznań powoda a także dokumentów zebranych W sprawie o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej i W sprawie o podział majątku wspólnego wynika, że małżonkowie J od czerwca 1999 r. pozostawali W faktycznej separacji. Biorąc pod uwagę ten fakt, okoliczność, iż wspólność majątkowa między małżonkami J została zniesiona z dniem 1 stycznia 1999 r. oraz fakt, że W przydziale lokalu z dnia 26 paździemika 2000 r. powód nie został wymieniony jako osoba uprawniona do zamieszkania W lokalu - brak jest podstaw do oceny, że przydział lokalu nastąpił dla zaspokojenia potrzeb rodziny a tym samym do oceny, że lokatorskie prawo do lokalu należało Wspólnie do małżonków J . Nietrafna jest także dokonana przez Sąd Okręgowy ocena. że z uwagi na pozostawanie stron w związku małzeńskim B J była uprawniona do dysponowania całyrn wkładem a jej działania odnosiły bezpośredni skutek W sferze prawnej powoda. Uszło bowiem uwadze Sądu pierwszej instancji, że istniejąca między stronami wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona z dniem 1 stycznia 1999 r. i w miejsce dotychczasowej współwłasność łącznej weszła współwłasność w częściach ułamkowych, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 195 i następne Kodeksu cywilnego . W świetle art. 198 k.c. E- J była uprawniona do rozporządzania jedynie własnym udziałem W wierzytelności i nie miała żadnego uprawnienia do dysponowania tą częścią wierzytelności , która należała do powoda. Powyższe uchybienia powodują, że sad pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy i dlatego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił Wyrok W zaskarżonej części i --- STRONA 12 --- przekazał sprawę Sądowi Okręgowem u w G do ponownego rozpoznania pozostawiając mocą art. 108 § 2 k.p.c tem u sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. W św ietle poczynionych wyżej uw ag za częściow o zasadny uznać należy zarzut bezpodstaw nego nieuw zględnienia przez Sąd pierwszej instancji postanow ienia o podziale m ajątku wspólnego. Postanow ienie to bowiem, w zakresie w jakim określa w udział każdego z byłych z m ałżonków w w ierzytelności o zw rot w kładu jest skuteczne nie tylko m iędzy byłymi m ałżonkam i J . Ma ono bowiem charakter orzeczenia konstytutyw nego , kreującego now ą określoną w nim sytuację i odnosi skutek także w obec osób trzecich . N ie zasługuje natom iast na uw zględnienie zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 230 k.p.c. poprzez dow olne przyjęcie iż pow ód wpłacił jedynie b w kładu m ieszkaniow ego podczas gdy w płata obejm ow ała > której to okoliczności strona pozw ana nie zaprzeczyła. Zgodnie z art. 230 k.p.c. sąd może uznać za przyznane przez stronę niezaprzeczone tw ierdzenia strony drugiej tylko w w ypadku, gdy takie dom niem ane przyznanie uzasadnia w szechstronne rozw ażenie w szystkich okoliczności sprawy (por. w yrok SN z dnia 27 m aja 1971 r., II CR 122/71, LEX nr 6935; uzasadnienie wyroku SN z dnia 18 czerw ca 2004 r., II C K 293/03 , LEX nr 174169; uzasadnienie wyroku SN z dnia 19 października 2005 r., V C K 260/05, LEX nr 187090). Sam o zaś m ilczenie jednej ze stron co do tw ierdzeń strony przeciwnej nie m oże stanowić podstaw y do uznania faktów za przyznane (por. w yrok SN z dnia 17 lutego 1975 r., II CR 719/74, LEX nr 7 6 6 1 ). Zw ażyw szy na zebrany w spraw ie m ateriał dow odow y, w szczególności dokonane przez Spółdzielnię zestaw ienie naliczenia zapłaty kosztów zw iązanych z lokalem , w którym w skazano jakie kw oty zostały zaliczone na w kład m ieszkaniow y i jak a była w ysokość tego wkładu (k. 81) a także rozstrzygnięcie w spraw ie I C • Sądu O kręgow ego w G , w której pow ód bezskutecznie starał się w ykazać, że w płacił w kład w w ysokości 12 przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu W G do ponownego rozpoznania pozostawiając mocą art. 108 § 2 k.p.c temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. W świetle poczynionych wyżej uwag za częściowo zasadny uznać należy zarzut bezpodstawnego nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji postanowienia o podziale majątku Wspólnego. Postanowienie to bowiem, W zakresie W jakim określa W udział każdego z byłych z małżonków W Wierzytelności o zwrot wkładu jest skuteczne nie tylko między byłymi małżonkami J . Ma ono bowiem charakter orzeczenia konstytutywnego , kreującego nową określoną W nim sytuację i odnosi skutek także Wobec osób trzecich _ Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 230 k.p.c. poprzez dowolne przyjęcie iż powód wpłacił jedynie 5 wkładu mieszkaniowego podczas gdy wpłata obejmowała ~ której to okoliczności strona pozwana nie zaprzeczyła. Zgodnie z art. 230 k.p.c. sąd może uznać za przyznane przez stronę niezaprzeczone twierdzenia strony drugiej tylko W wypadku, gdy takie domniemane przyznanie uzasadnia wszechstronne rozważenie Wszystkich okoliczności sprawy (por. Wyrok SN z dnia 27 maja 1971 r., II CR 122/71, LEX nr 6935; uzasadnienie wyroku SN z dnia 18 czerwca 2004 r., II CK 293/03 , LEX nr 174169; uzasadnienie wyroku SN z dnia 19 paździemika 2005 r., V CK 260/05, LEX nr 187090). Samo zaś milczenie jednej ze stron co do twierdzeń strony przeciwnej nie może stanowić podstawy do uznania faktów za przyznane (por. Wyrok SN z dnia 17 lutego 1975 r., II CR 719/74, LEX nr 7661) . Zważywszy na zebrany W sprawie materiał dowodowy, W szczególności dokonane przez Spółdzielnie zestawienie naliczenia zapłaty kosztów związanych z lokalem , W którym wskazano jakie kwoty zostały zaliczone na Wkład mieszkaniowy i jaka była Wysokość tego wkładu (k. 81) a także rozstrzygnięcie W sprawie 1 C › Sądu Okręgowego W G , W której powód bezskutecznie starał się wykazać, że wpłacił wkład W wysokości --- STRONA 13 --- 13 % w artości m ieszkania - nie sposób przyjąć, że okoliczności spraw y pozw alają na uznanie faktu w płacenia wkładu stanow iącego rów now artość % wartości m ieszkania za przyznane. Przy ponow nym rozpoznaniu spraw y Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności ustali dokładnie datę w jakiej upraw om ocniła się uchw ała o w ykluczeniu pow oda z członkostw a i w oparciu o § 50 statutu ustali datę w ym agalności roszczenia pow oda i w ysokość należnego w kładu (w edług przepisów i postanow ień statutu). Ustalając w ysokość tego w kładu ponow nie rozpatrzy w niosek pow oda o dopuszczenia dow odu z opinii biegłego. Rozw aży także czy w okolicznościach rozpoznaw anej sprawy fakt nie opróżnienia lokalu przez pozw anego po w ygaśnięciu członkostw a m oże być postrzegany jako nadużycie praw a podm iotow ego m ające w pływ na w ysokość należnego pow odow i wkładu. Ustali rów nież jak ą część w kładu należnego od B J w związku z przydzieleniem jej lokalu w roku 2000 został pokryty z tej części w ierzytelności o zw rot wkładu, która należała do powoda.. 13 % Wartości mieszkania - nie sposób przyjąć, że okoliczności sprawy pozwalają na 1/ uznanie faktu Wpłacenia wkładu stanowiącego równowartosc % wartości mieszkania za przyznane. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji W pierwszej kolejności ustali dokładnie datę W jakiej uprawomocniła się uchwała o wykluczeniu powoda z członkostwa i W oparciu o § 50 statutu ustali datę Wymagalności roszczenia powoda i wysokość należnego wkładu (Według przepisów i postanowień statutu). Ustalając wysokość tego wkładu ponownie rozpatrzy wniosek powoda o dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Rozważy także czy W okolicznościach rozpoznawanej sprawy fakt nie opróżnienia lokalu przez pozwanego po wygaśnięciu członkostwa może być postrzegany jako nadużycie prawa podmiotowego mające wpływ na wysokość należnego powodowi wkładu. Ustali również jaką część wkładu należnego od B J W związku z przydzieleniem jej lokalu W roku 2000 został pokryty z tej części Wierzytelności o zwrot wkładu, która należała do powoda..