Wyrok I 1 Ca 673/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K.

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I 1 Ca 673/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K., dnia 28 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Iwona Złoty Sędziowie : sędzia Ewa Kozłowska sędzia Iwona Przyłębska-Grzybowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2020 roku sprawy z powództwa M. P. , T. R. (1) , S. R. (1) przeciwko Towarzystwu (...) w W. przy udziale interwenienta ubocznego A. Z. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kole z dnia 9 października 2019 roku, sygn. akt I C 1181/16 1. oddala apelację , 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Koninie na rzecz adwokata W. K. kwotę 1.476 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej interwenientowi ubocznemu z urzędu w instancji apelacyjnej. E. K. I. I. P.-G. Sygn. akt I 1 Ca 673/19 UZASADNIENIE Powódka M. P. wniosła o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) z/s w W. kwoty 60.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10.9.2015r. i kosztami procesu. Powódka T. R. (2) wniosła o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) z/s w W. kwoty 40.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10.9.2015r. i kosztami procesu. Powód S. R. (2) wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) z/s w W. kwoty 40.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10.9.2015r. i kosztami procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. --- STRONA 2 --- Wyrokiem z dnia 9 października 2019 roku w sprawie o sygn. akt I C 1181/16 Sąd Rejonowy w Kole zasądził od pozwanego na rzecz powódki M. P. kwotę 12.000 zł z ustawowymi odsetkami (od dnia 1.1.2016r. ustawowymi odsetkami za opóźnienie) od dnia 10.9.2015r. do dnia zapłaty (pkt 1); w pozostałym zakresie powództwo M. P. oddalił (pkt 2); zasądził od pozwanego na rzecz powódki T. R. (2) kwotę 7.500 zł z ustawowymi odsetkami (od dnia 1.1.2016r. ustawowymi odsetkami za opóźnienie) od dnia 10.9.2015r. do dnia zapłaty (pkt 3); w pozostałym zakresie powództwo T. R. (2) oddalił (pkt 4); zasądził od pozwanego na rzecz powoda S. R. (2) kwotę 7.500 zł z ustawowymi odsetkami (od dnia 1.1.2016r. ustawowymi odsetkami za opóźnienie) od dnia 10.9.2015r. do dnia zapłaty (pkt 5); w pozostałym zakresie powództwo S. R. (2) oddalił (pkt 6); zarządził ściągnięcie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kole tytułem nieuiszczonych wydatków od powódki M. P. kwotę 238,34 zł, od powódki T. R. (2) kwotę 242,07 zł, od powoda S. R. (2) kwotę 242,07 zł i od pozwanego kwotę 171,30 zł, a w pozostałym zakresie odstąpił od obciążenia powodów i pozwanego kosztami procesu ponad koszty już poniesione w sprawie (pkt 7); odstąpił od przyznania interwenientowi ubocznemu od powodów kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego z urzędu oraz od zasądzenia od interwenienta kosztów procesu na rzecz powodów (pkt 8), a także zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kole na rzecz adw. W. K. kwotę 4.428,00 zł brutto tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego z urzędu (pkt 9). Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, zaskarżając go w punkcie 1, 3 i 5, - wobec powódki M. P. – ponad kwotę 1.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, - wobec powódki T. R. (2) w całości, tj. w zakresie kwoty 7.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, - wobec powoda S. R. (2) w całości, tj. w zakresie kwoty 7.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, Zarzucając mu: 1) Naruszenie przepisów prawa procesowego: tj. art. 227 k.p.c. w związku z art. 217 § 3 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c., poprzez oddalenie wniosku pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry w celu wyjaśnienia czy śmierć poszkodowanego wywołała u powodów trwały uszczerbek na zdrowiu, czy żałoba powodów nosiła cechy patologiczne, czy powodowie poddawani byli leczeniu w związku z depresją lub nerwicą, czy występowała u nich niemożność wykonywania dotychczasowych zajęć z uwagi na stan psychiczny i czy stan psychiczny powódki M. P. pozostawał w związku również z jej sytuacją rodzinną, w tym konfliktem z ojcem – jako nieprzydatnego dla rozstrzygnięcia sprawy, 2) Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a także uwzględnienie przy wyrokowaniu jedynie dowodu z opinii biegłego psychologa jako wystarczającego do stwierdzenia, że śmierć brata i wnuka naruszyła równowagę w sferze zdrowia psychicznego powodów, spowodowała cierpienia i wywołała trudności w codziennym życiu rodzinnym, zawodowym i osobistym, które miały charakter trwały, 3) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 446 § 4 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegające na przyjęciu, iż kwota 60.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia dla powódki M. P. oraz kwoty po 40.000 zł dla powodów T. R. (2) i S. R. (2) są kwotami odpowiednimi w odniesieniu do zakresu krzywdy i cierpień powodów, podczas gdy kwoty te są rażąco wygórowane, nie uwzględniają realiów społeczno-ekonomicznych panujących w kraju, średniej stopy życiowej społeczeństwa, pozostają w oczywistej sprzeczności z zasadą umiarkowanej wysokości odszkodowania i prowadzą do wzbogacenia powodów. --- STRONA 3 --- W oparciu o powyższe, skarżący na podstawie art. 381 k.p.c. wniósł o: 1) Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii na okoliczność zbadania, w odniesieniu do wszystkich powodów: • Czy śmierć W. P. wywołała u powodów trwały uszczerbek na zdrowiu w aspekcie zdrowia psychicznego • Czy żałoba odczuwana przez powodów nosiła cechy patologiczne • Czy powodowie poddawani byli leczeniu w związku z depresją lub nerwicą • Czy u powodów występowała niemożność wykonywania dotychczasowych zajęć z uwagi na ich stan psychiczny, jeśli tak, to jakich a w odniesieniu do powódki M. P., dodatkowo określenie czy: • Czy stan psychicznego rozstroju, w jakim ewentualnie znajdowała się bądź nadal znajduje się powódka, był wynikiem wyłącznie śmierci W. P., czy też miał związek z jej osobistą sytuacją rodzinną, w tym konfliktem z ojcem. W oparciu o powyższe, apelujący wniósł o: 1) Zmianę wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki M. P. kwoty 1500 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10.09.2015r. do 31.12.2015r. oraz 2) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.01.2016r. – do dnia zapłaty, 3) Zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w odniesieniu do powódki T. R. (2), 4) Zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w odniesieniu do powoda S. R. (2) 5) Zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych za I i II instancję. W odpowiedzi na apelację, interwenient uboczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskami apelacji wskazanymi na str. 3 apelacji w pkt od 1 do 4, a ponadto o zasądzenie od powodów lub Skarbu Państwa na rzecz adwokata W. K. kosztów zastępstwa adwokackiego za II-gą instancję, które to koszty nie zostały opłacone w żadnej części. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego okazała się nieuzasadniona. Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego są prawidłowe, znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, ocenionych bez naruszania zasad swobody sędziowskiej, wobec czego Sąd Okręgowy przyjmuje je za własne czyniąc podstawą niniejszego orzeczenia. Zastrzeżeń nie budzi też prawidłowość subsumpcji dokonanej przez Sąd I instancji i trafność zastosowania przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku apelującego Sąd I instancji nie dopuścił się żadnych uchybień, które musiałyby skutkować koniecznością zmiany zaskarżonego orzeczenia. --- STRONA 4 --- Z uwagi na kształt zarzutów apelacyjnych, a także wobec faktu nieprzeprowadzenia przez Sąd odwoławczy postępowania dowodowego, które zmieniałoby ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, odstąpiono od szczegółowego referowania treści ustaleń faktycznych oraz rozważań prawnych Sądu I instancji. W świetle powyższego jedynie ogólnie wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W ocenie Sądu Okręgowego ustalone przez Sąd I instancji w stosunku do powodów wysokości zadośćuczynienia – w kontekście należycie ocenionego materiału dowodowego – nie budzą żadnych wątpliwości. Na wstępie wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo wyważył kwoty należne powodom tytułem zadośćuczynienia za śmierć brata i wnuka, posiłkując się opinią biegłej psycholog A. O.. Nie sposób przy tym podzielić stanowiska apelującego, w którym dokonuje on próby umniejszenia wartości dowodowej przedmiotowej opinii, kwestionując jej przydatność dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosząc się zatem do wskazanego w petitum apelacji zarzutu, tj. braku przeprowadzenia przez Sąd orzekający dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry, a uwzględnienie przy wyrokowaniu jedynie dowodu z opinii biegłego psychologa jako wystarczającego do stwierdzenia, że śmierć brata i wnuka naruszyła równowagę w sferze zdrowia psychicznego powodów, spowodowała cierpienia i wywołała trudności w codziennym życiu rodzinnym, zawodowym i osobistym, należy wskazać, iż zarzut ten jest chybiony. Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Ustalenia faktyczne dokonane na podstawie tak ocenionych dowodów nie mogą wykazywać błędów tak faktycznych, tzn. nie mogą być sprzeczne z treścią dowodów, jak i logicznych (błędności rozumowania i wnioskowania). Samo stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości, nie jest więc wystarczające. Konieczne jest bowiem wykazanie, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, gdyż tylko takie uchybienie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu. Jeżeli zatem z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 27 września 2002 roku sygn. II CKN 817/00, publ. LEX nr 56906; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2013 r. I ACa 599/13.). Apelacja tak wymaganych zarzutów nie przedstawia i nie wskazuje, aby ocena dowodów oraz oparte na niej wnioski były dotknięte uchybieniami, w szczególności dotyczy to opinii biegłego psychologa. Skarżący przyczyny błędnego ustalenia przez Sąd Rejonowy wysokości zadośćuczynienia, upatruje w oparciu powyższych ustaleń o opinię jedynie biegłego psychologa, który – w ich ocenie - nie może się wypowiadać odnośnie stanu zdrowia psychicznego powodów po śmierci poszkodowanego. Analiza natomiast uzasadnienia wywiedzionej apelacji prowadzi do wniosku, że skarżący – stawiając powyższy zarzut – podnosi, że nieuwzględnienie przez Sąd Rejonowy wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry uniemożliwiło dokonanie oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu u powodów. --- STRONA 5 --- Z powyższym nie sposób się zgodzić. Skarżący bowiem stawiając tak zakreśloną tezę, błędnie zinterpretował podstawę dochodzonego przez powodów roszczenia, jaką jest żądanie zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią bliskiej osoby (art. 446 § 4 k.c.). Argumentując zarzut błędnego oddalenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry, pozwany podniósł również, że przeprowadzony w sprawie dowód z opinii biegłego psychologa, nie wyjaśnił kluczowych w sprawie kwestii. Stanowiska takiego nie można zaaprobować. Analiza treści opinii sporządzonej przez biegłą psycholog A. O. wskazuje, że biegła odpowiedziała na kluczowe zagadnienia przekazane jej do wyjaśnienia, a sporządzonej opinii nie sposób zarzucić jakichkolwiek braków. Nie można podzielić przy tym stanowiska skarżącego, w którym kwestionując przedmiotową opinię, deprecjonuje kwalifikacje biegłego psychologa, wskazując, że nie może on wypowiadać się na temat sfery zdrowia psychicznego powodów po śmierci poszkodowanego. Należy w tym miejscu wskazać, że biegła – odpowiadając na zarzuty pozwanych – sporządziła uzupełniającą opinię, w której wyjaśniła, że nie dokonywała oceny zdrowia psychicznego powodów, ale sporządziła diagnozę odpowiadającą na pytania o stan emocjonalny powodów po doznanej stracie. Wszystkie wnioski zawarte w pierwotnej opinii nie wykraczały poza uprawnienia przynależne biegłemu psychologowi sądowemu. Biegła w opinii uzupełniającej w sposób szczegółowy opisała nadto metody badawcze, jakimi się posługiwała przy sporządzaniu diagnozy psychologicznej, a także sposób właściwej weryfikacji stawianej w procesie diagnostycznym tezy. Zdaniem Sądu odwoławczego, zarówno opinia pierwotna, jak i uzupełniająca, były jasne, logiczne oraz wyczerpujące, a nadto w sposób kompleksowy wyjaśniły kwestie poddawane analizie oraz usunęły ewentualne wątpliwości pozwanego. W ocenie Sądu Okręgowego, nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa procesowego, o których mowa w petitum apelacji. Odnośnie wysokości przyznanego powodom zadośćuczynienia, zważyć początkowo wypada, że przepisy prawa nie ustanawiają żadnych kryteriów, na podstawie których winno być ustalane zadośćuczynienie. Wypracowała je natomiast judykatura, a zwłaszcza orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wskazuje ono, że zadośćuczynienie ma kompensować przedwczesną utratę członka rodziny, skutkującą naruszeniem chronionej prawem więzi rodzinnej i prawa do życia w rodzinie, jako dobra osobistego. Nadto w literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że na rozmiar krzywdy, o której mowa w art. 446 § 4 k.c., mają wpływ przede wszystkim: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i zdolność do jej zaakceptowania, wiek pokrzywdzonego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt IV CSK 192/12). Niewątpliwie krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek powinien być traktowany indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego. Należy przy tym zaznaczyć, że zadośćuczynienie przewidziane w art. 446 § 4 k.c. jest odzwierciedleniem w formie pieniężnej rozmiaru krzywdy, która, jak słusznie wskazuje się w literaturze i orzecznictwie, nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego. Jedynie zatem rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony do stopy życiowej społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na jego umiarkowany wymiar i to w zasadzie bez względu na status społeczny i materialny pokrzywdzonego. Przesłanka „przeciętnej stopy życiowej” społeczeństwa ma więc charakter uzupełniający i ogranicza wysokość zadośćuczynienia tak, by jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar (m.inn. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 września 2002 r. IV CKN 1266/00, z dnia 3 czerwca 2011 r. III CSK 279/10, oraz z dnia 10 maja 2012 r. IV CSK 416/11). Reasumując teoretyczne rozważania odnośnie ustalenia odpowiedniej kwoty zadośćuczynienia, należy końcowo jeszcze zwrócić uwagę, że wyważenie odpowiedniej kwoty, w relacji do okoliczności sprawy, należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. Zarzut niewłaściwego określenia wysokości zadośćuczynienia mógłby być uwzględniony tylko wtedy, gdyby nie zostały wzięte --- STRONA 6 --- pod uwagę wszystkie istotne kryteria, wpływające na tę postać kompensaty, bądź też gdyby sąd uczynił jedno z wielu kryteriów, decydujących o wysokości zadośćuczynienia, elementem dominującym (tak Sąd Apelacyjny w Ł. w wyroku z 12 czerwca 2013r., sygn. I ACa 95/13). Oceniając wysokość przyznanego powodom zadośćuczynienia, Sąd odwoławczy uznał, że do jego ustalenia doszło bez naruszenia przepisu art. 446 § 4 k.c. Argumenty przytoczone przez Sąd I instancji, wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazują na uwzględnienie wszystkich okoliczności istotnie wpływających na rozmiar krzywdy powodów i indywidualizujących roszczenie, oparte na treści powołanego przepisu. Zadośćuczynienie po śmierci W. P. (2) zasądzone zostało na rzecz osób najbliższych – siostry i dziadków, z którymi łączyły zmarłego wyjątkowe więzi emocjonalne. W tym miejscu należy wskazać, iż apelujący – powołując się na analizę wyroków sądowych opracowaną dla poszczególnych kategorii uprawnionych przez (...) Zadośćuczynień kontynuatora działań Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, w którym ustalono, iż mediana zadośćuczynienia dla rodzeństwa z uwzględnieniem przyrostu analizowanych wyroków w czasie wynosi 25.000 zł, zaś dla dziadków 10.000 zł – zdaje się bagatelizować stanowisko wskazywane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (na które sam się wcześniej powoływał) dotyczące indywidualizacji każdego przypadku, z jakim Sąd ma do czynienia oraz uwzględnienia wszystkich okoliczności występujących w sprawie. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd Rejonowy wziął pod uwagę wszystkie kryteria, które zadecydowały o wysokości kwoty zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznała M. P., T. R. (2) i S. R. (2) na skutek nagłej i niespodziewanej śmierci brata i wnuka, z którym powodowie byli bardzo związani. Nie można bowiem pomijać faktu, że śmierć W. P. (2) nastąpiła nieoczekiwanie, wywołując u powodów ból i cierpienie po stracie bliskiej osoby oraz zmuszając do uporządkowania sobie życia w nowej, tragicznej rzeczywistości. Nie bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, że powódka M. P. miała bliskie relacje z jedynym bratem, dzieliła ich różnica czterech lat, więc wychowywali się razem, spędzali wspólnie czas, mieli wspólne zainteresowania, wspólnych znajomych. Z uwagi na fakt, że rodzice ich rozwiedli się, matka wyjechała do pracy za granicę i przyjeżdżała do domu co 2-3 miesiące, a z ojcem relacje mieli niełatwe i konfliktowe, wzajemnie się wspierali i pomagali sobie w trudnych chwilach. Od dnia śmierci brata, powódka M. P. miała kłopoty ze snem, nie mogła jeść, unikała ludzi, niedowierzała zaistniałej sytuacji. Odnośnie T. i S. małż. R., wskazać natomiast należy, że W. P. (2) był ich wnukiem, z uwagi jednakże na skomplikowaną sytuację rodzinną, po rozwodzie rodziców, to oni w zasadzie przejęli opiekę nad wnukami: M. i W.. Wprawdzie nie mieszkali z nimi, ale codziennie u nich przebywali, spożywali u dziadków posiłki, dziadkowie dbali o zaspokojenie potrzeb wnuków. Zmarły pomagał dziadkom w różnych pracach, odrabiał u nich lekcje, a na noc wracał do swojego domu. Po śmierci wnuka, T. R. (2) doznawała obniżenia nastroju, odczuwała ciągłe zmęczenie, poirytowanie, konieczność zamartwiania się, utratę chęci do życia, często budziła się w nocy. Powód S. R. (2) po śmierci wnuka uciekł w pracę, unikał ludzi, emocjonalnie zamknął się w sobie, bał się o zdrowie żony, nie myślał wówczas o sobie. Z opinii sądowo-psychologicznej wynika, że śmierć W. P. (2) wywołała u powodów zaburzenia emocjonalne w postaci ostrej reakcji na stres stopnia głębokiego oraz zaburzenia adaptacyjne, z którymi starali się sobie oni radzić w sposób zgodny z dominującymi cechami osobowości. Jednak nadal odczuwają skutki traumy spowodowanej jego śmiercią. U powodów wystąpił nieprawidłowy sposób przeżywania żałoby (nasilona i trwająca powyżej dwóch lat reakcja depresyjna). Wszystkie wymienionej wyżej okoliczności, świadczą o istnieniu wyjątkowej więzi emocjonalnej, jaka łączyła powodów ze zmarłym. Stracili oni osobę im najbliższą, z którą wiąże się wiele ich wspólnych wspomnień, a jednocześnie powodowie wyrażają żal, że zmarły nie będzie brał już udziału w ich życiu. Niewątpliwie strata najbliższego członka rodziny, tak jak w przypadku powodów, zasługuje na uwzględnienie przy ocenie rozmiaru krzywdy, bólu i cierpienia z ich strony. --- STRONA 7 --- Wobec powyższego zatem, Sąd orzekający zdaniem Sądu Okręgowego słusznie uznał za uzasadnione – przed uwzględnieniem skutków przyczynienia w 70 % – zadośćuczynienie dla M. P. za śmierć brata, zamykając je w kwocie 60.000 złotych, a dla S. R. i T. R. (2) za śmierć wnuka, zamykając je w kwotach po 40.000 złotych. Konkludując, stwierdzić należy, że wszelkie zarzuty apelującego sprowadzają się jedynie do polemiki z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji, dlatego też Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia w części zaskarżonej przez pozwanego. Wobec powyższych rozważań i z mocy art. 385 k.p.c. apelację pozwanego oddalono uznając ją za bezzasadną - punkt 1. wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego w instancji apelacyjnej orzeczono na podstawie § 8 pkt 5 w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - punkt 2. wyroku. E. K. I. I. P.-G.