Wyrok I 1 Ca 484/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K.

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I 1 Ca 484/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K., dnia 30 listopada 2020r w składzie: Przewodniczący sędzia Ewa Kozłowska sędzia Iwona Złoty sędzia Aleksandra Bolczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2020 r. sprawy z powództwa K. N. (1), K. N. (2), Z. L. przeciwko Towarzystwu (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt IC 493/17 I.Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : - w punkcie 1 zasądza od pozwanego na rzecz powódki K. N. (1) kwotę 12.000 zł (dwanaście tysięcy złotych) zamiast kwoty 20.000 zł , wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3.12.2016r. do dnia zapłaty - w punkcie 2 zasądza od pozwanego na rzecz powódki K. N. (2) kwotę 12.000 zł (dwanaście tysięcy złotych) zamiast kwoty 20.000 zł , wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3.12.2016r. do dnia zapłaty - w punkcie 5 zasądza od powódki K. N. (1) na rzecz pozwanego kwotę 1.273 zł tytułem zwrotu kosztów procesu - w punkcie 6 zasądza od powódki K. N. (2) na rzecz pozwanego kwotę 1.273 zł tytułem zwrotu kosztów procesu - w punkcie 8 nakazuje pobrać pod pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Koninie kwotę 2.068 zł zamiast kwoty 2.889 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych II.Oddala apelację w pozostałej części III.Znosi wzajemnie między stronami koszty procesu w instancji odwoławczej E. K. I. A. B. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I 1 Ca 484/20 UZASADNIENIE K. N. (1), K. N. (2), Z. L. wniosły o zasądzenie od Towarzystwa (...) S.A z siedzibą w W. kwot odpowiednio : 37.000 zł, 37.000 zł oraz 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę po śmierci brata i wnuka K. N. (3) po wypadku z dnia 18.09.2016 r. Zgłoszono również wniosek o zasądzenie na rzecz każdej z powódek zwrotu kosztów procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu wskazując, że nie kwestionuje swojej odpowiedzialności co do zasady w zakresie roszczeń K. N. (1) i K. N. (2), gdyż nastąpiła na ich rzecz zapłata kwot po 13.000 zł. Zakwestionowano natomiast żądanie zapłaty zadośćuczynienia na rzecz Z. L., albowiem będąc babcią nie była najbliższym członkiem rodziny. Zgłoszono również zarzut przyczynienia się zmarłego do wypadku, albowiem pojazd którym się poruszał nie miał włączonych świateł mijania, a dodatkowo wykryto w organizmie zmarłego (...) w stężeniu 5,7 ng/ml i jego metabolitu, tj. karboksy – (...) w stężeniu 15 ng/ml. Oznaczony we krwi poziom karboksy jest typowy dla okazjonalnego przyjęcia przetworów ziela konopi indyjskiej. Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Koninie w sprawie o sygn. akt I C 493/17: -zasądził od pozwanego na rzecz powódki K. N. (1) kwotę 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3.12.2016 r. do dnia zapłaty; -zasadził od poznanego na rzecz powódki K. N. (2) kwotę 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3.12.2016 r. do dnia zapłaty; -zasądził od pozwanego na rzecz powódki Z. L. kwotę 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4.11.2016 r. do dnia zapłaty; -oddalił powództwo w pozostałym zakresie; -zasądził od pozwanego na rzecz powódki K. N. (1) kwotę 289,36 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; -zasądził od pozwanego na rzecz powódki Z. L. kwotę 908,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; -nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Koninie kwotę 2.889 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych; -nieuiszczonymi kosztami sądowymi w pozostałej części obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając go w części, tj: 1. zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki K. N. (1) zadośćuczynienie po śmierci brata ponad kwotę 7.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.12.2016 r. do dnia zapłaty, tj. co do zadośćuczynienia w kwocie 13.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.12.2016 r. do dnia zapłaty ( pkt 1 wyroku); 2. zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki K. N. (2) zadośćuczynienie po śmierci brata ponad kwotę 7.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.12.2016 r. do dnia zapłaty, tj. co do zadośćuczynienia w kwocie 13.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.12.2016 r. do dnia zapłaty (pkt. 2 wyroku); 3. zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki K. N. (1) kwotę 289,36 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 5 wyroku); --- STRONA 3 --- 4. zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki K. N. (2) kwotę 289,36 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 6 wyroku); 5. nakazującej pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.889 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt 8 wyroku). Strona apelująca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 446 § 4 k.c., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w okolicznościach sprawy łączne kwoty w wysokości po 33.000 zł (20.000 zł zasądzone w wyroku Sądu I instancji i 13.000 zł wypłacone w likwidacji) stanowią sumy odpowiednie zadośćuczynienia za doznane przez powódki krzywdy związane ze śmiercią brata - K. N. (3) w wypadku komunikacyjnym z 18.09.2016 r., w sytuacji gdy są to kwoty rażąco zawyżone, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 446 § 4 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy ustalaniu odpowiedniej kwoty zadośćuczynienia wysokości nawiązki zasądzonej na rzecz każdej z powódek w postępowaniu karnym w wysokości po 3.000 zł, 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c., które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez błędną i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę dowodów, skutkującą uznaniem, iż przedwczesna śmierć brata była szczególnie traumatycznym przeżyciem dla powódek, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż powódki nie prowadziły ze zmarłym wspólnego gospodarstwa domowego, albowiem studiowały w T. i we W., od kilku lat przed wypadkiem miały swoich partnerów, kontakty z bratem utrzymywały za pomocą portali społecznościowych i sms-ów, zaś po wypadku nie korzystały z terapii psychologicznej, żałoba nie miała patologicznego przebiegu, a śmierć brata nie spowodowała żadnych drastycznych zmian w życiu powódek. W oparciu o powyższe zarzuty, apelująca wniosła o: 1. oddalenie powództwa K. N. (1) w zakresie zadośćuczynienia ponad kwotę 7.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.12.16 r. 2. zasądzenie od powódki ad. 1) na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych oraz stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu w postępowaniu przed Sądem I instancji (art. 100 zd. 1 k.p.c.), 3. oddalenie powództwa K. N. (2) w zakresie zadośćuczynienia ponad kwotę 7.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3.12.16 r. 4. zasądzenie od powódki ad. 2) na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych oraz stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu w postępowaniu przed Sądem I instancji (art. 100 zd. 1 k.p.c.). W odpowiedzi na apelację, powódki K. N. (1) oraz K. N. (2) wniosły o oddalenie apelacji pozwanego w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódek kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: --- STRONA 4 --- Apelacja pozwanego okazała się częściowo uzasadniona, co w konsekwencji skutkuje wydaniem orzeczenia o charakterze reformatoryjnym. Z uwagi na kształt zarzutów apelacyjnych, a także wobec faktu nieprzeprowadzenia przez Sąd odwoławczy postępowania dowodowego, które zmieniałoby ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, odstąpiono od szczegółowego referowania treści ustaleń faktycznych oraz rozważań prawnych Sądu I instancji. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie, a zatem Sąd Okręgowy przyjmuje je za własne. Podziela Sąd również szerokie rozważania prawne dotyczące podstawy dochodzonego przez powódki zadośćuczynienia za krzywdę i cierpienie po śmierci brata tj. art. 446 § 4 k.c. przewidującego możliwość przyznania zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią osoby najbliższej, który wszedł w życie z dniem 3 sierpnia 2008 r. (na mocy ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2008 r. poz. 116, nr 731). Na wstępie należy wskazać, że wyrok Sądu Rejonowego w Koninie został przez skarżącego zaskarżony jedynie w części, w z związku z czym Sąd Okręgowy ograniczy swój wywód wyłącznie do zaskarżonej materii. Skarżąca zasadnie podniosła, iż Sąd Rejonowy dopuścił się naruszania art. 446 § 4 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w okolicznościach sprawy łączne kwoty w wysokości po 33.000 zł dla powódek K. N. (2) i K. N. (1) stanowią odpowiednie zadośćuczynienie, w sytuacji gdy są to kwoty wygórowane. Analogicznie zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Istota zarzutów apelacyjnych strony pozwanej pomimo ich różnorodności sprowadza się na obecnym etapie postępowania do oceny, czy przyznane powódkom K. N. (2) oraz K. N. (1) zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej przez każdą z powódek krzywdy po śmierć brata. Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty strony apelującej w przeważającej mierze są trafne. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej niezmiernie trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek zasługuje bowiem na indywidualne potraktowanie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonych. Nie jest więc możliwe stosowanie w sprawach tego rodzaju automatyzmu. Określenie wysokości zadośćuczynienia pozostawione jest bowiem przez ustawodawcę uznaniu sędziowskiemu. Skoro ustalenie wysokości zadośćuczynienia ma charakter nader ocenny i należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, to ingerencja sądu odwoławczego w ustaloną wyrokiem wysokość zadośćuczynienia jest możliwa tylko w szczególnych wypadkach. Sąd odwoławczy zgadza się bowiem z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2020 r., I ACa 645/19, w którym podniesiono, że korygowanie wysokości zadośćuczynienia przez sąd odwoławczy uzasadnione jest jedynie wówczas, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na tę postać kompensaty, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie. W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy kategorycznie stwierdził jednak, iż zadośćuczynienie zasądzone przez Sąd I instancji na rzecz powódek K. N. (1) oraz K. N. (2) jest rażąco wygórowane. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 września 2012 r., IACa 673/12 świadczenia przyznane poszkodowanemu na mocy przepisu art. 446 § 4 k.c. musi być stosowne i uwzględniać ogół okoliczności danej sprawy stanowiąc ich właściwe wyważenie, tak aby nie było rażąco zbyt niskie ani nadmiernie wygórowane. Nadto Sąd Okręgowy w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia z dnia 9 lutego 2000 r., III CKN 582/98, w którym wskazano, że ,,krzywda wynagradzana zadośćuczynieniem pieniężnym, uregulowanym w art. 445 k.c., jest szkodą niemajątkową. Charakter takiej szkody decyduje o jej niewymierności. Przyznanego poszkodowanemu zadośćuczynienia nie należy zatem traktować na zasadzie ekwiwalentności, którą charakteryzuje wynagrodzenie szkody majątkowej. Odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia, o której stanowi art. 445 § 1 k.c., ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia.’’ --- STRONA 5 --- Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie zwraca się uwagę, iż na rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ czas trwania cierpień, wiek pokrzywdzonego, intensywność doznań psychicznych oraz rokowania na przyszłość (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LEX nr 198509). Wprawdzie Sąd Okręgowy nie neguje, iż przeżycia związane ze śmiercią brata były dla powódek przykre. Niewątpliwie bowiem po uzyskaniu informacji o jego śmieci doznały wstrząsu, a w następstwie istotnych cierpień natury psychicznej. W przedmiotowej spawie śmierć brata dotknęła jednak osoby pełnoletnie, samodzielne, o ustabilizowanej sytuacji, które nie żyły wyłącznie w rodzinie tworzonej przez nie oraz zmarłego brata. Należy wskazać, iż śmierć brata nie może być traktowana na równi przykładowo z utratą rodzica przez dziecko. Faktem jest, że odejście zmarłego nastąpiło nagle, tzn. w wypadku komunikacyjnym, aczkolwiek w ocenie Sądu odwoławczego nie wywołało kompletnej pustki w życiu powódek. Osoby te pozostawały bowiem nadal w bliskich relacjach z innymi osobami, kontynuowały studia, ułożyły sobie życie i dostosowały się do nowej rzeczywistości. Z powodu pracy K. N. (3) poza granicami kraju, powódki utrzymywały z nim kontakt głównie za pomocą portali społecznościowych i sms-ów, co może wpływać na mniejszy stopień nasilenia negatywnych przeżyć i emocji. Wprawdzie śmierć K. N. (3) doprowadziła do zerwania więzi rodzinnych, co niewątpliwie stanowi dolegliwą i nieodwracalną stratę. Zmiana ta bez wątpienia rozciąga się na całe dalsze życie powódek, niemniej jednak nie powoduje, że nie mogą one poradzić sobie z żałobą. Należy w tym miejscu także pokreślić, iż biegły sądowy kategorycznie stwierdził, iż przebieg żałoby po śmierci brata nie miał u powódek charakteru patologicznego. Jak wynika z opinii psychologicznej, sporządzonej w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, powódka K. N. (1) nie doznała klinicznej depresji, śmierć brata nie miała wpływu na jej aktywność życiową (powódka kontynuowała studia na (...), mieszkała w wynajętym pokoju, utrzymywała się ze stypendium socjalnego) i obecnie żałoba przeszłą w fazę przystosowania do nowych okoliczności. W przypadku powódki K. N. (2) reakcja żałoby cechowała się kilkoma depresyjnymi objawami takimi jak poczucie osamotnienia, poczucie krzywdy i żalu oraz silnie obniżonym nastrojem i problemami z zasypianiem, jednak przedbieg żałoby nie był patologiczny. Śmierć brata nie miała bowiem wpływu na aktywność życiową powódki K. N. (2), gdyż powódka w tym czasie rozpoczynała studia geograficzne, które nadal kontynuuje, podejmowała prace dorywcze. Biegły podkreślił, że powódka była samodzielna życiowo, kontynuowała studia i sama się utrzymywała, a obecnie żałoba również przeszła w fazę przystosowania do nowych okoliczności. Faktem jest również, iż powódki po zdarzeniu nie podejmowały leczenia psychiatrycznego ani terapii psychologicznej. Sąd Okręgowy nie kwestionuje, że śmierć brata była dla powódek traumatycznym przeżyciem, jednakże fakt niepodjęcia przez powódki leczenia ani terapii pozwala uznać, że cierpienia te nie były na tyle silne, by powodowały długotrwałą destabilizację życia codziennego powódek. Sąd Okręgowy wskazuje, że żałoba powódek nie wykraczała poza ogólnie przeżywaną w takich okolicznościach traumę. W szczególności żałoba powódek nie wywołała trwałych zmian chorobowych w psychice i nie skutkowała trwałym uszczerbkiem na ich zdrowiu. Reasumując, w chwili przedmiotowego zdarzenia K. N. (3) był już osobą dorosłą, sam zarabiał na swoje utrzymanie oraz nie zamieszkiwał z powódkami, co ma istotne znaczenie w kwestii oceny zażyłości relacji pomiędzy bratem a siostrami, i w konsekwencji na wysokość zasądzonego zadośćuczynienia. Fakt utrzymywania standardowych kontaktów, wspólnego spędzania uroczystości rodzinnych czy wzajemnej pomocy nie świadczy automatycznie o ponadstandardowych i ponadprzeciętnych relacjach, jakie miały łączyć rodzeństwo. Mając powyższe na uwadze łączna kwota zadośćuczynienia w wysokości po 33.000 zł wobec każdej z powódek K. N. (2) oraz K. N. (1) jest w realiach niniejszej sprawy w ocenie Sądu Okręgowego wygórowana. Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem pozwanej jakoby Sąd Rejonowy naruszył art. 446 § 4 k.c. poprzez pominięcie przy ustalaniu odpowiedniej kwoty zadośćuczynienia wysokości nawiązki zasądzonej na rzecz każdej z powódek w postępowaniu karnym w wysokości 3.000 zł. Faktem jest, że zasądzenie nawiązki winien Sąd orzekający mieć na względzie w okolicznościach sprawy przy określaniu wysokości odpowiedniego zadośćuczynienia. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jednak, iż Sąd Rejonowy nie miał na uwadze przedmiotowej należności ustalając sumę zadośćuczynienia. Sąd Rejonowy słusznie zauważył bowiem, iż wyrokiem Sądu karnego zasądzono na rzecz powódek kwotę 3.000 zł nawiązki. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowa nawiązka również stanowiąca kompensatę szkód majątkowych i osobistych, została wzięta pod uwagę przy określaniu wysokości należnego na rzecz powódek zadośćuczynienia po śmierci brata. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd Okręgowy zasądzając odpowiednią sumę zadośćuczynienia w niniejszej sprawie także miał na uwadze okoliczność zasądzenia na rzecz powódek nawiązki. --- STRONA 6 --- Nadto w ocenie Sądu Okręgowego żądanie strony apelującej dotyczące zmiany zasądzonej sumy zadośćuczynienia na rzecz powódek K. N. (2) i K. N. (1) do wysokości wskazanej 7.000 zł nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Okręgowy miał bowiem na uwadze, iż powódki łączyła z bratem pozytywna i niekonfliktowa więź, mogły liczyć na jego wsparcie, a po jego śmierci odczuwały poczucie żalu i krzywdy, także z perspektywy pogorszenia się stabilizacji finansowej rodziny. Nadto niewątpliwie strata bliskiej osoby, która ginie nagle w młodym wieku w wypadu komunikacyjnym wywołuje ból i rozżalenie, a zatem wskazana przez pozwaną kwota 7.000 zł byłaby w przedmiotowej sprawie nieadekwatna i rażąco zaniżona. Konkludując, Sąd Odwoławczy uznał za miarodajne i właściwe kwoty zadośćuczynienia dla powódek w wysokości po 25.000 zł. W związku z tym, że w przypadku K. N. (1) oraz K. N. (2) ubezpieczyciel wypłacił im już w toku postępowania likwidacyjnego kwoty po 13.000 zł , Sąd Okręgowy uznał, iż na ich rzecz podlegają zasądzeniu dodatkowe kwoty po 12.000 zł. O wysokości orzeczonego w sprawie sądowej zadośćuczynienia decyduje bowiem stopień i nasilenie krzywdy, potrzeba zrekompensowania jej skutków. Przyznane przez Sąd odwoławczy kwoty mają charakter odpowiedni, w tym znaczeniu, że przedstawiają ekonomicznie odczuwalną wartość, adekwatną do poniesionej przez powódki krzywdy. Uznać je zatem należy w okolicznościach sprawy za mogące rekompensować śmierć bliskiej osoby. Z tych względów zarzuty strony pozwanej co do przyznanego powódkom K. N. (1) oraz K. N. (2) zadośćuczynienia zasługiwały w części na uwzględnienie i zgodnie z wnioskami apelacji doprowadziły na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. do zmiany pkt 1 zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie w nim kwoty 20.000 zł do kwoty 12.000 zł względem powódki K. N. (1) oraz analogicznie do zmiany pkt 2 zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie w nim kwoty 20.000 zł do kwoty 12.000 zł względem K. N. (2). Konsekwencją powyższej zmiany wyroku jest także konieczność modyfikacji rozstrzygnięcia o kosztach procesu z pkt 5 wyroku poprzez zastąpienie zasądzonej w nim kwoty 289,36 zł kwotą 1.273 zł oraz z pkt 6 wyroku poprzez zastąpienie zasądzonej w nim kwoty 289,36 zł kwotą 1.273 zł, a także w punkcie 8 zaskarżonego wyroku poprzez nakazanie pobrania od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Koninie kwoty 2.068 zł zamiast 2.889 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych. W pozostałym zakresie, w pkt II wyroku, na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja strony pozwanej została oddalona jako bezzasadna. Mając na względzie wynik postępowania oraz treść przepisu 100 k.p.c. Sąd Okręgowy w punkcie III wyroku zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu. E. K. I. A. B.