Wyrok I 1 Ca 351/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K.

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I 1 Ca 351/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K., dnia 30 września 2020 roku Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Aleksandra Bolczyk Sędziowie: Iwona Złoty E. K. (1) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2020 roku sprawy z powództwa E. K. (2), Ż. H. , Z. H. , J. H. , K. P. , A. C. , S. C. , R. M. , E. O. , M. S. , M. P. (1) ,P. P. (1) przeciwko (...) SA z/s w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kole z dnia 27 lutego 2020 roku, sygn. akt I C 811/18 1 . Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób ,że : - w pkt I : a. zasądza od pozwanego na rzecz powódki E. K. (3) kwotę 29 000 ( dwadzieścia dziewięć tysięcy złotych ) w miejsce kwoty 69 000 zł , b. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 703 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w miejsce kwoty 9 154 zł , - w pkt II : a. zasądza od pozwanego na rzecz powódki Ż. H. kwotę 29 000 ( dwadzieścia dziewięć tysięcy złotych ) w miejsce kwoty 69 000 zł , b. znosi wzajemnie między tymi stronami koszty procesu . - dodaje pkt XIV o treści : odstępuje od obciążenia w/w powódek nieuiszczonymi kosztami sądowymi . 2.Oddala apelację w pozostałej części . 3. Zasądza od powódek E. K. (2) i Ż. H. na rzecz pozwanego kwoty po 2000 zł od każdej z nich z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w zakresie kosztów do dnia zapłaty , tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu w instancji apelacyjnej . --- STRONA 2 --- 4. Odstępuje od obciążenia powódek E. K. (2) i Ż. H. kosztami procesu pozwanego w instancji apelacyjnej w pozostałej części . I. Z. A. E. K. Sygn. akt I 1 Ca 351/20 UZASADNIENIE Powodowie w nin. sprawie wnieśli o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby bliskiej – J. P., kwot po 69.000,00 zł na rzecz E. K. (2) i Ż. H., kwoty 10.000,00 zł na rzecz Z. H., kwoty 15.000,00 zł na rzecz J. H., kwoty 48.000,00 zł na rzecz K. P. oraz kwot po 25.000,00 zł na rzecz: A. C., S. C., R. M., E. O., M. S., M. P. (1) i P. P. (1). Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podali, że zmarły J. P. zatrudniony był na stanowisku pracownika budowlanego w (...) sp. z o.o. w Ś.. W dniu 16 grudnia 2016 roku, podczas rozładunku przywiezionych na plac budowy grzejników z pojazdu marki C. (...) przy użyciu wózka do ręcznego przenoszenia palet, paleta z grzejnikami o wadze ok. 800 kg przechyliła się i spadła z rampy, przygniatając poszkodowanego, który stał do niej plecami. W związku z doznanymi obrażeniami J. P. zmarł. Zdarzenie to zostało zakwalifikowane jako wypadek przy pracy, a jako jedną z jego przyczyn wskazano m.in. niewłaściwą organizację prac rozładunkowych i niewłaściwy dobór miejsca do rozładunku. Szkoda została zgłoszona pozwanemu, u którego pojazd marki C. (...) był ubezpieczony w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Pozwany przyjął swoją odpowiedzialność za zdarzenie, pomniejszając jednak należne im kwoty świadczenia o 30% przyczynienia się J. P. do zaistnienia wypadku. Pozwany wypłacił ostatecznie na rzecz dzieci zmarłego: T. P., M. P. (2), E. K. (2) i Ż. H. kwoty po 21.000,00 zł oraz na rzecz jego ojca K. P. kwotę 12.000,00 zł. Wypłacone dotychczas sumy mają charakter symboliczny, są nieadekwatne do doznanych cierpień i nie spełniają funkcji kompensacyjnej. Zmarły w chwili śmierci miał 53 lata i był ojcem T. P., M. P. (2), E. K. (2) i Ż. H., synem K. P., bratem A. C., S. C., R. M., E. O., M. S., M. P. (1) i P. P. (1) oraz dziadkiem Z. H. i J. H.. Zawsze dbał o rodzinę, nigdy nie odmawiał pomocy, służąc bliskim radą i spędzając z nimi wolny czas. Był wzorem dobrego, troskliwego, kochającego i odpowiedzialnego ojca, męża, syna, brata i dziadka. Był człowiekiem pracowitym, poświęcającym się dla bliskich. Wypadek i śmierć J. P. stanowił dla powodów ogromny wstrząs. Do chwili obecnej nie są oni w stanie zaakceptować nagłego odejścia ukochanej osoby, które wywołało u nich krzywdę trudną do opisania, zwłaszcza zważywszy na jego tragiczne okoliczności. Powodowie byli bardzo zżyci ze zmarłym, a jego śmierć wywołała wachlarz trudnych uczuć – przygnębienie, apatię, poczucie osamotnienia. Cierpienie będzie im towarzyszyć do końca życia. W odpowiedzi na pozew pozwany zaproponował ugodowe zakończenie sprawy poprzez wypłatę na rzecz E. K. (2) i Ż. H. kwot po 30.000,00 zł, na rzecz K. P. kwoty 15.000,00 zł oraz na rzecz A. C., S. C., R. M., E. O., M. P. (1) i P. P. (2) kwot po 8.000,00 zł. W przeciwnym razie powódka wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu potwierdziła okoliczności wypadku z dnia 16 grudnia 2016 roku oraz fakt wypłaty zadośćuczynienia na rzecz dzieci zmarłego w kwotach po 21.000,00 zł oraz na rzecz jego ojca w wysokości 8.400,00 zł. Poszkodowany przyczynił się do zaistnienia wypadku, ponieważ został dopuszczony do rozładunku palet z grzejnikami mimo iż nie przeszedł wcześniej odpowiedniego przeszkolenia – nie miał więc uprawnień ani wiedzy w tym zakresie. Co więcej podczas rozładunku, stojąc tyłem, nie zachował należytej ostrożności. Uzasadnia o przypisanie mu przyczynienia się w wysokości co najmniej 20%. Żądania pozwu są znacznie zawyżone. Wszyscy powodowie (poza małoletnimi wnuczkami) w chwili śmierci J. P. byli osobami pełnoletnimi, mieli własne rodziny, dzieci, ustabilizowane życie zawodowe; skoncentrowani byli na własnych celach i problemach. Doznane przez nich cierpienie było normalną reakcją w zaistniałej sytuacji, a żałoba nie przebiegała w sposób nietypowy. Powodowi mogli liczyć na swoją wzajemną pomoc, a w chwili obecnej ich funkcjonowanie w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym należy uznać za normalne. Na zmniejszenie poczucia krzywdy wpłynął również upływ czasu od zdarzenia. Ostatecznie pozwany podniósł, że żądanie małoletnich wnuczek jest całkowicie pozbawione podstaw, albowiem – z racji swojego wieku – nie miały one świadomości co do śmierci J. P., nie istniały jeszcze między nimi a dziadkiem silne więzi rodzinne. Po jego śmierci nie odczuwają więc zmiany w swoim życiu. Nie zasługuje na uwzględnienie również żądanie powódki M. S.. Pismem z dnia 19 listopada 2018 roku pełnomocnik powodów poinformował, że strony nie doszły do porozumienia i nie zawarły ugody. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r. Sąd Rejonowy w Kole zasądził od pozwanego : na rzecz na rzecz powódki E. K. (2) : --- STRONA 3 --- - tytułem dopłaty zadośćuczynienia kwotę 69.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 9.154,00 zł., w tym kwotę 5.417,00 zł. tytułem zastępstwa procesowego. - na rzecz powódki Ż. H. : tytułem dopłaty zadośćuczynienia kwotę 69.000,00 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 5.417,00 zł. - na rzecz powódki Z. H. : tytułem zadośćuczynienia kwotę 10.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 1.817,00 zł. - na rzecz powódki J. H. : tytułem zadośćuczynienia kwotę 15.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3.617,00 zł. - na rzecz powoda K. P.: tytułem dopłaty zadośćuczynienia kwotę 48.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 6.217,00 zł., w tym kwotę 3.617,00 zł tytułem zastępstwa procesowego. - na rzecz powódki A. C. : tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3.617,00 zł. - na rzecz powódki S. C. : tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 5.067,00 zł., w tym kwotę 3.617,00 zł tytułem zastępstwa procesowego. - na rzecz powódki R. M.: tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3.617,00 zł. - na rzecz powódki E. O.: tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3.617,00 zł. - na rzecz powódki M. S.: tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienia od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 5.191,00 zł., w tym kwotę 3.617,00 zł tytułem zastępstwa procesowego. - na rzecz powoda M. P. (1): tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 5.210,00 zł., w tym kwotę 3.617,00 zł tytułem zastępstwa procesowego. --- STRONA 4 --- - na rzecz powoda P. P. (1): tytułem zadośćuczynienia kwotę 25.000,00 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18.04.2017 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3.617,00 zł tytułem zastępstwa procesowego. Ponadto nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kole kwotę 9.700,00 zł. zł. tytułem nieuiszczonych opłat od pozwów oraz kwotę 1.506,35 zł. tytułem nieuiszczonych wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w części w tj. : - w stosunku do powódki E. K. (2) co do zadośćuczynienia przewyższającego kwotę 19 000zł - w stosunku do powódki Ż. H. co do zadośćuczynienia przewyższającego kwotę 19 000zł zarzucając : -naruszenie art. 446 4 kc. w zw. z art. 361 §1 kpc. poprzez błędne przyjęcie, że odpowiednim zadośćuczynieniem dla w/w powódek będzie kwota 90000zł, natomiast przy uwzględnieniu kwot już wypłaconych w postępowaniu przedsądowym , zasądzone kwoty w okolicznościach faktycznych sprawy należy uznać za rażąco wygórowane ,znacząco wyższe niż kwoty zadośćuczynienia przyznane wyrokiem Sądu Okręgowego w Koninie w sprawie I C 866/17 na rzecz żony zmarłego i jego synów ; - naruszenie art. 233§1 kpc. poprzez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami logiki oceny materiału dowodowego poprzez bezkrytyczne przyjęcie twierdzeń powódek co do przebiegu żałoby i ich stanu psychicznego , a także bezkrytyczne przyjęcie za biegłą psycholog ,że ich żałoba miała charakter patologicznie przedłużony , choć żadna z powódek , pomimo twierdzeń o ciężkim przeżywaniu śmierci ojca nie skorzystała ze specjalistycznej pomocy psychologa czy psychiatry , nie przyjmowała leków . W oparciu o powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części zasądzającej na rzecz powódek zadośćuczynienie przekraczające 19000zł i oddalenie żądań przewyższających tę kwotę ewentualnie , z ostrożności procesowej , o obniżenie zasądzonych zadośćuczynień oraz stosowną do rozstrzygnięcia zmianę w części dotyczącej kosztów postępowania , w tym zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów postepowania , w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje wg. norm przepisanych . W odpowiedzi na apelację powódki wniosły o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego , w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych . Sąd Okręgowy zważył , co następuje : Apelacja pozwanego zasługiwała na jej częściowe uwzględnienie , a mianowicie w zakresie kwestionującym uwzględnienie powództwa ponad kwotę 29000 zł , a tym samym przyjęcie za prawidłową - w okolicznościach nin. sprawy - kwoty zadośćuczynienia zasądzonej przez Sąd Rejonowy , co w konsekwencji prowadzić musi do wydania orzeczenia o charakterze reformatoryjnym . Treść zarzutu apelacyjnego sformułowanego przez pozwanego jako naruszenie art. 233§1 kpc. w istocie koncentruje się nie na ustaleniu faktów, ale na wyciągniętym przez Sąd I instancji wniosku o wpływie ustalonych okoliczności na wysokość należnego powódkom zadośćuczynienia. Kwestia ta nie przynależy do sfery oceny dowodów, ale zastosowania prawa materialnego, a zatem podlega rozważaniu w ramach podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia prawa materialnego- art. 446§4 kc. Nie ma natomiast podstaw do uznania, że w związku z tym Sąd I instancji naruszył art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych – bo znajdujących oparcie w osobowym oraz rzeczowym materiale dowodowym – ustaleń faktycznych , niemniej Sąd ten , w przekonaniu sądu odwoławczego , w sposób nieprawidłowy ( w znaczeniu nadmierny ) ocenił rozmiar krzywdy doznanej przez powódki E. K. (2) i Ż. H. . Sąd Rejonowy w sporządzonym uzasadnieniu w sposób precyzyjny i rzeczowy dokonał ustaleń traktujących o bardzo silnej, pozytywnej relacji powódek z ojcem i powołał na poparcie tego faktu szereg danych . Z materiału dowodowego wynika również , że bliskie relacje były utrwalone na tyle , że pomimo założenia rodzin przez obie powódki , ich ojciec nadal był intensywnie obecny w ich i założonych przez nich rodzin życiu , angażował się w ich sprawy i opiekę nad wnukami - dziećmi powódki , Ż. H. . --- STRONA 5 --- Nie ulega również wątpliwości , że przy serdecznych relacjach i częstotliwości wzajemnych kontaktów , nagła śmierć ojca była , jak ustalił Sąd I instancji, dla powódek traumatycznym przeżyciem , z konsekwencjami opisanymi szczegółowo w uzasadnieniu . Nie ulega wątpliwości, że doznana przez powódki krzywda spowodowana śmiercią ich ojca , w zdarzeniu za który strona pozwana ponosi odpowiedzialność, zasługiwała na ochronę przez przyznanie im zadośćuczynienia adekwatnego do zakresu doznanej krzywdy. W orzecznictwie przyjmuje się, że wysokość należnego zadośćuczynienia powinna zostać określona na podstawie oceny negatywnych skutków cierpienia, które powódki odczuwały wskutek utraty ojca, czasu utrzymywania się tego stanu oraz jego skutków dla zdrowia i życia powódek Na rozmiar krzywdy wywołanej śmiercią bliskiej osoby mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (np. nerwicy, depresji), rola w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, stopnień w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 10 maja 2017 roku, sygn. I ACa 1453/16). Wskazane kryteria zostały trafnie zastosowane przez Sąd Rejonowy, który w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku opisał negatywne następstwa, które w życiu powódki spowodowało intensywne cierpienie wywołane utratą ojca. Prawidłowo Sąd też uznał, że natężenie bólu, który powódki odczuwały po śmierci ojca było związane z silnym odczuwaniem łączącej ich więzi, wynikającym ze wspólnego spędzania czasu i wyjątkowej , jak się wydaje, osobowości zmarłego, który był w swojej rodziny postacią centralną , wokół której koncentrowało się życie rodzinne . Wszystkie te opisane wyżej okoliczności w powiązaniu ze stwierdzonym przez biegłą psycholog przedłużonym , ponad przeciętny, okresem żałoby , jaki był udziałem obu córek , nie uzasadniały jednak przyznania zadośćuczynienia w wysokości ( łącznie z kwotami wypłaconymi w postępowaniu przedsądowym ) po 90000zł na rzecz każdej z nich . Nie budzi bowiem wątpliwości fakt , że obie powódki w chwili wypadku były osobami dorosłymi , zamieszkującymi poza domem rodzinnym , każda z nich była już mężatką , a powódka Ż. H. miała już dwoje dzieci. Nie negując więzi łączących ich z ojcem , oczywistym jest , że założenie rodziny siłą rzeczy wymusza wręcz skupienie się na niej w stopniu nieco większym niż na rodzinie pierwotnej , pomimo nawet wyjątkowo serdecznych relacji . To właśnie zresztą oparcie się na niej i wzajemne wsparcie rodziny jako całości pozwoliło funkcjonować powódkom po wypadku ojca , bez uciekania się do fachowej terapii czy farmakologii . Takie wnioski płyną z niekwestionowanej przez stronę powodową opinii opracowanej przez biegłą psycholog A. O. . Rozumując w sposób wyłożony w opinii stwierdzić należy , że skoro rodzina stanowi dla powódek tak znaczące źródło energii i wsparcia , które eliminowało konieczność szukania pomocy u specjalistów , to nie można jednocześnie nie dostrzegać roli tej rodziny w powrocie do równowagi emocjonalnej , tym bardziej w sytuacji posiadania bardzo małych dzieci i świadczenia pracy . Z akt sprawy nie wynika , by życie osobiste i zawodowe powódek na skutek wypadku ich ojca , uległo w dłuższej perspektywie , dezorganizacji , by przeżywana przez nie żałoba doprowadziła do zaniedbania z ich strony ważnych dla nich sfer życia . Oczywistym jest , że każda śmierć osoby bliskiej, przy prawidłowych wzajemnych z nią relacjach , wywołuje uczucia , które towarzyszyły powódkom . Ich silna , pełna rozpaczy reakcja na utratę ojca , pomimo dłuższego okresu żałoby , nie jest w przekonaniu sądu odwoławczego , reakcją atypową . Doświadczenie życiowe pokazuje , że wiele osób , które doświadczyło gwałtownej śmierci rodzica , mierzy się z podobną skalą rozpaczy i bólu . U części osób doznających straty jej rozmiar wyłącza z normalnego funkcjonowania , prowadzi do zdiagnozowanej depresji , która wymaga specjalistycznego leczenia . Wobec powyższego nie sposób nie uznać zasądzonej przez Sąd Rejonowy kwoty zadośćuczynienia za nadmiernie wygórowaną w rozumieniu art. 446§ 4 kc. Kwota 50 000 zł, jaką łącznie otrzyma każda z powódek , jest zatem , zdaniem Sądu Okręgowego , adekwatna do doznanej przez nie krzywdy , co implikuje korektę zaskarżonego wyroku . Należy bowiem podkreślić, iż zgodnie z dominującym w orzecznictwie stanowiskiem, jedynie rażąca dysproporcja świadczeń albo pominięcie przy orzekaniu o zadośćuczynieniu istotnych okoliczności, które powinny być uwzględnione przez sąd jako wpływające --- STRONA 6 --- na wysokość zadośćuczynienia, przy założeniu, że musi ono spełniać funkcję kompensacyjną, ale nie może być jednocześnie źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia się osoby pokrzywdzonej, uprawniają sąd II instancji do ingerencji w zasądzone już zadośćuczynienie (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., I ACa 1273/13; uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 29 listopada 2012 r., I ACa 351/12). Okoliczności nin. sprawy korektę orzeczenia w pełni usprawiedliwiały . W przekonaniu Sądu odwoławczego z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie . Należy podkreślić , za wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 marca 2015 r. wydanym w sprawie I ACa 846/14, że krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek należy traktować indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego. Zadośćuczynienie pełni bowiem przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Suma pieniężna przyznana z tego tytułu ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej.( LEX nr 1665048. ) . W ocenie sądu odwoławczego całkowicie subiektywną , nie mającą oparcia w materiale dowodowym konstatacją jest np. powiązanie decyzji o braku potomstwa powódki E. K. (2) z faktem śmierci jej ojca . Ponadto zauważyć trzeba , że ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia zależy od okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego , jak wskazano wyżej zadośćuczynieniem adekwatnym do rozmiaru krzywdy doznanej przez powódki będzie kwota 50000zł, co przy zasądzonej przez Sąd Rejonowy kwocie 69000zł , prowadzi do zmiany zaskarżonego wyroku po myśli art. 386§1 kpc i obniżenia kwot zadośćuczynienia do kwoty 29000 zł . Odnośnie dalej idącego żądania apelacji Sąd odwoławczy uznał ją za nieuzasadnioną i z tych też przyczyn w pozostałym zakresie oddalono ją po myśli art. 385 kpc. Zmiana rozstrzygnięcia w wyniku częściowego uwzględniania apelacji pociągnęła za sobą konieczność korekty w zakresie pkt i b i II b wyroku . Powódki wygrały proces w 42% % , ponosząc koszty w łącznej wysokości : powódka E. K. (2) 9154 zł ,powódka Ż. H. kwotę 5417 zł , pozwany poniósł koszty w wysokości 5417 zł . Zważywszy na tożsamą wysokość poniesionych przez powódkę Ż. H. i pozwanego kosztów oraz stopień ( zbliżony ), w jakim strony te uległy w sporze , słusznym wydaje się być wzajemne zniesienie kosztów procesu między tymi stronami w oparciu o treść art. 100 kpc. W przypadku powódki E. K. (2) , rozdzielając stosunkowo koszty procesu poniesione przez strony ( art. 100 kpc.) zasądzeniu na jej rzecz podlega kwota 703 zł . ( 9154 x42% = 3845zł ; (...) 58% = (...) ; 3845zł - 3142 zł= 703 zł ) O kosztach postępowania apelacyjnego sąd odwoławczy orzekł na podstawie art.100 kpc. Pozwany wygrał to postępowanie w 80% ponosząc koszty opłaty od apelacji w łącznej wysokości 5000 zł ( 2x 2500 zł ) i koszty wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3600 zł (2 x1800 zł ) , a powódki w kwocie 3600 ( 2x1800 zł ) . Zważywszy na wynik postępowania apelacyjnego, wysokość poniesionych przez strony kosztów ,sąd odwoławczy zdecydował o obowiązku częściowego zwrotu przez powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu w wysokości po 2000 zł od każdej z nich , odstępując od obciążenia ich tymi kosztami w pozostałym zakresie w oparciu o treść art. 102 kpc. , mając na uwadze okoliczności nin. sprawy determinujące charakter dochodzonego roszczenia, którego wysokość zależna jest od oceny sądu . E. K. (1) A. I. Z.