Wyrok I 1 Ca 274/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K.

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I 1 Ca 274/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K., dnia 10 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący sędzia Ewa Kozłowska sędzia Iwona Złoty sędzia Aleksandra Bolczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2020 r. sprawy z powództwa M. M. (1) przeciwko M. M. (2) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Turku z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt IC 776/17 1.oddala apelację 2.odstępuje od obciążenia pozwanego kosztami procesu w instancji odwoławczej 3.przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Koninie na rzecz adw.M. M. (3) oraz adw.T. J. kwoty po 1.476 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronom w instancji odwoławczej E. K. I. A. B. Sygn. akt I 1 Ca 274/20 UZASADNIENIE Powódka M. M. (1) działając przez swojego opiekuna prawnego – babcię T. P. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego M. M. (2) kwoty 70.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24.05.2016r do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje żądanie powódka wyjaśniła, że wskazanej w pozwie kwoty dochodzi tytułem zadośćuczynienia w związku z naruszeniem jej dóbr osobistych w postaci zdrowia, godności, nietykalności cielesnej i seksualnej. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Argumentując swoje stanowisko pozwany kwestionował, aby zdarzenie z 2009r --- STRONA 2 --- wywołało u powódki tak silne następstwa, jakie wskazano w pozwie. W ocenie pozwanego wystąpienia deficytu emocjonalnego u powódki doszukiwać się należy w śmierci matki małoletniej. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2020 roku Sąd Rejonowy w Turku w sprawie sygn. akt I C 776/17 zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 70.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 05.10.2017r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie, nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa, oraz przyznał ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Turku na rzecz adw. M. M. (3) oraz adw. T. J. kwoty po 4.428 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronom z urzędu. Powyższe orzeczenie zaskarżył pozwany z zakresie zasądzenia na rzecz powódki kwoty 70.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy od dnia 5 października 2017 roku. Zaskarżonemu wyrokowi pozwany zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c poprzez uznanie, iż: a) krzywda doznana przez małoletnią powódkę wymaga rekompensaty poprzez przyznanie jej zadośćuczynienia w kwocie 70.000,00 zł, podczas gdy powódka nie wykazała by obecnie była ona aż tak znaczna, zwłaszcza, że od zdarzenia upłynęło 11 lat, małoletnia powróciła do sprawności, uczestniczy w życiu towarzyskim rówieśników, zdobywa umiejętności w zakresie prowadzenia samochodu osobowego, podejmuje naukę, co przemawia za zmniejszeniem ustalonego przez Sąd zadośćuczynienia, przynajmniej do kwoty 20.000,00 zł b) zasądzona na rzecz powódki kwota zadośćuczynienia jest adekwatna do rozmiaru doznanej przez nią krzywdy, podczas gdy biorąc pod uwagę obecny stan zdrowia powódki, jego znaczną poprawę od zdarzenia oraz funkcjonowanie powódki w społeczeństwie oraz ustalony zaledwie 5% uszczerbek na zdrowiu - zasądzoną przez Sąd kwotę z tytułu zadośćuczynienia w kwocie 70.000,00 złotych uznać należy za rażąco zawyżoną i niewspółmierną do doznanej przez powódkę krzywdy. c) zachowanie ojca małoletniej powódki nie miało znaczącego wpływu na zachowanie się małoletniej powódki, podczas gdy z materiału zgromadzonego w sprawie a zwłaszcza z opinii z dnia 17 marca 2019 roku wynika, że biegli nie mogli wykluczyli, że niektóre z zaobserwowanych objawów u M. M. (1) mogły mieć związek z doświadczeniem przez małoletnią przemocy psychicznej i fizycznej ze strony ojca; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 481 k.c. poprzez zasądzenie odsetek od dnia 5 października 2017 roku tj. od dnia złożenia odpowiedzi na pozew, podczas gdy odsetki winny zostać zasądzone do dnia wyrokowania do dnia zapłaty z racji na ustalenie miernika kształtującego wysokość potencjalnego zadośćuczynienia, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 445 § 1 k.c. poprzez jego nieuwzględnienie i zasądzenie na rzecz powódki kwoty zadośćuczynienia w zawyżonej wysokości w stosunku do doznanej przez nią krzywdy, wskutek czego kwota ta z pewnością nie stanowi sumy odpowiedniej, o której mowa w tym przepisie, W oparciu o powyższe zarzuty pozwany wniósł o zasądzenie na rzecz powódki kwoty 20.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia ogłoszenia wyroku tj. od dnia 14 lutego 2020 roku do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie oddalenie powództwa, co do zadośćuczynienia oraz przyznanie ze Skarbu Państwa na rzecz adwokata T. J. kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu za postępowanie przed Sądem II instancji. --- STRONA 3 --- Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów pomocy pranej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu apelacyjnym oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte nawet części. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób właściwy rozważył wszystkie dowody i okoliczności i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, nie przekraczając w tej mierze zasady swobodnej oceny dowodów. Ustalenia faktyczne Sądu I instancji, istotne dla rozstrzygnięcia, nie budzą, bowiem żadnych wątpliwości. Stąd te ustalenia, jak i poczynione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody prawne, Sąd odwoławczy w pełni podziela i przyjmuje za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Wbrew stanowisku apelującego Sąd I instancji nie dopuścił się żadnych uchybień, które musiałyby skutkować koniecznością zmiany, bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania naruszenia przepisów prawa procesowego o dowodach lub uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, bowiem tylko takie zarzuty można przeciwstawić uprawnieniu sądu do dokonania swobodnej oceny dowodów. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza, zatem stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając (zob. post. SN z 23.1.2001 r., IV CKN 970/00, L.). Zwalczenie swobodnej oceny dowodów nie może polegać tylko na przedstawieniu własnych korzystnych dla skarżących wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartych na ich własnych ocenach, lecz konieczne jest przy posłużeniu się argumentami wyłącznie jurydycznymi wykazywanie, że wskazane w k.p.c. kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wynik sprawy (wyr. SA w K. z 10.4.2003 r., I ACa 1137/02, niepubl.). W omawianej sprawie wbrew zarzutom podniesionym w apelacji nie można przyjąć by Sąd Rejonowy dokonał oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie z naruszeniem powyższych reguł. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący, a dowody, które zostały przez strony zadeklarowane Sąd Rejonowy ocenił zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć należy, że Sąd I instancji dokonał wszechstronnej, logicznej, przemyślanej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a swoją ocenę przedstawił szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd odwoławczy w pełni tę ocenę podziela. Zatem dokonanej przez Sąd I instancji ocenie nie sposób postawić zarzutu arbitralności. Skarżący w swojej apelacji przede wszystkim koncentruje się na próbie podważenia stanowiska Sądu Rejonowego, iż w sprawie nie zostało wykazane, że krzywda, jakiej doznała nie była aż tak znaczna, że upływ czasu spowodował powrócenie powódki do sprawności a to wszystko w ocenie pozwanego przemawia za zmniejszeniem ustalonego przez Sąd Rejonowy zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy podziela tutaj jednak stanowisko Sądu Rejonowego, że istotne dowody obiektywne w postaci opinii biegłych psychologa A. G. oraz psychiatry dzieci i młodzieży K. O., a także psychologa – seksuologa M. C. wskazują, iż powódka ma silne zaburzone poczucie bezpieczeństwa oraz niskie poczucie własnej wartości. Nie wyklucza się u niej maskowanych tendencji w kierunku depresyjnym. Kształtująca się osobowość powódki podczas badań wskazywała na istnienie zaburzeń z kręgu psychopatologii o wymiarze klinicznym –tłumione, wypierane objawy o charakterze nerwicowym, depresyjnym. Badania ujawniły u powódki zaburzenia adaptacyjne. Wyniki badań wskazały także na to, że powódka ujawnia maskowane zaburzenia emocjonalne. Rozmiar cierpień, jakich doznała powódka był --- STRONA 4 --- duży. Dopuszczenie się przez pozwanego przestępstwa zgwałcenia na powódce, kiedy ta miała siedem lat wywołało u powódki zaburzenia emocjonalne. Biegli wskazali, iż wpływ zachowań pozwanego na ogólny rozwój powódki i jej funkcjonowanie życiowe był istotny, a konsekwencje są w umiarkowanym nasileniu aktywne do chwili obecnej, jakkolwiek są przez powódkę wypierane. Ponadto biegłe psycholog i psychiatra A. G. i K. O. wskazały, iż rozmiar doznanych przez powódkę krzywd i cierpienia jest znaczący a fakt bycia ofiara przestępstwa zgwałcenia miał miejsce i nadal ma duże znaczenie dla rozwoju społecznego i emocjonalnego powódki. Pomimo upływu czasu następstwa zdarzenia są odczuwane przez powódkę do dnia dzisiejszego. Potwierdzone to zostało przez biegłą psycholog – seksuolog, która wskazała,że następstwa zdarzenia z dzieciństwa polegającego na zgwałceniu powódki przez pozwanego odczuwane są przez powódkę do dnia dzisiejszego i uniemożliwiają lub utrudniają jej prawidłowe funkcjonowanie. Biegła ta uznała, że powódkę należy zaliczyć do IV stopnia poziomu objawów stresu chronicznego. Ponadto podane zostało, że powódka prezentuje obserwowalne zaburzenia psychosomatyczne, izoluje się i nadmiernie uzależnia od babci, prezentuje chroniczny wyraźnie obniżony nastrój depresyjny i silny ogólny lęk. Nie można się więc zgodzić z pozwanym, iż upływ jedenastu lat spowodował, że powódka po doznanej krzywdzie powróciła do sprawności. Sama okoliczność, iż powódka uczestniczy w życiu towarzyskim czy też zdobywa umiejętności w prowadzeniu samochodu, w ocenie Sądu Okręgowego nie przemawiają za tym, aby pomniejszyć ustaloną przez Sąd Rejonowy kwotę zadośćuczynienia. Jak zostało wskazane w opinii cechy niespecyficzne (np. lęk sytuacyjny) mogą się ujawniać w sytuacjach życiowych trudnych. Zwrócić należy uwagę, że przywołane przez pozwanego prawo jazdy powódka zdobyła po zdaniu dopiera za 19 razem egzaminu teoretycznego, ponieważ jak określiła „stres ją zżerał” i pomimo wiedzy zawsze zabrakło jej 1 lub 2 punktów. Z uwagi na powyższe bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż biegli ustalili 5% uszczerbek na zdrowiu powódki. Nie da się, bowiem w sposób matematyczny, procentowy ocenić i wyliczyć krzywdy, jakiej doznała powódka ze strony pozwanego i konsekwencji, jakie ta krzywda wywołała na całym życiu powódki. Biegli nie wskazali również w sposób bezpośredni, że niektóre z zaobserwowanych objawów u powódki mogły mieć związek z doświadczeniem przez powódkę przemocy psychicznej i fizycznej ze strony ojca. Biegła psycholog –seksuolog poddała, że występujące u powódki zaburzenia nie są następstwem zarówno śmierci matki jak i utraty więzi emocjonalnej z ojcem. Konkludując, stwierdzić należy, że wszelkie zarzuty w tym zakresie apelującego pozwanego sprowadzają się jedynie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 445 § 1 k.c. poprzez zasądzenie na rzecz powódki kwoty zadośćuczynienia w zawyżonej wysokości w stosunku do doznanej krzywdy. Powołany art. 445 § 1 k.c. nie wskazuje żadnych kryteriów, którymi należy się kierować przy określeniu wysokości zadośćuczynienia, uczyniła to jednak judykatura, z poglądów, której wynika, że zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Z drugiej strony wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" to znaczy utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (wyrok SN z dnia 15 lutego 2006 r., IV CK 384/05, LEX 179739). Wysokość sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za krzywdę, powinna być ustalona po uwzględnieniu wszelkich zachodzących okoliczności, zwłaszcza mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II CSK 536/07 w odniesieniu do zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 § 1 k.c. funkcja kompensacyjna musi być rozumiana szeroko, albowiem obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i sferę psychiczną poszkodowanego. Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne. Swoboda sądu przy ustalaniu sumy zadośćuczynienia - większa niż przy odszkodowaniu sensu stricto - musi mimo wszystko opierać się na sprawdzalnych, obiektywnych kryteriach, do których zalicza się w judykaturze np. rodzaj, intensywność, czas trwania cierpień, szanse na przyszłość oraz inne czynniki podobnej natury także wiek, płeć, poczucie bezradności (por. uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1973 r., sygn. III CZP 37/73, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2006 r., sygn. IV CSK 80/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. V CSK 245/07, A.Szpunar op.cit. str, 194-195). Judykatura konsekwentnie przestrzega zarazem zasady, że zadośćuczynienie nie może być symboliczne, ale nie może też prowadzić do bogacenia --- STRONA 5 --- się poszkodowanego. Podsumowując, jednorazowe zadośćuczynienie pieniężne powinno stanowić rekompensatę za całą doznaną krzywdę i być utrzymane w rozsądnych granicach. Pamiętać trzeba również, że określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi istotny atrybut sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji, zaś sąd odwoławczy może je korygować wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających na to wpływ, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie. W ramach kontroli instancyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. O oczywistym i rażącym naruszeniu zasad ustalenia "odpowiedniego" zadośćuczynienia mogłoby świadczyć przyznanie zadośćuczynienia wręcz symbolicznego, zamiast stanowiącego rekompensatę doznanej krzywdy, bądź też kwoty wygórowanej, prowadzącej do niestosownego wzbogacenia się tą drogą. W przedmiotowej sprawie strona powodowa wystąpiła z żądaniem wypłaty na jej rzecz kwoty 70.000,00 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, rozumianą jako cierpienia psychiczne spowodowane dokonaniem przez pozwanego gwałtu na jej osobie gdy miała siedem lat. Podkreślić należy także, że powódka doznała krzywdy z winy osoby z jej najbliższej rodziny – wuja, ze strony którego nie spodziewała się żadnego zagrożenia. Powódka w wyniku dokonania przez pozwanego gwałtu ma silne zaburzone poczucie bezpieczeństwa oraz niskie poczucie własnej wartości. U powódki stwierdzono istnienie zaburzeń z kręgu psychopatologii o wymiarze klinicznym – tłumione, wypierane objawy o charakterze nerwicowym, depresyjnym. Dopuszczenie się przez pozwanego przestępstwa zgwałcenia na powódce w tak młodym wieku wywołało u powódki zaburzenia emocjonalne. Wskazane zostało przez biegłych, że wpływ zachowań pozwanego na ogólny rozwój powódki i jej funkcjonowanie życiowe był istotny, a konsekwencje są w umiarkowanym nasileniu aktywne do chwili obecnej. Prócz tego biegłe psycholog i psychiatra A. G. i K. O. podały, iż rozmiar doznawanych przez powódkę krzywdy i cierpienia jest znaczący a fakt bycia ofiarą przestępstwa zgwałcenia miał miejsce i nadal ma duże znaczenie dla rozwoju społecznego i emocjonalnego powódki. Dodane zostało przez biegłych, że pomimo upływu czasu następstwa zdarzenia są odczuwane przez powódkę do dnia dzisiejszego. Zaznaczyć, zatem należy, że następstwa zdarzenia z dzieciństwa polegające na zgwałceniu przez pozwanego odczuwane są przez powódkę do dnia dzisiejszego i uniemożliwiają lub utrudniają jej prawidłowe funkcjonowanie. Sąd Rejonowy trafnie zatem wskazał, że zadośćuczynienie w kwocie 70.000,00 zł w przedmiotowej sprawie nie jest ani za niskie ani nadmiernie wygórowane przy uwzględnieniu okoliczności bezprawnego zachowania pozwanego, wieku powódki, rodzaju i zakresu doznanej przez nią krzywdy, poczucia wstydu i osamotnienia, rodzaju i zakresu aktualnie utrzymujących się zaburzeń w sferze psychospołecznej i psychoseksualnej a także stopni trwałego uszczerbku na zdrowiu oraz konsekwencji, które może mieć przebyte zdarzenie traumatyczne w dorosłym życiu powódki. Nie budziło też wątpliwości Sądu Okręgowego, iż powódka odczuwała i odczuwać będzie psychiczny dyskomfort w związku z doznaną krzywdą. W ocenie Sądu drugiej instancji przyznana powódce tytułem zadośćuczynienia kwota jest w pełni adekwatna do krzywdy, jakiej doznała, stanowi ekonomicznie odczuwalną wartość i jest adekwatna do panujących stosunków ekonomicznych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 481 k.c. poprzez zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty przyznanego powódce zadośćuczynienia od dnia 05.10.2017 roku (daty złożenia przez pozwanego odpowiedzi na pozew) Sąd Okręgowy podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 18 lutego 2011 r. I CSK 243/2010 (Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2011/11), zgodnie, z którym wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. Terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania. W istocie biegli ustalili 5% uszczerbek na zdrowiu powódki, jednakże w ocenie Sądu Okręgowego krzywda doznana przez powódkę w rozmiarze odpowiadającym zasądzonemu zadośćuczynieniu istniała już w dacie wnoszenia przez nią pozwu w sprawie, jednak z uwagi na okoliczność, iż brak jest potwierdzenia doręczenia pozwanemu przedsądowego wezwania do zapłaty, które zostało wysłane w dniu 12.05.2016 roku, jak również wobec okoliczności, iż pozwany w dniu 22.06.2016 roku rozpoczął odbywanie kary pozbawienia wolności, zgodzić się należało z Sądem Rejonowym, że zasadnym jest zasądzenie odsetek od dnia następnego po --- STRONA 6 --- doręczeniu przez pozwanego odpowiedzi na pozew. Od tego bowiem czasu pozwany miał z pewnością wiedzę o wysokości żądania powódki, które winien zaspokoić. Z uwagi na wszystkie przytoczone powyżej argumenty, apelacja strony pozwanego podlegała oddaleniu w całości na mocy art. 385 k.p.c. w punkcie 2 wyroku na podstawie art.102 k.p.c. z uwagi na to, że pozwany pozostawał osadzony w zakładzie karnym, Sąd odstąpił od obciążania go kosztami procesu w instancji odwoławczej. Z uwagi na to, że strony w postępowaniu apelacyjnym były reprezentowane przez pełnomocników z urzędu Sąd Okręgowy w punkcie 3 wyroku przyznał od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Koninie rzecz adwokatów: T. J. i M. M. (3) kwoty po 1.476 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie § 8 pkt 6 w zw. § 2 i 4 pkt 1 i 3 oraz § 16 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 06.10.2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. E. K. · I. Z. A. B.