Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn akt H1 C 143 3/09 Na psdwawi usl'1w',r {aria ens 2001 r ad slgpie * 9 I 1 . . , Q WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ =16 Wvfmafiii cublifirflei 01 ii 112 991 11911 I P<51'fl Im _ przelwzsno iniormaojig publiczna w formie d “umenlu Iub w iormfe przelwurzonej Dnia111utego2011r. ............. ....... (Lb? /\::sko€awcy Sad Ohegow W Wflrslflwie Wydlial I11 Cywilny W Skladzie . adres wnioskodawcy nastqpu] qcym: Przewodniozqcy: SSO Agnieszka Matlak Protokolantz sekretarz sqdowy Anna Danielak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 1". W Warszawie na rozprawie sprawy z powfidztwa D.K. przeciwko Skarbowi Pafistwa Dyrektorowi Generalnemu Sluzby Wioziennej w W. 0 zaplatg 1. Powodztwo oddala; 2. Nie obciqza powoda kosztami postgpowania W sprawie; 3. Nieuiszozona. oplatq od pozwu w kwocie 15 000 ziotych przej muje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 1433/09 UZASADNIENIE . ' W pozwie, ktory wplynaj do tutejszego Sqdu W dniu 16 grudnia 2009 r., ostatocznie sprecyzowanym przez peh1on1ocnika powoda na rozprawie w dniu 14 stycznia 201 1 r. powod D. K. wnio s1 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa Dyrektora Generalnego Sluzby Wioziennej W W. kwoty 300.000 Z1 na col spoleozny Fundaojo 7’. . . ./ tytulem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych W zwiqzku 2 umieszczeniem go w przeludnionych celach W trakcie odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Powod Wniosi takie 0 uznanie, ii doszlo do naruszenia dobr osobistych powoda, jego goclnoéci i prawa do intymnoéci oraz o usuniqcie skutkow naruszonia poprzez zapewnienie wykonywania kary pozbawienia wolnoslci zgodnie ze standardem z art. 110 k.k.w. (pozew, stanowisko k. 147). Powod zarzucal, iz w trakcie pobytu w jednostkach penitcncjarnych w celach panowalo przeludnienio oraz nieodpowiednie warunki techniczne, brakowalo sprzotu kwaterunkowego, podawano nieéwieiq Zywnoéé, osadzono go na kilka dni z osobz1.palqcq a nadto byl nieodpowiednio traktowany przez fuukoj onariuszy s1uZby wiqziennej. Pozwany Skarb Pafistwa Dyrektor Generalny Sluzby Wiqziennej W W. wniosl o oddalenie powodztwa w caloéci oraz 0 zasqdzenie od powoda kosztow postopowania, W tym kosztow zastqpstwa procesowogo wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego pozwany wskazywal na bezpodstawnoéé powodztwa, a nadto podnosil zarzut przedawnienia czqéci roszczenia, powoiujap sio na trzyletni termin przedawnienia roszczenia powoda (odpowiedi na pozew k. 19). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Powod D. K.przebywa1w A8 W G.w okresie od 18.09.2007 r. do 4.01.2008 r. i od 15.05.2008 r. do 26.08.2008 r., w A8 W W. od 23.03.2007 r. do 17.05.2007 i od 20.01.2009 r. do 20.02.2009 r, w ZK w S.od 08.12.2006 r. do 23.03.2007 i od 17.05.2007 r. do 18.09.2007 r., WZKW C. od 10.01.2008 r. do 15.05.2008 1'.,_ZK W K. w latach 20082009; oraz ZK w P. w latach 20022003 (pozew k. 2, odpowiedi na pozew k. 2325). . . _ We Wszystkich wskazanych wyzej jednostkach za wyjagkiem AS W W. i ZK W C. panovx'a1o okresowe przeludnienie (wykaz ce1"i liczby osadzonych k. 2325). O kwestii przcludnienia informowano
--- STRONA 2 ---
sedzioW peniteljejatnyeh,__jednost1<i penitenejame byly takze regulamie Wizytowane przez tyeh sedziow. Ce1e§'.W WW. jednostkaeh pe1'1itenejarnyeh WYp0SflZOI'l6 byly standardowo. Wyposaienie bylo zgodne z przepisami rozporzgdzehie Ministra Sprawiedliwosei z dnia 17 paédziemika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowyeh osob osadzonyeh W zak1adae11 karnyeh i aresztaeh siedezyeh. W Zakladzie Karnym W K. Wszystkie eele majq wydzieione kqeiki sanitarne Wyposazone zgodnie 2 obowiqzujqeymi pzjzepisami. Okna W eelaeh sq trzysk1'zyd1oWe, drewniane, Starege typu. Nieszezelnosei usuwane sqlnla biezqeo po zg1oszeniu usterek. Wszystkie eele Wyposaione sq W przewody Wentylaeyjne, przeglqdane raz do roku. Dodatkowo mozliwe jest otwarcie okna W eeli. W Zakladzie Karnym W C. eele posiadajqwentylaej Q grawitaeyjnq nawiewno wywiewnq. Kontrolowana jest one przez zaldad uslug kominowych zgodnie z 01TJOW13,_ZLljqCy1Tl1‘pI‘Z€p1SEiI111. Temperatura W eelaeh W okresie grzewezym utrzymywana jest na poziomie 20 stopni Celsjusza. We Wszystkieh eelach ezeéei sanitarne oddzielone sq zabudowqjest rowniez umywalka z zimnq a W niektoryeh pawilonach z ciepta. wodq. ZK W S. iloéé i jakosé sprzetu kwaterunkowego zgodna jest z rozporzqdzeniemd Ministra Sprawiedliwosei z dnia 17 paidziemika. 2003 r. W sprawie Warunkow bytowyeh osob osadzonych W zakladaeh karnyeh i aresztaeh éledezyeh. Kqeiki sanitarne sq oddzielone zabudowa murowanq lub W formie nie przeswitujqeyeh kotar. W eelaeh jest zimna woda, osadzeni mega. korzystae z W1asnych ezajnikow lub grzalek. W AS W G. Wyposaisenie eel rowniez odpowiadalo przepisom. Zglaszane usterki teehniezne byiy na biezqeo usuwane. W A8 W W. Wszystkie eele mialy Wydzielone kqeiki sanitarne Z zimna Wodec Wentylaeja by1a drozna i dzia1a1a praWid1oWo. W W/W jednostkaeh raz W tygodniu osadzeni korzystajq z laéni, otrzymujqrowniez srodki ezystoéei. Powod W trakeie pobytu W W/W jednostkach nie zg1asza1 skarg na. funkcjonariuszy sluzby Wieziennej lub W3I'l.2I1k1 teehniezne panuj qce W eelaeh. Powyizszy stall faktyezny Sqd ustalil W oparciu 0: dokumentaeje (k. 41118) i zeznania powoda sluchanego W eharakterze strony (k. 149150), ktoremu zdaniem Sqdu W ezeéci na1e2a1o daé Wiare. Sqd odmoWi1 jednak Wiary zeznaniom powoda z zakresie, W jakim Wskazywal, iz by} przez ea1y okres pobytu W WW. jednostkaeh penitencjamyeh osadzony W eelaeh znaczqeo przeludnionyeh, a takze, i2 zglaszalie przez niego usterki, np. niezabezpieezony kontakt, nie by1y usuwane. Z Wykazu eel i liezby osadzonyeh z1o2onyeh przez pozwanego Wynika bowiem, i2 przeludnienie W niektoryeh jednostkaeh, W ktolyeh umieszezony by1 powod, Wystepowalo jedynie oktesowo. Z dokumentaeji zlozonej przez pozwanego wynika nadto, i2 zglaszane przez osadzonyeh usterki byly na biezqeo usuwane, a powod nie udowodnil, i2 bylo inaezej. Sqd zwaizyl c0 nastepuje: W ocenie Sqdu powodztwo W niniejszej sprawie nie zas1ugiWa1o na uwzglednienie. Zgodnie z treéeiq art. 23 k.c. dobravosobiste ezlowieka, jak W szezegolnosei zdrowie, Wolnosé, ezese, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondeneji, nietykalnose mieszkania, tworczosé naukowa, artystyezna, wynalazczai raejonalizatorska, pozostajegpod oehronq prawa cywilnego niczaleznie od oehrony przewidzianej w im1yeh przepisaeh. Z kolei stosownie do art. 24 § 1 ten, ezyje dobro osobiste zostaje zagrozone eudzym dzialaniem, moze Zqdaé zaniechania tego dzialania, ehyba Ze nie jest one bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mote on takz'e Zqdaé, azeby osoba, ktora dopuéeila sie naruszenia, dope1ni1a ezynnosci potrzebnyeh do usunieeia jego skutkow, W szezegolnoéci azeby z1o2':y1a oswiadezenie odpowiedniej treéei iw odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianyeh W kodeksie mote on rowniei Zqdae zadoééuezynienia pienieinego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany eel spoleezny. , Przepis art. 448 stanowi, i2 W razie naruszenia dobra osobistego sqd mote przyznae temu, ezyjedobro osobiste zostato naruszone, odpowiedniq sume tytulem zadoséuezynienia pienieznego za doznanq krzywde lub na jego Zqdanie zasqdzie odpowiedniq sume pienieinq na wskazany przez niego eel spoleezny,
--- STRONA 3 ---
niezaleznie od ilmyeh srodkew potrzebnyeh do usunieeia skutkew naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje sie. Jak siusznie Wskazywal Sqd Apelaeyjny We Wroelawiu W sprawie I ACa 1150/06 (Wyrok z dn. 24.07.2008 r., OSAW 200874! 110) W przypadku naruszenia dobr osobistyeh bezpravmym dziahaniem sprawey pokrzywdzonemu przede Wszystkim przyslugujq srodki o eharakterze niemajattkowym przewidziane W art. 24 1<.e, a W przypadku gdy dzialanie naruszyeiela jest takie zawinione srodki o eharakterze majajkowym, o ktoryeh stanowi art. 448 k.e. Przy ezym Warto zwroeie uwage, ii obydwa roszezenia majq. eharakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysluguje prawo ieh Wyboru, ale sqdowi pozostawiona jest oeena celowosei przyznania oehrony W Zqdanej formie, jego adekwatnosei do rodzaju naruszonego dobra, a przede Wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy 2ztdaniu przyznania odpowiedniej sumy tytu1em Zadoseuezynienia na rzeez pokrzywdzonego podstawowym kryterium oeeny sqdu winien bye rozmiar ujemnyeh nastepstw W sferze psyehieznej pokrzywdzonego bowiem eelem przyznania ochrony W formie’ majagkowej jest zrekompensowanie i ziagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych tez wzgledew sqd jest zobowiqzany ustalie zakres cierpiefi pokrzywdzonego, a’przy ocenie tej przestanki nie mo2e abstrahowae od wszystkieh okolieznosei towarzyszqeyeh powstaniu krzywdy. Znikomose ujemnyeh nastepstw moZe bye podstawel oddalenia powedztwa o przyznanie zadoseuezynienia na rzecz pokrzywdzonego. Przeehodzap na grunt niniej szej sprawy W pierwszej kolejnosei nalezaio zatem ustalie ezy i jakie dobra osobiste powoda zostaly naruszone przez jednostki penitenejarne, ktore reprezentuje pozwany jako organ nadrzedny. W tym kontekseie Warto podkreslie, Ze zarewno W doktrynie jak i W judykaturze utrwalone jest stanowisko, zgodnie z ktorym przy ocenie Zaistnienia naruszenia dobra osobistego nalezy poslugiwae sie kryteriami natuty obiektyvmej, nie zas jedynie subiektywnymi odezueiami osoby wvystepujqeej o przyznanie oehrony. Sad Najwyiszy W wyroku z dnia 26 paidziernika 2001 r. (V CKN 195701, LEX nr 53107) stWierdzi1, Ze oeena, ezy ezese ezlowieka zostata zagrozona bqde naruszona, musi bye dokonana przy stosowaniu kryteriew obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odezueie osoby Zqdajeteej oehrony prawnej, ale obiektywna reakeja opinii publieznej. Ponadto nie kazdy przypadek dyskomfortu psyehieznego, jak to zauWaZy1 Sqd Apelaejjny W Warszawie (uzasadnienie Wyroku z dn. 08.05.2009 r. W sprawie VI ACa 12421/08), spowodowany bezprawnym zaehowaniem sie innej osoby, jest W‘)/Si€11‘CZE1j3LC8‘ podstawq do poszukiwania oehrony sqdowej debt osobistyeh, bowiem nalezy miee na uwadze rowniez zobiektywizowanat oeene zevmetrznq. Konieezne jest takze zaehowanie proporeji oraz umiaru i nie moze naduiywae instrumentew prawnych Wlaseiwyeh tej oehronie do przypadkew drobnyeh, opierajqeyeh sie W glewnej mierze na subiektywnyeh odezueiaeh zainteresowanego, gdyz taki sposeb postepowania prowadzilby do depreej onowania samego przedmiotu oehrony. W przedmiotowej sprawie powed uzasadnial swoje iqdanie tym, Ze osadzono go W przeludnionyeh i zaniedbanyeh eelaeh, eo naruszylo jego dobra osobiste w postaei godnosci oraz prawa do intymnosei. Zgodnie Z treseiq art. 6 k.e. oraz 232 k.p.e. eieiar udowodnienia faktu spoezywa na osobie, ktera z tego faktu Wywodzi skutki prawne. Nalezy przy tym pamietae, 2e Wystepowanie istotnej dla sprawy okolieznosei powitmo bye udowodnione przez strong takie twierdzenie zg1aszaja.eq(Wyrok SN z dnia 22 listopada 2001, I PKN 660/00). Zatem to napowodzie spoezywai eieiar dowodu z zakresie Wykazania przytaezanych przez siebie dziatafi jednostek penitencjamych, W ktorych upatruje on naruszenia dobr osobistyeh i udowodnienia krzywdy, jakqw swoj ej ocenie poniosi. Powod W przedmiotowej sprawie nie sprostat jednak temu oboWiqzko\vi. Zdaniem Sqdu; nie udowodnil on okolieznosei, jakoby przez caiy ezas pobytu W jednostkaeh penitenejarnyeh panowalo. przeludnienie. Jak W3/Zej juZ podnoszono Sqd nie da1 Wiary zeznaniom powoda W zakresie namszenia jego dobr osobistych przez WW. jednostki penitencjarne poprzez permanentne przetrzymywanie go W przeludnionyeh eelaeh, a powed nie przedstawit Zadnyeh innyeh dowodew na popareie swoieh twierdzefi W tym przedmioeie oraz na Wykazanie, i2 inne powotywane przez niego dziaflania pozwanego (aldoldadnie podleglyeh mu jednostek penitenejarnyeh), takie jak zle traktowanie go przez fimkejonariuszy, faktyeznie mialy miej see. W tym kontekseie Warto rewniez zwreeie uwage na to,‘ 2e ehoeiaz powszeehnie wiadomym jest, i2 W jednostkaeh penitenejamyeh na terenie kraju panuje okresoWe przeludnienie, to jednak powed nie udowodnii, Ze akurat W eelaeh, W
--- STRONA 4 ---
ktoryeh on przebywat W danyeh okresaeh takie przeludnienie Wystepowaio permanentnie. Powszeelmq praktyk:.1 zakiadow karnyeh i aresztew sledczyehjest bowiem ,,przesuWa11ie" osadzonyeh pomiedzy eelami tak, aby rnimo panujqeego W jednostce generalnie przeludnienia, osadzeni nie przebywali permanentnie W eelaeh niezapewniajqeyeh im powierzehni przynajmniej 3 m . Znajduje to takze odzwiereiedlenie W Wykazie eel i liezby osadzonyeh zloionym przez pozwanego. Pehiomoenik powoda W“I1OS1i Wprawdzie o przesiuehanie W eharakterze swiadkew funkejonariuszy sluiby Wieziennej, jednakze nie spreeyzowal, o jakie osoby ehodzi, na jakie konkretnie okolicznosei maja. zeznawae i nie Wskaza1 ich danyeh personalnyeh, Wniosek ten ostateeznie pozostawiajqc do uznania sqdu. Reasumujap, W ocenie Sqdu powed nie udowodnil swojego roszezenia, dlatego tez powedztwo zg1oszone W niniejszej sprawie nalezaio oddalie. Wedhxg Sqdu W kontekseie wyzej Wskazanych ustalefi faktycznyeh i prawnyeh badanie zgioszonego przez pozwanego zarzutu przedawnienia czesei roszczenia okazato sie zbedne. O kosztach postqpowania natomiast Sqd orzekt w oparciu o przepis art. 102 k.p.e. biorag: podtiwage sytuaeje maj attkowac powoda (oswiadczenie o stanie majattkovs/ym k. 78) oraz fakt, 12 powod, bedqe nadal osadzoiiym, nie uzyskuje doehodu.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#H1 C 143 3/09 Na psdwawi usl#art. 110 k.k.w.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 ten#art. 448 stanowi#art. 445 § 3 stosuje#art. 448 k.e.#art. 6 k.e.#art. 102 k.p.e.