Postanowienie f ala

--- STRONA 1 --- / r~I*-O~2v1~/ Do oßucznoio noo.-.:1s2¿‹f+«h áfilf' HI IV iJff±›m7¿f›f;4a E .‹2>z2}‹Ł/Ł M4' vszlcnoi sygnf ala; 11': 1023/14 O r ÊYŠE '1=,-'“-'37 Ł*-az.-.-1.1' O”flz('.1"`=?›`?§-` ,f .-Ł." ¬"-›¿-_ "' dł' I M... // "" 1-.-1 ¬.-.- «-¬ af _ WYROK sp kW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ H' Is-:ß s'áj,×~¿' Í Dnia 15 listopada 2017 1' sąd om-ęg0wyw_szczecinie Iw a ' ' y znał Cywilny W składzie następującym: O O › Przewodniczący: SSO Barbam Smolska po' rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. Szcze ` 'O Protokolant: stażysta Alicja Grzegorek O O ennes sprawy z powództwa S.S. ' przeciwko Skarbów' P ' 'O ' 0 zapłatę I, zasądza od o p edczego -w S. na rzecz powoda S.S. kwot O 2 ooo ł (1 O' 1 anstwa - Aresztow1tSlcdczemu w S. p zwanego- Skarbu Państwa -- Aresztu Śl O ę z ( wa tys1ące złotych) wraz z ustawo ` O O wyml odsetkami od dnia 20 grudnia 2014 r. do O ania 31 ' O grudnla 2015 r. 1 ustawowymi odsetkami za 0 óźn` OO p 1enie od dnia 1 stycznia 2016 rs. do dnia zapłaty; O O O II. umarza postępowanie w c '.„` _ zęści dotyczącej żądania zapłaty kw O p , oty 72 000 zł (siedemdziesiąt n dwa tysiące złotych ` d ' O ' . oddala powództwo ) 10 setek od tej kwoty od dn1a 14 maja 2014 r. _ O O w pozostałej części; O O . zasądza od powoda na rzec Sk ' " - 1 __ O _ z arbu Panstwa - Prokuratorn Generaln ` t ej Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 120 zł (stodw dz' ' ' t a 1esc1a złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. .P 4 1 --- STRONA 2 --- ..__.. uw ""`_ Sygn. akt I C 1023/14 UZASADNIENIE Powód S.S.W pozwie, złożonym W dniu 4 września 2014 r. wniósł 0 zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego W S. kwoty 80 000 zł Wraz z odsetkami ustawowymi od 14 maja 2014 r. tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu powód wskazał, że podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. był poddany torturom i nieludzkiemu, poniżającemu traktowaniu. Podał, że przebywał W ww. jednostce penitencjarnej W okresie od 23 Września 2011 r. do 17 kwietnia 2014 r., W tym W okresach 24 - 30 listopada 2011 r., 20 grudnia 2011 r. - 10 czerwca 2012 r. oraz 28 czerwca 2012 r. na oddziale B1 przeznaczonym dla osób stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu. Oddział ten wyposażony jest W specjalne zabezpieczenia techniczno-ochronne, które stanowią uciążliwość dla osób tam przebywających. W drzwiach i oknach są zamontowane kraty koszowe, a W oknach dodatkowo przesłona z pleksy. Sprzęt kwaterunkowy jest na stałe przytwierdzony do ścian lub podłogi, a W kąciku sanitarnym zamontowane są kamery. Cele były niewielkich rozmiarów, stale brakowało W nich dostępu do świeżego powierza a mechanizm otwierania okien umożliwiałotwarcie tylko ich górnej części tzw. lufcíka. Dostęp do .światła dziennego był ograniczony a sztuczne światło jarzeniowe spowodowało pogorszenie wzroku i konieczność noszenia okularów. Powód wskazał, że wielokrotnie zwracał się do administracji aresztu o przeniesienie na inny oddział albo zdemontowanie rygorystycznych zabezpieczeń, lecz bezskutecznie. Ponadto wskazał, że podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. poddawany był innym ograniczeniom, które należy., uznać za niehumanitarne traktowanie Powód wymienił tu: ¿ - niewielkie place spacerowe, których nawierzchnia stwarzała zagrożenie a ogrodzenie z blachy nagrzewały się do Wysokich temperattu; x , - niesprawne zapadające się łóżka co wywoływało bóle kręgosłupa; A _ - brak podstawowego sprzętu kwatermistrzowskiego niezbędnego do swobodnego funkcjonowania, np. półki na środki czystości; A - brak dostępu do Ofiyzjera, strzyżenie W nieodpowiednich warunkach higienicznych na korytarzu zamiast W specjalnie wydzielonych pomieszczeniach 3 - zbyt małe pomieszczenia toalet na oddziale A1 W celach 123 i 124 - uporczywe prześwietlanie cel na oddziale Al W porze nocnej, co 20-30 min. powodujące Wybudzanie się; O t - narażenie na zarażenie się chorobami (Wszawicą, świerzbem) z uwagi na brak procedury kwarantanny dla nowo sadzonych. Pozwany Skarb Państwa - Areszt Ślędczy W S. (k.75-86) wniósł o oddalenia powództwa W całości i zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanym prawem, W tym kosztów-zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 1' 2 hf --- STRONA 3 --- zß ' Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda za okres do 5 '=~września 2011 r. Przyznał, że powód przebywał W Areszcie Śledczym W S. początkowo jako tymczasowo aresztowany i skazany. W kwestii żądania zadośćuczynienia, pozwany stwierdził, że powód nie wykazał stosowanych przesłanek odpowiedzialności 1 Skarbu Państwa. Działania podejmowane O przez funkcjonariuszy pozwanego były zgodne z praWem-Areszt Śledczy zapewniał osadzonym odpowiedni wyposażenie cel W meble i urządzenia sanitarne, dostarczał środki higieny osobistej, odpowiednie wyżywienie, dostęp do usług medycznych, opieki psychologicznej. W pełni realizowane było jego prawo do kontaktu z bliskimi, do wypoczynku, prowadzenia korespondencji otrzymywania paczek, składania skarg z czego powód wielokrotnie korzystał. ,Pozwany r wskazał, że powód był zakwaterowany we właściwych warunkach. Cele spełniały normę powierzchniową, były należycie oświetlone, wyposażone W wentylację grawitacyjną, której sprawność badana była co roku przez zakłady usług kominiarskich. Wszelkie usterki 'dotyczące sprzętu kwatermistrzowskiego czy awarii kanalizacji, zgłaszane przez osadzonych, były niezwłocznie usuwane. Remonty W celach prowadzone były sukcesywnie W miarę zgłaszanych potrzeb zgodnie z a harmonogramem prac konserwacyjno- ' _ remontowych na dany rok. Przeglądy cel odbywały się regularnie, a W razie potrzeby dokonywano ozonowania pomieszczeń by zwalczyć pleśń i zarodniki grzybów. W każdej celi było 'okno a oświetlanie sztuczne miało natężenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Przesłony W oknach W pawilonie B i C zamontowane zostały W celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania karnego i miały za zadanie uniemożliwić nielegalne kontakty osadzonych z osobami postronnymi. Konstrukcja tych przesłon nie ograniczała jednak dostępu światła i powietrza do cel. W oddziale B1 kraty koszowe W drzwiach i oknach oraz blendy zamontowane były po zewnętrznej stronie. Oddział B1 był po kapitahrym remoncie, cele były W bardzo dobrym stanie technicznym wyposażone W nowy sprzęt kwatermistrzowski. Wszystkie kąciki sanitarne W pawilonach A, B i C były zamykane i trwale oddzielone od reszty pomieszczenia ścianami do pełnej wysokości celi. Ich powierzchnia wynosiła ok. 1,5 mz co wystarczało na swobodne Wykonanie przez jedną osobę czynności higienicznych. Sprzęt kwatermistrzowski rozmieszczony był w celach W sposób umożliwiający poruszanie się osadzonych przy jednoczesnym zachowaniu wymogów wynikających z przepisów ochronnych. Dodatkowo celach oddziału B1 sprzęt ten był trwale przymocowany do podłoża i ścian. Łóżka rozstawione były W taki sposób by zapewnić dobrą widoczność osadzonych podczas kontroli dokonywanych przez oddziałowego. W okresie pobytu powoda W Areszcie Śledczym W S. oddział B1 był oddziałem ogólnym, nie był przeznaczony dla osób wymagających osadzenia W warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu , gdyż funkcjonowanie tego typu oddziału zostało zawieszone gz dniem 1 grudnia 2009 r. Stosowane W celach tego oddziału zabezpieczenie techniczno-ochronne nie stanowiły, zdaniem pozwanego, naruszenia praw powoda lecz wynikały ze O\_.. stosowanego u pozwanego pełnego systemu ochrony. Odnosząc się do zarzutów dotyczących pól spacerowych pozwany przyznał, że część z nich miała ogrodzenie z blachy, co jednak nie może być uznane za przyczynę naruszenia dóbr osobistych powoda. W kwestii doświetlania cel W porze nocnej ł _ - . --- STRONA 4 --- ß Ľ. pozwany wyjaśnił, że wymóg zamontowania dodatkowego oświetlenia służącego kontroli `čel W porze nocnej odnosi się do pawilonów penitencjarnych nowo budowanych lub przebudowywanych, co nie miało miejsca W przypadku oddziału Al. Pozwany zagwarantował wszystkim osadzonym warunki umożliwiające zachowanie higieny osobistej poprzez wydawanie raz W miesiącu środków czystości oraz środków. higieny osobistej. Powód miał również możliwość kupienia dodatkowych środków W kantynie aresztu. Usługi fiyzjerskie świadczyli współosadzeni, którzy deklarowali taką chęć. W 2014 r. strzyżeniem zajmowało się 3 osadzonych. Pozwany dostarczał na bieżąco maszynki do s11'zyżenia i środki do ich dezynfekcji oraz zapewniał niezbędne pomieszczenia. Pozwany podniósł również zarzut nadużycia prawa przez powoda. W ocenie pozwanego przyznanie recydywiście jakiegokolwiek zadośćuczynienia pieniężnego naruszyłoby elementarne zasady współżycia społecznego określone W art. 5 _k.c_ oraz elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej. W zakresie żądania odszkodowania pozwany wskazał, że powód nie przedstawił dowodów na wysokość szkody. \ . r Dodatkowo W piśmie z 9 lutego 2015 r. pozwany podał, że S.S. był zadowolony z pobytu na oddziale B1, gdzie został 'umieszczony jako osoba potencjalnie zagrożona ze strony innych \ - ø _ _ osadzonych. W oddziale B1 powód miał zapewniony spokój i szczególną opiekę _ze strony wychowawcy i psychologa. Powód sam kierował do administracji aresztu oraz Prokuratury Okręgowej W S. prośby po pozostawienie go W tym oddziale. Pozwany wyjaśnił, że czasowe Wysiedlenie osadzonych z oddziału B1 miało związek z zawieszeniem posterrmków ochronnych W ramach koniecznej likwidacji nadgodzin wypracowywanych W Dziale Ochrony. Wysiedlenie to zbiegło się czasowo z kontrolą komisji CPT. ,_ S r W O ._ Powód S.S. W piśmie z 9 lutego 2015 r. (k.293-297) powołał się na ustalenia Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu ir Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu, który kontrolował pozwanego W czerwcu "2013 r. i stwierdził, że blendy W oknach ograniczają dostęp światła i dopływ świeżego powietrza. Powód wskazał również, że toczy się śledztwo przeciwko funkcjonariuszowi SW, który zajmował się jego skargami i który nakłonił podległego funkcjonariusza do podrobienia dokumentacji. S ę s . _ Powód W piśmie z 26 marca 2015 r. (k. 333 -335) rozszerzył podstawę faktyczną powództwa i wskazał, że Dyrektor Aresztu Śledczego W S. W okresie od 24 września 2011_r. do 21 listopada 2011 r. kiedy powód był osobą tymczasowo aresztowaną, uniemożliwił mu porozumiewanie się z adwokatem poprzez rozmowy telefoniczne. s 'S O O Pozwany wi piśmie z 20 kwietnia 2015 r. (k.352-353) przyznał, że kraty koszowe W celach znajdują się po wewnętrznej stronie okien, co jednak nie powodowało żadnych s dolegliwości dla osadzonych. Podał, że remont pól spacerowych zaplanowany na 2014 r. nie został wykonany z uwagi na brak środków finansowych przekazywanych, centralnie, jednakże został ujęty W harmonogramie na 2015 r. Pozwany przyznał też że W odniesienifr do dwóch funkcjonariuszy SW toczy się postępowanie 4' _ dyscyplinarne a*jeden z nich zapłacił na rzecz -powoda zadośćuczynienie W kwocie 1 500 zł za naruszenie dóbr osobistych W związku z zaginięciem korespondencji. W odpowiedzi na rozszerzenie ,p _ --- STRONA 5 --- rß pods`tawy fàktycznej powództwa pozwany W piśmie z dnia 11 maja 2015 r. (k.399-403) wniósł o oddalenie powództwa również W tym zakresie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, W tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia W odniesieniu do rozszerzonego powództwa wskazując, że rzekome utrudnienie kontaktu z obrońcą miało miejsce W okresie tymczasowego aresztowania, a od tego czasu minęło już ponad 3 lata. Dalej pozwany zaprzeczył aby doszło do naruszenia praw powoda i stwierdził, że jego funkcjonariusze działali W granicach prawa. Odmierma ocena Rzecznika Praw Obywatelskich nie jest wiążąca. Art. 217c k.k.w. zakazujący tymczasowo aresztowanym porozumiewaniu się z obrońcą za pomocą aparatu telefonicznego został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją W zakresie W jakim bezwzględnie zakazuje tymczasowo aresztowanym kontaktu z obrońcą przy pomocy aparatu telefonicznego, przy czym orzekł, że przepis ten traci moc obowiązującą z upływem 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku W „Dzienniku.Ustaw (tj. 4 czerwca 2015r.). Zastrzeżenia Trybunału budziło .Wprowadzenie zakazu bezwzględnego, dlatego s zadaniem ustawodawcy jest doprecyzowanie, W jakich przypadkach tymczasowego aresztowania zakaz kontaktów telefonicznych może być stosowany oraz określenie warunków z tym związanych. j 5 Powód S.S.w pismach z 4 grudnia 2015 r. (k.540) i 4 luteg0.2016 r. (k.549) cofirął pozew ponad kwotę 15 000 zł oraz co do odsetek od różnicy między kwotą 80 000 zł a 15 000 zł. Powód wyjaśnił, że pierwotne żądanie uznaje za Wygórowane i z tej przyczyny ogranicza je do 15 000 zł pozostawiając Sądowi jaką kwotę przyznać na poczet odszkodowania a jaką zadośćuczynienia. 5 Pozwany W piśmie z 29 kwietnia 2016 r. (k.598) wyraził zgodę na częściowe cofnięcie pozwu. 1 3 s 3 Powód W piśmie z 24 paździer'nika 2016 r. (k.709-708) powołując się na treść opinii biegłego wskazał, że cela nr 124 nie spełniała normy powierzchniowej, albowiem miała powierzchnię 14,64 mz, a było _tam osadzonych 5 osób. Oznacza to, że powód osadzony był W Warunkach przeludnienia. Ponadto W piśmie z tej 'samej daty (k.709) powód cofnął powództwo do kwoty 8000 zł i wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 5 000 zł oraz na cel społeczny - Fundacji „Mimo Wszystko” Anny Dymnej kwoty 3000 zł. Jednocześnie cofnął pozew co do kwoty 7 000 zł. Na rozprawie W dniu 10 marca 2017 r. powód wyjaśnił, że W piśmie zawierającym zarzuty do 'opinii biegłego rozszerzył odstawę faktyczną powództwa również o_ kwestie związane 'z pobytem W przeludnionej celi nr 124. Ponadto wskazał, że kwota jakiej się domaga stanowi zadośćuczynienie (nie odszkodowanie). Na tej samej rozprawie powód oświadczył, że pozwany naruszył jego dobra osobiste W związku z istnieniem W celach ścian B1 Aresztu Śledczego W S. wizjerów które umożliwiały obserwację osadzonych podczas korzystania _z kącików sanitarnych W celach. Powód podał, że dowiedział się o tym z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich które pokazał mu jeden z osadzonych. Wizjery miały być zaspawane na sugestię Rzecznika. O . *O s O 3 O 3 Pozwany W piśmie z 23 stycznia 2017 r.(k.1039) wyraził zgodę naczęściowe cofirięcie pozwu i wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu na podstawie art. 203 § 2 kpc. ę_ . R 5 --- STRONA 6 --- 1 W kolejnym piśmie 3 kwietnia 2017 r. (k.1087-1089) pozwany wniósł o oddaleniempowódžtwa W zakresie rozszerzonej podstawy faktycznej. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia W tym zakresie, a nadto podał, że cela 124 W oddziale A1 spełnia wymogi dotyczące powierzchni, przy zastosowaniu metody obliczenia powierzchni określonej obowiązującą normą PN-ISO 9836-1997. Zgodnie z tą inwentaryzacją powierzchnia celi nr 124 W oddziale A1 wynosi 15,29 m2, a powierzchnia kącika sanitamego - 0,82 mz. Ponadto pozwany zwrócił uwagę, że powód odczuł negatywne konsekwencje pobytu W tej celi dopiero po zapoznaniu się z opinią biegłego. W kwestii naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez umieszczenie wizjerów W ścianach kącików sanitarnych cel W oddzialeB1 pozwany .J podał, że wizje1'y te miały na celu wyłącznie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku W jednostce albowiem umożliwiały kontrolę miejsca pobytu osadzonego, W przypadku gdy nie było go w celi mieszkalnej; znajdowały się na wysokości oczu bsoby kontrolującej i umożliwiały obserwację wyłącznie górnych części ciała osadzonego. 8 1 4 0 Powód W piśmie z 28 kwietnia 2017 r. (k.1112) stwierdził, że nie doszło do przedawnienia jego roszczenia. Pozew został Wniesiony W terminie a podniesione W' nim zarzuty dotyczyły celi nr 124 odziała A1. Nadto, powód zwrócił uwagę na kształt otworu w ścianie wykonanego na potrzeby wizjera, który umożliwia obserwacje miejsc intymnych osadzonego 1 podczas czynności fizj ologicznychi higienicznych. P 8 0 P 8 7 P P . 4 Sąd ustalił następujący stan faktyczny: ¬ 9 8 P S.S. przebywał W Areszcie Śledczym w S., jako tymczasowo aresztowany, W niżej podanych okresach: 8 P - 6 1. 2.06.2001 _ 27.06.2001 (jako o.P.),ś W 2. 10.06.2002 - 28.10.2002 (jako o.P.), 3. 28.01.2004 - 29.04.2004 (jako O.P.), 4. " 03.03.2006 - 16.03.2006 (jako P.S.), s. 04.07.2006 -04.10.2006 (jako P.s.), 6. 07.12.2006 _ 09.03.2007 (jako P.S.), 4 7. 17.07.2007 - 27.07.2007 (jako P.S.), 8. 17.07.2008 _ 05.09.2008 (jako 1›.s.). 8 1 Ponadto S.S. przebywał W Areszcie Śledczym W S. jako tymczasowo aresztowany W okresie od 24 września 2011 r. do 21 listopada 2011 r. W tym czasie osadzony był W następujących celach: - W okresie 24.09 -P 26.09.2011 r. - W oddziale`B/2 W celi nr 105 o powierzchni 14,01 mz przeznaczonej dla 4; 1 _ P Í j 1 - W okresie 26.09 - 21.10.2011 r. - W oddziale B/3 W celi m' 207 o powierzchni 13,41 m2 przeznaczonej dla 4 osadzonych; 8 “ 8. 9 ą 1 8 6 6 jšt-¿ 4:›':Š¬';~ fi' --- STRONA 7 --- ß - W ókresie21.10 - 22.11.2011 r. P- W oddziale B/4 wceli nr 308,0 powierzchni. 7,46'-mz, przeznaczonej dla2 osadzonych; p r ._ „ ¿ 8 - -.LW okresie 22.11-24.11.2011 r. - W oddziale A/1 W celi nr 124 o powierzchni 15,30 mz, przeznaczonej dla 5 osadzonych; P 8 8 8 ¬ - W okresie 24.11-30.11.2011 r. - W oddziale B/1 W celi nr 6 o powierzchni 6,85 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych» 8 8 8 . 8 6 . W okresie 20.12.2011 r. - 17.04.2014 r. S.S. przebywał W Areszcie Śledczym W S. jako skazany. W tym okresie był osadzony W następujących celach: 8 P - W okresie 20.12.2011 r. -12.04.2012 r. - W oddziale B/1 W celi nr 6 o powierzchni 6,85 mz, - ` `¦" przeznaczonej dla 2 osadzonych; ą ą W r _ 6 8 8 8 -Wokresie 12.04 - 05.10.2012 r. - W oddziale B/1 W celi nr 7 o powierzchni 6,97 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 ' 8 r V - W okresie 05.10.2012 r.-10.06.2013 r. ~ W oddziale B/1 W celi nr 6 o powierzchni 6,85 mz przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 j P 8 8 ~ 8 - W okresie 10.06 - 24.06.2013 r. - W oddziale C/1 W celinr 10 o powierzchni 9,89 mz przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 W 1 ` P - W okresie 24.06 - 28.06.2013 r. -P W oddziale B/4 W celi rn' 303 o powierzchni 7,63 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 5 8 - W okresie 28.06-10.10.2013 r. - W oddziale B/1, W celi m' 14 o powierzchni 6,89 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 5 “ 7 r 6 8 ą - Wokresie 10.10-23.10.2013 r. - W oddziale B/1 W celi nr 5 o powierzchni 6,98 mz przeznaczonej dla 2 osadzonych; r P P P 8 p P . r - W okresie 23.10-16.12.2013 r. -- W oddziale B/4 W celi nr 308 o powierzchni 7,46 mz, przeznaczonej dla2 osadzonych; P W 8 2 r 5 P P r 1 zł - W okresie 16.12.2013 r.-10.03.2014 r. -P- W oddziale A/1 W celi nr 124 o powierzchni 15,30 mz, przeznaczonej dla 5 osadzonych; 7 0 P 2 “ 8 - W okresie 10.03-17.04.2014 r. - W oddziale A/1, W celi nr 123 o powierzchni 14,28 mz, przeznaczonej dla 4 osadzonych. PP W 8 2 Powierzchnia celi nr 124 W oddziale A1 liczona przy zastosowaniu normy PN 70/B - 02365 wynosi 15,30 mz, natomiast przy zastosowaniu normy PN-ISO 9836-1997 - 14,64 mz. V 8W Wyżej wymienionych okresach W stosunku do powoda nie były wydawane decyzje o umieszczeniu go W celi przeludnionej. dowód: - wyjaśnienia kierownika działu ewidencji (k.88~89) -- pismo z dnia 13 marca 2014 r. (Ł29) ' Ę ' _ ą 1 P- opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa i architełaury Z.K. (16.61 7-677) i ustna opinia uzupełniająca (lc. 107212.) orazpisemna opinia uzupełniająca 0111152-1157) ji ustna opinia uzupełniająca (lc. 1229) p ą 'F 7 --- STRONA 8 --- - W okresie 21.10 - 22.11.2011 r. - W oddziale B/4 W celi nr 308 o powierzchni 7,46 mz, przeznaczonej dla2 osadzonych; P 6 P. * . W ~ « 8 T 1 - W okresie 22.11-24.11.2011 rz. - W oddziale A/1 W celi nr 124 os powierzchni 15,30 mz, przeznaczonej dla 5 osadzonych; , 0 1 8 6 - W okresie 24.11-30.11.2011 r. - W oddziale B/1 W celi nr 6 o powierzchni 6,85 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych. , 8 ~ 6 6 W okresie 20.12.2011 r. - 17.04.2014 r. S.S. przebywał W Areszcie Śledczym W S. jako skazany. W tym okresie byłpsadzony W następujących celach: 6 8 P - W okresie 20.12.2011 r. -12.04.2012 r. - W oddziale B/1 W celi 1n' 6 o powierzchni 6,85 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 6 Ć 8 - Wokresie 12.04 - 05.10.2012 r. - W oddziale .B/1 W celi nr 7 o powierzchni 6,97 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 * 6 6 8 - W okresie 05.10.2012 r.-10.06.2013 r. - W oddziale B/1 W celi nr 6 o powierzchni 6,85 mz przeznaczonej dla 2 osadzonych; 6 6 6 1 6 ' 6 1 ' - W okresie 10.06 - 24.06.2013 r. - W oddziale C/1 W celi nr 10 o powierzchni 9,89 mz przeznaczonej P 1 dla 2 osadzonych; 8 P ` - Wokresie 24.06 - 28.06.2013 r. P- W oddziale B/4W celi nr 303 o powierzchni 7,63 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 6 P - W okresie 28.06-10.10.2013 r. -5 W oddziale B/1, W celi nr 14 o powierzchni 6,89 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; P P 6 6 _ « .8 .\ - W okresie 10.10-23.10.2013 r. - W oddziale B/1 W celi nr 5 o powierzchni 6,98 mz przeznaczonej dla 2 osadzonych; 6 2 W P 6 6 - W okresie 23.10-16.12.2013 r. -P W oddziale B/4 W celi nr 308 o powierzchni 7,46 mz, przeznaczonej dla 2 osadzonych; 8 6. 6 6 6 po ~ P 6 1 1 - W okresie 16.12.2013 r.-10.03.2014 r. PP- W oddziale A/1 W celi nr 124 o powierzchni 15,30 mz, przeznaczonej dla 5 osadzonych; P * 6 - W okresie 10.03-17.04.2014 r. -P W oddziale A/1, W celi nr 123 o powierzchni 14,28 mz, przeznaczonej dla 4 osadzonych. Powierzchnia celi nr 124 W oddziale A1 liczona przy zastosowaniu normy PN 70/B - 023 65 wynosi 15,30 mz, natomiast przy zastosowaniu normy PN-ISO 9836-1997 - 14,64 mz. 6 8 W .Wyżej wymienionych okresach W stosunku do powoda nie byly wydawane decyzje o umieszczeniu go W celi przeludnionej. 1 6 dowód: ' - wjgjaśnienia kierownika działu ewidencji Űf.88-89) 8 6 6 - pismo z dnia 13 marca 2014 r. (R129) 666 6 6 -P- opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwai architektury ZK. (k.61 7-677) i ustna opinia uzupełniająca (1121 0721›.) oraz pisemna opinia uzupełniająca (ir. 1 152-1157) i ustna opinia uzupełniająca (k. 1229) 6 1 1 f _ 7 --- STRONA 9 --- ß P 1 11 .1 =.¬..__«_,.,_ -«›. _„_ ¬_„ 6 6 6 4 6:ƒ,6:;_¿.6x66;¿6 .¬. wa 1 1 ' z'‹›f.;.'--1-.'‹ 8' ' Łz- '.'. 1 Oddzia1łB/1 oddany był do użytku W maju 2004 r. Po kapitalnym remoncie cele mieszkalne W oddziale były W bardzo dobrym stanie technicznym, Wyposażone W nowy urzet kwatermistrzowski. Pierwotnie oddział ten przeznaczony był dla osób zakwalifikowanych jako wymagające osadzenia W r¬ wyznaczonym oddziale lub celi aresztu śledczego lub zakładu karnego typu zamkniętego W Warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu lub zakładu. Osoby takie po raz ostatni umieszczono W tym oddziale W grudniu 2007 r. Decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej funkcjonowanie oddziału B/1 jako oddziału dla osób zakwalifikowanych jako tzw. „niebezpieczni” zostało .zawieszone z dniem Pl grudnia 2009 r. Od tego momentu przebywały W nim osoby nie zakwalifikowane jako ,,niebezpieczni”. P 1 1” S.S. podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. objęty był szczególną ochroną z uwagi na jego współpracę z organami ścigania oraz orientację seksualną. Z tych przyczyn administracja Aresztu Śledczego W S. umieściła go W oddziale B 1, który był niewielki, a przez to łatwy do kontroli przez fimkcjonariuszy SW oraz wychowawców, którzy częściej spotykali się z osadzonymi. Nadto, na tym oddziale osadzeni mieli łatwiejszy dostęp do psychologa. Odział B1 był również Wyposażony W ` 1 dodatkowe zabezpieczenia. Stoły i taborety W celach były na stałe przymocowane do podłoża. Łóżka W celi były rozmieszczone W taki sposób, by osadzeni byli widoczni W każdym miejscu celi dla funkcjonariusza kontrolującego celę. W celach były kraty koszowe od wewnętrznej strony drzwi i okna. Strażnik, czy wychowawca wchodzący do celi był odgrodzony od osadzonych kratą. Okna W celach były trójdzielne. Krata przy oknie uniemożliwiała ręczne otwarcie okna. Górne skrzydło okna, tzw. lufcik, wyposażone było W zdalnie sterowany elektryczny mechanizm otwierający i zamykający; Włącznik znajdował się _W celi iw pomieszczeniu pracownika oddziału. W przypadku gdy Włącznik W celi nie był aktywny, "osadzeni zwracali się do pracownika oddziału o otwarcie albo zamknięcie lufcika ewentualnie o uaktywnienie Włącznika. W pomieszczeniach cel oddziału B1 znajdowały się dwie \ ' . kamery - przy czym jedna W kąciku sanitarnym, która nie nagrywała. W ścianach cel były Wizje1'y pozwalające st1'ażnikom obserwować kącik sanitarny. Otwór W ścianie wizjera W kąciku sanitamym był tak Wyprofilowany, że osoba obserwująca z korytarza mogła Widzieć osadzonego W trakcie korzystania przez niego z toalety. Pracownicy Aresztu Śledczego kontrolowali celę poprzez Wizjery. Z czasem Wizjery W kącikach sanitarnych zostaly zaspawane. 6 dowód: 4 8 6 - wyjaśnienia kierownika działu ewidencji (11288-89) -- pismo z dnia 26 czerwca 2014 r. (lcl 7) 6 1 9 - pismo z dnia 16 stycznia 2014 r. (A118) -6 pismo z dnia 23 lipca 2014 r'. (11:30) - pismo z dnia 2 stycznia 2015 r. (11916-92) 1 - 1 pismo Prokuratury Okręgowej w S. z dnia 26 lipca 2012 r. (lc. 148) - pismo z dnia 19 lutego 2014 r. (k.134) ' “ 6 - pismopowodaz lipca 2012 r. (k.152, 154) H 8- pismo z dnia 26 maja 2014 r. (lc.213) 8 1.- ¿ 6 Í :››.',^¿\:'_$:]§ aj ¬- :."i_";='-1' .B -____-.¿;_ ufłlsäti 1? Š1ií"' V I 6 ,6,,_` _ 6{ş6„f,f6_1«=6.<¬,§;=j;z}.;; _,tz 1. . . ._ 6 _._¿ 's .¿.,. 'Ń 2. 1 5-'~*.*:"."i-'Z 1...›'. 'ł 'à _Ą :_ LÍH8 ›-\' ›-_; 5¬ Č-I åš-t_7. ,v .1.- ¦-.;.,¬)« Ă'-J'~1¿Ĺ7Ê `ššš§Ŝ'Š`ż 'fi 'E ¿;„_ \¿›'.'\\‹ _:_- .. .6. `§'*1fŠāiz __-.1,.| _ Ŝ;;,6-6 :6_`.ê1 ş .~,`. 1.-M' ~' -'n- ›.' :"1ä‹.&» --- STRONA 10 --- ß -11 nbtatka słiłżbowa flc.182) 8 - notatka służbowa (1‹:184) 6 - pismo z dnia 8 stycznia 2014 r. (Ł 183v) 6 - opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa i architektury Z.K. (11161 7-677) i ustna opinia uzupełniająca flc 1072v.) oraz pisemna opinia uzupełniająca (lc.1152-1157) i ustna opinia uzupełniająca (lc. 1229) P- P zeznania świadka NJ. (lc. 1107) 6 6 ` - zeznania świadka A.S. (k.308) 6 - przesłuchanie powoda S.S. ŰŁS49) W okresie tymczasowego aresztowania od 24 w1'ześnia do 21 listopada 2011 r. S.S. nie miał możliwości kontaktowania się telefonicznie ze swoim obrońcą, albowiem administracja jednostki penitencjarnej uniemożliwiała mu korzystanie z samoinkasującego aparatu telefonicznego W celu skontaktowania się z adwokatem. Skarga powoda złożona W tej sprawie została uznana przez dyrektora Aresztu Śledczego W S. oraz :Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej W S. za bezzasadną. ' Í O 6 1 W piśmie z dnia 3 grudnia 2014 r. S.S. złożył Dyrektorowi Aresztu Śledczego W S. propozycję ugodowego załatwienia sprawy naruszenia jego prawa do kontaktów telefonicznych z obrońcą poprzez Wypłacenie kwoty 500 zł. Pozwany odmówił spełnienia świadczenia uznając, że roszczenie powodajest pozbawione podstaw. 1 dowód: V 1 - pismo z dnia 26 listopada 2014 r. (111336) - pismo z dnia 28 czerwca 2010 r. (111337) - pismo z dnia 24 października 2014 r. (1c338-341) - pismo z dnia 15 października 2014 r. (k.404) O -P 'skarga flc.405-406) 4 - pismo z dnia 14 października 2014 r. (lc.-407) - 6 pismo z dnia 20października 2014 r. (k.408) - pismo z dnia 1 7 listopada 2014 r. (16409) - pismo z dnia 19 listopada 2014 r. (16.41 0-41 1) - pismo z dafa 9 azyozafo 2015 r. (11412-414) 6 - 1pismo z dnia 3 grudnia 2014 r. (lc.-415-416) - pismo z dnia 21 stycznia 2015 r. (11241 7) - pismo z dnia 29 grudnia 2014 r. (k.418-419) - pismo z dnia 12 stycznia 2015 r. (k.420) - pismo z dnia 9 stycznia 2015 r. (lc.421-423) - przesłuchanie powoda S.S. (1c.349) PW okresie pobytu S.S. W oddziale B/1 nie przebywaly tam osobyzakwalifikowane jako wymagające osadzenia W wyznaczonym oddziale lub celi aresztu śledczego lub zakładu kamego typu zamkniętego W warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa _ Í 6 _ 9 --- STRONA 11 --- ß , = r 'ai-¬›;›' › - ' „gee -- -;.¿-;,¬'_¿!g. ' _- - . ..-_=`. ›. `å¬1§." "'‹.?'ř~“<;2i'¬?.*'±`.`-*'“.Ż.Z`*. -- „ .'\,i8‹¿\.-.-› .' M; I W R Ę ;Š - .- Y rz ‹ ".'. . 1 - aresztu lub zakładu. Powód był zadowolony z pobytu na oddziale B1 gdyż czuł się tam bezpiecznie. W piśmie kierowanym do Sądu Okręgowego W S. W lipcu 2012 r. S.S. domagał się wydania decyzji o pozostawieniu go w Areszcie Śledczym w S. do czasu zakończenia postępowania sądowego jego udziałem z uwagi na konieczność zapewnienia mu bezpieczeństwa. W piśmie adresowanym do dyrektere Aresztu śledezege z dnie 24 peżdziemflee 20131-. kweerieneweł przeniesienie ge ne eddzieł B/4 wskazując, że administracja Aresztu winna zapewnić mu szczególne warunki osadzenia takie jak w oddziale B/1, gdzie również zapewniony był staranny dobór współosadzonych. Pismo w tej sprawie powód kierował również w pażdziemiku 2013r. do Prokuratury Rejonowej Szczecin-Śródmieście w S. W czerwcu 2013 r. osadzeni z oddziału B1 zostali przeniesieni na inne oddziały z uwagi na zawieszenie posterunków ochronnych . W ramach likwidacji nadgodzin w Dziale Ochrony. Osadzeni opuścili oddział B/1 w dniu 10 czerwca 2013 r., na ponowne przyjęcie osadzonych na oddział nastąpiło w dniu 21 czerwca 2013 r. Wysiedlenie zbiegło się w czasie z kontrolą przeprowadzaną W dniach 15- 16 czerwca 2013 r. w areszcie przez przedstawicieli Ernopejskiego Komitetu d/s Zapobiegania Torturom iNie1udzkiemu oraz Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu. 2 dowód: r s ' i -_- pismo z dnia 2-ipaždziernika 2013 r. (k I48v) -- pr_ośba(kI47) ._ - pismo z dnia 19 lutego 2014 r. (k3I) V - pismo z dnia 25października 2013 r. (k. 150) a - pismopowoda z Znawca 201 r. (lc 152, 154) -` pismo z dnia 28 listopada 2013 r. flc. 14.9) - pismo z dnia 27 maja 2014 r. (k.33) - notatka służbowa (k.237-238) -- pismo z dnia 28 lutego 2013 r. flc.32) - akta osobowe część B (k264-290) - notatka służbowa (k137-137v) - ó - pismo z dnia 1 październikal20I2 r. (k. 1571›) - raport ŰL354-3 71) . - zeznania świadka A.S. (k.308) [ - zeznania świadka ((1309) 2 - zeznania świadka A.S. M1531) r W celach Aresztu Śledczego W S., W których osadzony był S.S. znajdowały się kąciki sanitarne oddzielone trwałymi ścianami i drzwiami od reszty celi. Węzeł sanitarny wyposażony był W muszlę klozetową ze spluczką oraz umywalkę, przy czym w niektórych celach umywalka znajdował się poza kącíkiem sanitamym. W. celach zapewniony był stały dostęp do bieżącej zimnej wody, natomiast dostęp) do ciepłej wody był ograniczony czasowo i dostosowany do rytmu dnia i wynikających z niego czynności osadzonyche Ciepła woda dostarczana była. w godzinach rarmych, wieczornych oraz w porze posiłków. Powierzchnia kącików sanitamych w celach oddziału B1 10 _....__¿_3r¿. _. ,_ _ ."° - -Y „_ . zžş: - .=='f.='='-" .J --- STRONA 12 --- IS / wynbsiła: W celi nr A5 - 1,34 m2, W celi nr 6 - 1,37 m2, W celi nr 7 - 1,34 mz, natomiast W celach oddziału A llwynosiłaz W celi nr 123 -- 0,71 mz, W celi nr 124 - 0,72 mz. Odległość muszli klozetowej od drzwi W kącikachna oddziale A1 wynosiła ok. 20 cm. r 1 i " dowód: r s r I -' pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. (k.47) . - pismo z dnia 26 marca 2014 r. (11:48) .- - A opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa i architektury Z.K. (41617-677) i ustna opinia uzupełniająca (kl 072V.) oraz pisemna opinia uzupełniająca (k. 1 I52-I I57) i ustna opinia uzupełniająca (lc. 1229) 1 W - oświadczenia (k.42-43) 1 A - zeznania świadka A.S. (k.308) ` - przesłuchanie powoda S.S. (k.349) _ Cele Aresztu Śledczego W S., W których osadzony był S.S. Wyposażone byłyiw wymagany sprzęt kwaterunkowy W postaci łóżek W ilości odpowiedniej do liczby osób, dla których cela jest przeznaczona, stołu, taboretów i szafek oraz półki na przybory toaletowe. W jednej z _'cel takiej półki nie było, lecz została zainstalowana na prośbę powoda skierowaną do dyrektora Aresztu Śledczego. Ponadto na prośbę powoda zainstalowano W celi dodatkowe haczyki na ubrania. * p Część łóżek - W celach nosiła cechy zużycia technicznego. Na Wniosek osadzonych administracja Aresztu Wymieniała uszkodzone łóżka i W razie możliwości naprawiała je W miejscowym warsztacie. W magazynie zgromadzone były zapasowe łóżka, materace i pościel. W razie zgłoszenia potrzeby osadzony mógł wymienić łóżko lub materac na nowe albo używane lecz po uprzedniej dezynfekcji. Na wniosek powoda również dokonano Wymiany łóżka W celi 3 08 na oddziale B4, przy czym stwierdzono że łóżko, z którego dotychczas korzystał było sprawne technicznie i nie odbiegało jakością wykonania czy funkcjonalnością od innych łóżek znajdujących się W oddziale. 2 p W latach 2012 - 2014 stan sanitamy cel Aresztu Śledczego W S. poddawany był co roku kontroli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Podczas kontroli stwierdzono, że stan sanitarno-porządkowy pomieszczeń jest zachowany a cele są sukcesywnie remontowane. Raz na kwartał W Areszcie przeprowadzane były zabiegi deratyzacyjne a raz W tygodniu dezynsekcyjne. Pościele wydawane osadzonym były prane i dezynfekowane. Pomimo tego 'część z nich nosiła ślady trwałych plam. j Kontrola sanitarna W zakresie wymagań dotyczących bezpieczeństwa żywności nie wykazała istotnych uchybień. Jedyne zastrzeżenie dotyczyło powierzchni ścian i podłogi W obieralni warzyw, które były nierówne i przez to trudne do utrzymania W czystości. Ś r dowód: W -- pismo z dnia 27 grudnia 2013 r. (k.40) e -' pismo z dnia 15 lipca 2014 r. (k.4I) - pismo z dnia I 7 marca 2014 r. (k.44) -- notatka służbowa (k.159v) ` -› pismo z dnia 9 grudnia 2013 r. (k 160) ' 11 --- STRONA 13 --- lt - wyciągz książkiprzebiegu służby (lc 161) _ I - pfeme z dnie 3 grudnia 2013 r. (Ł 1611›) _ - pismo z dnia 29 listopada 2013 r. (lc. 162-163) - pismo z dnia 19 grudnia 2013 r. flr.166) _ -- protokoły kontroli (lc.223-226, 229-234, 235-236) _ -- zeznania świadka A.S. (lt:308) - zeznania świadka (k.309) _ \ 'L - przesłuchanie powoda S.S. (k349) y Wszystkie cele W Areszcie Śledczym W S. posiadają okna odpowiednich wymiarów, zapewniające dopływ światła dziennego do celi i możliwość Wietrzenia cel po ich otwarciu. W celach przeznaczonych na pobyt osób tymczasowo aresztowanych, osób szczególnie niebezpiecznych (oddział B 1) oraz W celach usytuowanych od frontu budynku. W oknach po zewnętrznej stronie zainstalowane zostały, W odległości ok. 25 cm od ściany, przesłony tzw. blendy, które miały na celu uniemożliwienie osadzonym porozumiewania się z osobami spoza jednostki penitencjarnej. Przesłony v _ te wykonane były zł nieprzeżroczystego tworzywa sztucznego. Ograniczały one W pewnym stopniu dostęp światła dziennego oraz dopływ świeżego powietrza co było odczuwalne zwłaszcza gdy W pobliżu okien znajdowała się zacieniająca ściana innego budynku i W porze letniej z uwagi na wyższe temperatury. _ O lWszystkie 'cele Aresztu wyposażone zostały 2 W wentylację grawitacyjną W kącikach sanitamych, która była sprawna. Na potrzeby pozostałej części cel zastosowano grawitacyjną wentylację pośrednią poprzez otwór W ściance oddzielającej kącik sanitarny od reszty celi. Wentylacja ta nie zapewnia wystarczającego strumienia objętości powietrza usuwanego z pomieszczenia. _ \ Niedostateczna wentylacja powietrza W celi była uciążliwa dla osadzonych zwłaszcza W celach oddziału B/1 gdzie dodatkowo W oknach zamontowane były! blendy a W oknie możliwe było tylko otwarcie jego górnej części tzw. lufcika. Latem W tych celach przy obecności dwóch osadzonych i zamkniętych drzwiach -- było duszno i gorąco. _ . 1 dowód: 0 ' - zeznania świadka A. S. (1)'flr.308) - zeznania świadka A.S. (2) (k.531) -_ pzzeełuehenfepeweee S_S._(1e349) O W - opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa i architektury Z.K_ (k61 7-677) i ustna opinia uzupełniająca (k.1072v.) oraz pisemna opinia uzupełniająca (lc. 1152-1157) i ustna opinia uzupełniająca (k 1229) y `\ _ \` _ Cele Aresztu Śledczego W S. wyposażone były W oświetlenie żarowe, jarzeniowe albo ledowe. W celach oddziału B1 zainstalowane było osobne oświetlenie do kontrolnego prześwietlania s cel W porze nocnej, co podyktowane było względdrni i bezpieczeństwa i odbywało się co najmniej raz na godzinę. W pozostałych celach brak było odrębnego oświetlenia do nocnego prześwietlania cel wobec J 12 _ ¿ ',¿_¿..-¿.¬›;¿ ' ¬ _ 1 1.- ea... 1 ` " 7 `-;'›?f"--11'; - - -_'.':=az=:5.= .>‹1›"'‹',=:i' - '_-:"-_-.-'_ _.r =\¿ _ -_;_"¿; .- « .'. Ĺ Ê: jj ' “Ŝ±_åž.~“,{';é';~az”Êżā;_i'-1 _ ry _ ,_5_¬..,.,,_,,.¿._. -‹:1=-'en'-¿,ż= ;- ur -55;' _ _.‹¿:\. __ Ę'-dj-; =å‹,‹'= 7! Ű ;¦.'.|~_'|-'.~_-5›;.,_,±,(‹.F.-f 'ni Í Ê*9 í*'ş“:ë~1=.Š¿=='+'?śĘ Ę ' '.\-~-_-.~.~__?„Ü 'H ' ._,"Ê.'¦].'¿.';›_;-\__10“ '=.'.f.~›1°ă?"fā=~ _ _ .e _ ...ce “Š 'iw' _ _ -'=e-“-er' - -;=-:=;';^'--'~ ą s _ '_'‹_'Ł='_“ -` -'.'.. -=:'.rz .' -»-_¬.' =_ - -_fv-: :._=¦-=- - -11:' "'‹.__ I -4- _.¬e_ _ --- STRONA 14 --- czeg'o, funkcjonariusz kontrolujący cele włączał dwa punkty świetlne W celi./W celi nr 124 oddziału Al S.S. osadzony był z osobą, Wobec której realizowana była profilaktyka presuicydalna. Z tego względu zwiększony był nadzór ochronny polegający na zintensyfikowaniu częstotliwości kontroli celi zarówno W ciągu dnia jak i W porze nocnej. Kontrole te W porze nocnej odbywały się nie rzadziej niż co pół godziny. 1 _ Natężenie światła sztucznego W celach było odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Osadzeni korzystający z biblioteki albo uczący się mogli zwracać się do dyrektora Aresztu Śledczego o zgodę na posiadanie dodatkowej lampki. S.S.z takim wnioskiem nie występował. - dowód: ip 7 p r - pismo z dnia 18 lutego 2014 r. (lc-49) - pismo z dnia 25 lutego 2014 r. (lc. 50) - pismo z dnia 11 lutego 2014 r. flc.186) _ _ _ - książka przebiegu służby oddziałowego (lc. 712-1015, 1043-1045) - ' - opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa i architektury ZK. (lc617-677) i ustna opinia uzupełniająca flc. 1072v.) oraz pisemna opinia uzupełniająca (lc 1152-1157) iŚ ustna opinia uzupełniająca (k. 1229) ` V - zeznania świadka A.S.(1) (k.308) ' - zeznania świadka A.S. (20 (k.531) - przesłuchanie powoda S.S. (k.349) _ Areszt Śledczy W S. zapewniał osadzonym możliwość strzyżenia włosów raz W miesiącu. Dostarczał sprzęt potrzebny do strzyżenia i środki dezynfekujące sprzęt, fartuch, jednorazowe rękawiczki oraz udostępniał pomieszczenia na ten cel (W tym korytarze oddziałów mieszkalnych). Czynności strzyżenia wykonywaly wyznaczone osoby spośród osadzonych, którzy posiadają niezbędne kwalifikacje i przeszli szkolenie BHP oraz wymagane badanialekarskie. p Powód zgłaszał pretensje, że musiał dhrżej oczekiwać na strzyżenie niż jeden miesiąc. dowod: 7 r l › - ą pismo z dnia 1 7 stycznia 2014 r. (lc-45) - pismo z dnia 23 stycznia 2014 r. (Ł46) - pismo z dnia 2. stycznia 2015 r. (lc.90) - pismo z dnia 16 stycznia 2014 r. flc. 142) 1 _ p - zasady pracy osadzonego zatrudnionego na stanowisku fiyzjera oraz s sposobu postępowania z narzędziami przeznaczonymi do pracy na tym stanowisku (lc. 132-133) Å j 1 - protokół kontroli (k22 7-228) _ - zeznania świadka .l.S. (lc.309) - zeznania świadka A.S. (lc.531) - przesłuchanie powoda S.S. (k.349) 1 Co miesiąc osadzeni otrzymywali śrbdki higieny osobistej i środki czystości Wg rozdzielnika 4' ¬ sporządzanego przez funkcjonariuszy służby Więziennej i zatwierdzonego przez dyrektora Aresztu Śledczego. W razie zużycia otrzymanych środków czystości osadzeni mogli zwrócić się do dyrektora ' Ś 1 Ś 13 --- STRONA 15 --- o zgodę na dodatkowy przydział tych środków. Uwzględnienie tych próśb uzalëżnibne było jednak od ilości posiadanych przez zakład środków. Osadzeniu mogli też kupować środki higieny i czystości W kantynie za Własne środki finansowe. Powód korzystał z tej możliwości. _ _ dowód: r S Ś S Ś I - listaproduktów w punkcie sprzedaży (lc.207) Ś - pismo z dnia 23 lutego 2016 r. (k558) F - faktury VAT ŰŁ559-574) j 7 - zeznania świadka J.S. flc.309) - przesłuchanie powoda S.S. flc.349) _Areszt Śledczy WS. posiada kilka placów spacerowych przyporządkowanych poszczególnym pawilonom. Każdy z tych placów ma inny wymiar: plac 3B - 28,46 mz, plac 4B_- 40,16 mz, plac 4C - 39,62 mz, plac 4A -› 40,83 mz, plac 4D - 33,61 mz, plac 3E -- 37 mz, plac 1A - 60,08 mz, plac 1B - 57,98 mz. Przed 2015 r. pola spacerowe okalały ogrodzenia z blachy, nad 5 którą rozciągnięta była siatka. Latem W słoneczne dni blaszane ogrodzenia nagrzewały się do wysokiej temperatury. Powierzchnia pól spacerowych pokryta jest wylewką betonową, W której z czasem powstawały ubytki na skutek działania czynników atmosferycznych. Osadzeni, W tym również S.S., zwracali uwagę administracji Aresztu, że istnieje ryzyko potknięcia się i przewrócenia W wyniku zahaczenia o \ wyszczerbiony fragment wylewki na polu spacerowym. Powód raz potknął się podczas spaceru lecz nie przewrócił się i nie odniósł żadnych obrażeń. Od 2015 r. pola spacerowe W Areszcie Śledczym W S. ' są sukcesywnie remontowane. W toku remontów uzupełniane są ubytki W nawierzchniach betonowych, a zamiast ogrodzenia z blachy stawiane ogrodzenia betonowe. Na placach znajdują się ławki i urządzenia sportowe trwale zamontowane do podłoża. V p Przy _ sporządzaniu planów grup spacerowych przez koordynatorów ds. ochrony W ' 'e szczególności zwracana jest uwaga na liczebność osób W danej grupie spacerowej z uwzględnieniem Wielkości placu spacerowego. W przypadku małych placów grupy dzielone są na rrrniejsze. dowód: Ś 5 -- opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ii architektury Z.K. (k61 7-677) i ustna opinia uzupełniająca flr. 1072v.) orazpisemna opinia uzupełniająca (lc. 1152-1157) i ustna opinia uzupełniająca (k_1229) - pismo z dnia 21 maja 2014 r. (k.35) 9 1 - pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r. (k36) - pismo z dnia 15 lipca 2014 r. (lc.37) - pismo z dnia 1 7 lipca 2014 r. (l_c.39) - pismo z dnia 31 grudnia 2014 r. (lc.93) - pismo z dnia 1 7 lipca 2014 r. (lc168) l - -. pismo z dnia 14 ląoca 2014 r. (k 169) - pismo z dnia 21 maja 2014 r. (lc. 171v-172) ›~ -' pismo z dnia 20 maja 2014 r. (lc.l 73) * - pismo z dnia 16 kwietnia 2015 r. (k372) 14 --- STRONA 16 --- 5 __,_/ - zëznanza świadka A.s. (A-.308) t ' - zeznania- świadka J.S. (K309) V - zeznania świadka M.K. (k.532) - przesłuchanie powoda S.S. (k.349) Przy przyjęciu do Aresztu osadzeni są poddawani oględzinom lekarskim. W razie stwierdzenia występowania u osadzonego świerzbu lub wszawicy osoby takie poddawane są kwarantannie i leczeniu, a sprzęt W celi, w których przebywały osoby zarażone są czyszczone i dezynfekowane. S.S. nie został zarażony świerzbem ani wszawicą podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. _ _ Í Podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. objęty był opieką medyczną zgodnie z potrzebami zdrowotnymi. Badany był przez lekarza okulistę, przy czym badanie te nie potwierdziły by doszło u niego do pogorszenia wzroku. Nie stwierdzono również, by u powoda doszło do pogorszenia jego kondycji Podczas pobytu A wi Areszcie Śledczym W S. powód miał kontakt z psychologiem. Uczestniczył też wi programie readaptacji społecznej pt. „Aktywny na rynku pracy”. Korzystał z kursów językowych i obsługi internetu. › A t dowód: e --A pismo z dnia 16 stycznia 2015 r. (k.239) - książka zdrowiaosadzonego (k240-263) A - akta osobowe flc.264-290) A -- zeznania świadka A.S. (k.308) A - zeznania świadka J.A. (111308) - zeznania świadka J.S. (111309) - przesłuchanie powoda S.S. (k.349) Podczas pobytu w Areszcie Śledczym W S., S.S. składał skargi oraz wnioski o udzielenie informacji do administracji Aresztu oraz Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w S. Skargi i wnioski ,składane przez powoda dotyczyły m.in.: możliwości że skorzystania z usług fryzjerskich, sposobu kwaterowania osadzonych, wymiarów placów spacerowych, ich stanu technicznego i liczebności grup spacerowych, wymiany lóżka w celi, wymiarów kącików sanitarnych, prześwietlania cel w porze nocnej, umieszczenia w oddziale B/1, przetransportowania do Zakładu Karnego w N. po zakończeniu czym1ości procesowych z jego udziałem, wizytacji przeprowadzonej w Areszcie przez przedstawicieli Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom i Nieludzkiemu oraz Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu, zagubienia korespondencji, kwaterowania osób przy przyjęciu do aresztu. _ . Za każdym razem powód otrzymywał od właściwych organów odpowiedzi na swoje pisma. W kwietniu 2014 r. powód zwrócił się o wyjaśnienie sprawy dotyczącej jego korespondencji adresowanej do kancelarii adwokackiej, albowiem pozyskał informacje, że tylko jeden z dwóch wysłanych przez jego listów dotarł do adresata. Po ustaleniu, że w dziemliku korespondencyjnym A 15 --- STRONA 17 --- ß '.Í'=.--'-sçřn.-zig.-1 .-.ł.'.1I-;_,-,> _, _ _ . ._ * 'f›;,==i*f"2~s="'1-tv' „,.,.,,,„.__;,_¿›„.=',.¿¿}¿ Ż l t . ';_ ' . ;_ . zarejestrowany został tylko jeden list urzędowy S.S. funkcjonariuszka SW R. P. poleciła podwładnej MJ. dopisanie .brakującej korespondencji W dzi/enniku potwierdzając W ten sposób zarejestrowanie i wysłanie dwóch listów urzędowych. W związku z tą sytuacją przeciwko ww. fu11kcjonariuszkom SW wszczęto postępowanie dyscyplinarne oraz postępowanie karne o czyn z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk W zw. z art. 11 § 2 kk. Ponadto S.S. zwrócił się do dyrektora Aresztu Śledczego w S. z propozycją polubownego załatwienia sprawy i wypłacenia na jego rzecz odszkodowania w wysokości 1500 zł za naruszenie jego dóbr osobistych. Jedna z funkcjonariuszek wyraziła gotowo U11 On zadośćuczynienia roszczeniu powoda W pełnej wysokości. t Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. S.S. zwrócił się do Aresztu Śledczego w S. o wypłatę odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę związaną z zakwaterowaniem powoda w oddziale B1, przy czym powód nie wskazał konkretnej kwoty jakiej się domaga. W odpowiedzi z dnia 2 czerwca 2014 r. Areszt Śledczy WS. odmówił zaspokojenia roszczeń wskazując, że brak jest podstaw do ich 1121131113. . dowód: ' _ '==,.. - ._ . _- -z' '. 5-¿:,=._.;_~ş_5"-.;'¿.;-Š,-e'.,, › *hr ;gz .'-.T",.¿;:;- .in -8. _ _ _ _ _ _ _ _ ..... _ _ _ _ _ ...... _ _ ..._ _ _ _ í _ _ pismo z dnia 21 lutego 2014 r. (17.34, 129) 1 pismo z dnia 21 maja 2014 r. (1:35) pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r. (k.36) pismo z dnia 15 lipca 2014 r. ŰL37) pismo z dnia 1 7 lipca 2014 r. (k.39) . pismo z dnia 15 lipca 2014 r. (16.41) pismoz dnia 26 marca 2014 r. (1:48) pismo z dnia 18 lutego 2014 r. (k.49) pismo z dnia 20 lutego 2014 r. flc.130) pismo z dnia 12 lutego 2014 r. (k.130v) pismo z 13 lutego 2014r. (k.131) pismo z dnia 29 stycznia 2014 r. (k. 131v) pismo z dnia 19 maja 2014 r. (1:51) = pismo z dnia 2 czerwca 2014 'r. (1:52) pismo z dnia 2 stycznia 2015 r. (lc 1012 pismo z dnia 13 lutego 2014 r. (k.133v) pismo z dnia 13 lutego 2014 r. (k. 135-1363 pismo z dnia 10 lutego 2014 r. (lc138v) pismo z dnia 1 7 stycznia 2014 r. (lc. 139) pismo z dnia 16 stycznia 2014 r. (k. 140) pismo z dnia 18 grudnia 2013 r. (k.141) 1 pismo z dnia 19 lutego 2014 r. (lc 143) pismo z dnia 7 lutego 2014 r. (k. 145) pismo z dnia 3 j lutego 2014 r. (k.143v) pismo z dnia 14 sierpnia 2012 r. (lc. 151) pismo z dnia 28października 2013 r. (lc 157) pismo OISW (k.158v) 16 ;. ±;.‹_; . ,. ;__ '\ -._ 'tz '-P .. :ai-.zę-ß:<=¬1:= -.=r._.__»- ą' J av .-.-.-'.'f.- "~.=-ş..-1 ..-..,.¬.¦;...s_g-. .-.. -. .-s-.~_._r_ --- STRONA 18 --- __ '_ __ =,. ",-,-'§;,z~.z;_'_ -' _ _ ._›. __ _..' _-_-_l._' ..„¦__,¬_-- -- '_ ~-.- - __ gr _'*7._ _ __ __ ¬¬¿ -'1-:"-_ _ řß _ Ąfiä il' T vr zz=±= *F _ _-___-;_-L-_\_-__'-_\'." -_-.__:-_¿ ' -~'_`Ĺ*_:_-ř¿ __ a ;_=_ __*_;-_-_,~'~';›' ¦5'¿¿'~_' - _ '_-›:_'_',,-fx; 45. 2-'__--",_ --‹' -_ :_:_-¿';_\.-¦ 153” ~-j:.?_I ' __ ';= ;`:'.-'Ę';-Êfśšri' <-Fri-'›I_-:Ê|' ' ' í -`-:ifi±*.*_l:~Í " \ l ę-_u _-u nx: un-un -|- _-O -_- _ u_u --n -1 1: -n -_ _ -- _1.- __ 11' ą-n uu-un -|- _ nn.-n -1 -un nx; _ _ un-u -un un- Ł: '__' pismo z 29 listopada 2013 r. flf. 159) pismo z dnia 29 listopada 2013 r. (k.162-163) pismo z dnia 29 listopada 2013 r. (k. 164-165) pismo z dnia 28 listopada 2013 r. (k. 165v) pismo z dnia 14 lipca 2014 r. (k. 167) pismo z dnia 1 7 lipca 2014 r. (lc168) pismo z dnia 14 lipca 2014 r. (k. 169) skarga (k.170) pismo z dnia 5 maja 2014 r. Ű: 1 71) notatka służbowa (k. 1 74) ~' pismo z dnia 14 lipca 2014 r. (k.174v) 1' pismo z dnia 26 marca 2014 r. (kl 75) sprawozdanie 1 75v) pismo z dnia 12 marca 2014 r. (kl 76) wniosek (k.1 77) pismo z dnia 23 grudnia 2014 r. (lc. 181) skarga (k185) pismo z dnia 11 lutego 2014 r. (k.186) pismo z dnia 19 maja 2014 r. (k.187) pismo z dnia 8 kwietnia 2014 r. (k 188) pismo z dnia 28 lutego 2013 r. (k. 190) pismo z dnia 18 lutego 2014 r. (k.191) pismo z dnia 20 lutego 2014 r. (k. 192) wniosek o informacje (k.195) pismo z dnia 1 7 marca 2014 (k195v) pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. ŰLI96) pismo z dnia 15 kwietnia 2014 r. (k 197) pismo z dnia 9 kwietnia 2014 r. flt. 198) pismo z dnia 24 lipca 2014 r. (k200v) pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r. (k.200) pismo z dnia 23 lipca 2014 r. (k.203v) pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r. (k.204) pismo powoda (122015) pismo z dnia 1 sierpnia 2014 r. (k.206) pismo z dnia 20 czerwca 2014 r. flc.209v) sprostowanie (k.211) pismo z dnia 5 maja 2014 r. (k.212) pismo z dnia 26 maja 2014 r. (11213) pismo z dnia 26 czerwca 2014 r. (k221) pismo z dnia 9 czerwca 2014 r. (k.222) pismo z dnia 19 lutego 2015 r. (11373-376) pismo z dnia 11 lutego 2015 r. (k.377-3 78 425) pismo z dnia 19 lutego 2015 r. (k.379-380 427) --- STRONA 19 --- - pismo z dnia 28 stycznia 2015 r. (11381-383, 426) - pismo z dnia 12 marca 2015 r. (k384,385) -~ pismo z dnia 6 lutego 2015 r. (11386-388) S.S. nie pracuje zarobkowo W warunkach zakładu karnego, nie ma nikogo na utrzymaniu; otrzymuje Wsparcie materialne od rodziny i innych osóbw postaci drobnych kwot pieniężnych. dowód: - przesłuchanie powoda S.S. (k.349) Sąd zważył, co następuje: _Powództwo okazało się częściowo uzasadnione. _ Na wstępie wskazać należy, że po kilkukrotnej modyfikacji roszczenia powód ostatecznie domagał się zapłaty kwoty 8000 zł Wraz ustawowymi odsetkami od dnia 14 maja 2014 r., z czego kwoty 5000 zł domagał się na swoją rzecz, zaś kwoty 3000 zł na cel społeczny. Powyższych kwot powód domagał się tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek naruszenia jego dóbr osobistych. Powód nie konkretyzował dóbr, które ' jego zdaniem zostały naruszone, _ _ jednakże okoliczności na które się powolywał prowadzą do wniosku, że naruszenia te dotyczą godności, prywatności i czci. Powód wskazał, że do naruszenia tych dóbr doszło na skutek niezgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej przez pozwanego podczas stosowania wobec powoda środka zapobiegawczego W postaci tymczasowego aresztowania oraz wykonywania kary pozbawienia wolności W Areszcie Śledczym W S. _ _ _ Podstawą prawną powództwa stanowiły przepisy art. 417 k.c. W związku z art- 448 k_c. i W związkuz art. 23 i24 k.c_ 2 1 is 5 Na wstępie rozważań wskazać trzeba, że od 1 września 2004 roku istnieją dwa _reżimy \ odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa. Po pierwsze, odpowiedzialność K szczególna unormowana w art. 417 -_ 4172 k.c., które to przepisy regulują odpowiedzialność deliktową Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, a także innych państwowych i komunalnych osób prawnych wyłącznie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej i tylko W tym zakresie wyłączają stosowanie przepisów ogólnych o odpowiedzialności za cudze czyny, tj. art. 416, 427 i 429 - 430 k.c. Po drugie, odpowiedzialność oparta o ogólne zasady odpowiedzialności deliktowej osób prawnych, która obejmuje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną W irmy sposób niż przy wykonywaniu władzy publicznej. _ 3 r Ten pierwszy rodzaj odpowiedzialności reguluje przede wszystkim przepis art. 417 § 1 k.c. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub ' - 1.' jednostka samorządu terytorialnego lub inna ,osoba prawna wykonująca tę władze z mocy prawa. 'Odpowiedzialność przewidziana W art. 417 k.c. jest odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną przez 2 18 --- STRONA 20 --- formalnej lstro'n;*rWykonywanie władzyí W _Scnsie może._m_iiećĹ5"lípostać4'nie _ tylkojllówydania i JS li ł _ , ' niezgodne z prawem działanie lubf zaniechanie „przy wykonywaniu władzy publicznej". Wykonywanie funkcji władzy publicznej łączy się co do zasady zł możliwością władczego kształtowania sytuacji jednostki. i ii " S 7 do tmajątk`u,5jakó i~ osobyi.<f,i S 5 _ W niniejszej sprawie powód wiązał obowiązek naprawienia szkody przez pozwanego z jego lecz fiüflyßžnßj i11e<*=r2‹11<=jii _Wsfßrętpraw5f5jsdn0St1<i,5 na prZykłàd5uży0ia i działalnością, polegającą na stosowaniu kary pozbawienia wolności i środka zapobiegawczego wf postaci tymczasowego aresztowania. .Ta sfera działahrości publicznej musi być uznana za wykonywanie władzy publicznej, albowiem nie należy ona do sfery aktywności innych podmiotów i charakteryzuje ją władcze działanie funkcjonariuszy publicznych. Z tego względu odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa za szkodę (zarówno majątkową, jak i niemajątkową) _wyrządzoną W związku z wykonywaniem podlega ocenie z punktu widzenia art. 417 k.c. 5 Analiza tego przepisu W kontekście pozostałych przepisów regulujących odpowiedzialność deliktową wskazuj e, że przesłankami odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa są: s 5 1. powstanie szkody, 5 r 5 W _ A 5 2. wyrządzenie szkody czynem niedozwolonym polegającym na bezprawnym działaniu lub zaniechaniu podmiotu wykonującego W imieniu Skarbu Państwa władzę publiczną, 3. normalny związek przyczynowy pomiędzy tak rozumianym czynem niedozwolonym a _ j powstaniem szkody. s ~ po _ W Podstawową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. jest szkoda, przy czym pojęcie szkody obejmuje uszczerbek zarówno W dobrach majątkowych, jak i W przypadkach określonych W ustawie - W dobrach niemajątkowychĹ Zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste 5 zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub najego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje się. Przepis ten jest ściśle związany z przepisami art. 23 i 24 k.c. Stosownie do dyspozycji art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, 1.” tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza _i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W myśl natomiast art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że niejest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła ¿. czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on ł _ . t` 19 --- STRONA 21 --- również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 24 § 1 k.c. przewiduje, iż osoba, której dobra osobiste zostaly naruszone, może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny na zasadach określonych W kodeksie cywilnym. Przepis ten odsyła więc do dyspozycji przytoczonego wyżej art. 448 k.c. _ ' t _ W niniejszej sprawie powód podnosił, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych poprzez niezapewnienie. » odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, przy czym powód. łączył odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa z osadzeniem go w Areszcie Śledczym W5 S. Wokresie od 23 września 2011 r. do 17 kwietnia 2014 r. Poza sporem pozostała okoliczność, że powód był osadzony W wymienionej jednostce penitencjamej we wskazanym Wyżej okresie, początkowo jako tymczasowo aresztowany, a od dnia 21 listopada 2011 r. jako skazany. Spór dotyczył natomiast tego, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i ewentualnie, czy W związku z tym naruszeniem powód doznał krzywdy. _ _ r p W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń S.S. W zakresie, W jakim dotyczyło ono jego osadzenia W Areszcie Śledczym W S. W okresie poprzedzającym okres 3 lat przed wytoczeniem powództwa. Powyższy zarzut okazał się częściowo zasadny. J W na _ J w . 5 S r Zgodnie z treścią art. 117 § 1 i 2 kc z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, roszczenia majątkowe ulegająprzedawnieniu. Po upływie terminuprzedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzuty przedawnienia przed ząrływem terminu jest HZBWĹIZHQ. _ 5 . . _ Roszczenie dochodzone W niniejszej sprawie ma charakter roszczenia majątkowego, a tym samym -_ z uwagi na brak przepisów szczególnych wyłączających możliwość przedawnienia się tego rodzaju roszczeń -- podlega ono przedawnieniu. Zgodnie z dyspozycją art. 118 sk.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem *działalności gospodarczej - trzy lata. Takimi przepisami szczególnymi są przepisy regulujące przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, zawarte W art. 4421 § 1 - 3 k.c. Zgodnie z nimi roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu Z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkoay ulega przedawnieniu zł upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kieafv poszkodowany dowiedział się o szkodzie ir o osobie' obowiązanej do jej naprawienia. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie J _ 5 _ 20 --- STRONA 22 --- 5,.: _ ;__-___'._:_,å¦`. 25:' 5-= -5>.f "=:-.\_f2 ' _-¿¿_¿ _. Ê."Š5;:"š _~"-1E:f:z:`f.-& f '_\$Ĺ,f;Í~_'_ 5 ':5?&.;z_¬* ' `-3.5:-“'2_<. -.l;'_'_`=`_~'z _-5«;_f;1ʧ W-f5i`¬«5.5¬ "zł-ë.'¬ ¿.,¿~._=--___-,.-,- _ ,_-.~.'3~"«_.¬5 ¿¿'¿¿_=_¿, 13;.-,?5,.:_:5_‹§ż¿Ê‹: _j__!:,_:Ä.‹ 1'-:fi'Š›.'.5=:~i±~"_'=Ê-155-_-`Í=*”' 5ef-=»_._,_~.. _sr . ' 5 1* P 1 Š tt _I›_¬_ą _.q _ 5 ›-..- -- -' _ .‹..1 .- ›-1-54":-5 5.5ͬ'-Ęl- \ ¬.'¿ł =__;-|.-1 19 .,_›._|__ ' '::-n-':.'\‹=›=_±5:;“==:.~.= -1 .', ng-'_==_, . ..-1, |5- ~- ..~5.\-_.__ _- .¬ 5. 1 ._ --='.“' fx- . =_'.___5 -¦ ř' J ¬ -..- -,.- ¬- _ -.=-_ _¬.53¿:',Ę`¿\' -.'_ 1, '5 - ,'-_=:;=,5,_ ą; =5=- '_ _5 5 - ,=~ 5. .‹ _._,.= _ '-j ".»>'i= "ł^'‹'¬-'_" __ Ar... ¦ _ .__ 1:-v ,-_- _E_ł-`_¿¿._ '-:¬i«r_-mi ' _ 7- 55 _ L -'.5:'::=-1-5* 2""§'5”'“j, ‹5 J! _ _ . _› I, 'I 1 1 I 'obowiązanej dojej naprawienia. _ s _ ~ _ 5 7 Y " W 5 r Obydwa wymienione W treści art. 4421 k.c. terminy przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych są od siebie niezależne W tym znaczeniu, że do przedawnienia roszczenia wystarczający jest _upływ jednego sz nich. Pierwszy termin Wiąże przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody z upływem trzech lat od powzięcia przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W ocenie Sądu W niniejszej sprawie powyższy termin był tożsamy z datą zaistnienia zdarzenia wyrządzającego szkodę powodowi. Charakter naruszenia dóbr " osobistych W postaci godności, czci i prawa do prywatności prowadzi bowiem do wniosku, że już ze chwilą naruszenia tych dóbr osoba poszkodowana ma świadomość doznanej krzywdy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest także oczywiste, że powód od razu miał wiedzę, że za te naruszenia odpowiada Skarb Państwa, albowiem musiał być świadomy, jaki podmiot organizuje stosowanie środka zapobiegawczego W postaci tymczasowego aresztowania oraz kary pozbawienia wolności. Z tego względu, biorąc pod uwagę, że naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków pobytu W areszcie miało - Według powoda +- 1 charakter ciągły, uznać trzeba, że trzyletni termin przedawnienia rozpoczynał bieg każdego dnia osadzenia W jednostce penitencjamej, co oznacza, że do chwili wytoczenia powództwa W niniejszej sprawie, a zatem do dnia 4 września 2014 roku, nie doszło do przedawnienia roszczenia powoda W zakresie zgłoszonym W pozwie, albowiem roszczenia te dotyczyły okresu 23.09.2011 -- 17.04.2014 r. A 7 Odmienna ocena dotyczy natomiast roszczeń zgłoszonych przez powoda W toku procesu W pismachz dnia 26 marca 2015 r. (k. 333 -335) si 24 pażdziernika 2016 r. (k.709-708). W pierwszym z wymienionych pism powód rozszerzył podstawę faktyczną powództwa domagając się zapłaty zadośćuczynienia za uniemożliwianie mu kontaktowania się z adwokatem W okresie od 24 Września 2011 r. do 21 listopada 2011 r. kiedy powódbył osobą tymczasowo aresztowaną. Pismo to zostało złożone W dniu 26 marca 2015 r. (koperta k. 331), a zatem po upływie 3 lat od momentu kiedy miało dojść do zaistnienia zdarzeń wyrządzaj ących szkodę powodowi, co było tożsame z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. 5 _ W ' Roszczenia zgłoszone W piśmie z dnia 24 pażdziernika 2016 r. (k.707-708) dotyczyło natomiast zadośćuczynienia za krzywdę związaną z osadzeniem W przeludnionej celi nr 124 na oddziale A1. W pozwie oraz wcześniejszych pismach procesowych powód nie podnosił zarzutów dotyczących niezapewnienia przez pozwanego normy powierzchniowej W okresie pobytu powoda W Areszcie Śledczym W S., dlatego też należało uznać, że dopiero W piśmie z dnia 24 pażdziernika 2016 r. powód po raz pierwszy zgłosił roszczenie oparte na tej podstawie faktycznej. Powyższe oznacza, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia, które powód wiązał z pobytem W przeludnionej celi uległo przedawnieniu W częścijakiej dotyczy ono okresu przed 24 października 2013 r. W Strona powodowa nie naprowadziła żadnych dowodów pozwalających na ustalenie, iż ¿. ewentualna szkoda była następstwem zbrodni lub występku, a zatem W niniejszej sprawienie znalazł zastosowania przepis art. 4421 § 2 .k.c.,5 przewidujący dłuższe terminy przedawnienia roszczenia. I _ . 5 ` 21 --- STRONA 23 --- Zauważyć trzeba, że do przypisania konkretnym podmiotom dopuszczenia się przestępstwa określonego W art. 231 k.k. byłoby konieczne stwierdzenie, że: indywidualnie oznaczona osoba nie _dopełniła swoich obowiązków służbowych lub przekroczyła swoje uprawnienia, działając W ten sposób na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, zachowanie sprawcy czynu zabronionego było zawinione oraz społecznie szkodliwe W wyższym stopniu niż znikomy. Jak wskazano, powód W żaden sposób nie wykazał zaistnienia powyższych przesłanek. 5 _ r .__ _ Z tego, względu 1 Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powoda W zakresie powyżej wskazanym podlegało przedawnieniu W terminie określonym W art. 4421 § 1 k.c. W tym stanie rzeczy strona pozwana mogła skutecznie uchylić się od obowiązku zaspokojenia roszczenia powoda związanego z jego pobytem W przeludnionej (zdaniem powoda) celi nr 124 oddziału _ A1 przed 24 października 2013 r. oraz roszczenia związanego z uniemożliwieniem kontaktów telefonicznych z obrońcą W okresie tymczasowego aresztowania. ' W Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia nie był natomiast -uzasadniony W pozostałej części, wobec czego należało rozważyć, czy W okresie pobytu powoda W :Areszcie 1. Śledczym W S. zapewniono mu odpowiednie warunki stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego oraz kary pozbawienia Wolności, przy czym) W odniesieniu do zarzutu przebywania W przeludnionej celi nr 124 badaniu podlegał okres po 24 października 2013 r., albowiem W tym zakresie roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu. " 2 2 2 J ii J 5 5 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem polskich sądów i trybunałów międzynarodowych zarówno kara pozbawienia Wolności powinna być wykonywana zi poszanowaniem godności człowieka. Jednocześnie wypracowane W judykaturze standardy winny znajdować odniesienie do wykonywania tymczasowego aresztowania, jako że do wykonywania przedmiotowego środka stosuje się odpowiednio przepisy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności. J J fy Godność człowieka podlega szczególnej ochronie zarówno W prawie polskim, jaki W prawie międzynarodowym. Art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej W Polskiej stanowi, że przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Sąd Najwyższy W uzasadnieniu wyroku zu dnia 28 lutego 2007 roku (V CSK 431/06) wskazał, że ący z powyższej normy konstytucyjnej obowiązek powinien być realizowany przez Władze publiczne przede Wszystkim Wszędzie tam, gdzie państwo działa W ramach imperium realizując swoje zadania represyjne, których Wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to Wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka represji. j Dotyczy to także wykonywania przez państwo zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, W tym także wykonywania orzeczonych kar i środków zapobiegawczych. Wymóg zapewnienia przez państwo godziwych Warunków odbywania kary pozbawienia Wolności (cžy odpowiednio tymczasowego aresztowania) jest także jednym z podstawowych wymogów państwa prawa, znajdującym wyraz W normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 roku, ratyfkowany I - _22 --- STRONA 24 --- W ____ ¿ř'›"`=:. U ¬-'.,‹ '¦-"P _Ę-¿:„` '-.'=j`¿".' '; .us -' "-.~_‹‹ __ _ _~\-_ _.ur-:|._ ¬¦.¬ "'="\ 7›.¿.*-'.¬"\'i-W \='_&l?`S'? -' ..'.'.: .'¬,,'.<,.'._„'_-,1›-,›_" Ę sa Ê. =e'='~‹*"~Ę=;='»s_=.=:f=f›:?=.-'«'==.¿"^-“_**- ~'_.:1:-_=--I."+<.';1'>=z¬.1±z.- _-=>*§“'=׿'3"¿ ;J l 11;-;Å =;:;f-'ZŁ-.T`¦'‹l " ¦;._-.=‹u=§r_ Ÿāv ._ .fr-s=:-na-f-f§`@. 1- J -_ ,;:.-;='2'-'- ' ¿_;'.'r -- »$;§;Ërş:şś - - -'-1» ,..;'‹_.„'-1-;-- _ '.'=_ . ._'_==.'.ř|fžf:~""= -=:~'z Ł{s_=íe;řf_` _______¿,_s]ś,="‹;r-.-',-:-z - I _-__, _,_._ .. „..,____ „_ ž*?i'i=:'="""' ..:ii'J ..'‹;¦_-‹'-="'-'= ' _' ..._-_-_ ¿-,.__._. _ _ __,_._._ ‹ . ` i-:_-" . ' ' _`_.‹-›- __ .[1 " ` przez: Polskę (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i 169), który głosi, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 roku, ratyfikowany przez Polskę W 1993 roku (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowi, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowania lub karaniu. Z tego przepisu wyprowadza się obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach godziwych i humanitamych nienaruszaj ących godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych W zakładach, I' karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków _bytowych i sanitamych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Konieczność respektowania powyższych praw osób osadzonych znajduje odzwierciedlenie w judykaturze Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (vide wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 5 grudnia ' v 1979 roku W sprawie skargi numer 8224/78; wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 12 stycznia 1995 roku ws sprawie skargi nrl 21915/93; wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 9 marca 2006 roku w sprawie skargi nr 73786/01; wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 19 kwietnia 2001 roku w sprawie skargi nr 28524/95), który wielokrotnie podkreślał, iż odbywanie kary pozbawienia wolności w przeludnionej celi, w niewłaściwych warunkach sanitamych, z niewłaściwą ilością łóżek itp. może zostać uznane za poniżające traktowanie W rozumieniu art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i _Podstawowych Wolności. Odpowiednikami przywołanych wyżej norm prawa międzynarodowego są przepisy art. 40,* art. 41 ust. 4 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzające powyższe zasady na gnmt prawa polskiego. K K _ _ ę W niniejszej sprawie powód podniósł, że podczas wykonywania wobec niego tymczasowego aresztowania oraz kary pozbawienia .wolności w Areszcie Śledczym w S. doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, albowiem był on umieszczony w przeludnionej cel-i, nie miał. zachowanych odpowiednich warunków bytowych, w tym należytego miejsca do spania, miejsca do spacerów, odpowiedniego miejsca do korzystania z urządzeń sanitamych, był pozbawiony dostępu do świeżego powietrza, _światła dziennego, uslug fryzjerskich a nadto narażony był na zarażenie różnymi chorobami. _ _ _ N Na wstępie wskazać trzeba, że - biorąc pod uwagę przywołane wyżej normy prawa międzynarodowego oraz normy konstytucyjne - na gruncie ,prawa polskiego uzasadniony jest wniosek, że p osadzenie w przeludnionych celach i niezapewnienie osobom osadzonym odpowiednich warunków bytowych może stanowić przej aw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia ich godności. Takie postępowanie organów władzy publicznej może uzasadniać żądanie zasądzenia ł` zadośćuczynienia na podstawie art. 24 k.c. w związku z art. 448 k.c., jako naruszające dobra osobiste skazanego, to jest godność i prawo do intymności. Na konkretne warunki uwięzienia składają się f _ _ . ' 7 28 --- STRONA 25 --- _ Ł ¿ różne parametry, którymi między irmymi jest powierzchnia pomieszczenia przypadająca na jedną osobę, dostęp światła i powietrza, infiastrulctura sanitama, Warunki spania i jedzenia lub możliwość przebywania poza celą. W niektórych wypadkach ocena odpowiednich warunków wymaga uwzględnienia indywidualnych cech ¬ osadzonego, takich jak Wiek lub stan zdrowia. Istotnym elementem oceny jest również czas trwania nieodpowiedniego traktowania. Nie wyklucza to jednak v sytuacji, W której decydujące znaczenie zostaje przypisane jednemu czynnikowi, ze względu na jego wagę jako przyczyny naruszenia. 0 S _ S Powód wskazywał, że podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. przebywał W celi, gdzie z powodu przeludnienia na jednego osadzonego przypadała powierzchnia mniejsza niż 3 mz. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 października 2011 roku, III CZP 25/11, Biuletyn Sądu Najwyższego sz 2011 roku, m' 11, poz. 106) Wskazuje się, że umieszczenie osadzonego W celi o drastycznie ograniczonej przestrzeni życiowej stanowi o jego poniżającym i niehumanitamym traktowaniu. 1 Zamknięcie i ograniczenie przestrzeni życiowej jest konieczna i nieodłączną konsekwencją zgodnego z prawem uwięzienia człowieka, jednak jego rozmiar n nie powinien przekraczać ,,poziomu nieuniknionego cierpienia". Z tego względu rozważana sytuacja W każdym wypadku stanowi poważny sygnał, że mogło dojść do niehumanitarnego traktowania osoby pozbawionej Wolności, prowadzącego do naruszenia jej godności. Przebywanie osadzonego W celi o powierzchni K poniżej 3 mi na osobę może więc stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jego dóbr osobistych. 1 K K V K K K 5 W związku z powyższym konieczne było ustalenie, czy podczas osadzenia powoda W Areszcie Śledczym W S. zapewniono odpowiednie warunki pobytu, W szczególności W zakresie przypadającej na powoda powierzchni W celi mieszkalnej. K S K K K _ 9 \ Dokonując ustaleń W tym zakresie Sąd wziął pod uwagę, że artykuł 24 k.c., stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, W nie Wymaga dla odpowiedzialności winy sprawcy orazprzewiduje domniemanie bezprawności jego działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że dochodzący ochrony nie musi tej przesłanki udowadniać, natomiast na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem. _ K K W p K Stosownie do treści art. 209 k_k.W. do wykonywania tymczasowego aresztowania stosuje się odpowiednio przepisy odnoszące się do. wykonywania kary pozbawienia wolności, ze zmianami wynikającymi z przepisów rozdziału XV k.k.W. Warunki odbywania kary pozbawienia Wolności uregulowane są W art. 110 § 1 i 2 k.k_w., który stanowi, że skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowęj. Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m2. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a 4' ' _ także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywcmiapracy. K P “ 5 _ 24 --- STRONA 26 --- "\.Ł. f__'K: -»_ KK¬\ ¬1f›- _ '5›'‹','_`<Í; ;._„_-=,_¿„\ 'K`fÍ"Š; It":Í_¿ŠČ_K*`ĹiŸ¿~ _-_.,__~_.' ,àg ; ,"¿§_=':Ę:;“.'.1';;š›J›,K{ _.¬_-'.'_'_'_=*,_'Kf.5;,_<,\'. . ati _ ›~.¬_K= :r_r;KKz:›r 'if- ;ii `" ss 'C .„,,..__„=¿" __.1', „K`='‹&f:' 8-"'1' -kr *~`.'iKf\¬1KK=f"' r ` .K şşš' I (f 'Ś-5.3)' .-'c-¬ -' ¬. . _,__,¬-.,„K ;.; grą ._¿!_:.=- 'K ~K -_-;air ' ._ _›_›¿K,»›- .gr- -' -;_K~›× '--.:K"' """ .= 'K_r_z:'- Ki K 2 1' K¦"__ _ - _- åK"3?‹'.āŸż.'“=Ŝ-K*=Kž~:i' .IK-'Š K' ' ;¿:r'K ._ _¿__, _ Km.: . 'Kjičj _ _._¿ K __,' r 1 1 K Sąd wziął pod uwagę, że ustawodawcaprzewidział odstępstwaod tej zasady W przepisach art. 110 § 2a - 2i k.k.w., które stanowią, że dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić skazanego na czas określony, nie dłuższy niż 90 dni, w warunkach, o których mowa w § 2 zdanie drugie, w celi mieszkalnej, w której powierzchnia przypadająca na skazanego wynosi poniżej 3 mz, nie mniejjednak niż 2 mz, w razie: K W p _ 1) wprowadzenia stanu wojennego, wyjątkowego lub klęski źywiołowej, lub w czasie ich obowiązywania, K K 2) ogłoszenia na terenie położenia zakładu karnego lub aresztu śledczego _ stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii albo wystąpienia w zakładzie karnym lub areszcie śledczym stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii p - uwzględniając stopień zagrożenia dla życia i zdrowia; K K 3) konieczności zapobieżenia wystąpieniu innego zdarzenia stanowiącego bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa skazanego albo bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu _śledczego albo zapobieżenia skutkom takiego zdarzenia (§ 2a). ą K K K Dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić skazanego na czas określony, nie dłuższy niż 14 dni, w warunkach, o których mowa w § 2 zdanie drugie, w celi mieszkalnej, w której powierzchnia przypadająca na skazanego wynosi poniżej 3 m2, nie mniej jednak niż 2 _m2, jeżeli zachodzi konieczność natychmiastowego umieszczenia w zakładzie karnym lub areszcie śledczym nieposiadającym wolnych miejsc w celach mieszkalnych: 1) W skazanego na karę pozbawienia wolnościprzekraczającą 2 lata, 2) skazanego określonego w art. 64 § I lub 2 oraz art. 65 Kodeksu karnego, 3) skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, K 4) skazanego, który samowolnie uwolnił się od odbywania karypozbawienia wolności, K 5) skazanego, który korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego, nie powrócił w wyznaczonym terminie, K K ' ` K K 6) przetransportowanego na polecenie sądu lub prokuratora z innego zakładu karnego lub aresztu śledczego, w celu udziału w rozprawie lub innych czynnościach procesowych, S _ K 7) osoby tymczasowo aresztowanej, ukaranej karą porządkową lub co do której zastosowano inne środkiprzymusu skutkujące pozbawienie wolności (§ 2b). K S Okres, o którym mowa w § 2b, może być przedłużony tylko za zgodą sędziego penitencjarnego. Łączny okres umieszczenia skazanego w warunkach określonych w § 2b nie może przekroczyć 28 dni (§ 2c). Wydając decyzję na podstawie § 2a-2c, należy minimalizować zagrożenie pogorszenia warunków wykonywania kary pozbawienia wolności is tymczasowego _aresztowania oraz zrnierzać do szybkiego umieszczenia w celi mieszkalnęj, o którejKmowa w § 2. (§ 2d). W decyzji wydanej na podstawie § 2a-2c należy określić czas oraz przyczyny umieszczenia skazanego w warunkach, w którychPpowierzchnia pw celi mieszkalnej przypadająca na skazanego wynosi mniej niż P 3 mi, a także oznaczyć termin, do którego skazany ma w tych warunkach przebywać (§ 2c). Skargęna decyzję wydaną na podstawie § K K 25 --- STRONA 27 --- 1: l 2a-2c sąd rozpoznaje w terminie 7 dni (§ 2f). Decyzję o umieszczeniu skazanego w warunkach określonych w § 2a-2c należy niezwłocznie uchylić, jeżeli ustaną przyczyny, dla których została ona wydana (§ 2g). KW wypadkach przewidzianych w § 2b i 2c należy zapewnić skazanemu codzienne spacery dłuższe o pół godziny oraz korzystanie z dodatkowych zajęć kulturalna-oświatowych lub z zajęć z zakresu kulturyfizycznej i sportu (§«2h). Przepisy § 2b lub 2c mogą być stosowane wobec tego samego skazanego nie wcześniej niż po upływie' 180 dni od dnia zakończenia okresu, na który nastąpiło poprzednie umieszczenie w warunkach w nich określonych (§ 2i). _ 8 Jak wskazano wyżej, powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadająca na osadzonego, powinna wynosić co do zasady co najmniej 3 m2, liczone od całkowitej powierzchni użytkowej celi mieszkalnej. Podobnie jak W przypadku lokali mieszkalnych brak jest bowiem podstaw do odliczenia powierzchni zajmowanej przez Wyposażenie celi. W okresie którego nie dotyczy zarzut przedawnienia powód przebywał W celi nr 124 W pawilonie Al W okresie od 16 grudnia 2013 r. do 10 marca 2014 r. Powód nie wskazywał, by liczba osadzonych W tej celi osób była niezgodna z liczbą miejsc zakwaterowania (5 osób), podnosił jedynie, że W jego ocenie powierzchnia użytkowa celi była zbyt 1. mała. Zebrane W sprawie dowody istotnie doprowadziły do wniosku, że podawana przez pozwanego powierzchnia tej celi 15,48 mz nie odpowiadała rzeczywistości, co jednak nie' przesądza jeszcze o zasadności roszczenia powoda. Z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa Z.K_ Wynika, że _ _ l _ I . _ Q _~_m_ř`¿_._.+`... powrerzchma ceh rn' 124 lrczona przy zastosowamu normy |_. _ _ _Ü ._1`‹'_¿J __` '¿_ __`|_ ._ _ __ ___.“ 1.-_ ';f'¿fÍ,ÊÊ_f`f1"râK."Š_-'_'.KĹ'.Ê?;S'KřFŜ"ë'-*f"=1Kf==.'›K:_'Ł~' Ka _KK_:_=_KK;='KKK-K'-Kr,;=1,'="=_;if.K_›.KKf::.?±=.ą¬\'_='~;=1.*ā_?' _'_'“K;.f>;K_¿=?.: ;;K'_'K;=_'i,'=IKK"KĹj.'¿ *`¿_'.":~ł_;ş_,' fřřl L Kwrzesnra 1120.02 .Ko W normal1zac_|12 stosowame.,.;_Polslnchf±Normf¿|epst=gęfdobrowolne Polskre Nonny nie pełnią zatem roli przepisów prawa, ą a nadanie im takiego waloru Wymaga regulacji szczególnej, zawartej 'W przepisie rangi ustawowej. Brak jest W przepisów "szczególnych, które nakazywalyby stosowanie którejkolwiek z dwóch ww. norm przy ustaleniu powierzchni cel W jednostkach penitencjarnych, a skoro tak to nie można bezwzględnie wymagać, by powierzchnia celi mieszkalnej ustalana była przy zastosowaniu normy PN-ISO 9836-1997, a tylko W takirn przypadku uprawniona byłaby konkluzja że cela nr 124 nie spełnia wymaganej przepisami prawa normy metrażowej. Dozwolone jest zatem dla ustalenia powierzchni tej celi posłużenie się normą PN 70/B -K 02365. W zaś wypadku powierzchnia celi nr 124 ustalona została przez biegłego na 15,30 m2. Mając na względzie że cela ta przeznaczona była dla 5 osób, to należało uznać, że nawet*przy pełnym zaludnieniu celi każdy z osadzonych miał zapewnioną normę powierzchniową 3 mz. K Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zarzut powoda, związany z osadzeniem go W warunkach przeludnienia W celi nr 124 jest chybiony. 1 8 Sąd wziął K pod uwagę, że strona powodowa wyprowadzała swoje roszczenie także z faktu niewłaściwych warunków bytowych podczas osadzenia W Areszcie Śledczym W S. ' K W ocenie sądu przeprowadzone dowody postaci zeznań świadków, dokumentów .przedstawionych przez obie strony, W tym wyjaśnień pracowników jednostki penitencjarnej, protokołów kontroli oraz opinii biegłego z zakresu budownictwa uzasadniają przekonanie, że W 1 K ze --- STRONA 28 --- 85 stosimku dó powoda byly przestrzegane wymogi dotyczące wyposażenia celi W ódpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający osadzonemu miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy oraz odpowiednie Warunki odbywania spacerów. Świadkowie -K funkcjonariusze Aresztu Śledczego W S. potwierdzali, że cele były Wyposażone W odpowiedni sprzęt kwaterunkowy W ilości odpowiedniej dla liczby osadzonych W r. postaci łóżek, stołu, taboretów i szafek oraz półki na przybory toaletowe. Wprawdzie dowody z dokumentów potwierdzają, że W jednej z cel brakowało półki na przybory toaletowe, lecz po interwencji powoda została ona zainstalowana wraz' z dodatkowymi haczykami na ubrania. Okoliczność ta nie może być zatem uznana za działanie naruszające dobra osobiste powoda. okolicznościach sprawy brak jest także podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia dóbr powoda z uwagi na to, że łóżko na którym spał było zepsute i przez to niewygodne. Dokumenty znajdujące się na kartach l59v-166 dowodzą jedynie, że powód zwracał się o wymianę łóżka przebywając W celi nr 308 na oddziale B4, a prośba jego została spełniona, lecz jednocześnie stwierdzono że łóżko, z którego dotychczas korzystał było sprawne technicznie Ki nie odbiegało jakością wykonania czy funkcjonalnością od innych łóżek znajdujących się W oddziale. Na okoliczność tego, że łóżka na ' 8 oddziale B4 nosiły ślady zużycia technicznego a sprężyny wbijały się W plecy wskazywał świadek A.S., przy czym wypowiedzi tego świadka nie odnosiły się konkretnie do łóżka z którego korzystał powód podczas osadzenia go W tym oddziale. K _ K K K K Chybiony okazał się również zarzut powoda jakoby W celi brak było dostatecznego oświetlenia. Przesłuchani świadkowie podali co prawda, że kraty i blendy umieszczone W oknach ograniczały Widoczność, niemniej jednak osadzeni mieli dodatkowo dostęp do światła sztucznego pochodzącego z jarzeniówek, żarówek oraz punktów ledowych. Powód nie wykazał, aby natężenie tych źr'ódeł światła było niewystarczające do czytania lub wykonywania pracy. Przeciwnie, z opinii biegłego z zakresu _budownictwa wynika, że natężenie światła sztucznego W celi było odpowiednie. Powód nie udowodnił również, by zwracał się do Dyrektora Aresztu- Śledczego o zgodę na umieszczenie W celi dodatkowej lampy i by zgody takiej nie uzyskał. Podobnie twierdzenia powoda jakoby pogorszył mu się wzrok W związku z koniecznością korzystania z oświetlenia sztucznego podczas pobytu W areszcie pozostały gołosłowne. Wbrew obowiązkowi K wynikającemu z art. 6 kc powód nie przedstawił dowodów, z których Wynikałoby, że W istocie doszło do pogorszenia jego wzroku podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. ani też związku przyczynowego pomiędzy warunkami osadzenia a ewentualnym pogorszeniem K wzroku. Ta sama konkluzja dotyczy podniesionego przez powoda zarzutu narażenia go na zarażenie chorobami takimi jak świerzb czy wszawica. Powód nie przedstawił bowiem żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że doszło do jakiejkolwiek sytuacji zagrażającej jego zdrowiu. K L ¿ Za działanie naruszające dobra osobiste powoda nie mogą zostać uznane działania polegające _ *_ na prześwietlaniu cel W porze nocnej. Działania takie realizowane były W Kramach nałożonego na pozwanego obowiązku podejmowania. odpowiednich działań celem zapewnienia osadzonym J' _ 27 --- STRONA 29 --- r I ' bezpieczeństwa osobistego W czasie odbywania kary (art. 108 § 1 kkw), co W" przypadku powoda miało o tyle istotne znaczenie, że podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. objęty był on szczegóh1ą ochroną z uwagi na jego współpracę z organami ścigania oraz orientację seksualną. Okoliczności te znajdują potwierdzenie W zeznaniach funkcjonariuszy pozwanego oraz adnotacjach zawartych W aktach osobopoznawczych powoda. Dodatkowo nadmienić trzeba, że W celi nr 124 S.S. osadzony był z osobą, wobec której realizowana była profilaktyka presuicydalna si z tego względu również zwiększony był nadzór ochronny polegający na zintensyfikowaniu częstotliwości kontroli celi zarówno w ciągudnia jak i Wporze nocnej. Jakkolwiek prześwietlanie cel W nocy może być uciążliwe jednakże mając na względzie cel jakiemu służą te działania oraz fakt, że stanowią oraz realizację obowiązków nałożonych na pozwanego ustawą brak jest podstaw do przypisania funkcjonariuszom pozwanego bezprawności W działaniu. P u W Nie zasługiwały również na uwzględnienie podnoszone = przez powoda zarzuty jakoby pozbawiony on został dostępu do usług fryzjerskich czy też odpowiedniego miejsca do odbywania spacerów. J a s J Q W s ś r _ 1 Jak wynika z opinii biegłego z zakresu budownictwa, dokumentów na kartach 36-3 9, 93, 168- 169 i 172 oraz zeznań świadków W Areszcie Śledczym W S. jest kilka placów spacerowych o różnych wymiarach przy czym przy sporządzaniu planów g1'up spacerowych brana jest pod uwagę liczebność grupy spacerowej z uwzględnieniem Wielkości placu spacerowego. Przepisy prawa nie nakładają na pozwanego żadnych szczególnych wymogów dotyczących Wielkości pól spacerowych Wobec czego nie można stawiać pozwanemu żadnych zarzutów W tym zakresie. Powód nie wykazał przy tym, że liczebność gup spacerowych była tak duża, że nie mógł on realizować gwarantowanego przepisem art. 112 § 1 kkw prawa do spaceru. Za chybione uznać również należy zarzuty powoda jakoby nawierzchnia pól spacerowych stanowiła zagrożenie dla przebywających tam osób. Jak wynika z zeznań świadków powierzchnia s pól spacerowych przed remontem, który miał miejsce W 2015 r. pokryta była wylewką betonową, W której ze czasem powstawały ubytki, jednakże nie doszło do _ ` ' sytuacji by powód przewrócił się podczas spaceru i odniósł jakiekolwiek obrażenia. Swiadkowie potwierdzili, że przed 2015 rr. pola spacerowe okalaly ogrodzenia z blachy, które W słoneczne dni nagrzewały się do wysokiej temperatury, co jednak nie jest wystarczające do uznania, że warunki podczas spaceru były na tyle uciążliwe, że realizowanie prawa do wypoczynku poprzez spacery było iluzoryczne. Powód nie wykazałjakie temperatury panowały W obrębie pola spacerowego W słoneczne dni, ile takich dni było W okresie pobytu powoda pw Areszcie Śledczym W S. ani też W jakich godzinach W ciągu dnia powód korzystał z prawa do spacerów. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że utrzymywanie takich pól spacerowych przez pozwanego stanowiło przejaw niehumanitamego traktowania, które mogłoby być oceniane jako zachowanie wymierzone W dobra osobiste powoda. s Ą" _ a P r W ą ' . 4' _ _ P Podobna ocena dotyczy kwestii możliwości skorzystania iz usług fiyzjerskich. Z zeznań świadków oraz z dokumentów na kartach 45046, 90,142 wynika, że pozwany zapewniał osadzonym ć 28 --- STRONA 30 --- -B możliwość 'strzyżenia włosów raz W miesiącu, dostarczał sprzęt potrzebny do śtrzyżenia i środki dezynfekujące oraz udostępniał pomieszczenia na ten cel a czynności strzyżenia wykonywali osadzeni, posiadający niezbędne kwalifikacje i badania lekarskie oraz przeszkoleni W zakresie BHP. Okoliczności te potwierdziła również kontrola przeprowadzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora .Sanitarnego (k. 46 i 227-228). Akcentowana przez powoda okoliczność, że czynności strzyżenia nie były wykonywane W wyznaczonych do tego W specjalnych pomieszczeniach, lecz na korytarzach pawilonów mieszkalnych nie ma znaczenia, albowiem nie są to okoliczności, które urągałyby godności osadzonego czy też naruszały jakiekolwiek inne dobro. W W Kolejny zarzut podnoszony przez powoda i potwierdzony zeznaniarni świadka M.K. odnosił się do małej powierzchni kącików sanitamych. Zarzut ten dotyczył W szczególności cel na oddziale A1, gdzie pomieszczenia WC miały powierzchnię 0,71 m2 (cela 123) i 0,72 mz (cela 124), a odległość muszli klozetowej od drzwi wynosiła ok. 20 cm. Istotnie powierzchnia tych pomieszczeń była niewielka, jednakże nie stanowiła przeszkody do załatwiania potrzeb fizjologicznych czy wykonania czynności higienicznych. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że stanowiło to ¬. nadmierną uciążliwość, którą można kwalifikować jako działanie naruszająca dobra osobiste powoda. W Za chybiony Sąd uznał także zarzut naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez umieszczenie go W celach oddziału B1, na którym panowały szczególne Warunki. Oddział ten, co bezspome, przeznaczony był pierwotnie dla osób zakwalifkowanych jako Wymagające osadzenia W wyznaczonym oddziale lub celi aresztu śledczego lub zakładu karnego typu zamkniętego W warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu lub zakładu, przy czym jak Wynika z dokumentów znajdujących się W aktach, sprawy funkcjonowanie *oddziału B/1 jako oddziału dla osób ,,niebezpiecznych?” zostało zawieszone z dniem 1 grudnia 2009 r. i od tego momentu przebywali tam inni osadzeni, W tym również powód. Pomimo zawieszenia fimkcjonowania oddziału o charakterze specjalnym W celach pozostały szczególne rozwiązania techniczne stanowiące dodatkowe zabezpieczenia. Stoły i taborety W celach były na stałe przymocowane do podłoża, a łóżka rozmieszczone W taki sposób, by osadzeni byli widoczni W każdym miejscu celi dla funkcjonariusza kontrolującego celę. W celach byly kraty koszowe od wewnętrznej strony drzwi i okna, które z jednej strony miały uniemożliwić ucieczkę osadzonym, a z drugiej zapewnić bezpieczeństwo strażnikom. Kraty przy oknie uniemożliwiały ręczne. otwarcie okna, lecz jednocześnie W celi był zainstalowany mechanizm który, umożliwiał zdalne otwieranie i zamykanie okna. Wbrew twierdzeniom powoda W powyższych rozwiązaniach nie sposób doszukiwać się cech bezprawności W ani też znamion działań godzących .W dobra osobiste osadzonych. Przeciwnie, umieszczenie powoda W .oddziale B/1 zapewniało lepszą ochronę jego praw. Z zeznań świadków oraz dokumentów znajdujących się W aktach osobopoznawczych powoda Wynika, że podczas pobytu W Areszcie Śledczym W S. był on objęty szczególną ochroną z uwagi na jego Wspólpracę z organami ścigania oraz orientację seksualną. Umieszczenie powoda W oddziale B/1 służyć miało Właśnie zapewnieniu mu bezpieczeństwa. Oddział ten jest bowiem niewielki, a przez to łatwiej szy do kontroli przez funkcjonariuszy SW oraz 'F . . ` 29 --- STRONA 31 --- | \ wychowawców. Podkreślenia Wymaga również, że powód wcześniej był zadowolony z. pobytu na oddziale B/1, o czym świadczy treść pism kierowanych przez niego zarówno do dyrektora Aresztu Śledczego (pismo z dnia 24 października 2013 r.) jak też do Prokuratury Rejonowej W S. (pismo z paździemika 2013r.). W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że warunki bytowe na oddziale B/l godziły W dobra osobiste powoda. ę O O O s Odmiennej ocenie podlega natomiast kwestia umieszczenia W ścianach kącików sanitarnych na oddziale B/1 wizjerów, pozwalających strażnikom obserwować kącik sanitarny. Wprawdzie przepisy Kodeksu karnego wykonawczego co do zasady dopuszczają możliwość monitorowania pomieszczeń W których przebywają osadzeni, czego wyrazem jest chociażby regulacja zawarta W art. 73a kkw jednakże W odniesieniu do tych części celi mieszkalnej, która przeznaczona jest do celów sanitarno-higienicznych stawiany jest wymóg monitorowania pomieszczeń W sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych części ciała osadzonych oraz wykonywanych przez nich intymnych czynności fizjologicznych. Z zeznań świadka N.J. że wizjery W ścianach kącików sanitamych pozwalają na obserwację osadzonego od klatki piersiowej, W górę. Zeznaniom tym przeczy jednak fotografia nr 11 na k. 664, na której widać, iż otwór Wizjera W ścianie był tak Wyprofilowany, że osoba obserwująca zkorytarza mogła Widzieć również dolną część pomieszczenia. Ściana poniżej Wizjera była ścięta pod kątem a zatem nie stanowiła gwarancji maskowania stref intymnych osadzonego. Umożliwienie funkcjonariuszom pozwanego obserwację osadzonych W tym zakresie stanowi W ocenie Sądu działanie, które narusza godność osadzonego i jego prawo do prywatności. W Kolejny zarzut, który znalazł potwierdzenie W przedstawionych dowodach odnosił się do niewłaściwej wentylacji pomieszczeń cel. Z opinii biegłego z zakresu budownictwa Z.K. Wynika, że tylko Wentylacja W kącikach sanitamych była prawidłowa, natomiast zastosowana W części mieszkalnej grawitacyjna Wentylacja pośrednia (poprzez. otwór W ściance oddzielającej kącik sanitamy od reszty, celi), nie zapewniała Wystarczającego strumienia objętości powietrza usuwanego z pomieszczenia. Niedostateczna wentylacja powietrza W celi była uciążliwa dla osadzonych zwłaszcza W celach oddziału B/le gdzie dodatkowo W oknach zamontowane były blendy a nadto możliwe było otwarcie tylko górnej części okna tzw. lufcika. Konsekwencją tego było to, że latem W tych celach przy obecności dwóch osadzonych i zamkniętych drzwiach - było duszno i gorąco. Pobyt W takich Warunkach nie odpowiada W ocenie Sądu normom poszanowania człowieczeństwa i prowadzi do naruszenia godności osadzonego przebywającego W Areszcie Śledczym. s S r W W Jak już wskazano we wstępnej części rozważań prawnych, przepis art. 448 k.c. jest związany z treścią art. 24 k.c., W którym zawarto podstawową konstrukcję cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych. Nie budzi też wątpliwości, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej W art. 24 § 1 k.c.W jest bezprawność działania sprawcy. Brak W art. 448 k.c. Wyrażnejs wzmianki o winie jako koniecznej przesłance roszczenia pieniężnego nie oznacza jednak, że bezprawność naruszenia dobra osobistego jest " konieczną iwystarczającą przesłanka tego roszczenia. Większość autorów opowiedziała się za tym, że art. 448 k.c. znajduje zastosowanie tylko W wypadku zawinionego J P . 30 --- STRONA 32 --- 55 naruśzęnia dóbr osobistych. Za poglądem tym opowiedział się także wielokrotnie Sąd Najwyższy (między innymi w wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004/4/53). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie pogląd ten jest słuszny, ale z zastrzeżeniem, że o tym, jaka 5 I _ zasada odpowiedzialności warunkuje możliwość dochodzenia roszczenia przewidzianego w art. 448 k.c., decydować powinien przepis szczególny regulujący w danym przypadku odpowiedzialność odszkodowawczą. S p t _ W niniejszym przypadku podstawą odpowiedzialności deliktowej pozwanego Skarbu Państwa w stostmku do powoda stanowi art. 417 .§ 1 k.c., który uzależnia powstanie odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa od możliwości przypisania czynu niedozwolonego, polegającego naf niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej, które prowadzi do powstania szkody. Zgodnie z powszechnie przyjmowanym stanowiskiem judykatury (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 roku,~SK 18/00, OTK 2001/8/256; wyrok Sądu Najwyższego z.dnia 6 lutego 2002 roku, V CKN 1248/00, OSP 2002/1 0_/128) -- przepis ten należało interpretować w ten sposób, że dla przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności ,deliktowej nie jest konieczne, aby zachowanie wyrządzającego szkodę było zawinione, wystarczające jest bowiem ustalenie, że jego postępowanie jest obiektywnie bezprawne. W rozpatrywanej sprawie - jak wskazano wyżej - przesłanka bezprawności została spełniona jedynie w odniesieniu do działania pozwanego polegającego na umieszczeniu W kącikach sanitamych wizjerów, które nie gwarantowały osadzonemu poszanowania prawa do zachowania intymności przy czynnościach sanitarno- higienicznych oraz niezapewnienie W celach prawidłowej wentylacji. Pozostałe zarzuty powoda odnośnie sposobu funkcjonowania Aresztu Śledczego w S. częściowo nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy, a częściowo nie mogły prowadzić do stwierdzenia bezprawności działania pozwanego. S P t S t p s Reasumując, uznać trzeba, że powód wykazał, że pozwany dopuścił się naruszenia jego dóbr osobistych W postaci godności, przy czym przypisane pozwanemu zachowania stanowiły zarazem czyny niedozwolone, gdyż były sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym. Rozważyć w związku z tym należało, czy dopuszczenie się powyższych czynów uzasadniało przyznanie powodowi zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. j ~ SW doktrynie i judykaturze prawa cywilnego przyjmuje się, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia pełni funkcję kompensacyjną w wypadku szkody niemajątkowej. Funkcja kompensacyjna obejmuje tutaj satysfakcję dla pokrzywdzonego, która wynika ze faktu, że naruszenie jego dobra osobistego spotkało się z reakcją ze strony porządku prawnego. W orzecznictwie i doktrynie prawa cywilnego wskazuje, że wysokość zadośćuczynienia winna zależeć przede wszystkim od wielkości doznanej krzywdy. Dla jej sprecyzowania i przyjęcia ,,odpowiedniej” sumy zadośćuczynienia uwzględnić należy takie okoliczności, jak rodzaj naruszonego dobra; rozmiar doznanej krzywdy; intensywność naruszenia;_ stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających zu dokonanego naruszenia dobra osobistego, nieodwracalność skutków naruszenia, I _ . 31 --- STRONA 33 --- p J ~¬ stopień winy sprawcy [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 roku, V CKN 1010/00, OSNC 2003, nr 4, poz. 56; wy1'ok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 roku, V CKN 1421/2000, niepubl.; wyrok Sądu Apelacyjnego W Warszawie z dnia 22 lutego 2004 roku, H ACa 641/03, Wokanda 2004, nr 9, s. 44; Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006 roku, II PK 245/2005, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 101; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008 roku, I ACa 1150/06, OSAW 2008, nr 4, poz. 110]. W przypadku zadośćuczynienia za krzywdę związaną z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności czy też stosowania tymczasowego aresztowania przyznanie tego rodzaju świadczenia zależy między innymi od długotrwałości przebywania W celi, W której nie było zapewnionych odpowiednich wanmków, uciążliwości z tym związanych, poczucia krzywdy i jego stopnia. * * Ĺ W rozpoznawanej sprawie ,Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia wziął pod uwagę przede wszystkimi rodzaj dobra, które zostało naruszone i czas pobytu powoda W Areszcie Śledczym W S. (ok. 2 i pół roku wtym na oddziale B/1 niespełna 2 lata). Z drugiej strony Sąd miał na względzie, że powód początkowo był zadowolony z osadzenia W oddziale B/1 a nawet zabiegał o pozostawienie go n W tym oddziale, co oznacza, że naruszenie związane monitorowaniem pomieszczeń kącików sanitarnych nie stanowiło dla niego żródła dotkliwej krzywdy. _ S 8 Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że adekwatną pi kwotą zadośćuczynienia będzie 2 000 zł. 8 8 8 Sąd nie podzielił przy tym zapatrywania pozwanego, co do tego, iż powód nie może domagać się zapłaty zadośćuczynienia albowiem przyznanie go recydywiście naruszyłoby elementarne zasady współżycia społecznego określone wart. 5 k.c. oraz elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej. Przepisy prawa krajowego i międzynarodowego dotyczące wykonywania kary pozbawienia wolności nakładają na organy władzy publicznej obowiązek zapewnienia osobom osadzonym W zakładach kamych i aresztach godziwych i humanitamych nienaruszających godności ludzkiej. Z istoty swej kary te odnoszą się do osób popełniających przestępstwa w_ tym również tych, którzy popełniają je wielokrotnie. W odniesieniu do takich osób nie można zatem wyłączyć konieczności respektowania ich praw i tylko ze względu na uprzednią karalność wykluczyć możliwość uzyskania kompensaty za naruszenie dóbr osobistych. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie ma dostatecznych podstaw, aby ocenić żądanie powoda jako nadużycie prawa. Należało przyponmieć, że instytucja określona W art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy. Strona pozwana powinna więc powołać się na szczególne okoliczności aby dowieść, że roszczenie powoda narusza jej interesy iw sposób niemożliwy do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego. ‹ 8 8 8 O odsetkach od kwoty 2 O00 zł orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z treścią tych 'przepisów powodowi za czas opóźnienia W wypłacie należnych mu świadczeń przysługują odsetki za okres opóźnienia W wysokości ustawowej. Powód nie wykazał, by przed złożeniem pozwu W niniejszej sprawie wzywał pozwanego do zapłaty dochodzonego świadczenia. Za wezwanie takie nie może być uznane pismo z 2 czerwca 2014 r.Ÿ. Wprawdzie W piśmie tym S.S. zwrócił się do Aresztu I . ' . A 5 82 --- STRONA 34 --- _ .P Śledózego W S. o wypłatę _odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę .R związaną z zakwaterowaniem W oddziale B1, lecz nie wskazał konkretnej kwoty jakiej się domaga. Wobec tego Sąd uznał, że Skarb Państwa został wezwany do zapłaty zadośćuczynienia dopiero z chwilą otrzymania odpisu pozwu co miało miejsce W dniu 19 grudnia 2014 r. Oznacza to, że od dnia następnego po tej dacie pozwany pozostaje W opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia i od tego dnia -- 20 grudnia 2014 r. - zasądzono na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 2 000 zł (pkt I sentencji). p t Rozstrzygniecie W pkt Ill oparto na art. 203 § 1 kpc W zw. z art. 355§ 1 kpc. W myśl art. 203 §1 kpc pozew może być cofizięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, ajeżeli z cofizięciem połączonejest zrzeczenie się roszczenia - aż do' wydania wyroku. Powód W pismach z dnia z 4 grudnia 2015 r. (k.540) i 4 lutego 2016 r. (k.549) cofnął pozew ponad kwotę 15 000 zł oraz co do odsetek od różnicy między kwotą 80 000 zł a 15 000 zł. Następnie W piśmie z 24 paździemika 2016 r. , . .(k.709) cofnął pozew co do kwoty 7 000 zł. Wobec faktu, iż oświadczenie os cofirięciu pozwu zostało złożone po rozpoczęciu rozprawy dla jego skuteczności nie była. wymagana zgoda pozwanego. Zgodę na cofi1ięcie pozwu pozwany wyraził W pismach z 29 kwietnia 2016 r. (k.598) i 23 stycznia 2017 r. (k.1039). Zgodnie z art. 355 kpc sąd nąydąje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofizął ze skutkiem prawnym pozew lub, jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne, przy czym postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym, jeżeli powód cofitął ze skutkiem prawnym pozew w piśmie procesowym albo gdy strony zawarły ugodę przed mediatorem, którą zatwierdził/ sąd. Na tej podstawie sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania W części dotyczącej żądania zapłaty kwoty 72 000 zł i odsetek od tej kwoty od dnia 17 maja 2014r. W oparciu o treść art. 355§1 kpc, a przy tym nie ujawniły się okoliczności, o których mowa W art. 203 §4 kpc mogące świadczyć o tym, że czynność cofnięcia pozwu jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. t W pozostałym zakresie powództwo o zapłatę zadośćuczynienia i odsetek za opóźnienie jako bezzasadne podlegało oddaleniu, co znalazło odzwierciedlenie W punkcie /III sentencji. s 8 Stan faktyczny sprawy, .będący podstawą powyższego rozstrzygnięcia, Sąd ustalił na podstawie dowodów z zeznań świadków: A.S.(1), M.K., J.S.,A.S.(2), J.A. i N.J.. Świadkowie ci dysponowali wiedzą odnośnie warunków bytowych W Areszcie Śledczym W S., albowiem przebywali lub pracowali W tej jednostce W tym samym co powód okresie. Sąd miał na uwadze, że W zeznaniach pojawiły się niewielkie rozbieżności, ale Wynikały one W przeważającej mierze ze stopnia odczuwania przez świadków A.S.(1) i M.K. uciążliwości związanych z pobytem W izolacji i indywidualnej oceny istniejących tam warunków. Relacja odnośnie stanu Wyposażenia cel pokrywały się. Wątpliwości' budziły jedynie zeznania świadka N.J. W części W jakiej odnosiły się one do polawidzenia jakie dawały wizjery W kącikach sanitamych. W zakresie zeznaniom świadka przeczy fotografia nr 7 W opinii biegłego z zakresu budownictwa. Zeznania powoda pokrywały się w_ przeważającej mierze z zeznaniami świadków i pozostałym materiałem dowodowym. Sąd miał jednak na uwadze, że jego sposób przedstawienia ioceny warunków pobytu W Areszcie Śledczym był nakierowany W głównej t 8 8 ` g 33 --- STRONA 35 --- 5 . . , _ _ "` a mierze na osiągnięcie celu postępowania. Sąd nie dał natomiast wiary twierdzeniom powoda dotyczącym pogorszeniaƒsię jego stanu zdrowia W Areszcie Śledczym W S. albowiem W tym zakresie nie znalazły one potwierdzenia W innych dowodach. A Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów, albowiem pozostawały one spójne z innymi dowodami. W istotnym zakresie znalazły potwierdzenie W zeznaniach świadków, W tym między innymi odnośnie Wyposażenia cel i wartmków W nich panujących, urządzenia kącików sanitarnych, wyników przeprowadzonych kontroli, dostępu do usług fryzjerskich i pól spacerowych. Ponadto Sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu budownictwa, którą uznał za W pełni przekonywującą. Po pierwsze, opinia powyższa została sporządzona przez kompetentny podmiot dysponujący odpowiednią wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym. Po drugie, biegły sporządzając opinię oparła się na całokształcie zebranego W sprawie materiału dowodowego oraz wynikach oględzin przeprowadzonych W Areszcie Śledczym W S. Po trzecie, opinia biegłego jest jasna i pełna, a wnioski W niej zawarte zostały logicznie uzasadnione, stanowiąc konsekwentne zwieńczenie przedstawionego W opinii procesu rozumowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał opinię biegłej za ,_ z W pełni przekonywującą, tym bardziej, że biegły składając pisemną opinię uzupełniającą oraz wyjaśnienia na rozprawie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez strony. I O kosztach procesu W pkt IV orzeczono na podstawie art. 100 kpc. Zgodnie za tym przepisem Sąd może nałożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu Wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego roszczenia albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnegoobrachunku lub oceny Sądu. W niniejsze sprawie żądanie pozwu zostało uwzględnione W niewielkiej części (2,5%)s dlatego też' Sąd nałożył na powoda obowiązek zwrotu pozwanemu Wszystkich kosztów. Zasądzona kwota 120 złotych stanowi wynagrodzenie radcy Prokuratorii Generalnej RP, ustalone na podstawie § ll pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 - 8 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Pomimo tego, że powód był W niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych, Sąd nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za zwolnieniem go również od obowiązku zwrotu kosztów na rzecz przeciwnej strony procesu. Należy bowiem podkreślić, że zastosowanie dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. może mieć miejsce p jedynie wyjątkowo, gdy wymagają tego zasady współżycia społecznego. Szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa W tym przepisie, może wynikać z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony czy subiektywnego przekonania strony o zasadności roszczeń. Może być również związany z sytuacją majątkową i życiową strony. Nie jest zatem wystarczające jedynie powoływanie się strony na trudną sytuację majątkową, nawet jeśli była podstawą zwolnieniaod kosztów sądowych. W p t 2-' I 4 34