Wyrok et. na X11 c 2576/09 UZASADNIENIE Powód spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W

--- STRONA 1 --- lczoną odpo przeciwko 1 W sygn.a1<± XII C 2576/ 09 -..- -...... "”\ . ':'ę-|:„.'ii.,| ;Š Ĺ- 'Blu zagv ir ,,-›'1'„,Í`* " ` 1 -- *fi Č* . - ' H |“.J l' 1-f"'r 'Š'-¿." l|\l _'T' .r I ___ sš '=^E_,l_ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE] Sąd Okręgo Dnia 13 października 2011 roku Wy W Poznaniu Wydział XII Cywilny ' " w składzie: _ Przewodniczący: SSO Ławnic ' y. ------------------- Protokolant: po rozpoznaniu W dniu 15 września 2011 roku W Poznaniu sprawy z powództwa sfółka z ogran` I wiedzialnośc' 1ą z siedzibą o ochronę dó ' W I. nakazuje ` G WY -1' br osobistych i zapłatę ' 'I - opublikowanie na 4 stronie dwutygodnílca „ .. Í' na Własny koszt oświadczenia o _ następującej treści: „ ` ; prowadząca działalność gospodarczą pod firmą ` ` › - _ , wydawca i redaktor naczelny dwutygodnika „Ĺ 3” oraz Í dz1e11niI<a1'z, przepraszają „ " spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W .= za naruszenie jej dóbr osob' postaci dobrego imienia i renomy poprze ` rstych z zamieszczenie W dwu daniu o tygodniku nr z Y., w artykule pod tytułern „ `...” nieprawdziwych informacji mogących sugerować, że kierowcy. If --- STRONA 2 --- spółki ,, ” spozywali znaczne ilości alkoholu, mając W niedługiej perspektywie prowadzenie pojazdów; " 1' W "wydaniu -nr z r. W artykule zatytułowanym ,, . ' ” nieuzasadnionej sugestii, że spółka ,, ” znała Wynik przetargu prowadzonego przez gminę " przed jego rozstrzygnięciem; 'I W wydaniu nr z r. W artykule zatytułowanym ,, _ '" nieuzasadnionej sugestii, że spółka ,, może podejinowiać niezgodne z prawem "działania związane z przetargiem prowadzonym przez grninę _ . : 1 W wydaniu nr z r. artykułu zatytułowanego „ - _ .”, który to tytuł w sposób bezzasadny sugeruje powiązanie spółki' ,,` ” z popełnieniern przestępstwa; - 1 W wydaniu ru' "` z r. W artykule zatytułowanym ,I ł `.” nieprawdziwej informacji, że częśc' taboru spółki ,, "' jest „rnocno wyeksploatowana i_ podatna na aWarie"'; w terminie dni od _ uprawomocnienia się wyroku, przy czym powierzchnia oświadczenia nie może być mniejsza niż 30% strony pisma, W ktorym będzie . -|' zamieszczone; II. w pozostałym zakresie powództwo oddala; III. kosztami sądowyrni obciąża obie strony po połowie iz tego tytułu zasądza- od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 550 zł; ' IV. znosi wzajemnie koszty zastępstwa procesowego stron. /-/550 I --- STRONA 3 --- Sygnet. na X11 c 2576/09 UZASADNIENIE Powód spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W' wniósł o nakazanie pozwanyrn opublikowanie oświadczenia e następującej treści: ,, z prowadząca działalność gospodarczą pod firmą r - oraz ' - Redaktor naczelny przepraszają za zamieszczenie W artykułach opublikowanych W dwutygodniku ” F” nieprawdziwych, nieprecyzyj nych informacji, przez co naruszone zostały dobra osobiste spółki “ sp. z o. o. z siedzibą W ” na 4 stronie W wydaniu czasopisma ,, ' i na 4 stronie* dziennika ,, _ ”, W terminie nie dłuższym niż 7 dni od uprawornocnienia się wyroku, przy czym oświadczenie zajmować winno nie rnniej niż 30% strony. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kwoty 10.000 zł tytułem zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny oraz o zasądzeniepd pozwanych na rzecz "i powódki kosztów procesu Według norm przepisanych, W tym tytułem kosztów -zastępstwa procesowego kwoty 2.760 zł. Uzasadniaj ąc pozew powód wskazał, że pozwana jest wydawcą, a pozwany redaktorem naczelnym ukazuj ącego się W _ dwutygodnika „L ' _ Í”. W czasopiśmie tym W okresie od października 2007 r. do sierpnia 2009 npublikowane były artykuły, _które W ocenie powodanaruszyły jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia i nazwy. Zdaniem 'powoda działanie pozwanego było bezprawne, gdyz W artykułach 'dotyczących powoda zawarte były nieprawdziwe informacje, których ujawnienie nie miało na celu chronienie ważnego interesu społecznego, ale zaszkodzenie interesom powoda i wzbudzenie sensacji. ._ . _ W toku postępowania powódka zrnieniła swe żądanie o tyle, ze zmodytikowała treść oświadczenia, którego opublikowania się domagała w następujący sposób: ,, ' ` prowadząca działalność gospodarczą pod firmą , - , wydawca i redaktor naczelny dwutygodnika , ` oraz dziennikarz, przepraszają za zamieszczenie W artykułach opublikowanych W dwutygodniku “` -. _ "" nieprawdziwych, nieprecyzyj nych infonnacji na temat spółki ` a: Sp. z o. o. ijej działalności, przez co naruszone zostały dobra osobiste spółki sp. z o. o. z siedzibąw .. ” - W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa W całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu, W tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego pozwanych. Wskazali, ze zadne podane We wskazanych przez powoda W artykułach okoliczności nie są nieprawdziwe, a zatem ich publikacja nie nosi znamion ll --- STRONA 4 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 bezprawności. Podali tez, że W kazdym przypadku, poza listami nadsyłanyrni do redakcji, pozwani W sposób rzetelny i skrupulatny sprawdzali publikowane informacje. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: jest redaktorem 'naczelnym i wydawcą ukazuj ącego się W dwutygodnika ,_- .. '_ Dowód: wypis z rejestru dzienników i czasopism z dnia * _ r. (k. 33) . . I" Powódka świadczy uslugi przewozów lokalnych na dwóch liniach w gminie ` _ __ od 1 września 2007 r. na mocy umowy z gminą Przewoźnik wyłoniony został W drodze przetargu. Powódka zobowiązana jest do wykonania na tych trasach kilkudziesięciu kursów W ciągu dnia. W przypadku, gdy któryś z kursów nie zostanie wykonany lub dojdzie do opóźnienia, naliczane są kary umowne. Od momentu rozpoczęcia działalności przez spółkę gra. rynku kary umowne każdego roku wynoszą około 5.000 zł, przy czym wynagrodzenie za wykonane przez powódkę uslugi przekracza I milion złotych rocznie. Gmina kontroluje sposób wykonania przez powódkę umowy poprzez weryfikację wypełnienia autobusów oraz rozkładu jazdy, przy czym kontrole te odbywają się W szczególności na początku roku. Zawieraj ąc umowę ze spółką I gmina postawiła warunek, że autobusy używane do świadczenia usług nie mogą być starsze niż z 1996 r., przy czym Wszystkie autobusy spełniły ten warunek , a kilka z nich było zupełnie nowych. Gmina nigdy nie zgłasząła uwag do stanu technicznego pojazdów powodowej spółki. Dowód: zeznania świadka _ (k. 100-102), zeznania _'_ _ (k. 165-168) _ Ľ W pierwszym okresie działalności powód zatrudniał za małą liczbę kierowców. Nie byli oni W stanie obsłużyć Wszystkich-połączeń W ustawowo przewidzianym czasie pracy. W_ pierwszym miesiącu świadczenia usług bywało, że kierowcy pracowali przez kilkanaście godzin na dobę z tym, że mieli kilkugodzinną przerwę W środku dnia, przy czym prawie nie mieli dni Wolnych od pracy. W kolejnych miesiącach sytuacja się poprawiła. Dowód: zeznania (k. 85-8 8), zeznania świadka _ (k. 84-85), zeznania świadka _ _ (k. 88-89), zeznania świadka (k. 102-103), pismo Komendanta Komisariatu Policji W (k. 116), zeznania świadka _k. 145-147) 22 --- STRONA 5 --- Sygnat. akt XII C 25 76/09 W dniu 1 września 2007 r. na forum intemetowym Miasta i Gminy internauci występujący pod pseudonimami rozpoczęli wątek dotyczący jakości usług świadczonych przez powódkę. W toku dyskusji część z nich wskazywała, że autobusy powódki mają spóżnienia, kierowcy nie potrafią udzielać informacji co do biletów i zniżek, sposobu prowadzenia pojazdów przez kierowców. Niektórzy internauci chwalili też spółkę za nowe i wygodne autobusy. ` Dowód: wydruk z forum internetowego (k. 34-42) W pierwszych dniach września mieszkanka ' , doj eżdżając autobusem spółki z pracy z Ĺ = zauważyła, że kierowcy -|' prowadzącemu pojazd w czasie jazdy opadła głowa. Kobieta zapytała go wówczas, czy dobrze się czuje, a on odpowiedział, że tak, ale jest zmęczony. Sytuacja ta już się nie powtórzyła, jednak pasażerka była zdarzeniem tak zaniepokoj ona, że po rozmowie z mężem zdecydowała się powiadomić o tym redakcję ,,. _ _" ” Dowód: zeznania świadkt _ (k. 83) Po tym, jak powodcwa spółka weszła na rynek odbyło się uroczyste poświęcenie pojazdów przez księdza. W uroczystości uczestniczyły też władze miasta oraz przedstawiciele spółki Po poświeceniu pojazdów prezes powodowej spółki zaprosił księdza, burmistrza oraz kilku pracowników spółki na śniadanie do restauracji pod _ . _]Q_‹L'ód: zeznania świadka (k. 85-88), zeznania (1<. 165-168) W wydaniu ,, ` m * (179) z dnia r. ukazał się artykuł zatytułowany ,,_ ' .”. W publikacji tej wskazano, że jedna z mieszkanek l _ _' doniosła, iż w czasie kursu w dniu 9 pażdziernika 2007 pr. zobaczyła, że kierowcy autobusu zamykają się oczy. Wytlumaczył on pasazerce, ze jest przemęczony. Zdaniem autora tekstu w spółce zatrudn__i_o_na była niedostateczna ilość kierowców, którzy 'pracowali znacznie ponad normy wyznaczone przepisami prawa pracy. Wskazał on, iż sytuacja taka powodowała zaistnienie zagrożenia dla pasażerów i innych uczestników mchu. W dalszej części artykułu wskazano, że w dniu 6 pażdziernika 2007 r. odbyła się ,,balanga”, w której uczestniczyły między innymi władze 33 --- STRONA 6 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 spółki ` burmistrz __ i kierowcy. Według relacji jednego z kierowców „wódka lała się obficie” i spożywali ją nawet ci kierowcy, którzy mieli w bliskich planach obsługę linii. W odpowiedzi na opublikowane artykuły wiceprezes powodowej spółki zwrócił się do redaktora dwutygodnika pismem z dnia 22 pażdziernika 2007 r., protestując przeciwko treści artykułów dotyczących powodowej spółki. W piśmie tym zaprzeczył, by. kierowcy zatrudnieni przez powoda byli przemęczeni, czy by spotkanie pracowników można było określać mianem ,,balangi”. Wskazano w nim też, że jeśli redakcja zamierza publikować artykuły dotyczące powodowej spółki winna rzetelnie sprawdzać fakty, również poprzez wysłuchania powódki. Zaządano też sprostowania podanych w publikacjach informacji. Dowód: kopia artykułu (k. 16), pismo wiceprezesa spółki z dnia 22.10.2007 r. (k. 68-69) ` W nr dwutygodnika, który ukazał się _w dniu 15 listopada 2007 r. opublikowano artykuł zatytułowany ` ` _ , w którym opisano odpowiedż inspektora Państwowej Inspekcji Pracy na skargę redakcji związaną z nieprzestrzeganiem w spółce ` przepisów prawa pracy związanych z czasem pracy kierowców. W odpowiedzi tej wskazano iż istotnie po przeprowadzeniu kontroli ustalono szereg nieprawidłowości polegających na nie zapewnieniu kierowcom wymaganego prawem czasu naodpoczynek oraz czasu ich pracy ponad wymagane normy. Pod listem redakcja czasopisma wskazała, że po ukazaniu się poprzednich artykułów dotyczących spółki . powód zarzucił jej stronniczość i nierzetelność, próbował nawet wymusić przeprosiny. Zdaniem redakcji działania te mialy na celu zatuszowanie zwyczajne łamanie praw pracowniczych, narazanie na niebezpieczeństwo kierowców i pasażerów. Dowód: kopia artykułu (k. 17) Jesienią 2008 r. na stronie internetowej powoda pojawiła się informacja, że spółka przyjmie to pracy kierowców, przy czyrn ogłoszenie zamieszczone zostało z myślą o wygranym przez powoda przetargu w _ _ . W numerze czasopisma ukazał się artykuł autorstwa ' .pod tytułem ,, _ __ _„ J”. We fragmencie tego tekstu wskazano, że na stronie- internetowej gminy _ . " istnieje ogłoszenie o przetargu na obsługiwanie trzech linii wewnętrznej komunikacji. Otwarcie ofert miało nastąpić "21 listopada 2008 r., a autobusy miały zacząć kursować od l stycznia 2009 r. Zdaniem autora tekstu spółka _ _ wiedziała juz, że wygra przetarg, o czym świadczyło 4* --- STRONA 7 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 - zamieszczone na jej stronie internetowej ogłoszenia o naborze kierowców od dnia l stycznia 2009 r. Dowód: kopia artykułu (k. 18), zeznani (k. 165-168) Po opublikowaniu tego artykułu wiceprezes powodowej spółki Í zwrócił się do' redakcji pisma wskazując, że interpretacja faktów przyjęta przez autora artykułu była błędna, a wnioski zbyt daleko posunięte. W piśmie tym wskazano, że rekrutacja kierowców związana jest z powstaj ącym oddziałem firmy w 1 zaś spółka nie ma zwyczaju zatrudniać ludzi, ani kupować pojazdów przez rozstrzygnięciem przetargu. List ten zamieszono w numerz- czasopisma ,, . ”, zaś pod nim redakcja wskazała, że być może to ona skieruje sprawę na drogę sądowa, gdyż wkrótce ujawni ciekawe ustalenia. Dowód: kopia artykułu (k. 19) _ Nie wszyscy pasażerowie powoda byli zadowoleni ze świadczonych przez niego usług. Zdarzało się, że pojazdy psuły się, wypadały kursy, były opóźnienia w planowych kursach. Bywało też, że autobusy były przepełnione. W takich sytuacjach pasażerowie często zwracali się do policji o przeprowadzenie kontroli drogowych maj ących na celu zweryfikowanie bezpieczeństwa przewozu. Zarówno policja ` " t, jak i policja- na terenie gminy _ 'ieagowały na sygnały pasażerów i przeprowadzały wyrywkowe kontrole pojazdów spółki ` Í Łącznie w latach 2009 i 2010 w wyniku tych kontroli " policja zatrzymała po 4 „dowody rejestracyjne autobusów powodowej spółki i w kilku przypadkach kierowców ukarała mmdatami. Czynności podjęte zostały także przez Komendę Miejską Policji w W dniu 12.09.2009 r. przeprowadzono kontrolę autobusów, które przewożą uczniów lokalnego ginmazjtun. W wyniku tej kontroli zatrzymano dowód rejestracyjny autobusu marki o nr rej. , należącego do powodowej spółki z uwagi nato, że czołowa szyba pojazdu była pęknięta od strony kierowcy oraz zaolejenie silnika. W czasie kontroli stwierdzono, że autobus zawierał ważne ubezpieczenie oc oraz ważny przegląd techniczny. W dniu 25 maja 2009 r. przeprowadzono też kontrolę autobusu szkolnego powoda w miejscowości - Podczas kontroli ustalono, że na autobusie przewożącym dzieci, marki o _nr rej. . umieszczone są tablice rejestracyjne z innego pojazdu, marki - ~. Kierowca nie posiadał ważnego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej ani dowodu rejestracyjnego pojazdu. Stwierdzono też, że pęknięta była przednia szyba autobusu oraz zaolej enie silnika. W wyniku kontroli pojazd zabezpieczono na strzeżonym parkingu. W wyniku 55 --- STRONA 8 --- Sygnat. an xn c 2576/09 1 przeprowadzanych w maju 2009 r. kontroli zatrzymano jeszcze jeden dowód rejestracyjny pojazdu należącego do powoda, a jednego z kierowców ukarano mandatem. W jednym przypadku kontrola nie wzbudziła zastrzeżeń. Kontrole podejmowane były także przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego. W latach 2007 do 2010 r. podjęto 10 takich kontroli, przy czym w 2 wypadkach, w 2010 r. kierowców pojazdów ukarano mandatem za brak wymaganych dokumentów. W pozostałych 8 przypadkach kontrole nie wykazały naruszeń. * Dowód: zeznania (k. 85-88),- zeznania świadka (k. 84-85), zeznania świadka " (k. 88-89), zeznania świadka _ ___ (k. 104~l05), pismo Komendy Miejskiej Policji z dnia 21.12.2010 r. (k. 115), pismo Komendanta komisariatu Policji w _ z dnia 22.12.2010 r. (k. 116), pismo Naczelnika Wydziału Kontroli KMP w z dnia 12.05.2009 r. (k. 212), e-mail E . skierowany do policji (k. 118), notatka służbowa (k. 119), pisma kamęaaaita komisariatu rotacji wi .___ z. ania 21.05.2009 f. (1<. 120), notatka urzędowa (k. 121), pismo Komendanta Komisariatu Policji w . _ z dnia 27.05.2009 r. (k. 122), pismo Naczelnika Wydziału Kontroli KMP w (k. 124), e-mail . skierowany do _ policji (k. 125), pismo Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28.12.2010 r. (k. 128), zeznania świadka __ (k. 145-147) W dniu 15 czerwca 2009 r. ukazał się numer 'iwutygodnika ,, 1”. W numerze tym opublikowano artykuł zatytułowany. ,, _ “_ Wskazane w nim, ze powodowa spółka przez kilka miesięcy przewoziła pasażerów autobusem, który nie był zarejestrowany i który nie posiadał ważnego- ubezpieczenia, a zamontowane' na pojeździe tablice- rejestracyjne pochodziło z zezłomowanego autobusu. Działanie powoda określono jako ,,kryminał, w który właśnie wplątany 'j est z siedzibą w ` Podano tez, że podmiana tablic przez lata traktowana była jako przestępstwo, a obecnie stanowi wykroczenie. . _ W numerze z dnia 31 sierpnia 2009 r. opublikowano list wzburzonego czytelnika ,, _ ', który w następstwie artykułów publikowanych w dwutygodniku wyraził obawę o bezpieczne korzystanie z przewozów autobusami _powoda Dowód: kopia artykułu i listu do redakcji (k. 20 i 21) 66 --- STRONA 9 --- Sygn.¿_t_ akt XII C 2576/09 .. . W numerze pisma opublikowano artykuł zatytułowany ,, '^"' _ _ _ Wskazano w nim, że spółka 1 przewozi dzieci w drodze do i ze szkoły bardzo złych warunkach. Jako przykład podano, że w dniu 2 i 7 września 2009 r. autobusy były tak zatłoczone, że niektórzy rodzice z obawy o bezpieczeństwo dzieci odwozili je do szkoły własnymi pojazdami. Podano też, że jeden z autobusów powoda, marki w czasie kursu do ' zahaczył o przedmiot lezący na drodze i zaczął gubić olej. Kierowca stanął dopiero `po kilku metrach, a następnie uciekł. Podano też, ze pojazdy firmy są wyeksploatowane i podatne na awarie, ó czym świadczy fakt, że kolej nej uległ autobus powoda w dniu 9 września 2009 _lĹ2¿_::y_v_ó¿1: kopia artykułu (k. 22) Również w późniejszym okresie do redakcji docierały listy czytelników, którzy nie byli zadowoleni z usług świadczonych przez powódkę, uskarżali się na brak dokładnego oznaczenia kursów w rozkładzie jazdy oraz fakt, że kierowcy autobusów, czekając by podjechać na przystanek nie urnożliwili pasażerom wcześniejszego wejścia do pojazdów mimo bardzo niskiej temperatury panującej na zewnątrz. Q_o}_y_ód: listy czytelników (k. 48 i 49) "` .jest autorem cześć artykułów na temat spółki I , zamieszczonych w dwutygodniku , ____ "°. Artykuły te podpisane zostały jego imieniem 1 nazwiskiem. Innym publikowanym w czasopiśmie były listy czytehiikćw. poprawiał w nich błędy ortograficzne i stylistyczne, po czym opatiywał je tytułem. Listy te nie były anonimowe, ich autorzy podpisywali się pod nimi przy czym nazwisko to zachowywane było do wiedzy redakcji. Informacje na temat funkcjonowania spółki _ dziennikarz uzyskiwał od będących świadkami opisywanych zdarzeń, np. strażaka, czy policjanta. Następnie udawał się na miejsce zdarzenia, sprawdzał wiarygodność informacji i dokumentował .je fotografiami. Zdarzało się też, że starał się uzyskać informację od instytucji państwowych np. policji lub PIP. Nie konsultował się natomiast przed publikacją artykułu lub listu z powodem. ' Dowód: zeznania pozwanego ` (k. 168-170), zemania pozwanej j1<.170-171) 9 Pismem z dnia 21 pażdziernika 2009 r. : zwróciła się do Zastępcy Dyrektora Biura Działalności Gospodarczej .i Zezwoleń Urzędu 77 _ --- STRONA 10 --- sygnat. ala Xn c 2576/09 _ r Q-zekazując wybrane publikacje z gazety dotyczące działalności powódki celem rozważenia możliwości cofnięcia licencji na świadczoneusługi. Dowód: pismo z dnia 21.10.2011 r. (k. 51) W Urzędzie Gminy istnieje forum, na którym mieszkańcy mogą wypowiadać się między innymi na temat transportu. Jako że na forum poj awiły się negatywne wpisy na temat funkcjonowania powodowej spółki urząd zorganizował na początku 2010 r. spotkanie władz gminy z" mieszkańcami, w czasie którego mieszkańcy mieli uzyskać odpowiedzi na stawione przewożnikowi zarzuty. Na spotkanie stawiło się około 10 -12 osób oraz przedstawiciele powódki. Na spotkaniu tym podniesiono dwa zarzuty względem powódki. Pierwszy z nich dotyczył ogrzewania w autobusach, a drugi tego, że kierowcy na przystankach końcowych zbyt późno' podjeżdżają na przystanek. Zdarzało "się bowiem, że pasażerowie czekali już na przystanku podczas gdy kierowcy' autobusów parkowali w pobliżu, ale poza przystankiem, podjeżdżając dopiero o wskazanej w rozkładzie jazdy godzinie. Było' to szczególnie niedogodne dla pasażerów gdy warunki pogodowe były niekorzystne, a zachowanie kierowców odbierali oni jako złośliwość i brak empatii. Na spotkaniu wyj aśniono, że kierowcy nie są uprawnieni do podj eżdżania na przystanek przed określoną w rozkładzie jazdy godziną, gdyż teren jest własnością _obecnie .). W toku spotkania wywiązała się nieprzyjemna dyskusja pomiędzy powódką, a innym przewoźnikiem. Dowód: zeznania świadka ` -¿k. 100-102) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty urzędowe i prywatne, a także zeznania świadków: . (k. 83), (k. 84-85), _ (k. 85-88), ` (k. 100-102), ;ass-89), _ __ __,‹.~. (11. 102-103), (k. 104-105), zeznania świadka ` (k. 145-147), a także przesłuchanego w charakterze strony powodowej (k. 165'-168), częściowo zeznania pozwanego _k 168-170) ' Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego doktunenty urzędowe prywatne, albowiem ich prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. I ' Sąd dał wiarę zeznaniom świadka - I _ Należy podkreślić, że świadek jest osobą obcą dla stron postępowania i wiedzę na temat zdarzeń mających znaczenie dla Ê --- STRONA 11 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 sprawy czerpała z własnych obserwacji. Dlatego też jej zeznania mają znaczną moc dowodową. Jako że zeznania te były także rzeczowe i logiczne Sąd nie znalazł podstaw, by kwestionować ich wiarygodność. Za w pełni wiarygodne Sąd uznał również zeznania Świadek jest funkcjonariuszem policji, okoliczności sprawy zna z działań służbowych i jest osobą obcą dla stron. Jego zeznania są rzeczowe i jasne, dlatego Sąd uznał je za wiarygodne i posiadające znaczną moc dowodową. ' ~ Sąd dał też wiarę zeznaniom świadka z tym, że ocenił je w sposób bardzo ostrożny i wnikliwy. Świadek był pracownikiem powodowej spółki i na tle tej współpracy wniknęły nieporozumienia. W konsekwencji umowa o pracę została ze świadkiem rozwiązana i obecnie toczy się między powodem, a jego byłym pracownikiem spór związany z wysokością wynagrodzenia. W poczet materiału dowodowego sprawy Sąd zaliczył tę część zeznań świadka, która dotyczy czasu pracy kierowców, okoliczności zamiany tablic rejestracyjnych oraz tego, że doszło do uroczystego poświęcenia autobusów albowiem zeznania te znalazły poparcie w innych" zebranych w sprawie dowodach. Sąd pominął przy tym zeznania na okoliczność tego kto zlecił podrnianę tablic rejestracyjnych i innych nieprawidłowości związanych z rejestracją pojazdów gdyż fakty te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wnikliwie ocenił też zeznania _ _ jako -że świadek wcześniej sprzedał powódce pojazdy, a obecnie jest z nią w sporze prawnym. Tym samym zeznania świadka miały niewielką moc -dowodową., Sąd zaliczył jednak _w poczet materialu dowodowego sprawy zeznania na okoliczność podmiany tablic rejestracyjnych i kursowania pojazdu z pękniętą szybą, gdyż zeznania w tej części znalazły potwierdzenie w innych dowodach tj. zeznaniach świadków oraz dokumentach. Sąd dał wiarę w całości zeznaniom świadka i uznał je za niezwykle przydatne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Świadek jest pracownikiem Urzędu Gminy _ i z racji pełnionego stanowiska ma dużą wiedzę na temat jakości- i zasad świadczenia usług przez powodową spółkę. Świadek nie jest też związany _z żadną ze stron niniejszego postępowania, a jego zeznania należy ocenić jako rzeczowe, jasne i obiektywne. Zeznania świadka są też o tyle istotne, że odnoszą się do poszczególnych kwestii będących przedmiotem postępowania np. stanu technicznego pojazdów używanych przez powoda, czy jakości usług .Z racji pełnionej funkcji jest w stanie- w sposób obiektywny ocenić te kwestie. Zeznaj ąc na okoliczność problemów z obsługiwaniern tras, czy sprawnością pojazdów była w stanie podać, czy zgłaszane problemy są typowymi dla tego typu uslug, czy przekraczają 93 --- STRONA 12 --- Sygnat. akt Xll C 2576/09 pewien dopuszczalny poziom. Świadek miał choćby możliwość porównania tych kwestii z funkcjonowaniem innych przewoźników. Z uwagi na wiarygodność oraz znaczną moc dowodową zeznań Sąd zaliczyłje w poczet materiału dowodowego sprawy. W poczet materiału dowodowego sprawy Sąd zaliczył także zeznania świadka za wyjątkiem zeznań na okoliczność iż część pojazdów używanych przez powodową spółkę nie nadawała się do użytku. Zeznania świadka, choć wiarygodne, mają małą moc dowodową z uwagi na to, że pozostaje on w sporze prawnym z powodową spółką. Zeznania świadka na okoliczność obciążenia kierowców zbyt dużą ilością pracy i wykonania "kursu autobusem z niesprawnymi drzwiami znalazły potwierdzenie również w innych dowodach, dlatego Sąd nie znalazł podstaw, by je kwestionować. Sąd powziął natomiast wątpliwości co do zeznań na _okoliczność niesprawności autobusów. Świadek wskazał, że duża ich cześć miała ponad 20 lat i nie nadawał się do użytku. Zeznania w tej części pozostają w sprzeczności z zeznaniarni " która wskazała, iż umownym wymogiem było używanie przez powoda autobusów nie starszych niż z 1996 r., przy czym powód używał pojazdów nowszych, niż wynikało to z postanowień umownych. Wobec tej rozbieżności w zeznaniach świadków Sąd dał wiarę zeznaniom _ uznając je za w pełni obiektywne. Istotnym jest, że wszyscy świadkowie, którzy w swych zeznaniach wskazywali na niesprawność poj azdów, a tym samym potwierdzili zeznania 'u byli w sporze z powodem. Tym samym również ich zeznania nie miały znacznej mocy dowodowej i. nie sposób było w oparciu o nie poczynić ustalenia faktyczne w sprawie. Podobnie Sąd ocenił zeznania świadka , który również wskazywał, ze cześć autobusów mogła być niesprawna. Sąd dał natomiast wiarę zeznaniom tego 'świadka w pozostałym zakresie albowiem okoliczności przez niego wskazywany znalazły potwierdzenie takze w innych dowodach. Przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy Sąd pominął zeznania świadka Świadek jest pracownikiem biurowym powodowej spółki, ale jak sama wskazała, nie ma wiedzy na okoliczności istotne dla niniejszego postępowania. Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego sprawy część zeznań świadka Ustalenia stanu faktycznego w sprawie Sąd dokonał między innymi .na podstawie zeznań świadka na okoliczność tego, ze kierowcy _nr powodowej spółce często pracowali w nadgodzinach. Jednocześnie należy podkreślić, że porninięte zostały zeznania na okoliczność, czy kierowcy otrzymywali wynagrodzenie za przepracowane nadgodziny, gdyż nie ma to znaczenia dla niniejszej sprawy. Bez znaczenia jest także ocena świadka, że kierowcy pracujący w nadgodzinach nie mogli być zmęczeni _oraz to jakie były okoliczności 10 --- STRONA 13 --- Sygnat. akt XII C 25 76/09 zamiany tablic rejestracyjnych na' pojazdach powoda. W pozostałym zakresie Sąd nie znalazł podstaw, by kwestionowaó zeznania świadka. _ Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka , dyrektora regionalnego powodowej spółki. Świadek zeznał między innymi, że pojazdy powoda zawsze były w świetnym stanie technicznym i prawie nie zdarzały się usterki, co jest oczywiście sprzeczne z ustaleniami policji oraz Inspektora Transportu Drogowego w _ którym Sąd dał wiarę. Jako niejasne należy też ocenić zeznania świadka na okoliczność tego, że sprawa zamiany tablic rejestracyjnych w pojazdach miała na celu wyeliminowanie powoda z rynku i została zaplanowana przez panów 'Ę ._ Świadek w ogóle nie wyjaśnił, co skłoniło go do przyjęcia takich podejrzeń, ani dlaczego wskazane osoby (w szczególności ) miałyby podejmować takie działania. Świadek zaprzeczył też, by kierowcy pracowali w nadgodzinach mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowody okoliczność tę potwierdził. Z uwagi na wskazane niejasności oraz niewielką moc dowodową zeznań świadka będącego pracownikiem powódki, Sąd nie oparł ustaleń faktycznych w sprawie na jego zeznaniach. ' Zeznania ' “ przesłuchanego w_ charakterze strony Sąd zaliczył w poczet materialu dowodowego sprawy częściowo. Zakwestionował przy tym zeznania na okoliczność, ze podczas funkcjonowania spółki na rynku nigdy nie istniał problem przemęczenia kierowców. Przesluchiwany- z jednej strony zaprzeczył tej okoliczności, z drugiej strony w dalszej części zeznań wskazał, że rzeczywiście kontrola PIP wykazała pewne nieprawidłowości w kwestii czasu pracy kierowców. Niewiarygodne okazały się również zeznania na okoliczność istnienia problemów ze stanem technicznym pojazdów, w tym kwestii podmiany tablic rejestracyjnych. w sposób oczywisty próbował umniej szać wagę tych problemów mimo ze postępowanie dowodowe wykazało, iż miewały one miejsce. W pozostałym zakresie zeznania były rzeczowe i logiczne, dlatego Sąd nie znalazł żadnych podstaw, by je kwestionować. Sąd dał częściowo winę zeznaniom pozwanego . _ (k. 168-170). Sąd nie kwestionował zeznań na okoliczność funkcjonowania redakcji i sposobu uzyskiwania materiałów prasowych. Zeznania na okoliczność picia przez kierowców maj ących prowadzić pojazdy alkoholu na przyjęciu z okazji poświęcenie autobusów nie nalazły żadnego potwierdzenia w zebranym materiale- dowodowym, dlatego Sąd nie dał im wiary. Sąd nie zaliczył także w poczet materiału dowodowego sprawy znajdujących się na karcie 164 zdjęć i nie dał wia.ry zeznaniom pozwanego, że stanowią one dowód bardzo złego stanu technicznego pojazdów powoda. Należy zauważyć, że zeznania pozwanego nie zostały poparte ll --- STRONA 14 --- Sygnat. na Xn C 2576/09 przekonującymi dowodami. W szczególności dowodami takimi nie mogą być przedłożone zdjęcia, gdyż nie wiadomo jaki i czyj pojazd one przedstawiają, kiedy i w jakich okolicznościach zostały zrobione. Częściowo zaliczył też Sąd w poczet materiału dowodowego sprawy zeznania pozwanej ` Sąd nie kwestionował jej zeznań na okoliczność funkcjonowania redakcji i sposobu zbierania materiałów prasowych. Pozwana podkreśliła natomiast w swych zeznaniach, że nie zna wielu szczegółów na temat uzyskiwania informacji na tematy poruszane w artykułach' będących przedmiotem niniejszego postępowania albowiem nie jest autorem tych tekstów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo okazało się częściowo zasadne. i Powód zarzucił pozwanym i _ publikację artykułów prasowych, które w sposób bezprawny naruszyły dobra osobiste powoda potrzebne do wykonywania usług komunikacyjnych. Podał, że informacje zawarte w publikacjach naruszyła jego dobre imię, wiarygodność i reputację, a także spowodowały zakłócenie czerpania zysku z prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności jego zdrowie, wolność cześć swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, taj enmica korespondencji, nietykalność rnieszkania,- twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną .prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej winnych przepisach. W świetle brzmienia art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do ._ usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on równiez żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (§ 1). Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda. majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (§ 2). Jak stanowi art; 43 k.c. przepisy _o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych 'stosuje się .odpowiednio do osób prawnych. Zasada wolności prasy wyrażona została w art. 14 Konstytucji RP i jest jedną z podstawowych zasad naszego państwa. Swoboda przepływu informacji i swoboda prasy stanowią fundament demokratycznego państwa prawa albowiem _zgodnie z treścią art. 1 12zł --- STRONA 15 --- Sygnat. akt XII C 25 76/09 '_ ustawy z dnia 26 "stycznia 1984 r. Prawo prasowe, prasa zapewnia obywatelom rzetelny dostęp do informacji, urzeczywistnia jawność informacji, ale także kontrolę i krytykę społeczną. Niejednokrotnie zdarza się, ze publikacje prasowe, realizując wskazane wyżej cele naruszająjednocześnie dobra osobiste podmiotów, których treść publikacji dotyczy. Dobra te są również chronionymi konstytucyjníe wartościami. Z uwagi na konfiikt owych chronionych interesów zrodziła się potrzeba wyznaczenia ich wzajemnych granic. Ustawodawca, oddając dziennikarzom w ich pracy tak szerokie uprawnienia i wolności, nałożył na nich szereg obowiązków, w tym ponoszenia odpowiedzialności za publikowane informacje. Obowiązki te nie mają na celu ograniczenia swobody prasy, ale jej prawidłowego, swobodnego rozwoju. Wyznacznikiem granic wolności prasy są bowiem normy zawarte w art. 10 ust. 1 i art. 12 ustawy Prawo prasowe. W myśl art. 10 ust. l tej ustawy zadaniem dziennikarza jest służba społeczeństwu i państwu. Dziennikarz ma obowiązek działania zgodnie z etyką zawodową i zasadami współżycia społecznego, w granicach określonych przepisami prawa. W świetle brzmienia art. 12 ust 1 z kolei jednym z podstawowych obowiązków dziennikarza jest zachowanie' szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzenie zgodności z prawdą uzyskanych wiadomości. W nauce i orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym działanie "w ramach wskazanych wyżej przepisów uchyla bezprawność działania dziennikarza. Jak wskazał natomiast Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 lutego 2005 _r. podjętej w składzie siedmiu sędziów w sprawie o sygnat. III CZP 53/04 dla uchylenia bezprawności działania dziennikarza konieczne jest wykazania, ze opublikowane informacje są prawdziwe. W razie niewykazania prawdziwości tych informacji, bezprawność uchyla zachowanie przez dziennikarza szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, przy czym w takiej sytuacji koniecznym jest, by dziennikarz działał w obronie społecznie uzasadníonego interesu. Pogląd ten Sąd Okręgowy podziela. ~ _ Odnosząc się do kryteriurn prawdy jako jednego z elementów uchylaj ących bezprawność działania, a zatem wyznaczaj ących wolność prasy, należy zauważyć, że opinia _publiczna nie jest zainteresowana otrzymywaniem i rozpowszechnianiem informacji wprowadzaj ących w błąd. Przeciwnie, fałszywa informacja godzi w interes publiczny i nigdy nie może takiego interesu realizować. Interes publiczny nie' odnosi żadnej korzyści z informacji fałszywej wprowadzaj ącej opinię publiczną w błąd, dlatego nieprawdziwa informacja nie może realizować interesu publicznego. ' ' 134 --- STRONA 16 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 I Rozważając zatem zasadność żądań pozwu należy w pierwszej kolej ności ustalić, czy wskutek opublikowania opisanych w pozwie artykułów doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda oraz czy naruszenie to jest bezprawne, a także który z pozwanych za naruszenie to odpowiada. Dalej, należało wskazać jakie środki pozwani winni przedsięwziąć w celu usunięcia naruszeń. Jako że naruszenia dóbr osobistych powód upatrywał w kilku kolejno publikowanych artykułach prasowych, należy rozważyć kwestię naruszenia dóbr osobistych przez każdą tę publikację. ¬ _ I Powód podał, że jego dobra "osobiste naruszył artykuł zatytułowany ,,. -~ I __ ..” opublikowany w wydaniu dwutygodnika ,, '“ z dnia ' r. Wskazano w nim, ze kierowcy autobusów pracowali w stanie maksymalnego przemęczenia z uwagi na długie godziny pracy. Po dokładnym przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że w tej części materiał prasowy nie naruszył bezprawnie dóbr osobistych powoda albowiem opisane zdarzenia były prawdziwe. Ustalenia faktyczne w sprawie wskazują, że w pierwszych tygodniach świadczenia usług na rynku gminy _ zatrudnionych było zbyt mało kierowców. Pracowali oni po kilkanaście godzin dziennie, od wczesnych godzin rannych do późnych :godzin wieczornych, z kilkugodzinną przerwą. Okoliczność tę potwierdzają zeznania wszystkich przesłuchanych w sprawie byłych i obecnych kierowców zatrudnionych w powodowej spółce. Również niezwiązana ze stronami pasażerka, _ wskazał, że wracając autobusem z pracy zauważyła, iż kierowca pojazdu jest bardzo zmęczony. Dla Sądu przekonujący okazał się również list inspektora PIP publikowany w innym wydaniu czasopisma ,,. . W piśmie tym wskazano, że w czasie kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy stwierdzono między innymi liczne uchybienia w zakresie czasu wykonywania pracy pracowników spółki w szczególności w zakresie wymaganego dobowego odpoczynku kierowców. Zdaniem Sądu dowody te jednoznacznie wskazują, że zdarzenia opisane przez w artykule były prawdziwe. Kierowcy pracowali zbyt długo, nie mieli dostatecznie dużo czasu na wypoczynek co powodowało ich przemęczenia. Rację też mają pozwani, publikacja tejże informacji miała na celu ochronę interesu społecznego. Nie ulega wątpliwości, że nadmierne zmęczenie kierowców jest niekorzystnym czynnikiem w zakresie bezpieczeństwa na modze, w szczególności dla innych pojazdów i pasażerów powodowej. spółki. Pasażerowie mają natomiast prawo do podróżowania w warunkach bezpiecznych oraz do informacji, że ich prawa w tym zakresie są przez przewoźnika naruszane. W' takiej sytuacji pasażerowie winni mieć możliwość wyboru, czy mimo naruszeń przez przewoźnika zasad bezpieczeństwa chcą 14 --- STRONA 17 --- Sygnat. akt XII C 2576/O9 j ' korzystać zjego usług, czy też będą korzystali z innej formy transportu. Mając to na uwadze Sąd uznał, że w omawianym zakresie naruszenie dóbr osobistych powoda wywołane publikacją informacji nie było bezprawne. W ocenie Sądu pozwani dopuścili się jednak bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda w tej części publikacji, w której opisał suto zakrapianą alkoholem „balangę”, w której mieli wziąć udział kierowcy mający w niedługim czasie przewozić pasażerów. Autor tekstu cytował słowa uczestnika imprezy który wskazał, że „wódka lała się obficie”, a część kierowców miała w niedługiej perspektywie obsługę linii. Zasugerowanó tym samym, że kierowcy prowadząc pojazdy mogli być pod wpływem alkoholu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. nie daje żadnych podstaw do przyjęcia takich wniosków. Bezspornym jest, że w dniu 6 pażdziernikowa 2007 r. odbyła się prezentacja i uroczyste poświęcenie autobusów, po którym prezes powodowej spółki, ksiądz' oraz burrnistrz oraz kilku kierowców udało się na śniadanie. Brak jednak jakichkolwiek dowodów na to, że w czasie samej uroczystości, czy posiłku, który po niej nastąpił działosię coś niestosownego, czy że pito alkohol w znacznych ilościach. Rację ma powód, że ta część publikacji naruszyła jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia i wiarygodności. Wskazuj ąc w artykule, że kierowcy mogli prowadzić pojazdy z pasażerarni pod wpływem alkoholu i że było to akceptowane przez prezesa zarządu powodowej spółki, w sposób oczywisty naruszono dobre imię powoda oraz narażone go na utratę zaufania ze strony pasażerów i kontrahentów. wskazał, ze informacje zawarte w artykule uzyskał z wiarygodnego żródła, którego jednak nie chciał ujawnić i do czego w myśl art. 15 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo prasowe miał prawo. Nie wykazał on jednak, że opublikowana informacja jest prawdziwa, ani że jej publikacja poprzedzona była starannym i rzetelnym zebraniem materiałów prasowych. Tym samym pozwani nie wykazali, że naruszenie dóbr osobistych powoda nie było bezprawne. Istotnym jest też to, że publikacja takich nieprawdziwych informacji' nie stanowi działania w ramach uzasadnionego interesu publicznego. Jakkolwiek łtrzeżwość kierowców, w szczególności prowadzących pojazdy komunikacji publicznej jest sprawą niezwykle ważką, to trudno dopatrzeć się zasadności udzielania pasażerom nieprawdziwych informacji na temat kierowania pojazdami pod wpływem alkoholu. Informacja taka wzbudza w opinii publicznej nieuzasadniony niepokój, wypacza oceny czytelników i ogranicza pasażerom __ możliwość wolnego wyboru sposobu przemieszczania się. ' _ ' . Zdaniem Sądu pozwani nie dopuścili się' naruszenia dóbr osobistych powoda wypowiedzią opublikowaną w artykule zatytułowanym ,, w numerze z dnia 1 W artykule tym redakcja podała, że z 15 --- STRONA 18 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 uwagi na dochodzące do niej informacje o naruszeniach praw pracowniczych przez powoda zwróciła się ona do Państwowej Inspekcji Pracy o sprawdzenie tych okoliczności. Opublikowana tezzo stała odpowiedż Inspektora PIP i w której wskazano, że w następstwie skargi przeprowadzono w powodowej spółce kontrolę, która wykazała szereg nieprawidłowości, w szczególności w_ zakresie czasu pracy kierowców i zapewnienia im należytej ilości odpoczynku. Pod wypowiedzią Inspektora redakcja podała, że w świetle takich ustaleń zdumiewająca była reakcja kierownictwa spółki na treść poprzednich publikacji. Wskazano, iż powód zarzucał redakcji nierzetelność, stronniczość i godzenie w dobre imię, próbowano wręcz wymusić przeprosiny. Takie działanie nazwano obroną przez atak. Redakcja wskazała też, że jej zdaniem nasuwa się wniosek, że chciano w ten sposób zatuszować zwyczajne łamanie praw pracowniczych, narażanie na niebezpieczeństwo kierowców i pasażerów. _ _ ' Słownik języka polskiego definiuje słowo „zatuszować” jako załagodzić lub ukryć coś nielegalnego, wstydliwego lub kłopotliwego. Jakkolwiek ornawiana wypowiedź redakcji sforrnułowana została w sposób kolokwialny i miała na celu nadanie opisowi zachowania powoda pejoratywnego wydżwięku, to jednak nie można uznać, że wypowiedź redakcji była bezprawna. Należy domniemywać, ze kierownictwo powodowej spółki miało świadomość tego, że zatrudnia zbyt małą liczbę' kierowców w stosunku do dziennej ilości kursów co powodowało, że kierowcy pracowali dłużej, niż przewidują to przepisy prawa pracy. Domniernanie takie nalezy wysnuć z faktu, że ze zgrornadzonego materiału dowodowego wynika, iz w początkowym okresie działania spółki na rynku była to powszechna praktyka, a zarazem problem, z którym spółka próbowała walczyć. Stąd trudno uznać za nieuprawniony wniosek, że wezwanie do zaniechania naruszeń miało na celu również załagodzenie lub ukrycie niezgodnej z prawem sytuacji, polegającej na nieprzestrzeganiu praw pracowniczych. Należy też zwrócić uwagę na to, że sam powód w bardzo lakoniczny sposób sforrnułował zarzuty względem wypowiedzi zawartej- w omawianym artykule. Wypowiedź. rzeczywiście potwierdzała założenie autora tekstu, jednak zdaniem Sądu nie zawierała żadnych nieprawdziwych informacji, czy nieuprawnionych wniosków. W ocenie Sądu doszło natomiast do naruszenia dóbr osobistych powoda wskutek publikacji wşfpowúedzi l w wydaniu ,,Ĺ _ F* w r. We fragmencie artykułu zatytułowanego ,,Í _ "*` wskazano, ze na stronie internetowej gminy istnieje ogłoszenie o przetargu na obsługiwanie trzech linii komunikacji wewnętrznej. Otwarcie przetargu miało nastąpić w dniu 2l listopada tego l6 --- STRONA 19 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 roku, a rozpoczęcie kursowania autobusów przewidywane na dzień l stycznia 2009 r. Autor artykułu '. wskazał, że spółka ` ' ` zna już jednak wynik przetargu, skoro na swej stronie internetowej ogłosiła nabór kierowców do pracy od dnia 1 stycznia 2009 r. Powód podkreślił, że autor tekstu nigdy nie kontaktował się z nim celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, ale w sposób nierzetelny i stronniczy wysunął wniosek, że powodowa spółka zna już wynik przetargu. Zdaniem Sądu rację ma powód, że takie działanie autora artykułu nie czyniło zadość wyrażonemu w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo prasowe obowiązkowi zachowania należytej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, ze wnioski wywiedzione przez nie zostały poparte żadnymi dowodami, a oparto je na zwykłej zbieżności czasowej zdarzeń opisanych w obu ogłoszeniach. konsekwencji artykuł zawierał zbyt daleko idące zupełnie nieuprawnione wnioski, które poddawały w wątpliwość etyczne zachowanie powodowej spółki. Nie ulega wątpliwości, że treść artykułu naruszała dobre imię powoda i że zachowanie naniszyciela było bezprawne. W ocenie Sądu do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło także wskutek publikacji zawartej w wydaniu dwutygodnika w 2008 r. W artykule zatytułowanym ._. H opublikowano list wiceprezesa spółki ` _, na temat przyczyn ogłoszenia naboru kierowców do pracy od dnia 1 stycznia 2009 r. Pod wypowiedzią przedstawiciela powoda redakcja wskazała, że być może wkrótce skieruje sprawę do sądu, gdy ujawni ciekawe ustalenia oraz że rozstrzygnięcie przetargu na obsługę linii ma nastąpić 12 grudnia 2008 r. Rację ma powód, że opatrzenie listu . takim komentarzem każe czytelnikowi wysnuć wniosek, ze redakcja jest w posiadaniu takich informacji, które przeczą twierdzeniom. zawartym w wypowiedzi przedstawiciela spółki, są dla niej niekorzystne i jednocześnie dają podstawę do wszczęcia postępowania sądowego. Autor wypowiedzi nie sprecyzował, o jakie okoliczności chodzi, jednak z uwagi na kontekst "wypowiedzi należy domniemywać, że chodzi o kwestię nieprawidłowości- w przetargu na obsługę linii komunikacyjnych. Pozwani w toku procesu nie wyjaśnili, jakie okoliczności mieli na myśli w omawianej wypowiedzi, nie wykazali też, by wobec powoda wszczęte zostało jakiekolwiek postępowanie sądowe mogące mieć związek z kwestią, o której pisała redakcja. Slusznie. zauważył powód, że taka wypowiedz, choć nie zawierała żadnych konkretnych zarzutów, godzi w dobre imię powoda i podważa zaufanie do niego sugerując, że może uczestniczyć w niezgodnych z prawem działaniach. W ocenie Sądu lakoniczne sformułowanie zarzutu przez autora wypowiedzi sprawia, że powód nie mógł się nawet do niego odnieść. Pozwani nie wykazali, by za sfonnułowaniem omawianej wypowiedzi 17 --- STRONA 20 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 ` . przemawiał jakikolwiek interes społeczny. Nie ma żadnego uzasadnienia dla zaaprobowania działań polegających na stawianiu tez o nagannych zachowaniach, gdy nie znajdują one uzasadnienia w faktach, a kreowane są w oparciu o informację, której istota jest wypaczana przez własną ocenę dziennikarza. W wydaniu dwutygodnika -, '-;"' w Ĺ ukazał się artykuł napisany przez I Í ' ., zatytułowany ,,` ŻW artykule wskazano, ze powodowa spółka dopuściła się- przewożenia pasażerów autobusami bez ważnego ubezpieczenia i dowodu rejestracyjnego, przy czym tablice rejestracyjne przełożone zostały z pojazdu zezłomowanego. W publikacji opisano sytuację oraz podano, że przed laty takie działanie stanowiło przestępstwo, a obecnie jest wykroczeniem. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że zdarzenia opisane w artykule są prawdziwe. Należy przy tym zaznaczyć, że dla niniejszej sprawy bez znaczenia jest, który z pracowników spółki był inicjatorem tego procederu. Bez wątpienia opisane w artykule działania są naganne. .Zdaniem Sądu nadany artykułowi tytuł :,, _, __ t” narusza jednak w sposób bezprawny dobre imię powoda. Słownik języka polskiego słowo „kryminał” określa jako zbrodnię lub inne przestępstwo, za które grozi. . więzienie.. Tak też słowo to rozumiane jest w języku potocznym. Dlatego nadając artykułowi tytuł ,, .. _„ ” autor tekstu jednoznacznie dążył do powiązania powodowej spółki z przestępstwem m_imo,_iż sam w treści artykułu przyznaje, że opisane zdarzenia nie stanowią przestępstwa a wykroczenie. Należy przy tym podkreślić, ze naruszenia dóbr osobistych można dopuścić się także poprzez sformułowania zawarte w -tytule artykułu. W tym przypadku tytuł tekstu wskazuje na powiązanie powoda z popełnieniem przestępstwa, przy czym tytuł ten jest nierzetelny, gdyż wprowadza czytelnika w błąd. Co prawda do Komendanta Komisariatu Policji w ` zostało skierowane zawiadomienie o podejrzenia popełnienia przestępstwa poprzez dopuszczenie do ruchu pojazdu zagrażaj ącego bezpieczeństwu w ruchu lądowyrn, dochodzenie w- tej sprawie zostało jednak prawomocnie umorzone. Trudno też - w tym dopatrzyć się w działaniu pozwanych ochrony jakiegokolwiek interesu społecznego w zakresie' nadania artykułowi omawianego tytulu. W treści artykułu pozwani słusznie zwrócili uwagę na nieprawidłowe działania przewoźnika i tym samym _zape_w1'1e__dążyli do zapewnienia bezpieczeństwa przewozu pasażerów. Nadając tekstowi tytuł, który nie odzwierciedla jego treści i stawia powodowi nieprawdziwe zarzuty, pozwani interesu społecznego już jednak nie chronili. Omawiany tytuł wprowadza czytelników w błąd, budzi w nich niepokój i w sposób nieuzasadniony wpływa na-ich decyzje co do wyboru sposobu podróżowania. Nie można tym 18 I --- STRONA 21 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 Ľ samym przyjąć, że nadanie artykułowi takiego tytułu było działaniem w celu ochrony społecznego interesu. ` Rację ma tez powód, ze pozwani dopuścili się naruszenia jego dóbr osobistych publikuj ąc artykuł z dnia Ĺ J r. zatytułowany , _ '_ Powód podniósł, ze pozwany zarzucał mu w treści artykułu, ze uzywane przez niego pojazdy są mocno wyeksploatowane i podatne na awarie. W tekście określono także mianem „oburzaj ącego zdarzenia” usterkę spowodowaną zahaczeniem przez pojazd o przedmiot leżący na drodze. Zgodzić się nalezy z powodem, ze informowanie czytelników o bardzo złym. stanie technicznym pojazdów narusza jego renomę i moze powodować utratę zaufania pasażerów. Oczywistyrn jest, ze dążą oni do podróżowania w najbardziej komfortowych warunkach, zapewnionych przez niezawodnego przewoźnika. Zdaniem Sądu pozwani nie wykazali przy tym, ze twierdzenia o stanie technicznym pojazdów powoda są słuszne. Zgromadzony materiał dowodowy poddaje tę okoliczność w wątpliwość. Bez wątpienia doszło' do kilku awarii pojazdów powoda. Z zasad doświadczenia zyciowego wiadomo jednak, ze wszystkie pojazdy ulegają czasami awariorn, które nie zawsze świadczą o złym ogólnym stanie technicznym. Tym bardziej na awarie takie narażone są pojazdy eksploatowane w takim stopniu,_j_ak autobusy wykonuj_ąc_e codziennie kilkadziesiąt kursów. Nie zawsze jest jednak tak, ze awarie świadczą o złym stanie technicznym pojazdu. Nalezy tez podkreślić, ze w myśl art. 24 § 1 k.c. to na naruszycielu ciąży obowiazek wykazania, ze naruszenie nie było bezprawne. Zebrany materiał dowodowy pozostawia natomiast wątpliwości do tego, w jakim stanie technicznym są pojazdy powoda. Rzeczywiście kierowcy tych autobusów zostali kilkakrotnie ukarani za prowadzenie pojazdu, którego silnik był zaolejony. Wielokrotnie jednak ftmcj onariusze kontrolujący pojazdy nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń podczas kontroli. Choć przesłuchani w sprawie świadkowie będący kierowcami wskazywali, ze pojazdy psuły się to pracownik urzędu. gminy, ` wskazała, ze w jej ocenie pojazdy były nowe i w dobrym stanie technicznym. Jej zdaniem były one nowsze, niz zastrzegały to- postanowienia umowy zawartej przez powoda z gminą. Nalezy przy tym podkreślić, że zeznania tego świadka mają znaczną moc dowodową z uwagi na pełnioną przez niego ftmkcj ę. Istotnym jest przy tym to, ze oceny stanu technicznego samochodów nie sposób dokonać jedynie w oparciu o wyrywkowe informacje o_ awariach. Nie wiadomo bowiem jak często pojazdy te psały się w stosunku do częstotliwości używania ich. Pozwani nie wykazali tez, ze informacje przedstawione w artykule zostały zebrane w sposób rzetelny i staranny. Trudno bowiem wysnuć wniosek o bardzo złym stanie technicznym pojazdów tylko w oparciu o zdarzenia opisane w artykule tym bardziej. Tym 19 --- STRONA 22 --- Sygnat. aa XII C 2576/09 samym w ocenie Sądu pozwani nie wykazali, by publikowane przez nich infonnacje o stanie technicznym pojazdów używanych przez powoda były prawdziwe. W ocenie Sądu nie wykazano też, że publikacja informacji o złym stanie technicznym pojazdów poprzedzona była starannym i rzetelnym zebraniem materiałów prasowych. Pozwani wskazali co prawda, że swe informacje czerpali od pasażerów, a także w razie awarii udawali się na miejsce zdarzenia, gdzie wykonywano dokumentację fotograficzną. Jak wskazano jednak wyżej, ustalenie, ze tabor jest w bardzo złym stanie technicznym wymaga pozyskania dalej idących informacji niż tylko tych o okazj onalnych. awariach pojazdów. Pozwani nie wykazali natomiast, że publikacja poprzedzona była uzyskaniem takich informacji. O powierzchowności infonžnacji wykorzystywanych' przez pozwanych świadczy także fakt przedłożenia do akt sprawy dokumentacji fotograficznej mającej świadczyć o kolejnej awarii pojazdu spółki Ze zdjęć tych w ogóle nie wynika, do kogo należysfotografowany poj azd, jakie są okoliczności zdarzenia, ani kiedy zdjęcie zostało zrobione. Nie mogą one tym samym stanowić dowodu w sprawie. Pozwani nie' wykazali, by pokusili się o analizę stanu technicznego pojazdów wykorzystywanych przez powoda wykraczaj ącą poza okazjonalne wypadki awarii w czasie kursów. Tym samym oceny tej nie można uznać za miarodajnej i pozwalającej na wysuwanie zasadnych wniosków. Również i w ty1n_prz.ypadl<u Sąd nie dopatrzył się interesu społecznego w informowania czytelników o złym stanie technicznym taboru w sytuacji, gdy fakt ten nie został potwierdzony. Zdaniem Sądu nie można natomiast zarzucić pozwanym naruszenia dóbr osobistych powoda z uwagi na to, że w omawianym tekście określono jako oburzaj ącą awarię spowodowaną zahaczeniem o przedmiot leżący na drodze. Wbrew bowiem temu, co twierdzi powód, sformułowanie to nie odnosi się do samego zdarzenia, ale do -zachowania kierowcy, o którym wspomniano zresztą, że po zdarzeniu nie kontynuował juz pracy w powodowej spółce. Tym samym w ocenie Sądu nie sposób dopatrywać się w tym fragmencie omawianego artykułu naruszenia dóbr osobistych powoda. I Ustaliwszy, że wskutek niektórych publikacji zawartych w dwutygodniku ,,Ĺ ' " doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda należało odnieść się do sposobu usunięcia naruszeń oraz kwestii odpowiedzialności pozwanych. -' W myśl art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane .opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, -którzy spowodowali opublikowanie tego materiału. W ' zakresie odpowiedzialności majątkowej odpowiedzialność tych osób jest solidarna. 'Redaktorem naczelnym i wydawcą czasopisma jest pozwana __ pl 20 ` --- STRONA 23 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 I ` jest z kolei autorem artykułów i wypowiedzi redakcji, będących przedmiotem niniejszego postępowania. Tym samym obaj pozwani mają legitymację bierną do występowania w niniejszym procesie. . W świetle brzmienia art. 24 § l k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny Powód domagał się, by pozwani złożyli w dwutygodniku ,, ' i dzienniku „H `” oświadczenie następującej treści: “zi prowadząca działalność gospodarczą pod firmą _ wydawca i redaktor naczelny dwutygodnika ,, ” oraz , dziermikarz, przepraszają za zamieszczenie w artykułach opublikowanych w dwutygodniku ” * nieprawdziwych, nieprecyzyj nych infomiacji na temat spółki Sp. 'z o. o. i jej działalności, przez co naruszone zostały dobra osobiste spółki sp. z o. o. z siedzibą w - ' W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań żądanie powoda w tym zakresie jest częściowo uzasadnione. Zdaniem Sądu złożenie oświadczenia jest celowym, adekwatnym i proporcj onalnym środkiem mającym na celu usunięcie naruszeń dóbr osobistych, ale jedynie przy założeniu, że treść oświadczenia będzie precyzowała, jakich naruszeń pozwani się dopuścili. Należy przy tym mieć na uwadze, że w piśmie „Í ” opublikowanych zostało wiele artykułów dotyczących spółki ', przy czym jedynie w kilku w nich znalazły się wypowiedzi naruszające dobra osobiste powoda. Gdyby zobowiązać pozwanych do opublikowania oświadczenia w kształcenie przedstawionym przez powoda., nie byłoby wiadomo, które wypowiedzi spowodowały naruszenie dóbr osobistych powoda. Zdaniem Sądu niezasadnym jest żądanie opublikowania oświadczenia w dzienniku ,,`_ _ “_ Do publikacji przeprosin mającej na celu ustuiięcie naruszeń dóbr osobistych winno dojść przede wszystkim w takich sposób, by odebrane one zostały przez czytelników pisma, w którym do naruszenia dóbr doszło. Artykuły dotyczyły funkcjonowania powodowej spółki na rynku lokalnym gminy z _ i do czytelników mieszkających na tym rynku oświadczenie pozwanych powinno dotrzeć. Tym samym, w ocenie Sądu, nie ma potrzeby publikowania oświadczenia zawierającego przeproszenie powoda w gazecie ukazującej się na całym obszarze ` Należy też 21 1 --- STRONA 24 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 zastanowić się, czy publikacja oświadczenia w całym województwie nie prowadziłaby do zbędnego informowania czytelników o stawianych powodowej spółce zarzutach. Oświadczenie, które dotrze do osób niebędących czytelnikami ,, “ i nie korzystających z usług powoda nie będzie stanowiło usunięcia naruszenia dóbr osobistych. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w p. I wyroku. Zgodnie z treścią art. 43 k.c. do naruszenia" dóbr osobistych osób .fizycznych odpowiednie zastosowanie znajduje art. 448 k.c., który stanowi, że w razie namszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Z treści tego-przepisu wynika, że zasądzenie takiego roszczenia jest fakultatywne ( tak Sąd Apelacyjny w Poznania w wyroku z dnia 25 maja 2006 r. w sprmrre o Sygnat. I ACu 133/05). Przy rozważania zasadności żądania w tym zakresie należy mieć na uwadze, że w świetle brzmienia art. 24 k.c. zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznauą lnzywdę jest środkiem, który stosować należy' w dalszej kolejności, w wypadkach, gdy inne czynności niezbędne dla usunięcia naruszeń nie spełnią swej roli. Istotnym jest też to, ze co do zasady usunięcie naruszeń powinno nastąpić w takiej samej formie w jakiej dokonano naruszeń dóbr osobistych. Zdaniem Sądu sytuacja taka nie ma miejsca w niniej szej sprawie. Ządanie o zobowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia woli w sposób najbardziej pełny i adekwatny usuwa dokonane przez pozwanych' naruszenia dóbr osobistych. Należy też zauważyć, że powód w' żaden sposób nie uzasadnił żądania w "zakresie zasądzenia zadośćuczynienia nie wskazał także celu społecznego na jaki kwota ta miała być zasądzona. Nie wskazał, jakie to żądanie ma odnieść w stosunku do pozwanych skutek i dlaczego oświadczenie o przeproszeniu powoda nie usunie w pełni naruszenia dóbr osobistych. Mając ,to na uwadze Sąd oddalił żądanie zasądzenia odpowiedniej kwoty na wskazany cel społeczny. I O kosztach postępowania Sąd- orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Ządanie powoda zostało 4. -„__ 'L uwzględnione częściowo, przy czym z uwagi na charakter tego żądania nie sposób dokładnie ustalić, w jakiej części każda ze stron wygrała proces. Z uwagi na to Sąd -obciążył strony kosztami sądowymi po połowie. Na koszty te złożyła się opłata od pozwu w wysokości 1.100 . ` \ 22 --- STRONA 25 --- Sygnat. akt XII C 2576/09 t wania S d wzajemnie zniósł koszty zastępstwa zł. Z uwagi na wynik niniejszego pos ępo ą procesowego stron. SSOE Ę 1. 23