Wyrok Elkf II C 838./12 do Infnrmacji pubficznej Dz. U. 112 pcrz. H98 2 p

--- STRONA 1 --- N:1 pndsrawia ustawy 2 dnia 6.09.2001 r. 0 doslepie Sygn. Elkf II C 838./12 do Infnrmacji pubficznej Dz. U. 112 pcrz. H98 2 péfn. zm. przekazano informacjg puhficznq w fqymig dukumentu mb w tnrmie przelwarzonef WYROK imigi nazwisko wnioskodawnyv W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A1 I ........... .. 0% . ........................... Dnia 3 grudnia 2013 r. Sqd Okreggowy W Warszawie II Wydzia% Cywilny W skladzie nastegpuj qcym: P1zewodniczqcy: SSR del. Magdalena Antosiewicz Protokolamz Wioleta Folman po rozpoznaniu W Warszawie na rozprawie W dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy z powédztwa J. S. (1) i E. I. przeciwko Skérbowi Paristwa reprezentowanemu przez Wojewodq (...) 0 zaplatg . I oddala powédztwo; II zasqdza 0d J. S. (1) i E. I. na rzecz Skarbu Palistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Paxistwa kwoty po 3600 (trzy tysiqce szeééset) zlotych tytulem zwrotu kosztéw zastgpstwa procesowego. Sygn. akt II c 838112 UZASADNIENIE W pozwie ziozonym W dniu 25 paidziernika 2012 1. J. S. (1) i E. I. Wniosiy 0 zasqdzenie na ich rzecz od pozwanego Skarbu PafistwaWojewody (...) kwot po 360.692,50 zi wraz 2 odsetkami ustawowymi 0d dnia 25 marca 2011 r. do dnia zapiaty oraz zasqdzenie kosztéw procesu. _ Uzasadniajqc Zqdanie pozwu powédki podnosiiy, iz dochodzona pozwem kwota stanowi odszkodowanje nalezne im w zwiqzku ze sprzedazqlokali nr (...) przy ul. (...) w W., zaé poclstawq odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwanego stanowié maj21 wadliwe decyzje administracyjne dotyczqoych tejze nieruchomoéci, objgtej dzialaniem dekretu Z dnia 26 paidziemika 1945 r. 0 wiasnoici 1' uzytkowaniu grunrdw na Qbszarze W. (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Qvozew k. 114) Pozwany Skarb PafisvtwaWoj ewoda (...) reprezentowany przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa wniésl o oddalenie powédztwa i zasqdzenie na jego rzecz kosztéw procesu. Uzasadniajqc swe stanowisko peinomocnik pozwanego wskazah i2 strona powodowa niewiaéciwie wskazaia Zrécllo swej szkody i bezpoérednio zwiqzanego z nim ustalenia adekwatnego zwiqzku przyczynowego. W sprawie niniej szej ewentualne irédio szkody stanowi decyzja w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa wlasnoécibzasowej, a nie poszczegélne decyzje dotyczqce lokali mieszkalnych. Dalej strona pozwana. podniosla zarzut przedawnienia dochodzonego pozwem roszczenia powohljqc sis; na okolicznoslé, it ' roszczenie powédek przedawniio sicg, w éwietle obowiqzujqcego W dacie wydania decyzji stwierdzajqcych niewaznoéé decyzji sprzedazowych art. I6 kpa, najpéiniej z dniem 10 i 19 Wrzeénia 2009 r., a zatem jeszcze przed wniesieniem powédztwa. ("odpowiedé na pozew — la 119  J24) ' Sqd ustalil, co nastogpuje: --- STRONA 2 --- Zabud_0Wa.n_é 11ierLic11"6m0§é'p010'Z0na W W. przy ul. stanowiia, poczqwszy 0d 12 marca 1936 r., Wleisnoéé ma1Z0n1<6W"N. i B. S.. Przedmiotowa Ifiemchgmoéé zostala obj Qta dzialaniem dekretu z dnia 26 paidzicrnika 1945 r. 0 wfasn0.§ci 1' uz'ytkowam'u gmntdw na obszarze W. (bezsporne) B. S. zmarl W dniu 4 Stycznia 1946 r. Spadek p0 nim nabyli J. S. (2) i Z. Z.. N. S. zmafla W dniu 3 lipca 1961 r. Spaclek p0 niej nabyli J. S. (2) i Z. Z. (k. 26, 27) J. S. (2) zmari 19 sierpnia 1995 r. Spadek po nim nabyly J. S. (1) i E. I. Qaostanowienie k. 28) Z. Z. (z d. S.) zmarla W dniu 18 kwietnia 1997 1. Spadek po niej nab}/1i A. Z. i K. W.. Spadek po A. Z. nabyla w caloéci K. W.. Qvostanowienie in 29) Na mocy umowy darowizny zawartej W formie aktu notarialnego Rep. A (...) W dniu 5 stycznia 201 1 r. K. W. przekazala do majqtku odrqbnego A. N. udzial Wynoszqcy ‘/2 oz:géci W roszczeniach odszkodowawczych za Iokale sprzedane W budynku przy ul. (...) W W.. (umowa k. 3036) Dnia. 16 lutego 1949 r. N. S. i Z. Z. wystqpfly do Wydziahl Gospodarki Gruntami Zarzqdu Miejskiego W. 0 przyznanie na ich rzecz prawa Wlasnoéci czasowej gmntu nieruchomoéci p010Z0nej przy ul. (...) W W.. Orzeczeniem Administracyjnym 2 dnia 5 marca 1956 r. nr (...), utrzymanym W mocy decyzjq Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia. 22 czerwca 1956 r. (nr (...)), Prezydium Rady Narodowej W W. 0dm6Wi10 uwzglqdnienia przedmiotowego Wniosku. Na Wniosek K. W. Minister Infrastruktury decyzjq z dnia 26 WI‘Z6Sl11Et 2005 r. (...)stWierdzi1 niewaznoéé decyzji Prezydium Rady Narodowej W W. 2 dnia 5 marca 1956 r. oraz decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 22 czerwca 1956 r. (decyzja la 3 739, nienumerowane akta Minisfia Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (...)) Na mocy umowy W formie aktu notarialnego z dnia 24 grudnia 1989 r. lokal nr (...) usytuowany W budynku przy ul. (...) W W. z0sta1 sprzedany przez Skarb Pafistwa. nél rzecz A. A. (1). W dniu 19 Wrzeénia 2006 r. Samorzqdowe Kolegium Odwoiawcze W W. stwierdziio, ze decyzja z dnia 31 sierpnia 1989 r., poprzedzajqca sprzeclaz przedmiotowego Iokalu, zostala wydana z naruszeniem prawa. Na skutek zlozonego Wniosku 0 ponowne rozpatrzenie sprawy Samorzqdowe Kolegium Odwolawcze W dniu 24 stycznia 2007 r. podtrzymalo swe rozstrzygniqcie W ty zakresie. W dniu 13 czerwca 2007 1'. Woj ewédzki Sqd Administracyjny W Warszawie oddalil skargq na tg decyzjeg. '  (decyzje 1: 4044, wyrok k. 4550, k. 2122, 1820 w aktach 6|), k. I/3, 57, 89, 1620, 3338 w aktach (..)) Na mocy umowy zawartej W formie aktu notarialnego 2 dnia 22 paédziernika 1979 r. lokal nr (...) usytuowany W buciynku przy ul. (...) W W. zostal sprzedany przez Skarb Pafistwa na rzecz ma120nk6W A. i H. S.. W dniu 10 sierpnia 2006 r. Samorzqdowe Kolegium Odwoiawcze W W. stwierdzilo, 2e decyzja Z dnia 31 sierpnia 1989 r., poprzedzajapa sprzedai przedmiotowego Iokalu, zosta1a. wydana z naruszeniem prawa. Na skutek zlozonego Wnjosku 0 ponowne rozpatrzenie sprawy Samorzqdowe Kolegium Odwolawcze W . dniu 13 czerwca 2007 r. podtrzymalo swe rozstrzygniqcie w ty zakresie. W dniu 28 marca 2008 r.  Woj ewédzki Sad Administracyjny W Warszawie ocldalil skargq na t<; decyzjq. (decyzje k. 5]54v., wyrokk. 5561, Ic 22 i n.w aktqch 601)’ la 14 i n. w aktach (..)) Na mocy umowy zawartej W formic aktu notarialnego z dnia 22 listopada 1976 r. lokal nr (...) usytuowany W budynku przy 111. (...) W W. zostai sprzedany przez Skarb Pafistwa na rzecz A. M.. W dniu 10 sierpnia 2006 r. Samorzqdowe Kolegium OdW01aWcze W W. étwierdzilo, Ze decyzja z dnia 31 sierpnia 1989 r., poprzedzajapa sprzedaz przedmiotowcgo lokalu, zostala wydana z naruszeniem prawa. Na skutek zbozonego Wniosku 0 ponowne rozpatrzenie sprawy Samorzqdowe Kolegium OdW01aWcze W dniu 13 czerwca 2007 1'. podtrzymalo SW6 rozstrzygniqcie W ty zakresie. W dniu 28 marca 2003 1‘. Woj ewédzki S351 Administracyjny W Warszawic oddalil skargq na tq clccyzjq. --- STRONA 3 --- (decyzje k. 6265v., wyrokk 66~7l, R: 2426, In 33 W ak1‘ach(...), k. I9, HJ8 w akrach (1)) W dniu 25 marca 2011 r. K. W., J. S. (1) i E. I. skierowaly do Sadu Rejonowego (...) W Warszawie Wniosek o zawezwanie Skarbu PaiistwaWoj ewody (...) do proby ugodowej W przedmiocie roszczefi odszkodowawozych z tytulu sprzedazy opisanych lokali. Zawezwany Skarb Pafistwa nie Wyrazii zgody na zawarcie ugody. (zawezwanie do prdby ugodowej k. 728], odpowiedé k. 82) Ani powodki, ani ich poprzednicy prawni, nie WYSIQPOWEIII 0 przyznanie odszkodowania za sprzedane przez Skarb Paiistwa usytuowane W budynku przy ul. (...) W W. lokale W trybie administracyjnym. (bezsporne) Powyzszy stan faktyczny byl miqdzy stronami bezspomy i ustalony z0sta1 przez Sad W oparciu przedlozone W sprawié fotokopie przywolanych Wyzej dokumentéw, ktérym Sad dal Wiarq pomimo nie ziozenia ich oryginalow, a takze W oparciu o dokumenty zgromadzone z za1aczonych aktach SKO W W. oraz aktach Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jako 2e wynikaj ace 2 nich okolioznoéci faktyczne nie byly kwestionowane przez Zadna ze stion — strony bowiem roZ11i1y siq zasadniczo kwestia oceny skutkow prawnych, jakie z tychze dokumentow wynikaja  a wobec tego zbqdnym by1o ta1<z'e Zadanie z1oZeniaioh oiyginalow, co W powoianych wyzej okolicznoéciach sprawy umozliwialo oparcie sio na WIW fotokopiach jako dowodach, 0 ktorych mowa W art. 308 k.p.c. W sprawie niniej szej oddalié nalezalo natomiast, stosownie do treéci art. 227 k.p.c, Wniosek dowodowy powodek W przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii bieg1ego na okolicznoéélustalenia Wysokoéci szkody, ktory uznaé na1e2a10 W okolicznoéciach niniejszej sprawy za zbqdny i nieprzydatny dla rozstrzygnigcia sprawy, skutlo.1jacy nieuzasadniona przewleldoécia postqpowania, W éwietle braku Wykazania przez powodko podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialnoéci — 0 czym mowa ponizej. Sad zwaizyl, co nastgpuje: Zgloszone przez strong powodowa powodztwo nie zasluguje na uwzglqdnienie. W pierwszej kolejnoéci Wskazaé naleiy, Ze W niniejszej sprawie bczprzedmiotowyrn jest badanie, czy roszczcnia powodck mogly opieraé siq Wy1acznie na decyzji dotyczacej rozpoznania Wniosku clekretowego, czy tez rowniez na decyzj ach odnoszacych sin7; do kwestii sprzedazy poszczegolnych lokali. Powodztwo niniej sze podlegalo bowiem oddaleniu z uwagi na skuteczzne podniesienie przez strong pozwana zarzutu przedawnionia. UchWa1a z dnia 31 marca 2011 1'. (III CZP 112/10) Sad najwyzszy jednoznacznie przesadzfl, Ze W sytuacji, gdy decyzja administraoyjna zostala Wydana przed dniem 1 Wrzeénia 2004 r., zaé stwierdzenie jej niewaznoéci nasta,piIo jut po tej daoie, to wowczas roszczenia odszkodowawcze naleiy oceniaé z zastosowaniem art. 160 § 1,2,3 i 6 kpa. A1tyku1 160 § 6 stanowi przy tym, 2e roszczenie odszkodowawcze przedawnia sic; z uplywem 3 lat od dnia, W ktorym stala siq ostateczna decyzja stwierdzajaca niewaznoéé decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa albo decyzj a, W ktorej organ stwierdzi1, W myél art. 158 § 2 kpa, Ze zaskarzona decyzja zostala Wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Tym samym 0 chwili rozpoczocia biegu terminu przedawnienia decyduje data uprawomocnienia siq decyzji nadzorczej. Co prawda 2 art. 16 § 1 kpa stanowi, as ostatecznajest taka decyzj a, od ktorej nic s1uZy odwolanie w administracyj nym toku instancji ani Wniosek 0 ponowne rozpoznanie sprawy, jednak brzmienie takie cytowanemu przepisowi nadala dopiero ustawa z doia 3 grudnia 2010 r. 0 zmianie ustawy Kodeks postqpowania administracyjnego oraz ustawy Prawo 0 postqpowaniu przod sadami adrninistracyjnymi (Dz. U. Nr 6 z 2011 r., poz. 18), ktora Weszla W Zycia dnia 11 kwietnia 2011 r. Przed ta data ostatecznoéé decyzji administracyjnej rownoznaczna byla tylko i wylacznie z brakiem mozliwoéci Wniesienia odwolania. W tym miejscu podkresilié rowniez Wypada, Ze W orzecznictwie utrwalony jest juz poglad, it W przypadku z1o:'senia Wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy moment poczatkowy termini: przedawnienia, okresilony W art. 160 § 6 kpa, przypada na date; pierwszej decyzji ( tak m.in. wyrok Sada Najwyzszego z dnia 21 Iistopada 2008 r. V CSK 204108). Twierdzenie takio jest uprawnione rowniez W symaoji niniej szej, bowiem cytowany wyzej --- STRONA 4 --- art. 16 kpa, W ksztaicie nadanyrn nowelizaojaz 2011 r., znajduje zastosowanie Wylacznie do decyzji Wydanyoh po tej dacie, a tym samym nie mote Wplywaé na moment uzyskania Waloru ostatecznoéci przez decyzje zapadie W przeszloéci. Nie sposob rowniez przyj aé, 2e na biog terminu przedawnienia roszczenia jakikolwiek Wplyw moze mieé zlozenie skarg na decyzje do Sagdu Administraoyjnego. Przepis art. I60 § 6 kpa W sposob jednoznaczny Wskazuje bowiem na datq Wydania decyzji ostatecznej jako poczatek biegu przedawnicnia roszczenia. Nie mote byé tutaj mowy rowniez 0 jakiej kolwiek pomylce legislacyj nej, gdyz art. 160 kpa (oznaczony Wowozas jako art. 140 kpa) Wprowadzony zostal W tym samym czasie, gdy poWo1ano do Zycia sadownictwo administracyjne (ustawa z dnia 31 stycznia 1980 1'. 0 Naczelnym Sadzie Administracyjnym oraz 0 zmianie ustawy kodeks postqpowania administracyjnego). Gdyby zatcm ustawodawca zamierza1 uzaleznié biog przedawnienia roszczefi odszkodowawczych od ztozenia skargi na decyzjo ostateczna, to Wowczas niewatpliwie zostaloby to wyrainie Wyartykulowanc W tych przepisach. Tymczasem przyj ate wowczas rozwiazanie § 6 konsekwentnie Wskazywalo data wydania takiej decyzji jako poczatek biegu przedawnienia. W takiej sytuacji zaé nie sposob kwestionowaé Woli ustawodawcy. Powyisszy poglad potwierdzony zostal zresztaw uzasadnieniu wyroku Sadu Najwyiszego Z dnia 20 lutego 2003 r. (I CKN 63/01), W ktorym Wskazano takie, to ziozenie skargi do Naczelnego Sadu Administracyjnego na ostateczna decyzjo stwierdzajaca niewainoéé decyzji Wydanej z naruszeniem prawa nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia okreélonego W art. 160 § 6 kpa. Na poparcie tego stanowiska podniesiono, 2e skarga do sadu administracyj nego zmierza do podwazenia decyzji, a nie dochodzenia czy ustaicnia. roszczenia odszkodowawczego. Przenoszac powyzaze rozwaiania na grunt sprawy niniejszej stwierdzié nalezy, Ze termin biogu przedawnienia dla roszczefi powodek rozpoczaj swoj bieg z chwila Wydania pierwszych decyzji SKO W W., poniewaz korzystaly one z Walom ostatecznoéci. Decyzja nadzorcza W przedmiocie Wniosku dekretowego (ieéli to z niej Wywodzié roszczenie powodek) stala sic; zatem ostateczna W dniu 26 Wrzeénia 2005 r., zaé decyzje nadzorcze dotyczace sprzedazy poszczego1nych1oka1i— dnia 10 sierpnia i 19 Wrzeénia 2006 r. W rezultacie, nawet przy przyjociu jako poczatku biegu przedawnienia daty Wydanie ostatniej decyzji nadzorczej, Wszelkie roszczenia strony powodowej przedawnily sio juz z dniem 19 W‘1‘Z6S111£1 2009 1'. Do tego czasu powodowie nie Wystqpowali o odszkodowanie W trybie administracyjnyrn W oparciu o art. 160 § 4 kpa, natomiast zawezwanie do proby ugodowej, ktére bieg przedawnienia mog1oby ewentualnie przerwaé, mialo miejsce dopiero W marcu 2011 r. UWadze'Sadu nie usz1o rowniez, Ze roszczenia niniej aze bylyby przedawnione takze W Wypadku, gdyby uwzglqdnié wszystkie deoyzje SKO zapadle Wskutek zlozenia Wniosku o ponowno rozpoznanie sprawy. W ocenie S du odniesienie rzez stron ozwan nie stanowiio rowniei naduz cia rawa ani nie _ P P Q Y P pozostawaio W sprzeoznoéoi z zasadami Wsp61Zyc1a spolecznego. W szczegolnoéci powod W zaden sposob nie Wykazal, Ze dzialanie strony pozwanej miaio Wlaénie taki charakter. Podkreélenia W tym miejscu Wymaga, Ze zasada podstawowa, Wyartykulowanac W kodeksie cywilnym, jest przedawnianie siq roszczefi maj atkowych, zaé odstopstwo od tej reguly stanowi wyj atek. O naduzyciu prawa rnozna zatem mowié tylko Wtedy, gdy, z uwagi na Wyj agtkowe okolicznoéci indywidualnego przypadku, dzialania dhiznika uznaé nalezy za sprzeczne z zasadami Wspoizycia _ spohcznego. O zaistnieniu takiej sytuacji nie przesadza natomiast sama W sobie okolicznoéé dopuszczenia sit; przez Pafistwo deliktu czy tea innych Wadliwych zaniechafi, gdyz wowczas skuteczne podniesienie przez sprawco zarzutu przedawnienia W sprawie 0 odszkodowarde nie byloby w ogole mozliwe. Zastosowanie instytucji przedawnienia roszczefi deliktowych, nawet W stosunku do Skarbu Pafistwa, nie sposob rowniez uznaé za sprzeczne z konstytucyjnym prawem do odszkodowania W sytuacji, gdy strona powodowa na skutek W1asnej, zawinionej bezczynnoéci nie podjqla we wkaéciwym terminie proby realizacji swych ' uprawniefi. Wskazaé bowiem nalezy, 2e do Wystapienia W Wnioskiem 0 zawezwanie do proby ugodowej powodki nie przedsiqbraly jakichkolwiek akcji zmierzaj acych do uzyskania odszkodowania  czy to na drodze administracyjnej, czy tea nawet Wobec nieW1a§ciwego podmiotu, np. W stosunku do W.. Podkreélenia przy --- STRONA 5 --- tym Wymaga, ii: kontrowersje dotyczqce podmiotu odpowiedzialnego W zakresie obowiqzku naprawienia szkody rozwiane zostaly juz W uchwale Sqdu Najwyzszego 2 dnia 7 grudnia 2006 r. (III CZP 99f06). Przy prezentowanej przez powédki biemej postawie nie sposéb zatcm przyj agi, Ze brak VVYSIEIJJICIIIEI ze stosownymi roszczeniami na drogq satdowat Wywolany by} rozbieznoéciami Wystqpuj qcymi W éwczesnym okresie W orzecznictwie. Nawet jeéli jednak istotnie taka sytuacja miaia miej see, to powédki Wobec zaistnia%ych W8JIpliW0§CI winny W naj wczeéniej szym mozlivvym terminie inicj owaé postqpowanie cywilne, ktére ewentualnic mogloby zostaé péiniej zawieszone Wobec toczagzego sic; postqpowania adrninistracyjnego. Okolicznoéci, W jakich znalazla sic; strona powodowa, nie mizdy przy tym charakteru wyjagkowego, a inni pokrzywdzeni W analogicznym polozcniu uniknqli skutkéw przedavmienia pomimo panujqcych rozbieznoéci W poglqdach doktryny i orzecznictwa. Z powyzszego zdaniern Sqdu wynika, 2e przyjqcie W niniejszej sprawie naduzycia prawa ze strony pozwanego skutkowaioby zakwestionowaniem instytucji przedawnienia W ogélnoéci, a takze prowadziioby do sytuacji, W ktérej Wyklucza siq caflcowicie zastosowanie tej instytucji W stosunku do roszczefi odszkodowawczych skierowanych przeciwko Skarbowi Pafistwa, co z pewnoéciq nie byio zamyslem ustawodawcy. Maj qc zatem na uwadze przedawnienie dochodzonego przez strong powodowq roszczenia, powédztwo zostalo oddalone. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c., zgodnie z ktérym strona przegrywaj qca spraweg obowiqzana jest zwrécié przeciwnikowi na jego zqdaxaie koszty niezbqdne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, na ktére W niniej szej sprawie sldadaj 2; sig koszty udziahl profesj onalnych pelnomocnikéw W kwotach p0 3.600,00 zi 0d kazclej z powédek. Majap powyzsze na uwadze Sqd orzekl jak W Wyroku.