Wyrok C 912/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31

--- STRONA 1 --- > s < pó b 210 pyzano zzz . Sygn. akt: C 912/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31'maja 2019 r. Sąd Rejonowy w Gostyninie I Wydział Cywilny w składzie następującym: SSE Rn sygn ry brany po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2019r. sprawy z powództwa P. W. przeciwko Skarbowi Państwa - K. (...)w G. o zadośćuczynienie orzeka: 1. zasądza od Skarbu Państwa - K. (...) w G. na rzecz powoda P. W. kwotę 10.000zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 listopada 2018r., 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. zasądza od powoda P. W. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - K. (..) G. kwotę 2880zł tytułem zwrotu kosztów procesu, 4 nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda kwotę 2000zł na rzecz Skarbu Państwa. — Sądu Rejonowego w Gostyninie. --- STRONA 2 --- . Sygn. akt I C 912/18 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 24 września 2018r. powód P. W. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa — K. (..)w G. kwoty 50.000zł, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, która polegała na nękaniu, stosowaniu tortur psychicznych poprzez niezastosowanie się do obowiązującego prawa, naruszeniu prawa do humanitarnego traktowania oraz prawa do poszanowania życia prywatnego, dyskryminację pozwanego oraz uniemożliwienie jakiejkolwiek obrony przed naruszeniami jego praw przez personel pozwanego. W uzasadnieniu wskazał na naruszanie jego dóbr osobistych oraz niedopuszczalne pozbawianie go praw wynikających z Konstytucji RP oraz zapisów kodeksowych. Podniósł, iż, odbył już karę pozbawienia wolności i obecnie nie ciąży nad nim żaden wyrok, zaś do pozwanego Ośrodka został skierowany celem odbycia terapii. Podawał, iż niezgodne z prawem jest tworzenie warunków codziennej egzystencji drastycznie gorszych niż przysługują osobom osadzonym w zakładach karnych. Naruszenie humanitarnego traktowania polega na umieszczeniu powoda w sali z ośmioma osobami, bez możliwości jej wietrzenia, bez odpowiedniego sprzętu, co skutkuje na przykład koniecznością przechowywania w jednej szafce żywności, dokumentacji, odzieży, obuwia, a także artykułów higienicznych. Powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę jest mniejsza niż w zakładzie karnym. Na korytarzach brak jest przestrzeni, zaś na salach panuje zaduch. Niewłaściwe jest także przebywanie powoda z osobami chorymi psychicznie, co skutkuje ograniczeniem jego praw i odmawianiem przez personel ośrodka dostępu do rzeczy stanowiących własność powoda z uwagi na bezpieczeństwo osób chorych psychicznie. Bezprawne jest także stosowanie odpowiedzialności zbiorowej oraz stosowanie kar dyscyplinarnych 1. pozbawienie możliwości korzystania z internetu, odebranie laptopa, smartfona, telefonu lub odebranie możliwości dokonania zakupów, używając przy tym metod zastraszania i nacisku przez strażników. Zdaniem powoda przejawem dyskryminacji jest również bezprawna i nieuzasadniona odmowa udzielenia tzw. przepustki, co umożliwiają przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Pozwany pozbawia powoda także dostępu orzecznictwa sądów, komentarzy, piśmiennictwa, pozyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz stosuje cenzurę prewencyjną tj. kontrola treści książek, prasy, a także cenzurę wszelkiej korespondencji sądowej, co stanowi naruszenie przysługujących mu praw. Powód podniósł zarzut bezprawnego dokonywania kontroli osobistej przez personel pozwanego, w tym sanitariuszy, które powodują naruszenie jego godności osobistej. Ponadto twierdził, że ma miejsce jego nękanie i torturowanie psychiczne, w oparciu o bezprawnie ustalony regulamin ośrodka, który nie ma żadnego oparcia ustawowego. W jego ocenie ma on na celu upodlenie pensjonariusza i odarcie z człowieczeństwa oraz odebranie przynależnych człowiekowi praw. Ograniczenia wprowadzone regulaminem nie mają nic wspólnego z zasadami humanitaryzmu i są bardziej zaostrzone niż w zakładzie karnym. Powód podniósł również niemożność widzenia z członkami rodziny, gdyż zakazano mu kontaktu fizycznego z partnerką życiową oraz przedmiotowe potraktowanie dziecka, któremu odebrano prezenty urodzinowe. Pozwany nie dopuszcza również w sposób bezprawny do swobodnego wychodzenia na teren spacerowy, a ponadło pole spacerowe jest nieużywane, natomiast pacjenci musza spacerować po drodze przeciwpożarowej. Jako działania dyskryminujące powód wskazał również brak wyznaczone miejsca do palenia papierosów. Za niedopuszczalne uznał także stosowanie kajdanek w czasie przewożenia na badania, chociaż nie Giąży na nim obecnie żaden zarzut i brak jest podstaw aby stosować taki środek prewencji. Powód podniósł, iż pomimo kontroli Rzecznika Praw Obywatelskich oraz wezwania usunięcia uchybień pokontrolnych, sytuacja się nie poprawiła, W dniu 13 grudnia 2018r. pozwany złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu podniósł, iż powód nie wskazuje na żadne naruszenie przepisów prawa przez pozwanego, które skutkowałoby jego odpowiedzialnością. Zadaniem pozwanego jest prowadzenie postępowania terapeutycznego wobec osób tu umieszczonych, w tym powoda, który jednak nie wyraża na to zgody. Pozwany wskazał podstawy prawne swego działania i podniósł, Że ustalone wewnętrzne zasady działania, z jednej strony ograniczają dolegliwości związane z przymusową izolacją umieszczonych osób, z drugiej zaś umożliwiają prowadzenie wobec nich działań terapeutycznych. Zdaniem pozwanego jest oczywistym, że umieszczenie danej osoby w Ośrodku wiąże się z dolegliwościami i ograniczeniami pewnych praw, jednakże odbywa się to na mocy rozstrzygnięcia Sądu, w oparciu o przepisy ustawy, z poszanowaniem godności i podstawowych praw każdego pacjenta. Celem jego działania jest zaś poprawa stanu zdrowia i zachowania umieszczonych tu osób w stopniu, który umożliwi. w przyszłości ich funkcjonowanie w społeczeństwie w sposób niestwarzający zagrożenia życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób. Działalność pozwanego jest przy tym poddawana kontroli Sądu i wizytacjom Rzecznika Praw Obywatelskich. adna z tych instytucji nie potwierdziła zarzutów powoda, o których mowa w uzasadnieniu pozwu, zaś twierdzenia powoda wynikają z jego osobowości dyssocjalnej, co powoduje, że kwestionije on wszystkie działania podejmowane wobec niego, w tym samą podstawę umieszczenia go w Ośrodku. --- STRONA 3 --- . 'W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje: Powód P. W. został umieszczony w K. (...)w G. na mocy ustawy z dnia 22 listopada 2013r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (Dz.U.2014.24). Przebywa w sali ośmioosobowej, w której znajdują się 4 łóżka piętrowe. Liczba umieszczonych w niej osób zmienia się, obecnie są to 4 osoby. Okna w Sali nie otwierają się, poza górnym lufcikiem, nie ma klimatyzacji lub innej wentylacji. Z powodu małej powierzchni Sali, w której umieszczono 4 łóżka piętrowe, nie jest ona wyposażona w dostateczną ilość szaf lub szafek, co powoduje konieczność przechowywania przez powoda w jednej szafee ubrań, butów, dokumentów, jedzenia i środków czystości. W tej samej Sali umieszczane są także osoby chore psychicznie. Powód nie uzyskał dotąd zgody na czasowy pobyt poza ośrodkiem tj. na wyjście na uw. „przepusikę?. W Ośrodku stosowana jest, w tym wobec powoda, kontrola korespondencji przychodzącej oraz kontrola osobista, podczas której stosuje się także przymus bezpośredni. Korespondencja kierowana do powoda jest otwierana przed pracownikiem ośrodka, który sprawdza czy nie znajdują się w niej dodatkowe przedmioty zabronione, takie jak spinacze, zszywki itp., co dotyczy również paczek. Powód ma ograniczony kontakt fizyczny z osobami najbliższymi w czasie ich odwiedzin. Nic ma możliwości swobodnego wyjścia na teren spacerowy, poza wyznaczoną godziną spaceru, a na terenie Ośrodka obowiązuje zakaz palenia papierosów, bez wyznaczonego do tego miejsca. Umieszczone kamery monitorujące nagrywają tylko obraz, bez możliwości rejestracji dźwięku. W części mieszkalnej, przeznaczonej do celów sanitarno-higienicznych system wyposażony jest w funkcję maskowania sfer intymnych. Pomieszczenia mieszkalne są przeszukiwane w celu poszukiwania przedmiotów, które mogą posłużyć do zakłócenia porządku lub bezpieczeństwa w Ośrodku. W tym celu przeszukiwany jest także powód, jeśli nie ma ubrania z kieszeniami i ich nie okaże pracownikom ochrony. Powód ma własny telefon komórkowy, laptop i drukarkę, z których nie może jednak swobodnie korzystać. Decyzją Dyrektora telefon jest mu zabierany, nawet na okres dłuższy niż miesiąc (14 listopada — 28 grudnia 2018r.) lub ma ograniczenia czasowe w korzystaniu z niego w ciągu dnia. Korzystanie z telefonu stacjonarnego na karię, umieszczonego w korytarzu, także jest czasem ograniczane, a ponadto wiąże się z dużymi kosztami. Powód nie może korzystać z własnego laptopa i internetu, poza Info-kioskiem, gdzie jest ograniczony dostęp tylko do stron głównych kilku instytucji. Utrudnia to komunikację powoda z osobami bliskimi przez Skypa oraz emailem z pełnomocnikami i różnymi instytucjami, w tym Trybunałem Praw Człowieka w S., gdzie zgłosił w swoje sprawie skargę. Powód ma w Sali mieszkalnej swoją drukarkę ze skanerem, ale nie może z niej korzystać, ponieważ nic ma laptopa i nic może jej przenieść do Sali gdzie jest dostępny wspólny komputer. Uniemożliwia lub znacznie utrudnia mu to kopiowanie i wysyłanie dokumentów do pełnomocnika lub sądu. Powód decyzją Dyrektora miał raz wprowadzony zakaz dokonania zakupów, które są umożliwione pacjentom na terenie Ośrodka. Nie możliwości realizowania przez powoda jego zainteresowania, jakim jest tworzenie muzyki. Powód podczas pobytu w Ośrodku nie dopuścił się żadnego zachowania mającego znamiona czynu zabronionego. Powyższe okoliczności faktyczne nie były przedmiotem sporu między stronami procesu. Powód opisał je szczegółowo w pozwie oraz w swoich zeznaniach charakterze strony (k.106-108). Potwierdzają je ponadto ustalenia dokonane przez biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, po wizytacjach jego pracowników, w dniach 17 września 2015r, 26 czerwca 2017r, 5-7 marca 2018r., 2 lipca 2018r. oraz 16 lipca 2018r, które powód załączył do pozwu (k.22-23, 24-31,32-38, 39-42) oraz wniosek o przepustkę z dnia 7 maja 2018r. i odpowiedź z dnia 16 maja 2018r. (k.108-109). Pozwany nie zaprzeczał tym faktom, dotyczącym warunków pobytu powoda w Ośrodku i stosowanych wobec niego ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu, twierdząc że nie naruszają one żadnych przepisów prawa, ani nie stanowią wobec powoda nękania, tortur, niehumanitarnego traktowania, dyskryminacji lub nieposzanowania życia prywatnego, bez możliwości obrony przez niego swoich praw. Pozwany przedstawił przy tym sprawozdania z kontroli przeprowadzonych w dniach 21-22 września 2017r. przez sędziego Sądu Rejonowego w Gostyninie B. R. (k.88-97) i w dniach 22-24 sierpnia 2018r. przez sędziego Sądu Okręgowego w Płocku J. J. (k-71-85) oraz pisma Rzecznika Praw Pacjenia z dnia 18 maja 2018r. (k.66-69) i z dnia 6 lipca 2018r. (k.63-65), kierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich, które świadczą jego zdaniem o niezasadności zarzutów formułowanych przez powoda, a wynikających wyłącznie z kwestionowania przez niego samego faktu przymusowego umieszczenia w Ośrodku. K. (..)w G. działa na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2013r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksużlnej innych osób (Dz. U 2014.24), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 stycżnia 2014r. w sprawie K. (..) (Dz. U:2016.1480) oraz na podstawie regulaminu ustalonego przez jego dyrektora, na --- STRONA 4 --- . podstawie art. 23 i 24 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (DZ.U. 2016.1638 ze zm). Przepisy ustawy z art.L, art2 ust.3, art.9, art.11, art.14 ust.1-3 i art.„25 zostały uznane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego Z dnia 23 listopada 2016r. za zgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji, a także przepisami „Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., (Dz.U.1993 61.284, ze zm.), Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich ; Politycznych, otwartego do podpisu w N. 19grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167) oraz Protokołu nr (...) do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984r. w S. (Dz.U.2003.42.364), z. uzasadnieniem, że ustawa gwarantuje wysokie standardy prowadzenia działalności i ma doprowadzić do skutecznej terapii osób poddanych izolacji. Jednak orzeczenie to dotyczyło w istocie samej możliwości i trybu przymusowego umieszczania i izolowania w Ośrodku osób stwarzających zagrożenie, mimo odbycia kary pozbawienia wolności za popełnione wcześniej przestępstwo. Nie odnosiło się natomiast do warunków tego pobytu i stosowanych wobec umieszczonych osób ograniczeń we wszystkich sferach życia i codziennego funkcjonowania, a ponadto warunki te od czasu wydania tego orzeczenia uległy znacznemu pogorszeniu, przede wszystkim z uwagi na umieszczenie w nim już ponad 60 osób, z zakładanych na etapie uchwalania ustawy, 10 osób w pierwszych 10 latach funkcjonowania Ośrodka. Status osób umieszczonych w Ośrodku nie jest przy tym jednoznaczny. Zgodnie z art 4 ust.3 ustawy z dnia 22 listopada 2013r. zadaniem Ośrodka jest prowadzenie postępowania terapeutycznego wobec osób stwarzających zagrożenie, ale tylko w pewnym zakresie stosuje się wobec nich ustawę o ochronie zdrowia psychicznego (art.32 ust.3), a nie są oni przy tym osobami obywającymi karę pozbawienia wolności za dokonane przestępstwo, ponieważ zakończyli ją przed umieszczeniem w Ośrodku, nie mają do nich zatem zastosowania przepisy obowiązujące w Zakładach Karnych. Znaczna część reguł postępowania z osobami umieszczonymi w Ośrodku jest uregulowana nie w przedmiotowej ustawie, ale na poziomie rozporządzenia, a nawet wewnętrznego regulaminu, ustalanego przez samego Dyrektora Ośrodka. Sfera praw i obowiązków pensjonariuszy Ośrodka nie jest zatem uregulowana ustawowo w wystarczający sposób, CO wprost narusza gwarancje wynikające z przepisu art.31 ust.3 Konstytucji. Zastosowane zasady, dotyczące codziennego funkcjonowania pensjonariuszy Ośrodka, wprost ingerują w sferę ich wolności, a więc muszą mieć umocowanie ustawowe. Ustalenie ich na tym poziomie uniemożliwia dokonywanie ich arbitralnych i częstych zmian, a umożliwia właściwą, merytoryczną kontrolę prawidłowości postępowania osób zatrudnionych w Ośrodku, w tym także Dyrektora wobec osób tam umieszczonych, przez podmioty zewnętrzne. Wykłuczyłoby to poczucie niepewności i niesprawiedliwości, jakie powstaje u pacjentów Ośrodka, w tym powoda, w obecnej sywacji. Zagrożenie, które mogą oni potencjalnie stanowić nie może dehumanizować stosunku do nich, a zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym powinny być respektowane należne im prawa. Zgodnie z $2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 stycznia 2014r. w sprawie K. (...) (Dz.U.2016.1480) liczba osób umieszczonych w Ośrodku nie może przekroczyć 60, co obecnie nie jest już przestrzegane. Ponadto zgodnie z $3ust.1 pktl w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 września 2018r., liczba pacjentów w jednej sali miała nie przekroczyć 2 osób, a obecnie przepis ten w ogóle nie określa maksymalnej liczby osób w sali łóżkowej i zostały do nich wstawione 4 łóżka piętrowe, a więc umieszcza się w nich nawet 8 osób. Zgodnie z art. 3 europejskiej konwencji praw człowieka, w sprawie O. (...) v Polska (...) oraz N. S. [wyrok ETPCZ w sprawie nr 17599/05] została wyrażona zasada, iż standardy, które ma jednego człowieka dają mniejszy metraż niż 4 m2. są nieludzkim, poniżającym traktowaniem lub torturą. Zdaniem Sądu takie zagęszczenie osób w jednej Sali, umieszczanie ich na łóżkach piętrowych, brak możliwości wystarczającego wietrzenia, a latem schłodzenia pomieszczenia, konieczność przechowywania w jednej szafce wszystkich potrzebnych przedmiotów, stwarzają obecnie warunki bytowe naruszające prawo powoda do godnego traktowania i nie stosowania dolegliwości, wynikających z przymusowej izolacji, ponad konieczną miarę, Jako nieuprawnione należy uznać także, dokonywane decyzją Dyrektora, odbieranie powodowi prywatnego telefonu komórkowego i zakazywanie dokonywania zakupów, traktowane jako „cofnięciem przywilejów” lub swoistą „karę dyscyplinarną”, zwłaszcza wobec nic wskazania przyczyny tej decyzji i określenia z góry okresu obowiązywania danego zakazu oraz braku przepisów w randze ustawy, które regulowałby tą kwestie w sposób jednoznaczny. Zgodnie z przepisem art. 29 ust.2 ustawy kierownik Ośrodka może odmówić zgody lub cofnąć zgodę w tym zakresie, ale tylko jeśli powodowałoby to wzrost zagrożenia niebezpiecznym zachowaniem ze strony pensjonariusza lub zakłócało prowadzenie postępowania terapeutycznego. Użycie tego przepisu wymaga zatem precyzyjnego uzasadnienia, zaś zastosowane ograniczenia muszą być proporcjonalne do zagrożenia. Jednoczesne zabranie własnego telefonu komórkowego i zakaz korzystania z telefonu stacjonarnego, naruszają art. 29 ust. 3, który stanowi, że nie można cofnąć zgody na kontakt z przedstawicielem ustawowym, ustanowionym pełnomocnikiem, rzecznikiem praw pacjenta szpitala psychiatrycznego ani rzecznikiem praw obywatelskich. Możliwość wykonania telefonu do pensjonariusza nie jest zdaniem sądu realizacją tego przepisu. --- STRONA 5 --- . Podstawowym celem ustawy, zgodnie z art. 25, jest poprawa stanu zdrowia i zachowania, osoby umieszczonej w Ośrodku, w stopniu umożliwiającym funkcjonowanie w społeczeństwie w sposób niestwarzający zagrożenia życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób. W rozdziale 7 ustawy zostały określone kryteria opuszczenia Ośrodka, a podstawą takiej decyzji jest wynik postępowania terapeutycznego i zachowanie osoby, uzasadniające przypuszczenie, że jej dalszy pobyt w Ośrodku nie jest konieczny, przy czym możliwy jest alternatywnie nadzór prewencyjny, więc pobyt w Ośrodku nie jest jedyną możliwą formą postępowania wobec tych osób. Wykładnia celowościowa ustawy prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, iż pobyt w Ośrodku polega na odizolowaniu osób w nim umieszczonych od społeczeństwa, a zastosowanie mają tu tylko niektóre przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, wobec czego nie ma podstaw prawnych, aby udzielać zgody osobom umieszczonym na okresowe przebywanie poza Ośrodkiem. W tym zakresie postępowanie wobec powoda jest zatem prawidłowe i ustawowo umocowane, Dopóki wynik postępowania terapeutycznego nie będzie wskazywał na możliwość przebywania powoda poza Ośrodkiem, bez stwarzania zagrożenia dla innych osób, nie może być mu udzielona przepustka, niezależnie od celu w jakim miałaby być udzielona. W zakresie spotkań z osobami bliskimi nie ulega wątpliwości, że są one istotne nie tylko z punktu widzenia terapii, ale również potrzeb każdego człowieka. Forma i zakres tych widzeń nie jest szczegółowo uregulowana ustawowo i zakłada tylko prawo osób umieszczonych także do kontaktu osobistego z osobami ją odwiedzającymi (art 29 ust.1). Wszelkie ograniczenia, poza wypadkiem odmowy kontaktu w sytuacji określonej w art.29ust.2 ustawy, nie mają zatem umocowania ustawowego i są arbitralnymi decyzjami Dyrektora i pracowników ochrony, którzy je nadzorują. W tych okolicznościach stanowi to naruszenie prawa powoda do życia prywatne i rodzinnego. Brak możliwości spędzania wolnego czasu na świeżym powietrzu, z wykorzystaniem pole spacerowego, a nie drogi pożarowej, także nie ma umocowania ustawowego i stanowi naruszenie prawa powoda do humanitarnego traktowania Jako czynność nie zakazana ustawowo, powinna być umożliwiona, tym bardziej, że z pewnością jest korzystna dla procesu terapii jaką powód ma odbywać w Ośrodku. Podobnie jako nieuzasadniony należy uznać wprowadzony w Ośrodku całkowity zakaz palenia. ponieważ używanie wyrobów tytoniowych w określonych warunkach jest dozwolone przez ustawodawcę, co powinno mieć zastosowanie także wobec osób umieszczonych w Ośrodku. Uniemożliwienie tego powodowi, jako osobie palącej, jest naruszeniem jego wolności osobistej w tym zakresie, bez umocowania ustawowego. , Takie same zastrzeżenia budzi stosowana wobec powoda kontrola osobista. Zgodnie bowiem z dyspozycją art 28 ust.1 ustawy, osoba stwarzająca zagrożenie umieszczona w Ośrodku nie może posiadać przedmiotów, które mogą posłużyć do zakłócenia porządku lub bezpieczeństwa w Ośrodku, a stosownie do ust. 2 ustawy w każdym czasie można przeprowadzić kontrolę przedmiotów posiadanych przez osobę stwarzającą zagrożenie umieszczoną w Ośrodku oraz pomieszczeń w których ta osoba przebywa i w tym zakresie zarządzenia wydaje kierownik Ośrodka.. Ustawodawca nie wprowadził natomiast wprost możliwości przeprowadzania kontroli osobistej takiej osoby. Biorąc pod uwagę, że w Ośrodku jest system monitorujący wprowadzony na mocy art 7 ust.1 ustawy, umożliwiający stały nadzór nad osobami umieszczonymi w Ośrodku, kontrola osobista, zwłaszcza nieuzasadniona konkretnym podejrzeniem posiadania takiego przedmiotu, nie znajduje zatem podstawy prawnej i narusza prawo powoda do nienaruszania jego nietykalności cielesnej. Podstawę prawną roszczenia powoda stanowią art.23 i 24kc oraz art.448k.e, Zgodnie z przepisem art.24kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. "W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt III CZP 25/11, OSNC 2012/2/15) podniesiono, że wynikający z art77 Konstytucji RP i art.417 kc obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej obejmuje także szkodę niemajątkową (krzywdę) w ujęciu art. 448 k.c. Zgodnie natomiast z tym przepisem w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę pieniężną za doznaną krzywdę, Według powyższych przepisów ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych oraz Bezprawnego charakteru działania wywołującego wskazany wyżej skutek, przy żądaniu zadośćuczynienia za doznaną wskutek naruszenia dóbr osobistych krzywdę, koniecznym jest przy tym wykazanie winy naruszającego. Kwestia zagrożenia bądź naruszenia dóbr osobistych powinna być ujmowana na płaszczyźnie faktycznej i --- STRONA 6 --- . prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy (por. wyr. SN z 26.10.2001 r, V CKN 195/01, L.). Ustawodawca uzależnia przy tym udzielenie ochrony dobrom osobistym na podstawie przepisu art. 24 $ 1 kc od uznania, że zachowanie prowadzące do zagrożenia (lub naruszenia) dóbr osobistych nosi znamiona bezprawności. Powszechnie przyjmuje się, że bezprawność powinna być traktowana w kategoriach obiektywnej (przedmiotowej) kwalifikacji czynu z punktu widzenia jego zgodności z ustawą i zasadami współżycia społecznego. Działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego (por. wyr. SN z 4.6.2003 r., I CKN 480/01, L.). Art. 24 k.e. wprowadza co prawda domniemanie bezprawności działania naruszyciela dóbr osobistych, jednak konieczność obalenia przez pozwanego, wskazanego domniemania jest uwarunkowana uprzednim wykazaniem przez żądającego ochrony, że w ogóle doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Innymi słowy, rozkład ciężaru dowodu w sprawach 0 naruszenie dóbr osobistych wymaga uprzedniego wykazania przez żądającego ochrony prawnej, że do ich pogwałcenia w następstwie działań pozwanego doszło, a dopiero w dalszej kolejności na stronie pozwanej spoczywa obowiązek wykazania, iż to zachowanie nie było bezprawne. Na powodzie ciąży zatem obowiązek udowodnienia, że konkretne, opisane dobra osobiste zostały w ogóle naruszone lub zagrożone, Że to naruszenie jest wynikiem działań pozwanego, a także wykazanie, że wnioskowany sposób ochrony jest adekwatny i właściwy do zastosowania w realiach stanu faktycznego (por. wyrok SN z 17.06.2004 r., sygn. akt V CKN 609/03). Wskózywane przez powoda ograniczenia, jakim jest poddawany w Ośrodku, a które nie było sporne, ponieważ pozwany im nie zaprzeczał i dodatkowo wynikają z dokumentów przedstawionych przez obie strony procesu, stanowią w sposób jednoznaczny naruszenia dóbr osobistych powoda, w postaci prawa do wolności, prywatności, godnego i humanitarnego traktowania, nietykalności cielesnej, życia rodzinnego oraz są wynikiem zamierzonego i celowego działania pozwanego wobec powoda. Strona pozwana, na której zgodnie z art. 24 $ 1 k.c. spoczywał natomiast ciężar wykazania nieistnienia domniemania bezprawności takiego działania wobec powoda, dokonała tego tylko częściowo, a mianowicie w zakresie nieudzielania powodowi przepustki umożliwiającej mu czasowe opuszczenie Ośrodka. W pozostałym zakresie działania te, jak wykazano wyżej nie mające właściwej podstawy ustawowej, mają zatem cechę bezprawności. Brak tych regulacji stanowi przy tym zawinione zaniechanie i rodzi odpowiedzialność Skarbu Państwa w zakresie należnego powodowi z tego tytułu zadośćuczynienia pieniężnego. Woła ustawodawcy izolowania osób stwarzających zagrożenie dla społeczeństwa, nie tylko przez czas odbywania przez nie kary pozbawiania wolności za popełnione przestępstwo, ale także przez dalszy, z góry nieokreślony czas, z powodu potencjalnej możliwości trwania tego zagrożenia, jest uzasadniona i zrozumiała, ale musi łączyć się z koniecznością zapewnienia tym osobom godnych warunków bytowych i skutecznej terapii, z zastosowaniem możliwie minimalnego zakresu dolegliwości, ustalonych przy tym precyzyjnie na poziomie ustawowym. Umożliwi to bowiem kontrolę konstytucyjną takich przepisów oraz merytoryczną ocenę prawidłowości postępowania osób pracujących w Ośrodku, w tym jego kierownika, wobec umieszczonych w nim osób. Wynika z tego obowiązek uchwalenia tych szczegółowych regulacji w formie ustawy oraz konieczność poniesienia odpowiednich wydatków finansowych na ich realizację, w tym niedopuszczanie do przepełnienia Ośrodka ponad pierwotne założenia i przygotowane warunki Jokalowe i organizacyjne. Osoby umieszczone w Ośrodku na podstawie przepisów przedmiotowej ustawy, w tym powód, mają określone zaburzenia, jednak nie są to osoby chore psychicznie w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ponieważ wówczas powinni polegać leczeniu psychiatrycznemu, ani osoby pozbawione wolności w ramach odbywania kary Za popełnione przestępstwo. Postępowanie wobec nich jest z pewnością dużym wyzwaniem, zarówno terapeutycznym, jak i organizacyjnym, nawet w przypadku nie przekraczania pierwotnej pojemności Ośrodka. Braki legislacyjne co do tego postępowania oraz zwiększona liczba osób kierowanych do Ośrodka nie mogą wpływać natomiast na ocenę, dokonywaną przez Sąd w niniejszym procesie, w zakresie ochrony należnych powodowi praw i dóbr osobistych, w zakresie wolności i niezbywalnej dla każdego człowieka godności. Zdaniem Sądu stosowanie wobec powoda wymienionych ograniczeń, nie wynikających z ustawy i nie posiadających właściwego merytorycznego uzasadnienia, rodzi u niego słuszne subiektywne poczucie niesprawiedliwości i niepewności oraz obiektywnie narusza jego dobra osobiste, co z nic ma z pewnością pozytywnego wpływu na proces jego terapii. ” --- STRONA 7 --- . Uznając słuszność powództwa co do zasady, Sąd w zakresie jego wysokości ocenił je jako zasadne częściowo, czyli w kwocie 10.00zł a w pozostałym zakresie je oddalił. Zasądzone kwota jest zdaniem Sądu wystarczająca dla zrekompensowania powodowi poczucie krzywdy, wynikającej z postępowania pozwanego wobec niego, ponieważ zakres intensywność tych dolegliwości nie jest tak znaczna, aby uwzględnić jego roszczenie w całości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.100kpc i art.113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, uwzględniając, że powód wygrał proces w 1/5 części, obciążył go zwrotem kosztów na rzecz pozwanego (wynagrodzenie pełnomocnika zawodowego) i Skarbu Państwa ( nieuiszczona opłata od pozwu) w 4/5 częściach.