Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt C 358/10 \n >4? WYROK @§§ £= 1%?’ Y7?’'$ Y —‘§}_;‘v ‘If? 3 1._~¢I._\:‘»1~ $3,? '».' \ ‘ :. .r_:.~>< aS I/W.?f.~;.==@§ \_"= W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sqd Okrggowy w Czgstochowie I Wydzial Cywilny w nastc;puj qéym skiadzie: Przewociniczqcy: SSO Katarzyna Sid)/k . Protokolantz Tomasz Morejski p0 rozpoznaniu W dniu 28 lutego 2012 roku W Czfgstochowie na rozprawie . sprawy 2 p0w6clz£Wa— przeciwkoi 0 zachowek Dnia 13 marca 2012 roku 1. ZasadzafldpozwanegvgnaP@W<>da— kwoteg 18 051 zl 25' gr (osiémnaécie tysiegcy pi€;(§dZi8Si§tj8d6I‘l zkatych dwadzicécia piqé groszy); ' 2. oddala powédzlwo W pozosteflej cz¢éci; czqtéci, co do ktérej powédztwo nie zostaio uwzglqdnione. 3. odstqpujc 0d éciqgnizgcia z zasqdzonego na rzecz powoda roszczenia kosztéw szgdowych w Sygn. akt C 358/10 wa .,¿. WYROK @_åĹ|`¿¬= Íßřćfýf Ÿäå Í -řāl-}\' :if -E "`Q_'›_'›1f._\Ÿ!łĹ' “.Í;`,f `»." \_ ' ':. -,r_-:."›=- ëfi I/¿,ƒ.'‹Ż¬;.-=¬@å \_'= W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy W Częstochowie I Wydział Cywilny W nast:-;puj ącym składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Sidyk _ Protokolantz Tomasz Morejsld po rozpoznaniu W dniu 28 lutego 2012 roku W Częstochowie na rozprawie _ sprawy z. powódzwß/a_ pz'z@@1w1‹@íi o zachowek ' Dnia 13 marca 2012 roku L zasądzaßdpomazzgożinapßwßdaí kwotę 18 051 zł 25 gr (osiemnaście tysięcy pięćdziesiąt jeden złotych dwadzieścia. pięć groszy); ' 2. oddala powództwo W pozostałej części; części, co do której powództwo nie zostało uwzględnione. 3. odstępujc od ściągnięcia z zasądzonego na rzecz powoda roszczenia kosztów sądowych W
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt IC 358/10 UZASADNIENIE Powéd _ W pozwie z dhia 12 sierpnia 20101‘. sprecyzowanym w piémie z dnia 19 sierpnia 20101:. wnosil 0 zasqdzenie na jego rzecz 0d p0zwaneg0_ kwoty 1 000 O00 Z1 tytulem zachowku po S1>adk@daW@Y— ‘W uzasadnieniu pozwu powéd wskazal, iz jego ojciec _ sp01'zqdzi1 testament, w ktérym powolal do calego spadku _p0zwaneg0— _ brata powoda, Iecz nie pozbawil powoglg} prawa do ubiegania _si<g 0 znachowek. Powéd Wskazal, ii w sklad spadku p0— Wchodzi udzial W kamienicy poioionej W Czgstochowie przy u1icy— Wartoéé tej nieruchombéci wynosi co najmniej 4 000 O00 ‘Z1. W takim pI'Z}’1ZJE1(1k1.1.I1<":11.E3Z11_Y powodowi zachowek wynosilby nie mniej nit 1 000 O00 Z1. (k. 23, k. 9). P0zwany—_Wni6sl 0 oddalenie powédztwa. Pozwany nie kwestionowal, ii: W sklad spadku po —.wch0dzi udzial we Wlasnoéci nieruchomoéci przy ulic‘y— Zarzucii natomiaist, ii. wartoéé nieruchomoéci wskazana przez powoda jest zawyiaona. Pozwany wskazal, ii; w biurze nieruchomoéci uzyskal informacjeg, ii najwyisza cena, jakq morlsna uzyskaé za calak nieruchomoéé vwynosi 900 000 21; Pozwany podniési réwniez, ii brat Otrzymai W 19951’. ‘od ojca W drodze darowizny nieruchomoéé niezabudowvanq 0 charakterze budowlanym przy ulicy toraz zarzucil, iris darowizna ta wyczerpuje naleiny powodowi zachowek i powinna zostaé zaliczona na ten zachowek (k. 34, 35). fiasi ystafilifco na§t¢.m1i§1 _ Svadkodawca — marl W <1Hiu0 — W Czcgstochowie. Spadek po nim, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 22 Sygn. akt IC 358/10 UZASADNIENIE Powód _ W pozwie z dnia 12 sierpnia 2010r. sprecyzowanym w piśmie z dnia 19 sierpnia 2010r. wnosił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego- kwoty 1 000 000 zł tytułem zachowku po spadkßdawßyí .W uzasadnieniu pozwu powód. wskazał, iż jego ojciec _ sporządził testament, w którym powołał do całego spadku _pozwanego- F brata powoda, lecz nie pozbawił powoda prawa do ubiegania _się o znachowek. Powód wskazał, iż W skład spadku po- wchodzi udział W kamienicy położonej W -Częstochowie przy u1icy_ Wartość tej nieruchomości wynosi co najmniej 4 O00 000 zł. W takim przypadku .należny powodowi zachowek wynosiłby nie mniej niż 1 000 O00 zł. (k. 2-3, k. 9). -Pozwany__WniÓsł o oddalenie powództwa. Pozwany nie kwestionował, _iz W skład spadku po _.wchodzi udział we własności nieruchomości przy ulicy- Zarzucił natomiast, iz Wartość nieruchomości wskazana przez powoda jest zawyżona. Pozwany wskazał, iz W biurze nieruchomości uzyskał informację, iz najwyższa cena, jaką można uzyskać za -całą nieruchomość wynosi 900 000 zł. _Pozwany podniósł również, iż brat otrzymał W 199512 'od ojca W drodze darowizny nieruchomość niezabudowaną o charakterze budowlanym przy ulicy teraz zarzucił, iż darowizna ta wyczerpuje należny powodowi zachowek i powinna ,zostać zaliczona na ten zachowek (k. 34, 35). åa-1. ysteliłißo na§fieei1ie= _ Svfidkßdawßa Ę Zmarł W dnie _ W Częstochowie. Spadek po nim, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 22
--- STRONA 3 ---
sierpnia 199512 ogloszonego W dniu 20 sierpnia 2009r. nabyl W caloéci syn — co zostalo stwierdzone postanowieniem Sqdu Rejonowego W Czgstochofivie z dnia 4 sierpnia 20101‘. W sprawie zmieniajqcym postanowienie 'SaLdu Rejonowego z dnia 27 styclsnia 20091‘. W sprawie_ /okolicznoécj bezsporn e, ponadto d0W6d' p0§tan0W1'em'e‘Segdu Rejonowego W Cz(ast0c120W1'e z dnja 4 s1'erpn1'a 20101’. (k. 81 a]rt_, kopia testamentu (K 5@1r=>i 2 u Spadkodawca —byl raz Zonaty z— ktéra zmarla w dniu Z tego zwiqzku spadkodawca mial dwéch synéwi powoda ’ ’ _ V ’_ A iA pbzwanego _ Spa'dk0dawca nie mial dzieci pozamaliefiskich, ani przysposobionych. /01c0]1'czn0.sTcj bezspome, par.' oéwiadczenja stron GI. 34), pona dto dowéd' zapeWn1'en1'e spadkowe U1‘ odpfsy skrdcone alrtdw urodzenia jg .5 0 3 . .9 pow/onda, pozwanego 1' aktéw zgonu rodzicéw gtron (Jr. 3, 4, & 8 akt 'Um0waL darowizny z dnia 15 lutego 19951". sporzqdzonq w formie aktu notarialnego przed notariuszem __~ Repertorium — darowai synowi l l udzial 32/128 czrgéci We wiasnoéci nieruchomoéci przy ulicy (dawniej Czgstochowie, stanowiapej dzialkg ozn:;1cz0na_ numerem powierzchni 1360 m2. Dla nieruchomoécivtej prowadzona jest ksiegga wieczysta Kw Wartoéé rynkowa prawa Wlasnoéci nieruchomoéci przy ulicy _ W Czegstochowie z uwzglegdnieniem jej stanu na datg darowizny, tj. 1'5 l_utego 1995r., a érednich Wolnorynkowych cen i wartoéci aktualnych na datq orzekania wynosi kwotq 97 460 zl. Natomiast wartoéé darowanego powodowi udzialu w wysokoéci 32/128 wynosi kwotg 24 365 zl. ' _ /dowéd' odpis umowy darowfzny 3 dnja 15 lutego 1.9951". Repertorium A 111" Ck. 2223 akt 1{s1'Qg1' w1'écz_ystej KW 121' — p1's¢zmna 0p1'.§1'a bfegfego sqdowego » z zakresu szacowanzla m'eruq§0;n0s‘c1' P _6!»:.6490)/0 2 2 0 2 2 sierpnia 1995r. ogłoszonego w dniu 20 sierpnia 2009r. nabył w całości syn _ co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w Częstochowie .z dnia 4 sierpnia 2010r. W sprawie zmieniającym postanowienie "Sądu Rejonowego z dnia 27 stycznia 2009r. W sprawie- /okoliczności bezspom e, ponadto dowód? postanowienie' Sądu Rejonowego W Częstoclzowie z dnia 4 sier,on1'a 20101: (k. 81 akt_, kopia testamentu (if. āßfffm . I Spadkodawca _był raz żonaty z_ która zmarła w dniu Z tego związku spadkodawca miał dwóch synów? powoda Ÿ j _ V »_ A ip pozwanego _ Spadkodawca nie miał dzieci pozamałżeńskich, ani przysposobionych. /okoliczności bezsporne, por.-' oświadczenia stron Űr. 34), pona dto dowód! zapewnienie spadkowe (Íf odpisy Skrócona aktów urodzenia gg 5 O Ê _ .9 poz/ode, pozwanego 1' aktów zgonu rodziców stron (Jr. 3, 4, ā 8 akt "Umowa, darowizny z dnia' 15 lutego 1995r. sporządzona w formie aktu notarialnego przed notariuszem __~ Repertorium _ darował synowi I I udział 32/128 części we własności nieruchomości przy ulicy (dawniej Częstochowie, stanowiącej działkę oznaczoną numerem powierzchni 1360 m2. Dla nieruchomości tej prowadzona jest księga wieczysta KW Wartość rynkowa prawa własności nieruchomości przy ulicy _ w Częstochowie z uwzględnieniem jej stanu na datę darowizny, tj. 15 lutego 1995r., a średnich wolnorynkowych cen i wartości aktualnych na datę orzekania wynosi kwotę 97 460 zł. Natomiast' wartość darowanego powodowi udziału w wysokości 32/128 wynosi kwotę 24 365 zł. ' _ /dowód-' odpis umowy darowizny z dnia 15 lutego 1.9951". - Repertoriurn A -nr Gr. 22-23 akt księgi wieczystej KW nr _ piśemna opinia biegłego sądowego i z zakresu szacowania 12ierue,fiozności P _c‹.64-90)/ jj . 2 . .
--- STRONA 4 ---
W sklad spadku po wchodzi udzial wynoszqcy 32/128 czeéci we wiasnoéci nieruchomoéci gruntowejzabudowanej budynkiem kamienioy polozonej W Czqstochowie przy ulicy oznaczonej w ewidencji gruntow jako dzialka 0 nr ewidencyjnym 45 obrqb 178, 0 powierzchni 365 1112, opisanej W ksiegdze wieczystej Kw 111; prowadzonej przez Sgd Rejonowy W Czegstochowie, 2 _ Wartoéé przedmiotowej nieruchomoéci przy ulicy _ z uwzglodnieniem stanu nieruchomoéci na dang otwarcia spadku (22 marca 20081:), a wedlug aktualnych na’ dato orzekania érednich wolnorynkowych cen i wartoéci wynosi kwoto 581 200 zl, natomiast wartoéc’: udzialu 82/128 wchodzapego W sklad spadku wynosi kwotq; 145 300 zl. A /dowéd' p0stan0W1'em'e Sada Rejonowego W~Cz@st0c110W1'e Z dnja 27 stycznia 200.9‘r., za W1'ad0m1'en1'e Z dnia 24 kwietnia 200911 (Z1 '53, 55 akt ]rs1'¢g1' wieczystej; KW 111" —, pisemna 0p1'I21'a biegfego sqdowego Z zakresu szacowania r11'eruc110m0§c1' Ur. 64_¢.90)/ _ Sad zviaésd, co 2naH1=Q11@=_ Stosownie do art. 991§1 k.p.c. zstopnym, malzonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, ktérzy byliby powolani do spadku z ustawy, naleiq sing, jeizeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jezeli zstqpny uprawniony jest maloletni _ dwie trzecie wartoéci udzialu spadkowego, ktory by mu przypadal przy 'dziec1zic_zeniu ustawowyrn, W innych zaé wypadkach — poiowa wartoéoi tego udzialu (zachowek). Zgodnie z §2 art. 991 k.c., jeieli uprawniony nie otrzymal naleinego mu zachowku bagii W postaci uczynionej przez spadkodawoeg darowizny, ba_dé w postaci powolania do spadku, bqdé W postaci zapisu, przysluguje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie 0 zaplato sumy pienioinej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupeinienia. 2 W przypadku braku testamentu, p0_ Zmarlym W dniu dziedziczyliby spade]; z ustawy _jego_ synowie — i _w 1/2 czoéci kaidy z nich. ' I W skład spadku po wchodzi udział wynoszący 32/128 cześci we własności nieruchomości gruntowej-zabudowanej budynkiem kamienicy -położonej w Częstochowie przy ulicy oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr ewidencyjnym 45 obręb 178, o powierzchni 365 m2-, opisanej W księdze wieczystej KW mi prowadzonej przez Sad Rejonowy w Częstochowie, „ _ Wartość przedmiotowej nieruchomości przy ulicy _ z uwzględnieniem stanu nieruchomości na datę otwarcia spadku (22 marca 2008r.), a według aktualnych na datę orzekania średnich wolnorynkowych cen i wartości wynosi kwotę 581 200 zł, natomiast wartość 'udziału 82/128 wchodzącego w skład spadku wynosi kwotę 145 300 zł. , - /dowód-' postanowienie Sądu Rejonowego W~Częstoc11oWie Z dnia 27 stycznia 2009r., za Wiadofnienie z dnia 24 kwietnia 200911 (if. "53, 55 akt księgi wieczyste; KW nr _Ă pisemna opinia biegłego sądowego Z zakresu szacowania nieruc11omości Űš. 64-902/ _ Sad zvieżsd, 00 _neS1=e}1m=_ - Stosownie do art. 991§1 k~.p.c. zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jezeli zstępny uprawniony jest małoletni -_ dwie trzecie wartości udziału spadkowego", który by mu przypadał przy "dziedziczeniu ustawowym, W innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Zgodnie z §2 art. 991 k.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź W postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. - _ W przypadku braku testamentu, po_ zmarłym w dniu- dziedziczyliby spadek z ustawy _jego synowie _ i _W 1/2 części kazdy z nich. ` I
--- STRONA 5 ---
Zasadq jest, fine "Wysokoéé naleznegduprawnionemu zachowku odpowiada poiowie Wartoéoi udzialu, ktéry by mu przypadal przy dziedziczeniu ustawowym. Wyjattek przewidziany zostal tylko dla oséb trwale niezdolnych do pracy oraz dla maloletnich zstqpnych. Te dwie kategorie uprawnionych zostaly przez ustawodawco potraktowane W sposob uprzywilejowany, poniewai ich zachowek Wynosi dwie trzecie wartoéci udzialu qjadkowego, ktéry przypadalby im przy dziedziczeniu ustawowym (art. 991 § 1 k.c.). 2 Ze WZg1Qd11 na2 to, ze roszozenie 0 Azachowek powstaje W chwili otwarcia spadku, przy ustalaniu przeslanki zaréwno trwalej niezdolnoéci do pracy, jak i maloletnioéci nalezybraé pod uwago stan istniejagcy w chwili otwarcia spadku. Przyjcgcie jakiejkolwiek innej chwili stwarzaloby bowiem niebezpieczefistwo przypadkowoéci i dowolnoéci floor.' wyrok Szgdu NajWyz'szego z dnfa 30 paz'dz1'er111'I(a 20032". 2' uzasadnieniem, IV CK 158/02, nie publ,' uzasadn1'e111'e Wyroku Sqdu Najwyzbzego z dnia 25 maja 20051:, I CK 765/04, LEX I11” £80835). Bezspornym jest, i2 naleiny p0WodoWi zachowok powinien odpowiadaé polowie Wartoéci udzialu, ktory by mu przypadal przy dziedziczeniu ustawowym. Obliozenie zachowku nastsgpuje na podstawie Wartoéci spadku ustalonej z uwzglgdnieniem stanufspadku z daty jego otwarcia, a cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytulu Q2101". ' ucbwala Segdu NajWyz'szeg0 (75) zp z drzia 26‘ mama 19851:, IIICZP 75/84, OSNC 1985/I 0/147; uchwafa Sada Najvvyészego z dnia J 7 majh 1.98522, III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24; Wyrok S.gdu NajWyz"szego z am 25 121513 20051, I CK 765/04, LEXI11” 180535). Ciegzar dovvodu zarowno W zakresie Wykazania co wchodzilo W sklad spadku jak i wartoéci majqtku spadkowego spoczywa na osobie dochodzapej zachowku, czyli na powodzie. W niniejszej sprawie powod Wykazal, ii W sklad spadku po —Wchodzi udzial wynoszqcy 32/128 czqéci w nioruchomoéci poloionej W Czostoohowie przy ulicy opisanej W ksicgdze Wieczystej Kw 111 prowadzonej przoz Sztd Rejonowy W Czsgstochowie. Wartoéé oalej nieruchomoéci przynulicyu uwzglegdnieniem stanu tej nieruchomoéci na dato otwarcia spadkq,_ , a Wediug aktualnych Zasada jest, ze 'wysokość należnegouprawnionemu zachowku odpowiada połowie wartości udziału, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Wyjątek przewidziany- został tylko dla osób trwale niezdolnych do pracy oraz dla małoletnich ' zstępnych. Te dwie kategorie uprawnionych zostały przez ust-awodawcę potraktowane W sposób uprzywilejowan_y, ponieważ ich zachowek wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który przypadałby im przy dziedziczenia ustawowym (art. 991 § 1 k.c.). , Ze względu na to, ze roszczenie o zachowek powstaje W chwili otwarcia spadku, przy ustalaniu przesłanki zarówno trwałej niezdolności do pracy, jak i małoletniości należycbrać pod uwagę stan istniejący W chwili otwarcia spadku. Przyjęcie jakiejkolwiek innej chwili stwarzałoby bowiem niebezpieczeństwo przypadkowości i dowolności fioor.-' wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 paz'dz1`e1"111'1(a 2003r. Z uzasadnieniem, IV CK 158/02, nie pub].,~' uzasadn1`e1'11`e wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 200511, I CK 765/04, LEX nr' 180835). Bezspornym jest, iż należny powodowi zachowek powinien odpowiadać połowie wartości udziału, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej z uwzględnieniem stanuspadku z daty jego otwarcia, a cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu Qoor.-' uchwała Sądu Najwyższego (78) zp z dnia 26' marca 198511, IIICZP -75/84, OSNC 1.985/I 0/147,' uchwała Sądu Najwyższego Z dnia 1 7 maja 1.985r'., III CZP 69/84, OSNC 1.986'/3/24; wyrok Sądu Najwyższego z dwa 25 maja 2005r., I GK 765/04, LEXnr 180835). Ciężar dowodu zarówno w zakresie wykazania co wchodziło W skład spadku jak i wartości majątku spadkowego spoczywa na osobie dochodzącej zachowku, czyli na powodzie. W niniejszej sprawie powód wykazał, iż W skład spadku po _wchodzi udział wynoszący 32/128 części W nieruchomości położonej W Częstochowie przy ulicy opisanej W księdze wieczystej Kw 111- prowadzonej przez Sad Rejonowy w Częstochowie. _Wartość całej nieruchomości przyfiulicyu uwzględnieniem stanu tej nieruchomości na datę otwarcia spadku, , a według aktualnych
--- STRONA 6 ---
na dfitQ orzekania érednich Wolnorynkowych cen i Wartoéci Wynosi kwotq 581 200 zl. Natomiast udzial nalezapy do spadkodawcy W wysokoéci 32/128 czssci We Wiasnoéci nieruchomoéci ma Wartoéé 145 300 zl. Stosownie do art. 993 k.p.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzglsdnia sis zapisow i polecefi, natomiast dolicza sis do spadku darowizny uczynione przez spadkodawcs, Z Wyjqtkiem darowizn wyszczegolnionych W ustawie. W myél art. 994§1 k.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza sis do spadku drobnych darowizn, zwyozajowo W danych stosunkach przyjqtych, ani dokonanych przed wiqcej nit dziesiqciu laty, liczag: wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osob nie bsdqcych spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Na poozet zachowku nie dolicza sis zatem darowizn dokonanych przed WiQC9j I112 dziesiociu laty, ale tylko na rzecz oséb obcych. Natomiast ,,a cozztrario naleiy przyjagi, ii podlegajq zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobiercéw lub uprawnionych do zachowku} bez Wzglsdu na dats ich dokonania (Ivor.' Wjyrok Sqdu Apelacyyhego W Biafymstoku Z dnia I czerwca 20041:, IAC22 285/04, OSA 2005/3/17). _ _ Zgodnie z art. 995 k.c. Wartoéé przedmiotu darowizny oblicza sis Wedlug stanu z chwili jej dokonania, a Wedlug cen z chwili ustalania zachowku. M Wartoéé rynkowa prawa Wlasnoéci nieruchomoéci przy ulicy W Czegstochowis z uwzglsdoieniem jej stand na datq darowizny, tj. h ~51 érednich Wolnorynkowych cen i Wartosci aktlualnych na date; orzekania wynosikwotq 97 460 zl. W zwiqzku z powyzszym Wartoéé darowanego powodowi udzialu W Wysokoéci 32/128 Wynosi kwotq 24 365 zl. 2 2 Wyliozajqc wartoéé udzialu We Wiasnoéci nieruchomoéci przy ulicy Wchodzapego W sklad spadku oraz wartoéé udzialu We Wlasnoéci 1.1karuchomoéci przy ulicy nbqddcego przedmiotem darowizny, Sa.d oparl sis na opinii bieglego sacdowego z zakresu szacowania nieruchomoéci Opihieg pisemnay bieglego sqdowego, Sqd uznai za przekonywujagza, jaslxs i rzeczowa, Opinia ta nie' budzi Azastrzeiefi z punktu Widzenia zgodnoéci z zasadami logiki, Wiedzy powszechnej, poziomu Wiedzy bieglego, podstaw teoretycznych_ opinii, sposobu motywowania oraz stopnia na datę orzekania średnich wolnorynkowych cen í wartości wynosi kwotę 581 200 zł. Natomiast udział należący do spadkodawcy w wysokości 32/128 części we własności nieruchomości ma wartość 145 300 zł. Stosownie do art. 993 k.p.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny uczynione przez spadkodawcę, z wyjątkiem darowizn wyszczególnionych w ustawie. W myśl art. 994§1 k.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo W danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Na poczet zachowku nie dolicza się zatem darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, ale tylko na rzecz osób obcych. Natomiast ,,a contrarío należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub .uprawnionych do zachowku", bez względu na datę ich dokonania (joor.-' wyrok Sądu Apelacyjnego W Białymstoku Z dnia I czerwca 200411, IACĹ2 285/04, OSA 2005/3/17). _ - I Zgodnie z art. 995 k.c. wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. J) Wartość rynkowa prawa własności nieruchomości przy ulicy W Częstochowie z uwzględnieniem jej stanu na datę darowizny, tj. c na średnich wolnorynkowych cen i wartości aktualnych na datę _orzekania wynosikwotę 97 460 zł. W związku z powyższym wartość darowanego powodowi udziału W wysokości 32/128 wynosi kwotę 24 365 zł. _ _ Wyliczając wartość udziału we własności nieruchomości przy ulicy wchodzącego W skład spadku oraz wartość udziału we własności nieruchomości przy ulicy “będącego przedmiotem darowizny, Sąd oparł się na opinii biegłego sądowego' z zakresu szacowania nieruchomości Opinię pisemną biegłego sądowego, Sąd uznał za przekonywującą, jasną i rzeczową. Opinia ta nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia zgodności z zasadami logiki, Wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, sposobu motywowania oraz -stopnia
--- STRONA 7 ---
stanowczosci W raion ch W nie' Wnioskéw. Takie Zadna ze stron nie Y J kwestionowala powyészej opinii. . Wartoéé naleznego zachowku ustala sis wediug Wyliczeniai Wartosé aktywow Wchodzapych W sklad spadku minus Wartoéé ewentualnych pasywow plus darowizny doliczane vzgodnie z art. 993 k.c. do spadku. Nastepnie Wylicza sis udzial spadkowy uprawnionego, gdyby dziedziczyl z ustawy i potem Wysokoéé samego zachowku. W niniejszej sprawie pozwany nie wykazal, aby istnialy jakieé pasywa (dlugi spadkowe), iktére naleiaioby odjaé od aktywow spadku. Na marginesie naleiy dodaé, ii nie stanowi dhigu spadkowego podatek uiszczony od spadku, jest on bowiem naleziznoécia publicznoprawna obciaiajaca spadkobierce, a nie spadek. Q9014.' uzasadniemie Wyroku Sada Najwyészego z dnia 7 kW1'etI21'a 20041:, IV CK 215/03, LEX nr 15288.9; uzasadmenie Wyroku Sada Apelacyginego W Poznaniu z dnia I 7]1'pca 2006’r'., IA Ca 504/08, LEX111' 4.9.9202). 2Wartosé aktywow Wchodzapych w sklad spadku po_— Wynosi kwote 145 300 zl (Wartoéé udzialu 32/128 We Wlasnoéci nieruchomoéci 'po1o2onej przy ulicyp Nastepnie na1e2y dodaé Wartoéé darowizny W Wysokosci 24 365 zl (Wartosé udzialu 321128 We Wlasnoéci nieruchomoéci poloionej przyn ulicy _ Wartoéd spadku stanowiaca podstawe Wyliczenia zachowkil dla pQWOd& po _ Z doliczeniem Wartosci darowizny Wynosi zatem kwots 169 665 zl. W przypadku dziedziczenia ustawowego spadek przypadalby dwém synom, co daje na kaidego z nich kwote 84 832 zl 50 gr. Naleiny powodowi zachowek Wynosi zatem polowe tego udzialu spadkowego, tj. sume 42 416 zl 25 gr. Stosownie do art. 996 k.c. darowizne uczyniona przez spadkodawce uprawnionemu do zachowku zalicza sie na naleiny mu zachowek. Y 5 ' I 7 ha nalezny poWodow1 zachov: ek naleiy zatem zaliczyé darowizne uczyniona przez spadkodawce W wysokoéci 24 365 zl. ' ' ' Z Roszczeme powoda o zachowek po Jest atem uzasadnione co do kwoty 18 051 zl 25 gr (42 416 Z1 25 gr — 24 z1 = 18 051 Z1 25 gr) koniecznej do uziipelnienia _2_:aohowku. ' stanowczości w rażon ch w nie' wniosków. Także żadna ze stron nie Y J kwestionowała powyższej opinii. . Wartość należnego zachowku ustala się według wyliczeniai wartość aktywów wchodzących w skład spadku minus wartość ewentualnych pasywów plus darowizny doliczane zgodnie z art. 993 k.c. do spadku. Następnie wylicza się udział spadkowy uprawnionego, gdyby dziedziczył z ustawy i potem wysokość samego zachowku. W niniejszej sprawie pozwany nie wykazał, aby istniały jakieś pasywa (długi spadkowe), które należałoby odjąć od aktywów spadku. Na marginesie należy dodać, iż nie stanowi długu spadkowego podatek uiszczony od spadku, jest on bowiem należnością publicznoprawną obciążającą spadkobiercę, a nie spadek. Ćoor.-' uzasadn1'em`e wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kw1'etn1`a 200411, IV CK 215/08, LEX nr 152889,' uzasadn1`em'e wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 1 7]Ípca 200812, IA Ca 504/08, LEX111' 4.9.9202). _Wartość aktywów wchodzących w skład spadku po_ wynosi kwotę 145 300 zł (wartość udziału 32/128 we własności nieruchomości 'położonej przy ulicyp Następnie nalezy dodać wartość darowizny w wysokości 24 365 zł (wartość udziału 32f128 we własności nieruchomości położonej przy ulicy ~ Wartość spadku stanowiąca podstawę wyliczenia zachowku dla powodaš po Ę z doliczeniem wartości darowizny wynosi zatem kwotę 169 665 zł. W przypadku dziedziczenia ustawowego spadek przypadałby dwóm synom, co daje. na każdego z nich kwotę 84 832 zł 50 gr. Należny powodowi zachowek wynosi zatem połowę tego udziału spadkowego, tj. sumę 42 416 zł 25 gr. Stosownie do art. 996 k.c. darowiznę uczynioną przez spadkodawcę uprawnionemu do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Y 5 i D T Na nalezny powodow1 zachov: ek należy zatem zaliczyć darowiznę uczynioną przez spadkodawcę W wysokości 24 365 zł. ` ` ` z Roszczenie powoda o zachowek po jest atem uzasadnione co do kwoty 18 051 zł 25 gr (42 416 zł 25 gr -- 24 zł = 18 O51 zł 25 gr) koniecznej do uzupełnienia zachowku. `
--- STRONA 8 ---
Majag: powyisze na uwadze, Sad zasqdzil od pozwanego — —1ia rzecz poWoda— kwote 18051 zl 25 gr uaupelnienia zachowku. W l u pozwany zostali zWo1nieni od kosztow sadowych W calosci. Na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. 0 kosztach sadowych W sprawach cywilnych (DZ.U. z 200512, nr 167, poz. 1898 ze zm), z uwagi na sytuacje materialna powoda, Sad odstapil od obciagenia go kosztami sadowymi z zasadzonego roszczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził od pozwanego _ _na rzecz powoda_ kwotę 18051 zł 25 gr uzupełnienia zachowku. W I I pozwany zostali zwolnieni od kosztów sądowych W całości. - Na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 200-ör. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005r., nr 167, poz. 1398 ze zm), z uwagi na sytuację materialną powoda, Sąd odstąpił od obciążenia go kosztami sądowymi z zasądzonego roszczenia.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Częstochowie#C 358/10#art. 991§1 k.p.c.#art. 991 k.c.#art. 991 § 1 k.c.#art. 993 k.p.c.#art. 994§1 k.c.#art. 995 k.c.#art. 993 k.c.#art. 996 k.c.#art. 113 ust. 4 ustawy#art. 118 ust. 4 ustawy