Postanowienie C-134/07

--- STRONA 1 --- sygr~....,ak±= | c 255112 ñ 'S 'H-. 'Í' .-._ _ Ż ..._ `:' _'.".':.-'¬- „ - sš* ł"4ø,~ r. 4;/'ăåflväšfi Ź/ý tw » WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy W Gorzowie Wlkp. I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grzegorz Gązwa Protokolantz sekr. sądowy Mariusz Markiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na rozprawie sprawy z powództwa J.K. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu w G. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w G. na rzecz J.K. kwotę 622 (sześóset dwadzieścia dwa) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych od dnia 4 sierpnia 2011 roku do dnia zapłaty; 3 II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 109 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 77 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. 2 IC255/12 i UZASADNIENIE Powód J.I(. złożył pozew przeciwko Skarbowi Państwa Sądowi Okręgowemu w G.. o zapłatę odszkodowania na podstawie art. 22411* k.p.c. w kwocie 622 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę od kwoty 425 zł od dnia 04 sierpnia 2011 roku do dnia zapłaty. .. 3 t O 0 jj N i N 2 Powód ÍJ.K. Ĺdochodziłi iiodszkoidowainiiaisiiiitiŠŸVY1*iŻÊIdzon)e)g0 mu POPrzez WYdanie prawomocnego orzeczenia W przedmiocie odrzucenia pozwu w sprawie V Cz 6025/1i1.fĹPowód wskazywał, iż nie przysługuje mu skarga na niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia, zatem dochodzi .w niniejszym procesie odszkodowania na podstawie art. 417 1 § 2 k.c. W zw. z art.4241b k.p.c. Powód zarzucał, iż Sąd II instancji oddalając zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu pozwu, zamknął powodowi możliwość dochodzenia zwrotu niesłusznie pobranej wygórowanej opłaty za wydanie karty pojazdu. Powód zakwestionował przyjęty przez pozwanego pogląd, iż roszczenie o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu, nie może być rozpoznane przed sądem powszechnym. Powód argumentując powołałsię między innymi na postanowienie SN z dnia 10 marca 1999 r., II CKN 340/98, OSNC/ 9/ 161, uchwałę SN III CZP 67/ 11 oraz wyrok SN z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CNP 11/11,Iw których Sąd Najwyższy aprobował drogę sądową dla roszczeń 0 zwrot kwoty 425 zł za wydanie karty pojazdu. Powód wykazywał, że gdyby nie orzeczenie wydane przez Sąd II instancji roszczenie powoda zostałoby uwzględnionei skutkowałoby zasądzeniem kwoty niesłusznie pobranej przez władze Powiatu Sulęcińskiego. 3 Pozwany Sąd Okręgowy w G.. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w odpowiedzi na pozew z dnia 02 kwietnia 2012 roku wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, pozwany wskazał, że zakwestionowane orzeczenie, nie może być uznane za niezgodne z prawem, gdyż nie jest ono niewątpliwie sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, nie zostało także wydane w wyniku niewłaściwego stosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 lipca 2004 roku wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w S. wydał powodowi J. K. kartę pojazdu (...) dla samochodu marki Volkswagen nr rej, (...), który to pojazd nabył wcześniej na terenie Unii Europejskiej. Pozwany Powiat S. wezwał powoda do uiszczenia opłaty za wydanie pierwszej kart pojazdu, co, było niezbędne do odbioru tego dokumentu jak i innych dokumentów koniecznych do użytkowania auta na terenie Polski. Powód uiścił opłatę w kwocie 500 złotych. Przepis § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U Nr 137, poz.1310), przewidywał pobieranie tego rodzaju opłat w kwocie 500 złotych. . ' ' _ ~ " jj Z chwilą wejścia Polski do UE tj. z dniem 01 maja 2004 roku mając na uwadze zasadę pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego, jednostki samorządu terytorialnego (w tym także Powiat S.) winny zaprzestać pobierania opłat za wydanie kart pojazdu, jako opłat 0 charakterze fiskalnym, zakazanych przez prawo wspólnotowe. N ' Pobierana opłata od wydania karty pojazdu była bowiem niezgodna z zakazem pobierania tego rodzaju opłat, określonym w obowiązującym wówczas art.9o akapit pierwszy .Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą- Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r., Dz.U.2004.9o.864/2 (nowa nazwa ,,Traktat o funkcjonowaniu UE”, w --- STRONA 2 --- wyniku zmiany numeracji zakaz znajduje się w art. 30 i 110 Traktatu). Powyższe stwierdził także Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10.12.2007 r. sygn.akt C-134/07), zgodnie z zasadą pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, wyrażoną w art.91 ust.1 i 3 Konstytucji RP. W tej kwestii wypowiedział się także SN w wyroku z dnia 25 sierpnia 2011 r. , sygn. akt II CNP 11/ 11, stwierdzając jednoznacznie, że przepis § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U Nr 137, poz.1310). 2 Świadczenie pobrane, zatem przez organy jednostki samorządowej W związku z wydaniem karty pojazdu używanego, sprowadzonego z innego państwa członkowskiego, po raz pierwszy rejestrowanego w państwie polskim, było świadczeniem pobranym wbrew przepisom prawa wspólnotowego a zatem było działaniem bezprawnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności powód pismem z dnia 22 lipca 2011 roku wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 425 złotych, tytułem zwrotu nadpłaty opłaty pobranej przez pozwanego, stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą pobraną a rzeczywistym kosztem wydania karty pojazdu, który to koszt wynosi obecnie 75 złotych. Powód wyznaczył pozwanemu 7 dniowy termin do zapłaty kwoty 425 złotych, licząc od daty otrzymania wezwania. Pozwany otrzymał wezwanie do zapłaty W dniu 27 lipca 2011 r., jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Termin do uiszczenia roszczenia upłynął pozwanemu w dniu 03 sierpnia 2011 roku, zatem roszczenie stało się wymagalne z dniem 04 sierpnia k 2011 ro u. Nowa ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 roku, która weszła w życie w dniu 01 stycznia 2010 roku wskazuje, iż roszczenia 0 zwrot nadpłat .niesłusznie pobranych opłat za kartę pojazdu winny być dochodzone przed sądami administracyjnymi. O stosowaniu jednak wskazanej ustawy decyduje moment pobrania nienależnego świadczenia przez organ, a zatem moment uiszczeniaopłaty przez powoda. Powód uiścił opłatę za kartę pojazdu w lipcu 2004 roku, zatem może dochodzić roszczeń o zwrot nadspłatyrprzed sądem powszechnym (tak też uchwała SN z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, uchwała SN z dnia.o6.o6.2o12 r., sygn. akt 24/ 12). Dowód: 1) karta pojazdu powoda nr (...)-k.8 z akt I C 238/11( VCz605/ 11), 2) przesądowe wezwanie do zapłaty z dnia 22 lipca 2011 r. kierowane przez powoda do pozwanego wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wezwania-k.8-9 akt I C 238/ 11( VCz6o5/ 11). Z uwagi na fakt, i pozwany nie uregulował kwoty 425 złotych, zgodnie z wezwaniem pozwanego, powód zdecydował się wystąpić na drogę sądową. W dniu 28 października 2011 roku do Sądu Rejonowego w S. wpłynął pozew o zapłatę kwoty 425 złotych-wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 04 sierpnia 2011 roku do dnia zapłaty, skierowany przez powoda J.K., przeciwko Powiatowi S.. Sprawę wpisano pod sygn. akt I C 238/ 11. Postanowieniem z dnia 05 grudnia 2011 roku, sygn. akt I C 238/11 Sąd Rejonowy w S. odrzucił pozew, na podstawie art.199 §1 pkt- 1 k.p.c., uznając niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie dotyczącej zwrotu należności z tytułu opłaty za kartę pojazdu. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r., w sprawie V Cz 605/ 11 Sąd Okręgowy w G., rozpoznając sprawę jako Sąd II instancji (wbrew~1inii (sorzeczniczej SN) oddalił *Zażaleónie powoda na postanowienie po odrzuceniu pozwu. W toku postępowaniaprzed sSą"dem`I?i II insitancjisisispowódípioiniósł następujące skosztyprocesu: 30 złotych opłata od pozwu, 30 zł opłata od zażalenia, 17 zł -koszty opłaty skarbowejod "pełnomocnictwa, 120 zł-koszty zastępstwa procesowego za obie instancje. Dowód: 1) Postanowienie z dnia 05.12.2011 r., sygn. akt I C 238/ 11 Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie odrzucenia pozwu wraz z uzasadnieniem-k.21, k.27; K ~ 2) Postanowienie z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt V Cz 605/11 Sądu Okręgowego w G., V Wydział Cywilny- k.46-51, 3) Wyrok SN z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II CNP 11/11 wraz z uzasadnieniem -k.10-14; 4) Akta sprawy I C 238/11( IAcz 605/ 11)-jw załączeniu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jest uzasadnione w całości. Powód J. K. żądał odszkodowania na podstawie art. 417 1 § 2 k.c. w zw. z art.424 1b k.p.c. Powód wiązał swoje roszczenie z faktem wydania przez pozwanego postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu. Jako, że skarga 0 stwierdzenie niezgodności z prawem, nie przysługuje od tego rodzaju orzeczeń, zatem otwiera się droga do dochodzenia roszczeń o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności .orzeczenia prawem w postępowaniu ze skargi, chyba, że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków. W K przedmiotowej sprawie pozwany Skarb Państwa Sąd Okręgowy w G., Wydział V Odwoławczy, postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. w sprawie V Cz 605/ 11 oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 05 grudnia 2011r., sygn. akt I C 238/ 11 w przedmiocie odrzucenia pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie o zwrot nienależnego świadczenia pobranego w związku z wydaniem kary pojazdu przez organy jednostki samorządu terytorialnego wbrew przepisom prawa wspólnotowego. W niniejszym postępowaniu z uwagi na charakter wydanego orzeczenia (prawomocnego postanowienia o odrzuceniu pozwu), Sąd orzekając na podstawie art. ~17 ust.44 k.p.c. w zw. z art.4241i=' k.p.c. w z. z art.4171 k.c. jest uprawniony do badania czy orzeczenie wydane iprzezipozwanego jest orzeczeniem niezgodnym z prawem. Kolejnym elementem podlegającym badaniu było stwierdzenie, czy faktycznie powód doznał szkody w wyniku wydania wskazanego orzeczenia oraz czy gdyby nie odrzucenie pozwu,„t0 czy prowadzone postępowanie cywilne zakończyłoby się dla powoda satysfakcjonującym rozstrzygnięciem. Należy wskazać, w świetle ustalonej jednolitej linii orzeczniczej, że za orzeczenie niezgodne z prawem uznaje się orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymissróżnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w _wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (por. wyrok SN iz 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35), przy czym --- STRONA 3 --- odstąpienie przez sąd od utrwalonej wykładni, jeżeli orzeczenie odpowiada standardom orzekania, nie oznacza jego niezgodności z prawem (por. wyrok SN z 14 lutego 2007 sr., II CNP 70/06, LEX nr 255597). W postanowieniu z 26 kwietnia" 2006 r. (V CNP 79/05, LEX nr 198521) SN uznał, że wadliwość orzeczenia powinna być oczywista i nie wymagać głębszej analizy prawniczej. J Sąd uznał, że orzeczenie wydane przez pozwanego, jako Sąd II instancji zostało wydane wbrew przyjętym standardom rozstrzygnięć W wyniku błędnej wykładni, zatem jest ono niezgodne z prawem. Sąd Najwyższy W uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 wypowiedział się, bowiem W przedmiocie dopuszczalności drogi sądowej do dochodzenia roszczeń 0 zapłatę, których podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej W § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. W sprawie wysokości opłat za karę pojazdu, stwierdzając 0 dopuszczalności drogi sądowej. W w/w uchwale Sąd Najwyższy odnosił się do opłaty niesłusznie pobranej W dniu 22 lutego 2006 r. Na tle wskazanej uchwały istotna jest data uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, jako data pobrania przez organ nienależnego świadczenia. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. 0 finansach publicznych, weszła W życie dopiero W dniu 01.01.2010 r., trudno jest, zatem uznać, zasadność jej zastosowania wobec roszczeń powstałych przed tą datą. W kontekście cytowanej uchwały SN z dnia 16 maja 2007 r. odnoszącej się do świadczenia pobranego przez organ W 2006 r., już na gruncie tego orzeczenia, pozwany winien uznać dopuszczalność drogi sądowej po stronie powoda, tym bardziej, iż świadczenie, którego zwrotu dochodził powód W sprawie I C 258/ 11( V Cz 605/ 11) zostało nienależnie pobrane W lipcu 2004 roku. 6 Sąd Najwyższy ugruntował swoje stanowisko W uchwale z dnia 06 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 24/12, precyzując, iż dopuszczalność drogi sądowej W tego rodzaju sprawach, zachodzi, co do spraw przed wejściem W życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansachspublicznych (Dz.U Nr 157, poz. 1240 ze zm.) tj. przed dniem 01 stycznia 2010 roku. Ustawa ta przewiduje, bowiem .możliwość dochodzenia roszczeń 0 zwrot nadpłat za kartę pojazdu przed sądami administracyjnymi, zgodniez art.67 iz art.60 W/W ustawy. Jednakże W myśl zasady, iż prawo nie działa wstecz, należy przyjąć, iż ustawa dotyczy roszczeń powstałych spo dniu jej wejścia W życie. Z powyższego wynika, fżefstanowiskor Sądu Najwyższego W przedmiocie dopuszczalności drogi sądowej, co do roszczeń powstałych przed dniem wejścia W życie ustawy o finansach publicznych było i jest jednolite. Nadto nie może dochodzić do sytuacji, W której jedne sąidyjsprzyjmująs do rozpoznania sprawy dotyczące zwrotu niesłusznie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu,şinne}zaś odrzucają tego rodzaju pozwy o zapłatę, pozbawiając stronę możliwości dochodzenia jej praw przed ssądem.¿Nowa"$ustawa 0 finansach publicznych kwestię dochodzenia tego typu roszczeń reguluje, o czym była już mowa wyżej,'§jcdniakże dotyczy ona świadczeń pobranych po dniu jej wejściu W życie. Nastraży jednolitości orzecznictwa W kwestii dopuszczalności drogi sądowej spraw 0 zwrot nienależnych świadczeń pobranych za wydanie karty pojazdy, stoi Sąd Najwyższy, którego stanowisko W tej kwestii było i jest niezmienne, dlatego też orzeczenie wydane przez Sąd Okręgowy V Wydział Cywilny W dniu 13 stycznia 2012 r. W sprawie V Cz 605/ 11 oddalające zażalenie na postawienie W przedmiocie odrzucenia pozwu, jest orzeczeniem niezgodnym z prawem, z uwagi na niewłaściwie zastosowanie prawa. 2 Powyższe ustalenie rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą po stronie pozwanego. Sąd uznał, iż niewątpliwa jest również .szkoda iipowstała“{p0)is.:.:sitronieirspowodaoęipiswynosząca łącznie 622 zł. Kwota ta obejmuje 425 ;złotych tj. nadpłatę pomiędzy pobranąiiiprzeiziiiorgan"?0płpatąí*ŸĂz)a);j.wydanie";kia)rty);pojazdu sa faktycznymi kosztami związanymi z wystawieniem takiej karty oraz pozostałekoszty poniesione- przeizliípowodas W postępowaniu zakończonym odrzuceniem pozwu W łącznej kwocie 197 zł. Na owe koszty składają się 1:30 zł-opłata od pozwu,„opłata od zażalenia na postanowienie -30 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa-17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego za obie instancje -120 zł. Kwota pobrana od powoda W dniu 20 lipca 2004 r. przez organy jednostki samorządu terytorialnego (powiat sulęciński), na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia :Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. W sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U Nr 137, poz.1310), za wydanie karty pojazdu, rejestrowanego po raz pierwszy na terenie Polski, W chwili jej pobrania była kwotą pobraną bezprawnie. Bezprawność polegała na naruszeniu art.90 akapit 1 Traktatu Wspólnot Europejskich(WE) W zw. z art. 91 ust.1 i ust.3 Konstytucji ;poprzez nieuwzględnienie zasady pierwszeństwa prawa Wspólnot Europejskich( patrz wyrok SN z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II CNP 11/ 11 , wyrok TK z 17.01.2006 r., U 6/04). W kwestii bezprawności tego rodzaju opłat wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości W ramach skierowanego do niego pytania*prejudycjalnergo.-:W postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007 r. , sygn. akt C-134/07 TS W Luksemburgu orzekł, iż art.':90*"akapit 1 sprzeciwia się opłacie za wydanie karty pojazdu, pobieranej W związku pierwszą rejestracją) używanego .samochodu W państwie członkowskim, sprowadzonego z innego państwa członkowskiego. 2 Powyższe wskazuje, .zatem na zasadność roszczenia dochodzonego przez powoda J.K. przed Sądem Rejonowym W S. W sprawie I C 238/ 11 ( V„¿Cz 605/ 11). .Sąd Okręgowy W G., W którym nastąpiło prawomocne odrzucenie pozwu 0 zapłatę bezprawnie pobranej opłaty za wydanie Ękarty pojazdu samochodu używanego. Gdyby nie fakt wydania orzeczenia 0 prawomocnym odrzuceniu pozwu, powód Wygrałby proces oraz otrzymałby zwrot poniesionych przez niego kosztów procesu W kwocie 197 zł. . Mając na uwadze powyższe, zgodnie z brzmieniem art. 417 1 § 2 k.c. W zw. z art.424 1b k.p.c. Sąd -uznał, iż prawomocne postanowienie o odrzuceniu pozwu, jest orzeczeniem niezgodnym z prawem z uwagi na niewłaściwe zastosowanie prawa, co rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą po stronie pozwanego i czyni roszczenie oparte na wyżej cytowanej podstawie prawnej zasadnym, także W świetle udowodnionej przez powoda szkodyw żądanej wysokości. Wobec powyższego Sąd W wyroku z dnia 14 czerwca 2012 roku W punkcie I zasądził od pozwanego Skarb Państwa Sąd Okręgowy W G. na rzecz powoda J.K. kwotę 622 zł Wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 425 zł od dnia 4 sierpnia 2011 roku do dnia zapłaty. io 2 1 0 « Na podstawie art.455 k.c.' i 581 k.c Sąd zasądził odsetki ustawowe zgodnie z żądaniem pozwu, tj. co do kwoty 425 złotych od dnia 04 sierpnia 2011 r. ( po upływie 7 dniowego terminu licząc od daty otrzymania wezwania do zapłaty tj. od dnia 27.07.2011 r.) Mając na uwadze wynik sprawy Sąd na podstawie art.98 §1 k.p.c. zasadził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 109 złotych, tytułem zwrotu kosztów procesu W tym kwotę 77 złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt II sentencji wyroku). . . . . s