Postanowienie aturze I C I822/11 z powodztwa M. S.

--- STRONA 1 --- IC2337/12 ' H ‘I1, ==: '»%{;?g;‘:'§li\\\*>‘*% ‘ “"\'\' T; ’ \.1 l\ E? W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Torufi, 27 marca 2014r. Sqd Okra;g0v~y w Toruniu Wydzia} I Cywilny ' W skiadzier Przewodniczqcy: SSR Elzbieta S1I€§p11iBWiCZ delcgowana do peinienia. obowiqzkéw sgdziego Sqclu Okrqgowcgo W Toruniu Protokolant: sekretarz sacdowy Katarzyna Domanowska p0 rozpoznaniu w dniu 17 marca 20I4r. na rozprawie sprawy z p0wédztwa:'E. S. (1) i J.S.(1) przeciwko: L. J. ' 0 zaplatc; 1. oddala powédztwo, 2. nie obciqia powédek kosztami procesu poniesionymi przcz pozwanq  3. 0bcia,2a Skarb Pafistwa nieuiszczonymi kosztami sqdowymi, ktérych nie mialy obowiqzku uiécié powédki. ' --- STRONA 2 --- SygI1.akt I c zsamz UZASADNIENIE Powédki E. S. (I) oraz J. S. (1) pozwem z 7 grudnia 2012r.( Wniesionym 11 grudnia 2__012r.), domagaly sio zasqdzenia od pozwanej L. J. kwot po 210814,82z1 z odsetkami ustawowymiz od kwoty 28125,00 2} od dnia 7 marca 200012, od kwoty 182724,82 2% od dnia 24 sierpnia 200112 oraz zasqdzenia kosztéw procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazaly, it Zzgdanie zapiaty usprawiedliwiajq dzialania pozwanej, ktéra poprzez podstqpnq. eliminacjq spadkobiercow po ojcu powédek, z wiasnej Winy wyrzqdzika powodkom szkodg i zobowiqzana jest do jej naprawienia. W kazdym zaé razie pozwana Wzbogacila sir; bez podstawy prawnej kosztern wnoszqcych pozcw. Stale sis; tak, gdyfz pozwana bezprawmie zadysponowala udzialami powédek W spadku p0 ich oj cu E. S. (2). W sklad masy spadkowej wchodzila nieruchomoéé zbyta W 2001r. przez pozwanq i osobo trzeciq za lqczna, sumo 41l2504,l]0 '21:, po uprzednim otrzymaniu zaliczki W Wysokoéci 400000,00 Z1. Pozwana otrzymaia z togo tytulu 2998753,00 Z1. Udzialy kazdej _z powodek W masie spadkowcj po ich ojcu WYIIOSZE} 3/’16, co daje sumo 210849,82 2% na kazdq z nich. Odsetek powodki zazgdaly od dnia otrzymania przezpozwanq zaliczki ( 7 marca 2000r. ) oraz sumy giownej ( 24 sierpnia 20011: ). Powodki podkroélily, i2 umowa darowizny, laorq dokumentuje akt notarialny z 22 sierpnia 20001". jest niewaina. Kontraktem tym babka powodek J. R. darowala pozwanej udzial spadkowy E. S. (2) (ojca powodek) W spadku po dziadku powodek — E. S. (3) Umowa ta jest fiiewazna, gdyi W chwili jej zawarcia. ojciec powodek nie Z3/L przedmiot umowy darowizny Wchodzil w sklad spadku po _nim, a oferta darowizny zostala zloiona bezterminowo. Zdaniem powodek pozwana podstopnie doprowadzila do wykreélenia wzmianki 0 roszczeniach powodek 2 ksiogi Wieczystcj. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosiao oddalenie powodztwa w calosici oraz o zasqdzenie od kazdej z powédek na rzecz pozwanej kosztéw procesu. Zdaniem pozwanej akt notarialny z 22 sierpnia 2000r. jest Wazny, gdyz oéwiadczenie zawierajqce ofertc3 darowizny dotarlo do J. .R. dopiero latem 2000r. Niezwlocznie po tym_ udaia sic; ona do notariusza i owq oferte; przyjegla oraz zawiadomiia owczesnego przedstawiciela ustawowego powodek — K. S. Pozwaria nikogo podstz;p1iie nie elimifiowrfia od dziedziczenia, powodki na biezqco uzyskiwaly informacje o toczqcych sin; postopowaniach. Oferta darowizny zloiona przez E. S. (2) nie stala sic; niewaina Z momentem jego émierci. W dalszej czegéci swych rozwaiafi pozwana argumentowala, i2 kwestionowanie W --- STRONA 3 --- przedmiotowym procesie Wainosci W/W umowy darowizny jest W ogole niedopuszczalne ze Wzglodu na tresé art. 365 kpc W zW. z art. 523 kpc. Wskazala, Ze z racji tego, 2e doszio do Wp1SH1'l1E1 pozwanej jako Wlaécicielki W postopowaniu Wieczystoksiogowym do ksiogi Wieczystej, to W niniej szym postegpowaniu korzystajq te orzeczenia z powagi rzeczy osqdzonej. Z ostroinosci procesowej pozwana podniosla zarzut przedawnienia roszczefi powédek na podstawie art. I17 kc, WZg1Qd!1i6 — 4422 § 1 kc. Strona pozwana dowledzialfa sis o szkodzie i osobie zobowiqzanej do jej naprawienia najpoiniej W 2002r., gdyz W tym Whénie okresie Wytoczyla powodztwo o uznanie za niewaznz; W/W umowy daxowizny. Pozwana podlqeélfia, i2  jej zdaniem — W niniejszej sprawie brak jest przeslanek, ktorc uzasadnialyby oddalenie zarzutu przedawnienia na podstawie art. 5 kc. S:gd ustalil, co nastgpuje: Dziadek powodek E. S. (3) byt W ‘/2 wspolwlaécicielem nieruchomosci po1o2onej W T. przy. ul (...), dla ktorej obecnie prowadzona jest ksiqga Wieczysta KW (...); Na toj nieruchomosci znajdowal sio dworzec autobusowy (...). Nieruchomoéé ta na skutek decyzji administracyjnej z 25 maja 19591: zostaia Wywiaszczona i przeszla na Wiasnosé Skarbu Pafistwa. (okolicznosci bezspome ~ k. 212, 97, a takze decyzja  k. 19 W aktach KW nr (...) SR W Toruniu ) ' Dziaclek powodek E. S. (3) zmafl 9 czerwca 1962r. Spadek po nim nabyli Zona J. S. (2) (poiniej J. R.) W 2/8 czqsci oraz dzieci: L. (pozwana) i E. S. (2) (ojciec poWodek) kazde po 3/8 czosci. (okolicznoéci bezspome — k.212,97, a takie doWod: postanowienie Sqdu Powiatowego W Toruniu z 29 stycznia 1965f. — k. 16 W aktach KW nr (. . .) SR W Toruniu ) W dniu 17 maja 198411, przebywzljjqt: poza granicami Polski E. S. (2) darowal caly swéj udzia1 przypadajqcy mu W spadku po ojcu na rzecz swojej matki J. S. (2) Z zalagczonego odpisu aktu notarialnego wynika, ze fotokopia jest zgodna z 013/ginalem i stanowi pierwszy Wypis aktu udzielony E. S. (2). (okolicznoéci bezsporne — k. 212, 97, a takze doWod: uwierzytelniony notarialnie odpis aktu notarialnego — k. 2930 akt KW nr (...) SR W Toruniu)  __,_ E. S. (2) vwocii do Poiski W listopadzie 19841‘. Przywiozl Wypis aktu notarialnego =2 1 9841'. A (dowod; zeznania éwiadka K. S. protokéi elektroniczny rozprawy z 16.07.2013r. 01:27:39, zeznania swiadka C. S. protokoielektroniczny rozprawy z 16.0'Z.2013r. 02:00:36) --- STRONA 4 --- W lipca 1984r. E. S. (2) Wys1a1 z poczty W H. odpis tegoz aktu swej matce J. R. (dowodg zeznania éwiadka K. S. protokol elektroniczny rozprawy z 16.07.2013r. 01:27:39) W domu J. R. Wraz z innymi dokumentami by1 przechowywany odpis aktu notarialnego. (dowod; zeznania powodek E. S. (1) pr0toko1 eloktroniczny rozprawy Z 18.10.2013r. 00:13:28 i J. S. (1)protokc31c1ektroniczny rozprawy z 18.10.2013r. 00:35:51) E. S. (2) zmari W 6 lutego19881'. Sqd Rejonowy dla Warszawy Pragi 22 grudniga 1989r. orzeki, i2 spadek po nim nabyli z mocy ustawy Zona K. S. w 1/4 czoéci oraz dzieci: C. S., M. S., powodka E. (obecnie J. ) S. (1) i powodka E. S. (1) kazde po 3/16 czcgsci. __ (okolicznosci bezspome ~ k. 212, 97, a takze dowod postanowienie SR dla Warszawy Pragi  k. 18 ) A . Pismem Z 25 czerwca 1990r. J. R. reprezc:ntowana przez adwokata M. P., zloiyla. W Ministerstwie Przemyslu W W. Wniosek o Wszczocie postopowania administracyjnego W sprawie stwierdzenia niewaznosci decyzji administracyjnej z 25 maja 1959r . Do Wniosku bylo dolqczonyoh szesé za1a,cznikow (orzeczenie (...) Z 25.05.'19S9r., postanowienie Sqdu Powiatowego W Toruniu Z 29.07/'.1959r., pismo (...) 2 11.06.1959r., pismo (...) W T. z 12.12.1985r., pismo (...) Z 2.01.19S6r. i decyzja (...) W T. Z 30.06.1987r.), nie bylo Wsrod nich aktu notarialnego z 1984r. (dowéd: akta administracyjne Min. Gospodarki sprawa nr 692/90/R/AM , tom 1, k.6 , tom III k. 3) W dniu 28 lutego 19971‘. doszio do zziwarcia W formie aktu notarialnego umowy zniesienia Wspc'J1W1asnoéci nieruchomosci poloionych W T., objcptych ksiogami Wieczystymi prowadzonymi przez Sad Rejonowy W Toruniu o nr: (...), (...), (...), (...), (...), (...). We Wszystkich tych ksiqgach przed zniesieniem Wsp61W1asno§ci Wpisanymi wspo1W1ascicielalni nieruchomoéci byii: J .R., L. J. oraz K. S. i jej dzieci We Wspoiwiasnosci majqtku spadkowego. 9 (okolicznosci bezsporne, akta KW nr (...) SR W Toruniu k. 5055, koperta k. 127) W pismie 2 dnia 12 marca 1999 roku skierowanym do Ministerstwa Gospodarki pozwana jako za1a,cznik przed1o2y1a kserokopic; aktu notarialnego z 1984r.  (dowodz k. 79 i k. 103 tom III akt administracyjnych Min. Gospodarki nr spraWy 692/90fR/AM) I I . W dniu 22 sierpnia 2000r. J.R. zlozylai W formic aktu notarialnego oswiadczenie o przyjociu oferty darowizny zlozonej przezj niefzyjqcogo juZ Wowczas syna E. S. (2), ktorej --- STRONA 5 --- przedmiotem byl przypaclajapy mu udzia1 spadkowy po sWoim oj_cu, a dziadku powodek — E. S. (3), Wynoszaccy 3/8 spadku. W tym samym dniu i tym samym aktem notarialnym J. R. daroWa1a udzialy przypadajqce jej po mgzu E.S. (3) ( dziadku powédek  2X8) oraz synu E. S. (2) ( ojcicu powodek  3/‘S ) swojej corce L. ( doWod: akt notarialny — k . 18 akt KW nr (. . .) SR W Toruniu, zeznania swiadka K. K. (1) protokol elektroniczny rozprawy z 16.07.20I3r. 00:21 :38) ‘ Prawomocnq decyzjq 2 9 listopada 2000r. stwierdzono niewaznosé decyzji administracyjnej Z 25 maja 1959r. WyW1aszczaja,cej E. S. (2) ze Wspéiwlasnosci nieruchomoéci poloionej W T. przy. L11 (.. .). ( okolicznosci bezsporne  1<. 212, 97, a takze dowod:  décyzja  1<. 19'21 akt KW nr (...) SR W Toruniu) A Dnia 07 marca 20001:. pozwana. L. J. oraz A. K., jako Wspolwiascicielki  kazda U2 nieruchomoéci poiozonej przy ul. (...) W T., zawarly ze (...) sp. 2 o.o. W W., przedwstqpng umowo sprzedazy. Przy zawarciu mowy sprzedaj qce otrzymaiy zaliczka; W kwocie 400000,00 Z1. W dniu 24 sierpnia 2001r. pozwana. L. J. oraz A. K. zbyly przedmiotowa, nieruchomosé (...) sp. z o.o. W W. za 1a,cznq kwotc; 41I2504,00 Z1. Z kwoty tej pozwana L. J. otrzymala sumo 2998'?53,_00 Z1. ( okolicznosci bezspome, patrz tez akt notarialny ~ k. 5456 akt KW nr (. . .) SR W Toruniu , umowa przedwstopna —k. 6671 akt KW~m' (. . .) SR W Toruniu) Pozwana oraz A. S. zaWar1yV 8 grudnia 2000r. przed notariuszem ugode; W mysl ktorej A. S. uznala dhlg Wobec pozwanej na kwote; 320 tys. Z1 i przenios1a na pozwanq celem zwolnienia sic; Z diugu roszczenie 0 przywrécenie Wspolwlasnoéci nieruchomosci ( okolicznosci bezsporno, patrz teZ akt notarialny k. 2425 akt KW 111' (...) SR W Toruniu) W dniu 16 stycznia 2001r. pozwana z1oZy1a W Wydziale Ksia,g Wieczystych Sa,du Rejonowego W Toruniu wniosek  Wskazujqc KW nr (. . .), W ktorym zwracaia sis; o Wpisanie jej jako Wspoiwiascicielki W udziale Wynoszqcym 7/10 czegsci — na podstawie posta.11oWien_ia Sgdu Rej onowego W Toruniu z 29 stycznia 1965r. 0 stwierdzenie nabycia spadku po S. (3), umowy darowizny 2 22 sierpnia 2000r. i ogody z 8 grudnia 2000r. oraz o Wykreslenie Z16j_Z6 ksiogi Wzmianki o roszczeniu o przyWr6cei1ie w1asnoéci— Wpisanego na rzecz l'1'11Q(1Z}’111I1§/I111 powodek jako nastopcow prawnych E.S. (2) W piémie z 9 lutégo 2001r. pozwana zmieniia. --- STRONA 6 --- swéj pierwotny Wniosek W ten sposob, 2e Wniosla o Wpisanie jej i A. S. jako Wspoiwiascicieli W ‘/2 czosci. ( okolicznosci bezspome, patrz tei Wniosek k. 1115 W aktach KW or (...) SR W Toruniu) V Satd Rejonowy W Toruniu pismem z 13 lutego 20011‘. zawiadomil pozwanq oraz powodki o Wykreéleniu roszczenia 0 przyvs/rocerilie W18S1'1OSC1 nieruchomosci. Zwrotne potwierdzenia odbioru powladomiefi W imieniu powodek _oraz pozostaiego rodzefistwa powodek i matki powodek  141uteg0 2001r. pokwitowala pozwana. _ ( okolicznosci bezsporne, patrz tez zawiadomienie i pokwitowania na k. 38, 4041 i 4345 oraz 47 W aktach KW nr (. . .) SR W Toruniu) ' Wiosnq 2002r. (16,17 kwietnia 2002r.) W gazecie (. . .) ukazaiy sin; artykuiy dotyczqce sprzedazy terenu (...) przy ul. (...) W T. . (okolicznoéci bezsporne, patrz kserokopia artykuiu — k. 133) W dniu 13 maja 2002r. K. S. Wraz z matkq J. R. oraz synem M. S. udali sio do kancelarii notarialnoj celom przoczytania akt i sprawdzenia podpisow. (dowod: zeznania éwiadka K. S. protokél clektroniczny rozprawy z 13.01.2014r. 00:38:19) ' _ Pozwem z 20 czerwca 2002r. J._ R. domagala sit; od L. J. zapiaty kwoty 514063,00 Z1 powolujqc sin; na ziozone przed notariuszem oswiadczenie o uchyleniu sic; od skutkow prawnych przyjegcia umowy darowizny W dniu 22 sierpnia 2000r. Powédztwo zosta1o oddalone. ( dowod: —k. 15 akt sprawy I C 1031/02 Sqdu Okrogowego W Toruniu) Pozwem Wniesionym 21 sierpnia 2002r., skierowanym przeciwko pozwanej J. R., powodowie K. S., C. S., M. S. oraz maloletnia E. i E. S. (1) reprezcntowane przez matkq K. S., Wniesli 0 ustalenie nieistnienia umowy darowizny z 20001". L. J. zgiosiia interwencjo ubocznq po stronie pozwanej. (okolicznoéci bezspome, patrz k. 23 i24 i 59 akt IC 1029/02 SR WTor|.1niu) W dniu 30 marca 20041". J.R. zmarla. (okolicznoéé bezsporna) Przed Sqdem Rejonowym W Toruniu toczyla sio sprawa o sygnaturze I C I822/11 z powodztwa M. S., C. S., J. S. (1), E. S. (1) i K. S. przeciwko (...) Spolce z ograniczonq odpowiedzialnoscis, W W. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego W ksiodze Wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sprawa zakoficzyia sir; oddaleniom powodztwa. Sqd --- STRONA 7 --- Okregowy W Toruniu, oddalajqc apelacje od Wyroku sgdu niiszej instanoji, W jego uzasadnieniu stwierdzii, 2e pozwany (...) nabyl skutecznie nieruohomosé, dziaiajqc W zaufaniu do tresci uj awnionej W ksiedze Wieczystej. I ' ( okolicznosé bezsporna, patrz tez k. 39, I22, 184 i 197 W aktach I C 822/ 1 1 SR W Toruniu) . Pozwana W chwili obecnej nadal posiada czeéé pieniedzy ze sprzedaiy dworca. (dowod: zeznania p0zWanej k . 136v) ‘ Sqd zwaiy}, co nastepuje: PoWy2szy stan faktyczny Sad ustalil na podstawie Z6Z113.fi powodek, czeéciowo pozwanej, a takie zeznafi swiadkéw K. S. oraz C. S., W pewnym zakresie zeznafi K.K. ( 1), takze dowodow z dokumentow z akt KW nr (.. .) i nr (...), oraz akt Sqdu Rejonowego W Toruniu W sprawach o sygnaturach: I C I029/02 i I C 822f11 oraz XI Ns 1550/04 i akt administracyjnych Ministerstwa Gospodarki. Wiekszosé okolicznoéci istotnych dla rozstrzygniecia. sprawy bylo bezspofnyoh. Spome byio to kiedy powodki dowiedzialy sie o sprzedazy terenu Dworca (...) przy ul. (...) oraz kiedy matka pozwanej dowiedziala sie o ofercie darowizny z 19841". Said niedai Wiary zeznaniom powodek, Ze o sprzedazy dworca dowiedzialy sie przed émierciq babki J. R., albowiem byly one sprzeczne z pozostaiym zebranym W sprawie materialem dowodowym. Przede Wszystkim. matka powodek K. S. zeznaia, Ze o sprzedazy Wiedziaia 2 telewizji. Z a.rtyku16W prasowych W gazecie (. . .) , ktore pojawiiy sie W kwietniu 2002 r. mozna byio Wyczytaé informacje na temat sprzedaiy dWorca (. . .). Byly to informaoje szeroko dostepne, z“ ktoiymi powodki mogiy sie zapoznaé, zwlaszcza, 2e byiy one ,,stro11a,” W sprawie i powinny byé zainteresowane tego rodzaju publikacjami. O tym, Ze zeznania powédek na temat daty dowiedzenia sie 0 sprzedazy dworca sq niewiarygodne éwiadczy tez okolicznoéé, iz W sierpniu 2002 roku powodki W'yS1Z2[,p11}’ z pozwem przeciwko swojej babce o ustalenie niewaznoéci uinowy darowizny z 20001‘. Z powyzszego materialu dowodowego Wynika, Ze powodki 0 sprzedaiy dworca musiaiy dowiedzieé sie najpoiniej Wiosna, 2002r. W ooenie Sqdu obecnoéé matki powodek 13 maja 2002 r. W kancelarii notarialnej nie byia koiisekwencjq dowiedzenia sie 0 przyjeciu darowizny, lecz Wynikiem dowiedzenia sie "0 sprzedazy dworoa i proba, Wyjaénienia dlaczego mogio si'e tak staé bez udziahi spadkobieroow jej meia. --- STRONA 8 --- Said za niewiaiygodne uznal zeznania pozWanej,.Ze o ofercie darowizny dowiedziaia sie nagle i mialo to miej sce po sporzqdzeniu umowy przedwstepnej sprzedazy dworca. Przede Wszystkim Segd nie dai Wiary twierdzeniom pozwanej, i2 akt notarialny Z 1984r. zostai przywieziony do Polski W latach 90 tych ubieglego Wieku przez nieznanq osoba, a nastepnie zaginql. W tym zakresie Sgd dai Wiare zeznaniom K. S., 2 ktorych W’yI'li1(€:1'iO, Ze E. S. (2) Wracajqc do Polski W listopadzie 19841". przywiozi ze sobg Wypis aktu z 1984r., a Wczeéniej W lipca 1984r. Wysial z poczty W H. odpis tegoz akt|.1 swej matce J. R. i stqd Weszia ona W jego posiadanie. Zeznania K. S. W1}/III zakresie uzupehiiaja, zeznania z1o20ne przeg same powodki oraz éwiadka C. S. Niezgodne Z ziasadami doswiadczenia Zyciowego i zasadami logiki byloby W ocenie Sqdu, aby dokument ten Wkrotce po sporzqdzeniu miai do Polski nie trafié. Celowosé jego sporzqdzenia byiaby niezrozumiala. Zeznania pozwanej odnoslnie Wiedzy o istnieniu oferty darowizny byly niewiarygodne r6Wnie2 2 innego powodu. Lektura dokumentéw znajdujqcych sie W aktach administracyjnych Ministerstwa. Gospodarki pozwalaia bowiem przyjzgé, i2 pozwana 0 istnieniu oferty darowizny Wiedziaia przed maroem 1999r.( nie dowiedziaia sic; o niej dopiero latem 2000r. jak podawaia. W odpowiedzi na pozew), albowiem zaleczyia do swojego pisma datowanego na dziefi 12 maroa 1999r Wiasnie odpis aktu notarielnego z 1984r. W tym kontekscie zeznania. swiadkow K. K. (2) i S. K. na okolicznoéé Wiarygodnoéci zeznafi pozwanej co do jej Wiedzy 0 istnieniu ofert darowizny byiy dla Sqdu nieistotne i nie Wplynely one na ocene Wiarygodnoéoi W tym zakresie zeznafi pozwanej. Z tych samych powodow, Sa,d nie dal Wiary zeznaniom swiadka K.K. (3), odnosnie tego, Ze pozwana doWiedzia1a sie o ofercie isprzedazy krotko przed zawarciem umowy darowizny 2 2000r. choé byé moie faktycznie tak byi przez pozvvana, i jej matke zapewniany. Zeznania swiadka C. S. Sod uznal W caloéci za Wiarygodne. Sqd dal Wiare zgromadzonyrn W S}3I'3W16 dokumentom, W tym dokumentom z akt KW nr (. . .) i nr (. . .), oraz akt Sqdu Rejonowego W Toruniu W sprawach o sygnaturach: I C 1029/02 i I C 822/11 oraz XINS 1550/04, gdyz Zadna ze stron nie kwestionowala ich Wiarygodnosci oraz autentycznosci. Sad réwniez nie znalazl podstaw do podwazania prawdziwoéci tychze dowodow W jakimkolwiek stopniu. _ Nie Wszystkie okolicznoéci Wynikajqce z zeznafi stron oraz swiadkow Sqd uwzglednii ustalajqo stan faktyczny, okolicznosci nieistotne dia sprawy VV}'I111<8.j&}C€ 2 zeznafi tydhze osob nie legiy u podstaw ustalefi dokonanych przez Said. --- STRONA 9 --- Przechcdzqc do meritum sprawy, W pierwszej kolejncéci nalezalo rczwazyé czy zgkaszone W pozwic rcszcnic 0 zaplatc jest przedawnionc, albowiem pozwana pcdni0s¥a taki zarzut. W ocenie Sqdu podstawq prawnq dochodzonego przez powédki roszczcnia rnégl byc cc najwyzej art. 405 kc. Zdaniem Sqdu zebrany materiai dowody nie dawal podstaw do przyjccia, Ze pozwana przyjmujqc 0d swcj matki darowiznc, a nastcpnie sprzedajqc uzyskany od nie udziai W nieruchomoéci  dopuécila sic czynu niedczwolonego. To nie pozwana ,,wyc1iminowa%a” spadkobiercéw E. S. (2) od dziedziczenia, a J. R. Zgcdnie z aft. 118 kc, jefaeli przepis szczegélny nic stanowi inaczej, tcrmin przedawnienia wynosi dziesicc lat, a dla roszczeli 0 éwiadczcnia okrcsowc craz zwiqzmlych z prcwadzcnicm dzialalnoéci gospodarczej —trzy lata. '  Stocownic do art. 120 § 1 kc, bieg przedawnicnia rozpcczyna sic 0d dnia, W ktérym roszczenic stale sic wymagalne. Jezeli wymagalnoéc rcszczcnia zalczy 0d pcdjccia okrcéloncj czynnoéci przczuprawnioncgo, bicg tcrminu rozpoczyna sic cd dnia, w ktérym roszczenie staloby sis; wymagalne, gdyby uprawniony podjql czynnoéé W najwczeéniej moiliwym terminie. Wyciagalnoéc roszczenia 0 zwrot korzyéci nastcpuje 0d chwili uzyskania wzbogacenia i 0d tcgc momenta liczy sic bieg terminu przedawnicnia. roszczcfi. (W. Dubis, E. Jarofi, Odsetki za opéénienie co do nienaleznelgo s'w1'adczem'a, Rejent 2000, nr 1, s. 90.) W tym miejscu Sqd chciaiby takiev wskazaé, Ze zdanic drugie art. 120 § 1 kc nie utozsamia pcczqtku bicgu tcrminu przedawnienia z dniem podjccia okreélonej czynnoéci przez uprawnionego. Wezwanic dluznika przez Wierzyciela do‘ spelnicnia éwiadczenia jest czynnoéciq 0 ktérej vmowa W art. 120 § 1 zdanie 2 kc. Zdaniem Sqdu ustawodawca ode1wa% fakt samego wezwania, 0 jakim mowa W art. 455kc, od poczqtku biegu terminu przedawnienia, lqczqc poczqtek biegu tego terminu z dniem, W kt<:'Jrym wierzyciel még} W obiektywnic mozliwym najwczcénicjszym tcrminie tcgo dokonaé. Gdyby powiqzaé poczqtck biegu terminu Iprzedawnieni:3. 2 faktem wezwania do zapiaty doprowadzilcby sic do sytuacji, w ktérej w istocie to wierzyciel podejmowalby dccyzjq '0 tym kiedy roszczenie ulegnie przedawnieniu, a tym samym prowadziloby to to obejsicia zakazu skracania czy przcdluzania terminéw przcdawnienia .0 ktérym mowa W art. 119 kc. Bicg tcrminu przedavmienia rozpoczyna sic, choc roszczcnie nie jest jeszcze wyrnagalne. ( tak §e2 A.Jcd1ifiski W --- STRONA 10 --- komentarzu do art. 120 kc z 2012r. poz. nr 9 W systemic Lex). Ta1<2e Sad Najwyzszy W Wyrcku z 16.11.1995r. II CRN 156/95, Lex nr 287/39, WSi(8.Z3i€, Ze jesli Wymagalnosé roszczenia zalezy 0d zafakturowania przerwanych prac przez Wykonawcc, to bieg terminu przedawnienia nalezy liczyé 0d dnia, W ktérym roszczenie staloby sic wymagalne, gdyby Wykonawca zafakturowal prace W najwczesniejszym mozliwym terminie. W kolejnym Wyroku z 24.04.2003r. Sad Najwyiszy W sprawie I CKN 316f01 Lex nr 112177, Wskazal, Ze bieg terminu przedawnienia Wynikajacego z zobowiazania bezterrninowego rczpcczyna sic W dniu, W ktérym éwiadczenie powinno byé spelnione, gdyby Wierzyciel Wezwal dluznika dc Wykcnania zoiaowiazania W najwczesniej mozliwym terminie, niezaleznie 0d swiadomosci uprawnionego co do przyslugiwania. mu roszczenia. W uzasadnieniu Wyrcku (przywoianego W uzasadnieniu jako ostatni) Sad Najwyzszy Wskazai, Ze istotne jest uwolnienie diuinika od niepewnosci trwajacej nieograniczony czas co do swej sytuacji prawnej, gdyz Wierzyciel m02e pcdjaé czynnosé od ktérej zalezy Wymagalnoéé roszczenia pc up1yWie bardzo dlugiego ckresu od powstania zobcwiazania. np. po dwudziestu czy trzydziestu latach. Poglad W}’1‘8.ZOHy przez Sad Najwyzszy W Wyroku z 24.04.2003r. W sprawie I CKN 316.101, zostal te2 zaaprobcwany przez Malgorzatc PyziakSzafnicka (W kcmentarzu 2 2009r. dc art. 120 kc poz. nr 6 W systemic Lex). Zdaniem Sadu, zebrany W sprawie material dowodowy pczwalal przyjaé, Zc zarzut przedawnienia roszczenia zgloszony przez pozwana jest zasadny. Nie nasuwa Watpliwosci, 2e powédki 0 sprzedazy dwcrca dowiedzialy sic co najmniej Wiosna 20021‘. i najpéiniej 0d tej daty nalciy liczyé 10 letni termin przedawnienia roszczenia. Pozew W sprawie zcstai 21020113‘ 11 grudnia 2012 rcku, a wicc p0 uptywie tenninil przedawnienia. Z tej przyczyny pcwcdztwo nalezalo ccldalié. Na bieg terminu przedawnienia nie mial Wplywu fakt odebrania przez pozwana W wydziale ksiag Wieczystych zawiadomiefi 0 wykresleniu roszczefi powédek W dniu 14 lutegc 2001r. Od Wiosny 20021". powédki mogty Wicdzac 0 zawartej umowie darowizny i sprzedazy dworca zweryfikowaé faktyczny stan rzeczy poprzez Wglad do ksicgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomosci przy ul. (. . .) W T. Strona. powodcwa nie Wykazala, zgodnie z dyspozycja rat. 6 kc, aby bieg terminu_ przedawnienia nie rozpoczal sic, a rozpoczcty ulegl zawicszeniu. Sad roiwazal takie rnozliwosc zastosowania W sprawie art. 5 kc. Przyjmujc sic, tak W crzecznictwie jak i dcktrynie, 2e sad mote uznaé zgloszony zarzut przedavmienia za sprzeczny 2 zasadami Wspétzycia spolecznego W ,,wyja,tk0Wych okolicznosciach”, ,,szczeg6111ie drastycznych okolicznosciach” i ,,zupc1nie Wyj atkowc”. _D0 naduzycia prawa --- STRONA 11 --- poclmiotowego dcchodzi, gdy W konkretnych okolicznosciach pcclniesienie przez pczwanego zarzutu przedawnienia pozostaje W sprzecznosci z zasadami W'sp6lZycia spciecznego. Zasady Wspéizycia spciecznego W rozumieniu art. 5 kc sa pojcciem pozostajacym W nieroziacznym zwiazku z caloksztaltem okolicznosci danej sprawy i W takim caloscicwym ujcciu Wyznaczaja podstavq/, granice i kierunki jej rozstrzygniccia W Wyjatkovwch sytuacjach, ktére przepis ten ma na Wzglcdzie. Dlatego do zastoscwania {ego przepisu konieczna jest ocena caloksztaltu szczegéinych okoiicznosci danego rozpatrywanego W}"p8.di(1.I W scisiym powiazaniu naduzycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. Na treéé zasaci wspéizycia spolecznego skladaja sic elementy etyczne i socjologiczne, ksztaltcwane przez oceny moraine i spoieczne. Kierunki rozwoju zasad Wspcizycia spolecznegc Wyznaczaja rozwijajace sic stosunki spoieczne i spoiecznogospcdarcze (Piasecki K. Zakamycze 2003r., Kodeks cywilny. Ksicga pierwsza. Czcsé cgélna. Komentarz, Zakamycze, 2003). Zdaniem Sadu W okolicznosciach niniejszej sprawy brak jest pcdstaw do uznania, iz podniesienie przez strcnc pozwana zarzutu przedawnienia stanowi naduzycie prawa. Powcdki W ogcie nie powolaty sic na naruszenie przez pozwana zasad Wspcizycia spciecznego. W ocenie Sadu na. powcdkach spoczywai ciczar udcwodnienia istnienia konkretnych zasad Wspéizycia spoiecznego, ktére sprzeciwiaja sic uwzglcdnicniu przez Sad zarzutu przedawnienia roszczenia ( art. 5 kc). W ocenie Sadu pozwana mcgia W chwiii przyjmowania darcwizny 0d matki i dckonywania nastcpnie sprzedazy nieruchomosci poiozcnej W T. przy. ul (. . .) firmie (. . .), pozostawac W przckonaniu, Ze podejmowane przez nia dzialania pozostaja W zgcdzie z obowiazujacynii przepisy prawa. W przekonaniu 0 tym, 2e zaréwno matka pozwanej jak i ona postcpuja zgodnie z prawem utwierdziia jc osoba zaufania publicznego  nctariusz spisujac kolejne akty notarialne. Poza tym takze pelnomocnik pozwanej, a nawet Sad Rejonowy W Toruniu W uzasadnieniu Wyroku Z 27 lutego 2012r. wydanego W sprawie I C 822;’ 11 uwazali, 2e przyjccie ofert darowizny zloionej przez E. S. (2) przez jego matkc bylo prawnie dopuszczalne. Gdyby W sprawie nie doszio do przedawnienia, powcdztwo W ocenie Sadu nie podlegaioby oddaleniu. Zdaniem Sadu po upiywic 16 lat 0d zloienia oferty darowizny nie magic skutecznie doj sé do przyjccia tej oferty przez J. R. Darowizna jest umowa, 0 czy éwiadczy Wyrainie okoiiczncsc, 2e do jej powstania potrzebne jest stosowne uzewnctrznienie Woii przyjccia éwiadczenia przez osobc bcdaca, adresatem cswiadczenia Woli darczyficy. O tym, Ze darowizna jest u1_n0Wa slwiadczy tez --- STRONA 12 --- brzmienie art. 838 § lkc. Przejaw Woli osoby obdarowanej jest przeslanka sine qua non doj scia do skutku umowy darowizny (tak tez Leopold Stecki ,,DaroWizna” TNOIK 1998r, k. 18). Przepisy kodeksu cywilnego dotyczace umowy darowizny — altykuty od 888 do 902 kc nie reguluja kwestii zwiazanych Z tym co dziejc sic W sytuacji, gdy oswiadczenic darczyiicy zostaje ziozone, ale zanirn zostaje przyjcte przez 0bdaroWanego darczyfica umiera. Zgodnie Z art. 62 kc oswiadczenie Woli , ktore ma byc z1oZone innej osobie, nie traci mocy Wskutek tego, ze zanim doszlo do tej osoby, skiadajacy je zmart lub utracit zdolnosé do cvzynnosci prawnych, chyba, Ze co innego Wynika z tresci oéwiadczenia, z ustawy Iub okoiicznosci. ' 4 Przepis ten stanowi lex specialis W stosunku do innych przepisow regulujacych kwestic oswiadczefi Woli, jesli chodzi o skutki zwiazane ze srniercia skiadajacego oswiadczenie Woli. Zgodnie z trescia wfw przepisu ziozone oéwiadczenie Woli nie traci moey mimo tego, Ze oferent zmarl zanim oswiadczenie to dotario do drugiej strony. W art. 62 kc ustawodawca W sposob odmienny uregulowal bowiem kwestic smierci oferta, ktora nie powoduje utarty mocy ztozonego oswiadczenia Woli. Wydaje sic, Ze W pozostalym zakresie skutki ziozonego oswiadczenia Woli nalezy interpretowaé zgodnie z ogolna Wykiadnia przewidziana W art. 66 § 1 i 2 kc. StosoW11ie do § 2 art. 66 kc in fine, zioicona 0f6I_"t8. przestaje Wiazaé Z upiywem czasu, W ktorym skladajqcy ofertc mogl W zwyklym toku czynnosci otrzymaé odpowiedi Wysiana bez nieuzasadnionego opdinienia. W ocenie Sadu, intencja ustawodawcy, ktory wprowadzii przepis art. 62 do kodeksu cywilnego, bylo zapewnienie stabilnosci i bezpieczefistwa obrotu gospodarczego. Takie zatozenie bcdzie speinione tyko Wtedy kiedy pfzyjccie oferty nastcpuje W rozsadnym czasie (bez uzasadnionego opoinienia), co nie spowoduje powstania Watpliwosci co do rzeczywistego sensu i pravmych skutkow dokonanych po znacznym upiywie czasu przesunicc majatkowych. Celem bowiem swiadczenia darczyficy jest dokonanie przysporzenia do majatku obdarowanego, ktory istnieje W okreslonym czasie, Uznanie, 12 przyjccie oferty darowizny moze skutecznie nastapié po znacznym uplywie czasu, z pewnoscia, burzy stabilnosé stosunkow majatkowogospodarczych. Nie mozna zapomnieé przeciez, it strona umowy darowizny moie byé takze osoba prawa. W takiej sytuacji brak byloby pewnosci czy konkretny sktadnik maj atku darczyiicy viyszedl z jego majatku na skutek przyjccia oferty, czy jeszcze nie. Uznanie, i2 skuteczne jest przyjccie ofeity po znacznym uplywie czasu od jej ztozenia, spowodowatoby, Ze W obrocie gospodarczym istnialby stan zwieszenia, co Wydaje sic ‘bye sprzeczne z zalozeniami ustawodawcy. Gdyby cclem ustawodawcy bylo inne uregulowanie W przypadku darowizny kwestii pozostawania W mocy oferty, mimo smierci --- STRONA 13 --- skladajacego ofertc  z cala, pewnoécia daiby temu Wyraz W tresci przepisow dotyczacych umowy darowizny. Kierujac sic powyiszym, Sad uznai, iz ztoiona oferta przestata Wiazaé albowiem nie zostala przyjcta. bez nieuzasadnionego opoinienia. Przestata Wiazaé jeszcze za Zycia ojca powodek E. S. (2) Od momenta spisania aktu notarialnego zawleraj acego ofertc darowizny do chwili smierci ojca powodek mincly 4 lata. Byl to Wystarczajacy okres, aby J. R. 2102)/la stosowne oéwiadczenie 0 przyj cciu darowizny, gdyby tylko chciaia tak uczynié. W Wyroku z 3 listopada 2010 roku (V CSK 148/ 10, LEX nr 787017) Sad Najwyzszy WSi{E1Z8.i, Ze rozporzadzenie rzecza cudza nie jest niewaine. Zasada nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet oznacza, 2e nikt nie moze przeniesé wiccej praw niz sam ma. Stad tez kupujacy nie nabywa Wiasnosci jezeli nie miat jej sprzedawca. Dlatcgo umowa Sprzedaiy nieruchomosci zawarta przez osobc niebcdaca Wtascicielem nie WyWoh1je skutku rozporzadzajacego, jednakze brak po stronie sprzedawcy przymiotu Wtasciciela nie Wplywa na Waznosc czynnosci zobowiazujacej. Dla zawarcia umowy o skutkach obligacyjnych ustawa nie Wymaga bowiem, aby zbywcy przysiugiwalo prawo do rzeczy. Sad Najwyiszy Wskazai, Ze zasada bezskutecznosci nabycia od osoby nieuprawnionej doznaje przetarnania W odniesieniu do ruchomosci, W razie powstania okolicznosci przewidzianych W art. 169 § 1 kpc, a W odniesieniu do nieruchomosci  W razie istnienia podstawy do stosowania art. 5 ustawy o ksicgach Wieczystych i hipotece (tekst jednoi. Dz. U. z 2001 r. NI 124, poz. 1361 ze zm.). W realiach niniejszej sprawy naleialoby przyjac, 2e matka pozwanej nie byia uprawniona do rozporzadzenia udziaiem E. S. (2), ktory posiadai W niajatku nspadkowym po swym ojcu E. S. (3) Tym samym pozwana nie mogia W dalszej kolejnosci udziatem tym dysponowaé. Skoro jednak do zawarcia umowy sprzedazy nieruchomosci doszlo, to umowa ta choc Wa2".na W tej czcéci mogtaby bye bezskuteczna. Jednakze jak Wczeéniej Sad Okrcgcwy WS1(E1Zfli, zasada bezskutecznoéci nabycia przez firmc (...) tegoz spornego udzialu, ZOS1€tiE1 przelamana wobec zaistnienia podstaw do zastosowania art. 5 ustawy o ksicgach Wieczystych co przesadzii Sad Rejonowy W Toruniu W sprawie I C 822/11. Skoro nie byto mozliwym przyjccie oferty darovvizny zloionej przez E. S. (2) 16 lat po jej ztozeniu, a 12 lat po smierci sktadajacego. ofertc nalezaloby przyj aé, Ze udziat W masie spadkowej jaki E. S. (2) odziedziczyl po swym ojcu, Wszcdi Wraz 2 chwila, smierci E. S. (2) do masy spadkowej po nim. Tym samym J. R. nie byia uprawniona do dysponowania udziatem W przedmiocie nalezacym do spadku po jej zmarlym synu. Poniewaz jednak to uczynita, a pozwana L. J. W drodze darowizny od rnatki uzyskala odpoWiadajaca Wartosci --- STRONA 14 --- udziaiu spadkcwego pc E. S. (2), korzysé rnajatk0Wa pcwinna byia rozliczyc sic z tegc tytulu ze spadkcbiercami swego brata a powcdkami W niniej szej sprawie. Pozwana stata sic bezpodstawnie Wzbogacona ich kosztcm — art. 405 kc, a jak Wynika Z jej zeznafi czcsé pienicdzy uzyskanych za sprzedazy nadal pcsiada. Oczywiscie Wirmo tak sic stac, gdyby roszczenie powédek Wczesnicj nie ulegio przedawnieniu, c czym Wczesniej byla juZ mowa. Majac na uwadze powyzsze, powodztwo na podstawie art. 120 kc podlegatc oddaieniu. O kcsztach prccesu Sad crzekl na podst. art. 102 kpc. Sad uznal, Ze sprawa miala precedensowy charakter, gdyby nie uplyw tenninu przedawnienia roszczenie powodek W ccenie Sadu pcdlegaicby uwzglccdnieniu. Sytuacja materialna pcwodek byla przedmiotem analizy na etapie Wnoszenia sprawy do Sadu. Powédka E. S. (1) zcstaia czcscicwo zwclnicna od kcsztow sadowych, zas druga z powodek — J. S. (1) choc zwclnienia takiegc nie uzyskaia, nie dyspcnuje takim majatkiem jakim pozwana dzicki dckonanej transakcji Z firma (...). Dyspropcrcja W sytuacji materialnej stron nie byla dla Sadu obojctna przy Wybcrze zasady I rozliczenia poniesionych przez strony kosztcw prccesu. Zastcscwanie art. 102 kpc W ckoliczncsciach niniejszej sprawy byio W ocenie Sadu sprawiedliwe i siuszne.  Kcsztami sadcWy1ni,'od ktcrych zwolniona. byla pcwodka E. S. (1) Sad cbciaiyi Skarb Pa.fistWa art. 101ust. 1 W zw. 2 art. 100 ust. 1 ustawy 0 kosztach sadowych W sprawach cywilnych.