Postanowienie alizowane Wyzej. Zdaniem Sadu jednak o ile pewod niewatpliwie przebywal W Warunkaeh odbiegajaeyeh od

--- STRONA 1 ---    ' . dusiepie Ha pwgsg;\!_|;§E H51,;‘)|'Y I dflla I E éin am Sygn. 31¢ III c 2?1/03 (10i|'1if.‘fl'i‘l3CIipUbi;C2fie}DZ'g'fl2POz'“g ‘P ' ' przekazanu iniorma¢d¢ Qubmna "I Immfe dnkumeniu lub w farrme przelwnrzonel W Y R 0 K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKEEJ %LO H/Lou _______M .................. “ " awe Dnia 1 grudnia 2010 r. (M/@_ lm Z;1;nj££§iL i/Y Sqd Okrogowy W Warszawie Wydziai III Cywilny  W Sldadzie ' "" ' ' ;1dr95 vxnroskodawc! Przewodniozapy SSO Dorota Trautman Protokolant: protokolant sqdowy  staiysta Mariusz Zorawski po rozpoznaniu W dniu I grudnia 2010 1'. W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa R. D. przooiwko Skarbowi Paristwa  Centralnemu Zarzqdowi Sluiby Wioziennej 0 zapiato 1. _ powodzlwo oddala; 2. nieuiszczone koszty sqdowe przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa; nie obciaga powoda obowiqzkiein zwrotu pozwanemu kosztow zastegpstwa procesowego ‘n ygg. akt Ill C 2?lr’09 F/15*‘ Uzasadnienie Pozwem wniesionym W dniu 16 marca 2009 roku przeciwko Skarbowi Pafistwa Centralnemu Zarzqdowi Siuiby Wiqziennej R.D. domagal sis; zasqdzenia na swojq rzeoz kwoty 100.000 zi tytuiem zadosiituczyliieliia Z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu do dnia zapkaty za poiiizajape i nioiudzkie traktowanie W jeclnostkach penitenojarnycli, W ktorych byi osadzony, naruszenie dobra osobistego w postaci godnoéoi, zdrowia i prawa do intymnoéci. W uzasadnieniu powod Wskazai", Ze przebywai W przeludnionych celach, W ktoryoh brak byio naiezyoie oddzielonyoh od pomieszozeli mieszkalnych kagikéw sanitarnyoli, brak dostqpu do zajqé kulturalno  oéwiatowyoh, brak dostxgpu do ksztaicenia zawodowego, brak wiaéoiwych warunkéw sanifamyoh i higienioznyoh, brak Wiaéoiwej opieki modyoznej, brak _ stosownego wyposaienia cel mieszkalnyoh. Swoje roszozenia powod wiagai 2 pobytern W Areszoie éledozym M., Zakiadem Karnym W Z., Areszcie Sledczym W K., Areszcie §ledczy1n B., Zakiadzie Karnym W C., Areszcio 8ledozy1n G., Zakiadzie Karnym W K., Zakiadzie Karnym W L, Areszcie 8ledc2.y1n S. (pozew  k. 23, pismo procesowe  k. 44  50, k. 51  62). W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Pafistwa wniosi o oddalenie powodztwa W oaioéoi oraz zasqdzeliie od powoda kosztow zastcgpstwa procesowego (k. 8?91). Postanowieniem 2 dnia 7 ozerwoa 2010 roku Sqd ustalii, ii Wiaéoiwym okreéleniem strony pozwanoj jest Skarb Paiistwa  Dyrektor Generalny Siuiby Wiqziennej (k. 9?). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny. R.D. przebyvyai W nastopujapych jednostkach penitencjarnych: _ .  W Areszcie Sledczym M.  W okrosaoh: od dnia 2 sierpnia 1996 roku do dnia 20 sierpnia I996 roku, od dnia 18 marca 1999 roku do dnia 19 paidziernika 2001 roku, od dnia 3 czerwca 2003 roku do dnia 15 lipca 200'? roku, od dnia 5 stycznia 2005 roku do dnia 14 lutego 2005 roku, od dnia 14 wrzeénia 2006 roku do dnia 11 paidziornika 2006 roku, od dnia I8 kwietnia 200? roku do dnia 5 lipoa 2007 roku, _  W Areszcie él6dCZ)/H1 G. W W.  W okresie od dnia 3 sierpnia 2005 roku do dnia 14 Wrzeénia 2006 roku,  W Aroszoie §iedczym B.  W okresaoh: od dnia 14 lutego 2005 r. do dnia 10 marca 2005 roku oraz od dnia 23 kwietnia 2008 roku do dnia I I wrzeénia 2008 roku, W Zaldadzie Karnym W L.  W okresach: od dnia 1 lutego 200? roku do dnia 18 kwietnia 2007 roku oraz od dnia 5 lipca 2007 roku do dnia 9 kwietnia 2008 roku,  W Zakiadzie Karnym w K.  W okresaoh: od dnia 11 paidziemika 2006 roku do dnia 30 stycznia 200? roku oraz od dnia 1 1 Wrzeénia 2008 roku do dnia 24 lutego 2004 roku,  W Areszcie 81c‘sdczym S. w okresachz od dnia 10 kwietnia 2008 roku do dnia 23 kwietnia 2008 roku oraz od dnia 25 lutego 2009 roku do dnia chwili obecnej (pisma i zestawienia zjednostek penitencj arnych  k. 1 14, k. 1 15  1 I6, k.l I9, k. 152  154, k. 160, k. 173, k. 238). _ Obeony Ipobyt powoda w jednostkach penitencjarnych niejestjego pierwszym. Powod, poczqwszy od 1996 roku W roznyoh okresach czasu,’ przebywai _iu2 kiikakrotnio wjednostkach penitencjarnych, takie innych nii powyiej wymionione. Powod przebywai zatem jeszcze W Areszcie §iedczym w K. , Zakladzie Kamym w Z. i W Zakiadzie Karnym W C. (bezsporne). Podczas pobytu We wskazanych jednostkach powod nie zgiaszaI skarg i Wnioskdw odnoénio Warunkow bytowyoh panuj apych W tych jcdnostkach penitencj arnych. We wskazanych jednostkaoli powod przebywai w celach, W ktoryoh powierzchnia mieszkalna byia mniejsza niZ 3 m2 na osobo (zoznania powoda  k. 308  309).  W Zakfadzie Karnym W L. R.D. przebywal Wcelach, w ktorych powiorzohnia mieszkalna byia mniejsza niz 3 ml na osobo. Dyrektor Zakiadu Karnego informowai o tym fakcie w1"a§ciwego sqdziego penitencjamego. Podczas pobyru W tej jednostce powod odbyi terapie; dla osc5b uzaleinionych, rniai rnozliwoéé systematycznego korzystania ze éwietlicy i zbioréw bibiiotecznyoh, a takie moiliwoéo uozostniczenia W zajqoiaoh sportowych i kulturalno  o§WiatoWyoh. R.D. odbywal karo W systemic zwykiym, nie przejawiai Woli udziahl W systemic programowanego oddziaiywania. .CBIE%.II1I6SZ_I{211l'l6 w tej jednostce penitencjairnej wyposaione sq W kapiki sanitarne oddzielone od pozostaiéj czqéoi celi, zapewniajaga osadzonym intymnoéé. Zakiad zapewnia podstawowy, zgodny z --- STRONA 2 --- oboWia,zi:j'a;cyi"n przepisami sprzqt kweterunkowy, ktéry czestojednakjest zuiyty i Wyrn aga naprawy bstdi Wym iany (k. 106  107, k. 108,.k. 1 10.113, zeznania powoda  k. 308 v.). W Zakladzie Karnym W K. R.D. przebywal W pawilonach A. i B., W celaoh W ktoxych powierzohnia mieszkalna byla mniej sz_a nii 3 mg na osobe. Dyrektor Zakladu Karnego informowal o tym fakcie Wlaseiwego sedziego penitenejarnego. Cele, W ktorych przebywai osadzony wyposaione byly W odpowiedni, zgodny z obowiqzujateymi przepisami sprzet kwaterunkowy, kapiki sanitame byly oddzieione od czesci mieszkalnej celi parawan em Wykonanym 2 kqtownika metaloWego Wypelnionego plytq piléniowaé o Wysokoéci 2 m. Cele Wyposazone sq W przewody Wentylaoyjne poddawane przeglqdom kominiarskim, jednostka penitencjarna zapewnia opieke medyoznq i stomatologicznq. Osadzony mial moiliwosé kotzystania Z bibliotekii swietliey, zajeé kulturalno — oslwiatowych i sportowyoh. Powod nie zglaszal iadnych skarg do Administracji jednostki zwiqzanych z Warunkami odbywania kary pozbawienia Woinosoi (k. 116  118, k. 119, wykaz pomieszczefi  k. 120123, zarzqdzenia  k. 125  140, pisma Dyrektora Z. K. k. 141  143, notatki  k. 146 150). Podczaszpobytu w Areszcie éledczym M. R.D. przebywal W celach, W ktorych powierzchnia mieszkalna byla mniej sza niz 3 m na osobe. Dyrektor Zakladu Karnego informowal o tym fakcie wlaéciwego seclziego penitencjamego. W jednostce penitenejarnej funkcjonuje swietlica, organizowane sa, zajecia kulturalno oswiatowe. Cele mieszkalne wyposaione sq w odpowiedni sprzet kwaterunkowy, zgodnie z obowiqzuj apymi przepisami. Sprzet kwaterunkowy nie jest nowy, poszczegolne sprzety sq czesto zuiyte, wymagajq naprawy bqdi Wyiniany. Cele, W ktoryoh przebywa1 osadzony posiadaly Wyodrebnione i Wydzielone od czesci mieszkalnej kapiki sanitame bqdi kqciki sanitame Wydzielone parawanami (pismo Aresztu sledczego k. 152  159, zieznania powoda k. 3 09). W Areszcie Silledcz}/111 G. R.D. przebyWa1 W celach W ktorych powierzchnia mieszkalna byla mniejsza nifa 3 mg na osobe. Dyrektor Zakladu Karnego informowal 0 tym fakcie wlasciwego sedziego penitencjarnego (pisma Dyrektora Aresztu  k. 162  164, zarzqdzenia  k. 164  169, informacja  k. 172). Podozas pobytu W Areszeie Sledozym S. R.D. przebywal‘ w celach W ktéryoh powierzclmia mieszkalna byla. mniej sza nit 3 mg na osobe. Dyrektor Zakladu Kamego informowal 0 tym fakcie Wlasciwego sedziego penitenej arnego, Wydawano W tej sprawie stosowne zarzqdzenia Wewnetrzne. Cele W tej jednostoe penitencjarnej Wyposaione sqW zgodny 2 przepisami prawa sprzcgt kwaterunkowy, ktory jest sprzetem uzywanym, czasem zniszczonyrn, o nieodpowiedniej jakosoi. R.D. zglaszal skargi dotyczqce jakosci sprzetu kwaterunkowego, ktére W trakoie postepowafi Wy_'1as11iajz;e},'e11 zostaly uznane za bezzasadne. Osadzony podjql starania majape na oelu podjecie ksztaloenia. Odrnowna odpowiedi Administraoji Aresztu 81edczego podyktowana byla nadmiemq iiozba ehetnych, ograniezeniami stosowanymi W stosunku do osob tymczasowo aresztowanyoh, a takie postawq osadzonego, ktory nie przejawial Woli oclbywania kary W systemie programowego oddzialywania. Od czasu, W ktoryrn osadzony zostal przetransportowany do jednostki nie organizowano kurs6W zawodowych (pisma Dyrektora Aresztu i zarzqdzenia  k. 242  245, odpowiedzi na skargi i pisma vvyjaéniajape k. 6780, k. 246251). Podczas pobytu W zakladzie Karnym W W. i Zakladzie Karnym W L. osadzony, pomimo skiadania Wnioskow i skarg, nie zostal zakwalifikowaliy do udzialu W kursie zawodowym z uwagi na zbyt duzq liozbe chetnyoh (k. 68  69, zarzqdzenia ~ k. 243 245, pismo  k. 244, pismo  k. 247  248, k. 250  251). Podczas pobytu W Areszoie éledczym B. R.D. przebywai W celach W ktoryoh powierzchnia rnieszkalna byla mniejsza niz 3 ma na osobe. Dyrektor Zakladu Kamego informowal 0 tym fakcie Wlasciwego sedziego penitencjarnego. W kazdej z. Wymienionyoh cel znajduja, sir; oddzielone murem od pomieszczenia mieszkalnego kagziki sanitarne, Wyposaione W zaslonki z nieprzejrzystego tworzywa sztucznego. Cele Wyposaione sq standardowo, kaz'dy z osadzonyeh dysponuje lrozkiem i taboretem, W kaidej z cel znajduje sie stol. Okna, léika i cale zliajdujape sie W ceiach Wyposaienia nie byly nowe, raczej wieloletnie, wymagajztce napraw, a nawet W3/miany. W czasie, W ktérym powod przebywal W tej jednostce sciany, podlogi wymagaly remontu, podobnie jak dacli, gdyz material z ktorego byl Wykonany nie zapewnial osadzonym W czasie upalow odpowiedniej temperatury powietrza. Osadzeni W Areszoie 8ledczym B. majq zapewniony dostep do opieki medycznej, zarowno z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, jak i do opieki lekarzy specjalistéw. Na terenie Aresztu funkcjonuje biblioteka, zapewnione sa, dzialania kulturalno  oswiatowe dla osadzonych (dostep do radia i telewizji, dzialaja, swietlice oddzialowe, kola zainteresowafi). Wszystkie cele Aresztu posiadajq glosniki radiowezla oraz wyposazone sq W gniazda antenowe do odbioru telewizji kablowej (k. 173 — 175, zestawienie  k. 176  179, pisma Dyrektora AS  k. 180  181 zarzqdzenia  k. 182 183, pretokoly z Wizytacji  k. 187  190, 196  197, 199200, k. 214  215, 217  218, 223  231, zeznania, powoda  k. 308 v.  309).  W odpowiedzi na Wnioski i skargi kierowane przez R.D. wlasciwe organy udzielaly Wyjasniefi bztdi Wydawaly przewidziane prawem decyzj e. We Wszystkiclijednostkach penitencjamych, W ktérych przebywai powdd byl zaopatrywany W niezbedne srodki higieniczno  sanitarne, wydawane osaclzonym W ilosciach przewidzianyoh przez stosowne przepisy. Jednostki penitenoj arne zapewnialy powodowi odbywanie spaceréw, zajeoia sportowe i kulturalne (dokumenty z postepowaii Wyj asniaj apych  k. 74 — 80, zeznania powoda  k. 308 v.  309). . Zaklad Karny W C. zapewnia osadzonym wlasciweWarunki sanitame, cele Wyposazone sq W odpowiednio Wydzielone kzgciki sanitarne. Osadzeni maja, moiliwosé korzystania z zajeé kulturalno  oswiatowych i sportowyoh (zeznania powoda — k. 308 v. 309). Cele We Wszystkichjedoostkaoh penitencjarnych, W ktéiych przebywai R.D. , W tym W zakladzie Karnym W C. i Zakfadzie Karnym W Z. byly wyposezone W ioika i taborety oraz stoly, osadzeni otrzymywali érodki higieniczne o rodzaju i iloéciaeh wynikajetoyoh 2 odpowiednioh p1'zepisoW(zeznania powoda  k. 308 v. 309). --- STRONA 3 --- R.D. poezawszy od 1996 roku kilkukrotnie przebywal Wjednostkaeh penitenejarnyeh, odbywajae W nieh bezwzgledna, kare pozbaWie11_ia Wolnosei. Powod ukoficzyl szkole podstawowa, W Warunkaeh Wolnoseiowyeh podejrnowal prace na stanowisku kueharza. Powod byl osoba uzaleiniolia od spozywania narkotykow, podezas pobytu W Zakladzie Karnym W L. zostal skierowany na terapie dla oséb uzaleznionyeh od érodkdw psyehotropowyoh lub odurzajaeyeh (wyjasnienie  k. 106, zeznania powoda  k. 309).  Sad zwaiyl, co nastepuje.  Niniejszym pozwem powéd cioehodzii zadosiéuczynienia pienieznego za naruszenie jego dohr osobistyeh, jakirni sac godnosé, zdrowie i prawo do intymnoéci. Zrddla naruszenia swoieh dobr osobistyeh powod upatrywai W przebywaniu W eelaeh nie spelniajacycli Wymogow metraiowych, braku Wlaseiwego wyposaienia eel, braku WypOSE1Z€I‘llH. eel W odpowiednio oddzielone kaoiki sanitarne, braku dostepu do zajee kulturalno  oswiatowyeh, niezapewnieniu przez jednostki penitencjame ksztalcenia zawodowego oraz braku dostepu do Wlaseiwej opieki medycznej (k. 4548). Powodpodniosi takie, Ze W ktorejé zjednostek penitencj arnyeh zestal zarazony Wirusem IICV (k 308 v.). Powod VVSl(flZ8:l, ie swoje roszczenia vviaie Z pobytem We Wszystkich jednostkaeh penitenejarnyeh, W ktorych byl osadzony (k. 308 v.). Jednakie, odnosnie pebytu w Zakladzie Karnym W C. , oprocz podania, ie przebywal W przeludnionych celach oraz, Ze przez dwa dni nie posiadal léika i Wobec tego spat i wypoczywat bezposrednio na polozonym na posadzee materacu, powod nie wskazywak na Zadne inne chybienia w funkejonowaniu tejze jednostki penitenejarnej (k. 54, k. 308  309). Podobnie, powod nie spreeyzowal Zadnych innyeh  poza przeludnieniem W celach  zarzutow zwiazanyoh z Warunkami bytowymi W Areszcie 8iedczym W K. iZakZadzie Karnym W Z... Powod Wskazal, ie roszezenie swoje opart na art. 24 W zw. z art 448 k.c., podstawy roszczefi znajduja sie tez W 77 Konstytueji Rzeezpospolitej Polskiej, art. 100 k.k.w., art. 105 k.k.w., art. 106 k.k.W., art. 109 k.k.W, I 15 k.k.W, 130 k.k.W, 135 k.k.W oraie; art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Czlowieka, art. 10, art. 10, i art. 17 Miedzynarodowego Paktu Praw Obywateiskich i Politycznych, przepisaoh Europejskiej Konweneji o zapobieganiu torturorn oraz nieludzkiemu lub poniiajapemu traktowaniu albo karaniu, przepisaeh konwencji Organizaeji narodow jednoczonyeh W sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego iub poliiiajaeego traktowania albo karania (k. 44  45). Powéd podnosil, 12 przebywaj ac W jednostkaoh penitenejarnyeh traktowany byl W sposeb poniiaj aey poprzez uinieszczanie go W przeludnionych eelaeh, W ktoryeh brak bylo Wlasoiwie wydzielonej ezesoi sanitarnej WC, brak odpowiedniego sprzetu kwaterunkowego, nie zapewniano naleiytej Wentylaeji i temperatury powietrza, byl W niegodny sposob traktowany przez funkejonariuszy Sluiby Wieziennej. Na skutek takiego traktowania naruszone zostaly, zdaniem powoda, jego dohra osobiste W postaei godnosei oraz praWa do intymnosei. W oeenie Sztdu powédztwo nie jest zasadne. Dobra osobiste ezlowieka jak W szezegolnosoi zdrowie, Wolnose, ezese, Wolnoée sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemniea korespondeneji, nietykalnose mieszkania, tworezosé naukowa, attystyezna, Wynalazeza i raejonalizatorska pozostaja pod ochrona prawa eywilnego. Wymieniony W tym przepisie katalog dobr osobistyeh nie jest wyezerpujaey i pod oehrona prawa niewatpliwie mega pozostawaé i inne nii wymienione W nim dobra osobiste, W tym Wskazywane przez poWoda prawo do intymnosei. Ten ezyje dobro osobiste zostalo naruszone moze Zadaé ed osoby, ktora dopuéeila sie naruszenia, aby dopelnila ezynnosei potrzebnyeh do usunieeia skutkow naruszenia. Moie takz'e iadaé zadoseuczynienia pienieinego na zasadaeh przewidzialiyeh W kodeksie eywilnyrn, (alt. 24 kc, art. 448 ke)  W sprawach o roszozenia z tytulu naruszenia dobr osobistyeh ustalenia i oeeny Wymaga przede Wszystkim to ezy i jakie dobro osobiste zostaio naruszone lub zagrozone, a W dalszej kolejnosei stwierdzenia bezprawnosei dzialania sprawcy lub istnienia okolieznosei bezprawnoée te wylapzajacyeh. W orzeeznietwie dominuje poglad, ii Paiistwo ma obowiazek zapewnie godziwe Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Sad Naj wyZszy W uzasadnieniu wyroku 2 dnia 28.02.2007 roku syg. akt V CSK 431106 Wyrazil poglad , Ze ,,Wymog zapewnienia‘ przez Pafistwo godziwych Warunkow‘ odbywania kary pozbawienia Wolnosei jest jednym 2 podstawowyeh wymogéw nowoiytnego pafistwa prawa, znajdujaeym Wyraz W normaeh prawa miedzynarodowego" i, ,,Ze stanowi o tym in .in. art. 10 ust. lratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych 1 Publicznych’ z dnia 19.12.1966 r gloszacy, Ze kazda osoba pozbawiona Wolnos'ci bedzie traktowana w sposéb liulnanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéei czlowieka ,, oraz, ,,a:“t.3 Europejskiej Konweneji Praw Czlowieka E Podstawowyeh Wolnoéci z dnia 4.12.1950 r stanowiaey , ie nikt nie mote bye poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniiajaeemu traktowaniu lub karaniu eo wprowadza obowiazek wladzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym W zakladaeh karnyeh godziwych i humanitarnyeh warunkéw od bywania kary pozbawienia Wolnosei, liienaruszajacycli godnosei ludzkiej. Z tym pogladem Sadu Najwyiszego W oeenie Sadu nie sposéb sie nie 2godzié, ale odnoszac te rozwaiania na grunt niniejszej sprawy niewatpliwie naleiy stosowae je ze szezegolna rozwaga. »  . Zarzuty powoda sprowadzaje, sie gléwnie do przeludnienia eel, W kto ryeh powod odbywal kary, ieh Warunkow teohnieznolokalowych oraz co do kaeiko\v sanitamych, a takie co do braku zapewnienia poWodoWi naleiytej opieki medyeznej i zablokowaniu rnoiiiwosci ksztalcenia. Zatem jak wynika 2 zebranego W niniejszej sprawie materialu dowodowego giowna istota problems Wymagajacego oceny zasadnosci powodztwa W kontekseie okreslonego pozwem roszezenia opartego na art. 24 W zw. art. 448 kc sprowadza sie do kwestii przeludnienia eel, zlyeh Warunkow teelinieznyeh i sanitarnyeh, braku Wlasciwej opieki medyeznej, a takie Warunkéw l<sztalcenia oraz. Wplywu tyeh okolieznosei na zasadliosé roszczenia powoda. ' 1  Odlioszqo sie do zarzutow powoda co do naruszenia jego dobra osobistego W postaei zdrowia poprzez --- STRONA 4 --- niezapewnienie mu Wiaseiwej opieki medyeznej nalezalo stwierdzié, co nastepuje. PoWod nie podal zadnyeh konkretnych przykladow, ktore Wskazywalyby na brak dostepu do opieki medyeznej bqdz zastosowanie niewlasciwego leezenia. Nie skonkretyzowal, na czym polega utrata lub osiabieniejego zdrowia na skutek pobytu W aresztaeh sledczyeh i zakladaeh karnyoh. Sadowi Wiadomo z urzedu, ze W kazdej jednostce penitenejarriej istni ej a_ punkty opieki medyeznej oraz oddzialy przystosowane do zapewnienia stosownej opieki i leezenia, Wynika to takze z tresei dokumentow zgromadzonyeh W aktaoh niniejszej sprawy (miedzy innymi z tresei protokolow sporzadzanyeh przez sedziow penitenejarnych z Wizytacji jednostek). Twierdzenie, ze u powoda nastapilo pogorszenie Wzroku spowodowane niewlasciwym oswietleniem eel nie znajduje popareia W zgromadzonym W sprawie materiale. Powod nie przedstawil bowiem Wnioskow dowodowyeh, ktore zmierzalyby do Wykazania, ze istotnie stwierdzono u niego Wade Wzroku i Wynika ona z dziaiafi badz zaniechafi, jakich dopuszczono sie W jednostkaeh penitencjarnycli. Podobnie, powod W zadne sposob nie wykazal, iz zaraéenie, Wirusem HCV nastapilo podczas pobyttl W ktorejs z tyeh jednostek. Powéd nie zaoferowal Sadowi zadnych dowodow W tym przedmiocie. Nalezy tez zauwazye, ze jak Wynika z tresci dokumentow W aktach sprawy powod jeszeze przed osadzeniem go W jednostkaeh penitencjarnych byl» osoba uzalezniona od spozywania narkotykow (k. 106), jak zas Sadowi Wiadomo z urzedu przyj mowanie narkotykow droga dozylnajestjednym z potencjalnych irodel zakaéenia tym Wirusem.  W oeenie Sqdu nie zapewnienie powodowi dostepu do ksztalcenia nie jest okolicznoscia, ktora‘.czyni zasadnym przyznanie mu z tego tytulu zadoseuezynienia. Niewatpliwie obowiazkiem zakladow karnych jest umozliwienie skazanym dostepu do edukaeji, jednak nalezy teZ mieé na wzgledzie mozliwosei finansowe i organizacyjne poszezegolnych jednostek. Nalezy tez zauwazyé, ze odmowne cleoyzje jednostek uwarunkowane byly ezynnikami obiektywnymi, nie Wynikaj aeymi ze stosunku do samego powoda, ale z braku miej so spowodowanego nadm ierna iloseia ehetnych. Okolieznoseia bezsporna W niniejszej sprawie jest fakt przeludnienia W celaoh, W ktorych przebywaja osadzeni W jednostkaeh penitenejarnyeh. Nie wymaga szczegolnego omowienia sarn art. 110 § 2 kkw okreslajaey normy metrazowe W ee1aoh,jako ze jest to okolicznosé W zasadzie przyznana przez pozwanego, pozwany nie zaprzecza, 2e W jednostkaeh penitenej arnyeh, W kterych powod przebywal bylo przeludnienie i nie bylo zachowanych okreslonyeh przepisami kodeksu karnego Wykonawezego norm metrazowych. Za bezsporna, boWiem W istoeie nie kwestionowana, uznae nalezy tez okolieznoéé przywolywanych przez poWoda ogolnie trudnyeh Warunkow techniezno  lokalowyeh, be Wymagajaeyeli odnowienia czy nawet remontu. O ile jednak zdaniem Sa_du mozna przyjajé, ze odbywanie kary pozbawienia Wolnosei W takich Warunkach, W jakieh powod przebywal obiektywnie prowadzi do naruszenia godnosei ezlowieka to jednaka nie oznaczajeszeze zasadnosci niniejszego powédztwa. Nie mozna bowiern zapominae i o tym, ze Wszysey skazani, nie tylko powod, odbywali i odbywajakary pozbawienia Wolnosei W Warunkaoh zblizonyeh a nawet takieh samyeh co powod. W tyeh realiaeh i Warunkaeh jakie obeenie W zakladaeh karnyeh panuja, skazani maja zapewnione i respektowane wszelkie irme praWa i to nie tylko te bedaee gwarantem zaehowania i poszanowania godnosei czlowieka i jego intymnesei ale i te zwiazane ze sfera rozrywki, dostepu do zajeé sportowyeh. Powod okolieznoseiom tym nie zaprzeczaf. Powod mial zapewnione spacery zgodnie z obowiazujacymi normarni, eele Wyposazone byly W niezbedne sprzety, srodki higieny, owszem wyposazenie nie byio noWe a srodki higieny podstaWoWe jednak byly zapewnione odpowiednio do posiadanych srodkow i mozliwosei oraz wymaganych W tym zakresie norm. Zdecydowana Wiekszosé zakladow karnych ezy aresztow sledczyeh pochodzi z okresu kiedy obowiazywaly inne standardy i byly inne mozliwoéci nie tylko finansowe ale i techniezne. Aktualnie sukeesywniejednostki penitencjarne saremontowane, a nawet modemizowane, co przyczyni sie zapewne W przyszlosoi do poprawy Warunkow odbywania kar pozbawienia wolnosci przez osadzonych. Nie mozna niewatpliwie zapoininaé o przywolywanych Wyzej normach prawa miedzynarodowego, ale nie mozna tez zdaniern Sadu oczekiwaé, ze obo\viaz11jaee normy i standardy istniej ape od Wielu lat W krajaeb Europy Zachodniej, czy krajach wysokorozwinietyeh dostosowane zostanaw Polsce W stosunkowo krotkim czasie. Nie mozna zapominaé o tym, ze Wyznaeznikiem zmian, takze, a nawet przede Wszystkim, tych ekonomiczhyeh, jest ogolna sytuacja ekonomiezna danego kraju, jego mozliwoéei finansowe i ogolnie panujqey standard i poziom Zyeia calego Zyjacego W danym kraju spoleczefistwa. Niewatpliwie warunki oséb odbywaj aeych kaiy pozbawienia woinosci, W tym powoda nie naleza do komfortowych, ale tez i takie nie maja bye, niewatpliwie jednak powinny bye one przyzwoite i o odpowieclnich do penalnego celu ktoremu maja, sitizyé standardzie. Niewatpliwie obowiqzek zapewnienia tego spoczywa na Wladzy publieznej ale tez podobnie jak na zapevmieniu godziwych Warunkow opieki dla malych dzieci jak Zlobki i przedszkola czy szkoiy, godziwyoh Warunkow leezenia czyli np. szpitalach, W ktorych Warunki, co jest powszechnie znane, sa, bardzo trudne, nie Wspominajae juz o otoezeniu opieka ludzi starszych, niedoleznych czy ciezko clioryoh lub po prostu codziennej pomoey ludziom bardzo biednym i nieporadnym czyli caly system opieki spoleeznej. RozWia_zanie tych Wszystkieh problernow nieWa,tpliWie jest obowiagkiem Pafistwa jednak zaleznym od jego mozliwosei finansowych. Wybor priorytetow i kolejnosci rozwiazywania tych wszystkich probleméw zawsze bedzie dyskusyjny. Wiele jeszeze obeenie aspektow publicznej dzialalnosci Paflstwajest niedofinansowanyeh, eojest efektem Wieloletnieh zaszlosci i sytuaeji ustrojowych i spolecznoekonomiciznyjch Polski. Rozwiazanie problemow Wieziennietwa W Polsee jest jednym z nieh, ale tez nie jest zalezne od dobrej czyzlej Woli pozwanego czy jakiegokolwiek innego podmiotu, jest skutkiem standardu ealego Paiistwa i nalezy miee tylko nadzieje, ze Wszystkie aspekty publieznej dzialalnosoi Pafistvva z ezasem beds odpowiadae standardom oczekiwanym przez samo spoleezefistwo. _ Reasumujac z cala, pevmoseia stanem godnym‘ aprobaty nie moze bye istniejaey obeenie system penitencjarny i nieWa,tpliWie istnieje konieoznosé Wzmozenia dzialafi Pafistwa W eelu zmiany istniejacego obeenie stanu rzeezy, tak by --- STRONA 5 --- standardem nie bylo osadzanie W zakladaeh karnyeh osob pozbawionyeb Wolnosei W Warunkaeh naruszania ieh godnosei. Dzialania takie sajuz sukeesywnie dokonywane co bylo sygnalizowane Wyzej. Zdaniem Sadu jednak o ile pewod niewatpliwie przebywal W Warunkaeh odbiegajaeyeh od normy Wskazanej W art. 110 § 2 kkw i trudnyoh Warunkaeh teehniezno  lokaiowych, to mimo wszystko Warunkow tych nie moina jednak okresliéjako niegodziwych, nieludzkieh, niehumanitarnyeh ezy ponizajaeyeh jak podnosil to powod. Odbywajae kare pozbawienia Wolnosei kazdy osadzony, W tym i powod powinien liczyo sie z tym, ze jest to kara odbywana W Warunkaoh nie zawsze oezekiwanych przez skazanego, powiqzana zawsze Z rnniejszyrni ezy Wiekszymi dolegliwosciami ezy utrudnieniami, czesto trudnymi Wreez do zaakceptowania, taki bowiem jest i powinien bye jej eharakter. Realizowanie kary pozbawienia Wolnosei przez pozwanego wobec powoda nie mialo charakteru jednostkowego i nie stanowilo represji Wobee jego osoby ale stanowilo standardowe realizowanie tego rodzaju kary Wobec Wszystkieh skazanyeh. Realizowanie tej kary od bywalo sie zatem tez w Warunkach obeenie istniej aeyeh We Wszystkich niemaljednostkaeb penitencjarnych W kraju i adekwatnie do moiliwosei Pafistwa W tym zakresie. Tyin samym zdaniem Sadu 0 ile naruszenie dobr osobistych powoda miaio miejsce to stopiefi zawinienia naruszyeiela tych dobr uznaé nalezy za nieznaezny. Stopieii winy i w ogole zawinienie nalezy braé pod uwage bowiem jest to istotne, a Wrecz decydujace przy ustalaniu zasadnoéci tego rodzaju roszezenia jakiego dochodzi niniejszym pozwem powod tj. zadoséuczynienia. Pozwany W zaleznosci od posiadanych Warunkow i mozliwosci umieszcza skazanych W swoieh jednostkaeb penitenej arnyeh, nie maj ac przy tym jednak zadnego wpiywu na ilosé skierowanych do jegojednostek do odbyeia kary osob i majae jednoozeénie oboWia_zek przyjeeia kazdej takiej osoby. Omawiane juz Wyzej problemy Pafistwa W sferze doiinansowania m.in. Wieziennictwa sa faktem ale nie mega bye uznane za przejaw zlej Woli ezy zawinienia i uzasadniae przyznania powodowi zadoséuezynienia. Faktemjest, Ze eele V1/l€'[(3f'}/C11 przebywai powod nie od powiadaly norrnom metrazowym ale i normom tym zapewne nie odpowiadaja, niejedne Warunki praey ludzi ezesto eiezko praeujaeyoli, ehorych W szpitalaeh, ktorzy zdarza sie, ze umieszczani sa na lozkach znajdujaeyeh sie na ogoliiodostepliyeh korytarzaoh. Nierzadko tez rodziny W kraju mieszkaja W mieszkaniaeh nie zapewniajacyeh jej ezlonkom minimum intymnosei. Takie jednakjeszeze standard)’ istnieja W Poisce i ehoe sq trudne do zaakceptowania to nie dziwia, bo takie tylko leza W mozliwosoiaeh tak samych obywateli jak i calego Paiistwa. Sam fakt Zyeia W ubostwie, biedzie, leczenia W istniejaeyeh W Wiekszosei polskich szpitali trudnyeh Warunkaeh teeh11iezno lokaiowyeh nieWa,tpliWie takze uderza W sfere godnosei ezlowieka ale nie uzasadnia od razu roszezenia majatkowego. Tak samo jest z roszezeniem powoda, ktere W swietle Wszystkich powyzej podniesionyeh okolieznosci W oeenie Sadu jawi sie jako nieuzasadnione i jako takie podlega oddaleniu. Majae zatem na uwadze Wszystkie podniesione powyzej okolieznosoi orzeozono jak W pkt l Wyroku. O kosztaeh sadowyeh rozstrzygnieto na podstawie art. 102 k.p.e., zgodnie z brzmieniem, kterego W Wypadkaeh szezegolnie uzasadnionych sad‘ moze zasadzié od strony przegrywajacej tylko ezeso kosztow albo nie obeiazaé je W ogole kosztami. Powyzszy przepis ustanawia zasade slusznosei, bedaea odstepstwem od zasady odpowiedzialnosei za Wynik proeesu. Nie konkretyzuje on pojecia ,,WypadkoW szezegolnie uzasadnionych“, pozostajae ieh kwalifikacj e, przy uwzgiednieniu ealoksztaltu okolieznosei danej sprawy, Sadowi (orzeezenie SN 2 dnia 20 grudnia l973r., 11 CZ 210773, niepubl.) Majae zatem na uwadze powyzsze oraz aktualna sytuaeje majatkowa powoda orazjego mozliwosei zarebkowe, a obeenie W istoeie ich brak, nalezaio uznaé, ze obciazanie powoda kosztarni postepowania, W tym obowiazkiern zwrotu naleznyeh pozwanemu kosztow zastepstwa procesowego, Wykraeza pozajego mozliwosei. Z tyeh tez Wzgledow orzeezono jak W pkt 2 i 3 wyroku.