Zarządzenie alizowała osa-dzonym

--- STRONA 1 --- SĄ bla guń sło WIZYTACJA ZAKŁADU KARNEGO W WADOWICACH UL Trybunalska 8 Przeprowadzona przez Sędziego ds. Penitencjarnych SSO Kingę Marczak MARZEC 2008 ROK --- STRONA 2 --- Prez. VP 0164/47/08/SO F. PROTOKÓŁ z wizytacji Zakładu Karnego w Wadowicach przeprowadzonej przez Sę- dziego Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Krakowie SSO Kingę Marczak w czasie od 01 lutego do 29 lutego 2008 roku - za rok 2007 r. I. Informacje ogólne Poprzednia wizytacja była przeprowadzona w dniach od 01 kwietnia do 30 kwietnia 2007 roku, przez SSO w Krakowie Krystynę Dobrowolską Meizner za okres od 1 stycznia 2006 roku do 31 grudnia 2006 roku. Wizytujący pozytywnie ocenił działalność wizytowanej jednostki penitencjarnej we wszystkich aspektach jej działalności. Podano że, wizytowany Zakład Karny prawidłowo realizował swoje zadania statutowe, podkreślono, iż podejmowano wiele skutecznych działań zmierzających do podniesienia bezpieczeństwa tego Zakładu Karnego oraz warunków zakwa- terowania osadzonych, kontynuowano bardzo dobrą współpracę z miejscową jednostką Poli- cji zmierzającą do dalszego podniesienia poziomu bezpieczeństwa w tym Zakładzie. Stwierdzono, że dokumentacja prowadzona była starannie, czytelnie i na bieżąco, nie nasuwa- ła zastrzeżeń. Decyzje podejmowane przez Dyrekcję i Komisję Penitencjarną Zakładu Karne- go były trafne. Wszędzie panował porządek i czystość. Nie odnotowano w czasie obchodu dokonanego przez wizytującego skarg na działalność administracji, a zatem podstawowe potrzeby i prawa ska- zanych były respektowane. Podejmowano różnorodne działania resocjalizacyjne zgodne z wymogami współczesnej penitencjarystyki, stosowane metody wychowawcze i środki oddzia- ływania penitencjarnego ocenione zostały jako skuteczne. W celu dalszego podniesienia bezpieczeństwa oraz warunków bytowych skazanych w wyniku wizytacji w zaleceniach powizytacyjnych polecono : 1. podjąć dalsze, intensywne starania o rozszerzenie kontaktów z firmami i instytucjami, które 2 --- STRONA 3 --- mogą zatrudnić skazanych , a tym samym rozszerzyć zakres prac nieodpłatnych dla skaza- nych i wiarę możliwości pozyskać stanowiska pracy odpłatnej; 2. w dalszym ciągu organizować dla skazanych kursy szkolenia zawodowego na terenie zakładu po przednim rozeznaniu jakiego rodzaju kurs może być przydatny dla większej ilości skazanych i ułatwić im zdobycie pracy po opuszczeniu zakładu karnego; 3. kontynuować organizowanie imprez kulturalno — oświatowych lub sportowych; 4. podąć starania w celu zwiększenia obsady kadrowej wizytowanej jednostki poprzez zwiększenie etatów , a w szczególności pełnego etatu dla psychologa oraz co najmniej dwóch wychowawców z uwagi na specyfikę zakładu i znaczne jego przeludnienie, gdyż ma to istotne znaczenie dla prowadzenia prawidłowej resocjalizacji osadzonych orz w dziale ewidencji, co jest niezbędne z uwagi na duży ruch osadzonych; 5. podjąć starania o pozyskanie środków na niezbędne remonty budynku, które obecnie są wykonywanie bardzo starannie, ale nie ma możliwości szybszego ich wykonania ze względu na brak funduszy. Powyższe zalecenia powizytacyjne zostały zrealizowane w następujący sposób: 1. w zakresie zatrudnienia , w 2007 roku pracę odpłatną podęło 108 osadzonych, czyli o 17 więcej niż w roku 2006, wzrosło również o 9 osób zatrudnienie nieodpłatne na rzecz wi- zytowanej jednostki. Pracę, zwłaszcza poza zakładem karnym, podjęli wszyscy osadzeni, którzy mogli to uczynić, przy uwzględnieniu kwalifikacji, umiejętności, czasu pobytu w zakładzie karnym, stanu zdrowia i toczących się przeciwko skazanym innych spraw kar- nych. 2. w ramach pomocy postpenitencjarnej przeznaczono środki w kwocie 35.892,52 zł. na prognozowanie i przygotowanie kursów przygotowania zawodowego dla 40 osadzonych, planowana jest, w związku z otrzymanymi środkami, kontynuacja działań tym zakresie w 2008 roku; 3. organizowano imprezy kulturalno- oświatowe, w tym również poza zakładem karnym w formie wystawy prac plastycznych osadzonych w zakładzie karnym; 4. w 2007 roku uzyskano 3 i 1/2/ etatu cywilnego, które zostały wykorzystane w dziale finansowym, ewidencji i kadrach; 3 --- STRONA 4 --- 5. w 2007 roku kontynuowano rozpoczęte w latach wcześniejszych prace remontowe, w tym remont cel i dyżurek na oddziale III, remont gabinetu służby zdrowia na oddziale I, remont pomieszczeń biurowych. Wykonana też została kaplica i przeprowadzony remont korytarza oddziału II. Przed przystąpieniem do czynności wizytacyjnych wizytujący spotkał się z Dyrektorem Za- kładu Karnego ppłk. Bogdanem Koźbiałem, Zastępcą Dyrektora mir. Jackiem Jończykiem oraz Kierownikiem Działu Penitencjarnego kpt. Jakubem Pindlem. Po omówieniu ogólnej sytuacji dotyczącej funkcjonowania wizytowanej jednostki wizytujący dokonał obchodu całego terenu Zakładu, wszystkich pomieszczeń, tj. cel mieszkalnych ska- zanych i tymczasowo aresztowanych, celi izolacyjnej i zabezpieczającej, gabinetów oraz am- bulatorium lekarskiego i stomatologicznego, świetlic, siłowni, kuchni wraz z zapleczem, pral- ni, placów spacerowych i radiowęzła, a także hal produkcyjnych Gospodarstwa Pomocnicze- go. 'W ramach czynności wizytacyjnych skontrolowano dwadzieścia losowo wybranych akt oso- bowych skazanych i tymczasowo aresztowanych, a to części A i B. w szczególności dotyczą- cych skazanych : |. KMN KMN. 5. K0NERNE 2. ŚWI D CNA >. + CHNUOEE 3. A CANNINE | cER >. / AUE 4. WOD M c. s. D 5. KCI > >. 70. e s 5 7. Vaio C4HNIIID. >. WCRRUNNP 8. DC: POZ s jek 9. KNAP, s. TONI. 10. KOMNNO T RO s. SUMIE 11. KOM rdf, >. dinego 12 Kosma SUD. >. 1 5 I W HB ' 15. ŚWNO PEB s. Mc 16.CHN CENNE. >. 14ED 17. GONE Tez. s. JG 4 --- STRONA 5 --- I r BH 20. XMR Cb. >. tu Zapoznano się także z dokumentacją dotyczącą wypadków nadzwyczajnych jakie miały miej- sce w roku 2006. II. Charakterystyka Zakładu Karnego A/ Oddziały Wizytowany Zakład Karny składa się z trzech oddziałów. W oddziale I jest 15 cel o pojemności od 3-10 osób, w tym są 3 cele dla osadzonych tzw. „niebezpiecznych”. Są one wykorzystywane także w normalnym trybie osadzania, kiedy wystąpi taka konieczność, zwłaszcza w sytuacji przeludnienia. Na tym oddziałe jest także ambulatorium, gabinet stoma- tologiczny. W oddziale II jest 31 cel o pojemności od 2-12 osadzonych a także ambulato- rium oraz świetlica. W oddziale III jest 35 cel o pojemności od 2-8 osób. W tym oddziale znajduje się również świetlica i ambulatorium. W każdym oddziale jest dyżurka oddziałowego wyposażona w system przyzywowy. Prowadzone są dokumentacje ewidencyjne: książka przebiegu służby oddziałowego, książka ruchu osadzonych oraz skorowidz alfabetyczny. W każdym oddziale znajduje się łaźnia dla osadzonych. W piwnicach wizytowanego Zakładu Karnego jest radiowęzeł, biblioteka, introliga- tornia, sala do ćwiczeń rekreacyjnych sala, do zajęć terapeutycznych, kotłownia oraz warszta- tyi magazyny działu kwatermistrzowskiego. Na parterze budynku penitencjarnego znajduje się kuchnia. B/ Baza lokalowa 'W roku 2007 kontynuowano (rozpoczęte w poprzednich latach) prace remontowe mające na celu poprawę stanu zabezpieczenia jednostki i warunków socjalno bytowych. Służba kwaterunkowo eksploatacyjna została zasilona z końcem roku 2006 kwotą 180 tys. zł. za które zostały zakupione materiały do remontu pomieszczeń administracji i cel miesz- kalnych, dzięki czemu wykonano następujące prace: - remont dyżurki wychowawców i oddziałowych na oddziale III, - remont cel skrzydła wschodniego oddziału HI, 5 --- STRONA 6 --- - remont świetlicy oddziału III, - remont gabinetu zabiegowego służby zdrowia w oddziale I, - remont pomieszczeń biurowych dla: działu ewidencji, działu finansowego, działu ochrony i technika łączności. 'W związku z przyznaniem w miesiącu lipcu 2007 środków celowych w kwocie 80 tys. zł jed- nostka została zobligowana do wykonania całkowitego remontu pomieszczenia, w którym powstała kaplica, świetlicy i wyremontowania części korytarza oddziału II. 'W ramach kursu dla osadzonych wyremontowano szatnię i węzeł sanitarny dla funkcjona- riuszy, rozpoczęto wykonanie nowej instalacji AZART w celach mieszkalnych. Na bieżąco wykonywane były prace konserwacyjne w ramach których usuwano zgła- szane usterki i awarie, naprawiano sprzęt kwaterunkowy. Na zakup usług remontowych w roku 2007 wydano kwotę 92 833,00zł. W kwocie tej zawarte są min.: remont dachu TRAFO i zabezpieczeń ochronnych na murze zewnętrznym, wymiana drzwi w bud administracji (wejście z bramy, sekretariat, wyjście na plac wewnętrz- ny), wymiana pomp CWU na kotłowni. Poważnym problemem roku okazały się awarie kotłów parowych, które zaspokajają potrzeby jednostki w parę technologiczną zasilającą kotły warzelne w kuchni i urządzenia do wytworzenia ciepłej wody. Wysłużone kotły, z roku 1975 były siedmiokrot- nie demontowane w celu naprawy, pod koniec roku zabrakło na hurtowniach kitu grafitowe- go i w efekcie 7.01. 2008r zakład został bez pary, była to najpoważniejsza awaria od 18 lat. Ponadto zakupiono do wyremontowanych biur, dyżurki, kaplicy nowy sprzęt kwaterunkowy (biurka, szafki, fotele, żaluzje itd.) za kwotę 63 780,00 zł. Zakupiono również sprzęt kwaterunkowy na potrzeby cel mieszkalnych, były to min.: łóżka w ilości 30 szt., meble więzienne w postaci taboretów, szafek, blatów do łóżek, blatów do stoli- ków, za sumę 25 088,90 zł. Pod koniec roku jednostka otrzymała również kwotę 120 000,00 zł na zakup : - materiałów do dalszego remontu pomieszczeń administracji, - drobnego wyposażenia kuchni (13 000,00 zł.), - materiałów na remont muru zewnętrznego, 6 --- STRONA 7 --- - materiałów do położenia na pasie ochronnym kostki brukowej, - materiałów do remontu gabinetu lekarskiego i izby chorych. W roku 2008 będzie kontynuowany remont administracji, muru zewnętrznego, pasa ochron- nego, remont elewacji budynku penitencjarnego i cel mieszkalnych. B/ Kadra i pracownicy cywilni 'W 2007r ze Służby Więziennej odeszło 6 funkcjonariuszy, w tym: - 3 w związku pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby w tym jeden bez uprawnień emerytalnych - 3 w związku z orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSWiA o trwałej niezdolności do służ- by. Na ich miejsce przyjęci zostali młodzi funkcjonariusze do działu ochrony i do działu peniten- cjarnego. W 2007 roku po raz pierwszy Zakład Karny w Wadowicach otrzymał 3,5 etatu dla pracowników cywilnych, które zostały przeznaczone do działu finansowego, ewidencji, samodzielnych stanowiskach i w kadrach. Na koniec 2007 r. w Zakładzie Karnym w Wadowicach pełniło służbę 121 funkcjonariuszy oraz pracowało 10 pracowników cywilnych na 6,55 etatach. Wykształcenie wyższe posiada 32 funkcjonariuszy, średnie — 89, w szkołach wyższych uczy się 3 funkcjonariuszy z działu ochrony, w Szkole Podoficerskiej Służby Więziennej zostało przeszkolonych 4 funkcjonariuszy. Kursy doskonalące ukończyło 29 funkcjonariuszy. Na przeszkolenie oczekuje 12 funkcjonariuszy — I w Szkole Oficerskiej oraz 11 w Szkole Podoficerskiej. Ponadto funkcjonariusze odbywali przeszkolenia w ramach szkoleń wewnątrzzakładowych. Zorganizowano 4 szkolenia ogólnozakładowe oraz po dzie- sięć szkoleń działowych. Kadra jest dosyć młoda, zwłaszcza po dosyć dużych zmianach kadrowych, które nastąpi- ły w latach ubiegłych: - w przedziale wiekowym do 30 lat - jest 32 funkcjonariuszy, - 31 — 40 lat - 53 funkcjonariuszy, - powyżej 40 roku życia - jest 36 funkcjonariuszy. 65 funkcjonariuszy legitymuje się stażem w Służbie Więziennej poniżej 10 lat, a w przedziale 10 — 19 lat jest 44 funkcjonariuszy, staż powyżej 20 lat w SW ma 7 --- STRONA 8 --- 12 funkcjonariuszy. III. Legalność osadzeń, ewidencja i rozmieszczenie Zakład Karny w Wadowicach jest jednostka stanowiącą połączenie zakładu karne- go i aresztu śledczego. Jest zakładem typu zamkniętego dla skazanych mężczyzn, recydy- wistów penitencjarnych, w których przebywać mogą osadzeni z podgrupą R-1/p, R-1/z i grupą TA/R oraz tymczasowo aresztowani będący w dyspozycji prokuratur i sądów z Wa- dowie, Oświęcimia, Suchej Beskidzkiej, Chrzanowa, Olkusza, Myślenic oraz Sądu Okrę- gowego w Krakowie o ile postępowanie przygotowawcze prowadziła jedna z prokuratur wymienionych wcześniej. Z uwagi na dobro śledztwa w jednostce tej przebywa ponadto średnio 25 osadzonych do dyspozycji innych sądów i prokuratur. Zakład Karny w Wadowicach, tak jak i inne jednostki tego typu w całym kraju boryka się z przeludnieniem ( na dzień 31-01-2007r. w jednostkach penitencjarnych przebywało 88620 pozbawionych wolności (rok wcześniej 90268 osoby) co przy 79198 miejscach za- kwaterowania daje zaludnienie na poziomie 112%). Porównując z analogicznym okresem roku ubiegłego zaobserwowano spadek zaludnia w skali kraju o 1648 osób. W Zakładzie Karnym w Wadowicach na dzień 31-01-2007r. było 388 osadzonych na 310 miejsc co daje zaludnienie na poziomie 125%. Rok wcześniej zaludnienie oscylowało wokół 133% . W ubiegłym roku średnio przebywało w tut. ZK 401 osadzonych co daje zaludnienie na poziomie 129 % (w tym 282 skazanych). Średnie zaludnienie w stosunku do roku poprzedniego spadło o 6 % ( tj. o 17 osadzonych). 'W trakcie roku przybyło ogółem 1230 osadzonych (wzrost o 41 w stosunku do roku poprzedniego). Zdjęto z ewidencji 1234 osoby (to znaczy zwolniono i przetransportowano). Chociaż zaludnienie spadło, to nie ubyło pracy, bo faktycznie przyjęto i zwolniono więcej osób niż w poprzednich latach. Nadal nie jest możliwe zachowanie nor- my 3 ni na osadzonego w celi. Do każdej celi dołożono tyle łóżek ile się zmieściło, w każ- de4j celi umieszczono więc dodatkowe łóżka. Nie udało się już uniknąć konieczności umieszczania osadzonych na trzecim , piętrowym łóżku. Dział ewidencji otrzymał nowe pomieszczenia biurowe, co bardzo poprawiło komfort pracy, oddano także do użytku nowe, przebudowane pomieszczenia do przesłuchań. W ubiegłym 8 --- STRONA 9 --- roku, nie doszło do wdrożenia nowej aplikacji Nonet. Jest to nowy system informatyczny oparty na jednej dla całej służby centralnej bazie danych, został napisany nie tylko dla działu ewidencji, bowiem mają być do niego włączone także inne służby. Uruchomienie programu powinno nastąpić w maju 2008 roku, jednak dotychczasowe do- świadczenia nabyte w czasie testowania nowego programu napawają obawą czy aplikacja spełni oczekiwania odnośnie podniesienia komfortu pracy i uczynienia jej łatwiejszą. W cza- sie dotychczasowych prac testowych aplikacja pracowała bardzo niestabilnie i zawierała bar- dzo dużo błędów. IV. Warunki bytowe skazanych i tymczasowo aresztowanych A. Wyposażenie techniczne pomieszczeń Jak podano we wcześniejszym protokole wizytacyjnym osadzeni zakwaterowa- ni są w celach wieloosobowych, przy czym jak już wspomniano wyżej, nie jest zachowana norma 3m kw. na jednego osadzonego. . Wszyscy osadzeni posiadają swoje miejsca do spa- nia. Łóżka są dwupoziomowe, chociaż — jak już wyżej wspomniano — ze względu na przeludnie- nie dokładane jest do łóżek piętrowych trzecie łóżkom, w każdej celi jest kącik sanitarny. Z braku wystarczających środków finansowych, wieku budynku i często celowego niszczenia cel przez osadzonych standard pomieszczeń jest niewysoki, chociaż należy podkreślić, że w czasie wizytacji prezentowane były również cele, w których przeprowadzony został remont, odnowiona podłoga, kącik sanitarnym, wszystkie mają wymienione na nowoczesne plastiko- we i uchylne okna, cele posiadają nadto wyremontowany system wentylacyjny i sprawne urządzenia sanitarne. Wszystkie pomieszczenia utrzymane są w należytej czystości, skazani podali , że otrzymują odpowiednią ilość środków czystości, co ułatwia im utrzymanie porządku. Prawie w każdej celi jest telewizor a w niektórych także magnetowid lub gra telewizyjna będące własnością osadzonych. B/ wyposażenie osadzonych w bieliznę pościelową i osobistą, odzież i obuwie. Realizacja uprawnień osadzonych do otrzymywania zestawu wyposażenia zasadnicze- 9 --- STRONA 10 --- go, wyposażenia roboczego, środków higieny osobistej przebiegała terminowo i bez zakłóceń w ilościach wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku. Nie zanotowano żadnych zakłóceń w dokonywanych wymianach bielizny ipościeli osadzonym. Wymiana tych przedmiotów dokonywana była zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. 'W 2007 roku na zakup przedmiotów umundurowania zasadniczego, roboczego, środ- ków higieny i do utrzymania czystości pomieszczeń wydatkowano łącznie kwotę 67 742,00 zł. Na samo umundurowanie zasadnicze irobocze osadzonych wydano w roku 2007 46 458,00 zł to jest więcej o około 27 000,00 zł. w stosunku do 2006 r., nadal jednak wystę- pują pewne braki w tym zakresie, które ograniczają prawidłowe gospodarowanie, w szczegól- ności należałoby zakupić przedmioty umundurowania zasadniczego i roboczego dla osadzo- nych za kwotę około 70 000,00 zł czyli o 23 500,00 zł więcej niż wydano w roku 2007. C/ - Zaopatrzenie w środki czystości i higieny osobistej i zabiegi sanitarne. Terminowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami wydawane są osadzonym środki higieny osobistej oraz środki do utrzymania czystości pomieszczeń, podobnie jak w poprzednich latach. Osadzeni korzystają raz w tygodniu z łaźni, a w celach i kącikach sanitar- nych zainstalowane są umywalki z bieżącą wodą. D/ Wyżywienie osadzonych Zadania w tym zakresie realizowano w pełni respektując przepisy art. 109 KKW dotyczące kaloryczności, wartości odżywczej, ryczałtu i urozmaicenia wydawanych posiłków. Biorąc powyższe pod uwagę prowadzono żywienie w oparciu o jadłospisy dla norm: P- podstawowa, M —dla osadzonych w wielu do 18 lat, L lecznicza, Lc- dieta cukrzycowa. Brak skarg i znikoma ilość wnoszonych uwag ze strony osadzonych dotyczących jakości, ilości i urozmaicenia wydawanych posiłków daje dobrą ocenę funkcjonowania tego pionu służby. Rok 2007 był kolejnym rokiem szukania oszczędności także w zakresie żywienia osa- 10 --- STRONA 11 --- dzonych. Zaoszczędzono kwotę 83,29 tyś. zł., tj. o 26,1% mniej w stosunku do roku 2006 przy spadku średniorocznego zaludnienia o 4,2 %. B/ działalność służby zdrowia 'W roku 2007r. z porad lekarzy ambulatorium ZK skorzystało 3203 osadzonych, przez lekarza stomatologa zostało przyjętych 950 osadzonych, przez lekarza psychiatrę 650 osób. 'W sumie lekarze ambulatorium przyjęli 4803 osadzonych. Średni personel medyczny wyko- nał 2154 zabiegów / tj. opatrunków i iniekcji / jak również udzielił doraźnej pomocy 4144 osadzonym .W sumie personel medyczny obsłużył 11.101 osadzonych. Koszt leczenia farma- kologicznego osadzonych wyniósł 71.115 złotych. W Areszcie Śledczym w Krakowie wykonano 13 badań specjalistycznych i udzielo- no 103 porad. Z leczenia szpitalnego w AŚ Kraków skorzystało 21 osadzonych, w Szpitalu w Łodzi 2 osadzonych, w Bytomiu 2 oraz Warszawie Mokotowie I, czyli w sumie 26 osób. 'W placówkach cywilnej służby zdrowia zrealizowano 19 porad specjalistycznych , w tym: chirurgicznych — 6, okulistycznych — 7, dermatologicznych - 1, chorób zakaźnych 2 (je- den osadzony został zakwalifikowany do leczenia retrowirusowego i program został wdrożo- ny). Wykonano: Rtg klatki piersiowej i różnych w ilości 449. Badań analitycznych wykonano 726. Pogotowie Ratunkowe interweniowało 51 razy (z tego 24 razy do osadzonych z delirium tremens). Średni koszt przyjazdu karetki PR wynosi od 470 zł - 600 zł. Koszt zrealizowanych świadczeń dla osadzonych wyniósł 44.309 zł 'W 2007r kontynuowano rozpoczęte prace dostosowujące pomieszczenia ambulatorium do nowych wymogów objętych stosownymi przepisami, potrwają one do końca 2008r. — jest to ostateczny termin ukończenia prac. Wykonano pomieszczenia gabinetu zabiegowego .Od października nastąpiła zmiana na stanowisku kierownika Ambulatorium lek. L Danek odszedł na emeryturę zastąpiła go pani dr Krystyna Juszczyk. Od listopada 2007 wprowadzono nową formę zatrudnienia lekarzy specjalistów na tzw. kontrakty. Konsultacje specjalistyczne odbywają się na trenie zakładu , co jak się daje zauważyć znacząco wpłynęło na zmniejszenie ilości konwojów do Szpitala AŚ Kraków F/ Zatrudnienie skazanych 'W Zakładzie Karnym w Wadowicach problematyką zatrudnienia osadzonych oraz bezpie- czeństwa i higieny pracy w jednostce zajmuje się 1 funkcjonariusz zatrudniony na samodziel- 11 --- STRONA 12 --- nym stanowisku pracy. Zatrudnienie odpłatne: 'W roku 2007, w Zakładzie Karnym w Wadowicach, było zatrudnionych (średnio mie- sięcznie) odpłatnie 108 osadzonych . Nastąpił tutaj - po raz kolejny ( trwający od kilku lat ) wzrost. Tym razem o 17 osób. W poprzednim roku wzrost ten wynosił 7 — miu osadzonych.. Większość z zatrudnionych odpłatnie stanowili skazani - średnio: 105, natomiast tymczasowo aresztowanych pracowało odpłatnie średnio trzech. 'W 2007 roku przy pracach porządkowych oraz pomocniczych wykonywanych na rzecz Zakładu Karnego pracowało średnio 52 osadzonych. Z uwagi (między innymi ) na pro- wadzone w tutejszej jednostce prace remontowe nastąpił w 2007r. wzrost ( o 9 —ciu ) zatrud- nienia osadzonych przy pracach porządkowych i pomocniczych. Natomiast Gospodarstwo Pomocnicze zatrudniało średnio miesięcznie 35 skazanych. W ubiegłym roku realizowano umowy o odpłatnym zatrudnieniu skazanych z kontrahentami zewnętrznymi. Było to łącznie 11 firm. Zatrudniały one średnio 21 osadzonych. Ze wszystkich osadzonych zobowiązanych do alimentacji połowa znajdowała zatrud- nienie, a część ich dochodów była przekazywana na poczet alimentów. Zatrudnienie nieodpłatne: Osadzeni wykonują pracę nieodpłatną na rzecz Zakładu Karnego. Są to prace porządko- we i pomocnicze. W ubiegłym roku średnio miesięcznie pracowało w tej formie: 5 osadzo- nych. Jednocześnie kolejny rok skazani zatrudniani są nieodpłatnie przy pracach charytatyw- nych oraz na rzecz organów samorządu terytorialnego. Przy wszystkich pracach publicz- nych i charytatywnych w 2007 roku osadzeni przepracowali razem: 23 450 godzin. Koszt pracy wykonanej przez skazanych można wyliczyć na minimalną kwotę 234. 500,00 zł , przyjmując koszt jednej godziny pracy jako 10 zł. 'W zakresie zatrudnienia nieodpłatnego, zakład współdziałał z następującymi instytu- cjami: 1. Klasztor Karmelitów Bosych w Wadowicach - ul. Karmelicka 22 2. Stowarzyszenie Rodziców i Opiekunów Dzieci Niepełnosprawnych „Dać Szansę” — Wadowice os. XX lecia 1 3. Stowarzyszenie im. Doktora Edmunda Wojtyły w Wadowicach — Wadowice ul. Barska 17 12 --- STRONA 13 --- 4. Polski Komitet Pomocy Społecznej w Wadowicach ul. Kościelna 6 5. Ochotnicza Straż Pożarna w Choczni — 34-123 Chocznia ul. Główna 53 6. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wadowicach ul. Teatralna 2 7. Zespół Szkól Nr. 2 w Wadowicach ul. Zegadłowicza 36 8. Wadowicka Biblioteka Publiczna ul. Legionów 1 9. Kuratorium Oświaty w Wadowicach ul. Mickiewicza 19 , 10. Zespół Szkól Publicznych Nr. 1 ul. Słowackiego 2 11. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Karmelicka 7 12. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Wadowicach ul. Zegadłowicza 36 13. Sąd Rejonowy w Wadowicach — ul. Źwirki i Wigury 9 14. Ognisko TKKF „Leskowiec” — Wadowice oś. Kopernika 10 15. Towarzystwo Miłośników Andrychowa — 34-120 Andrychów ul. Krakowska 69 16. Miejski Klub Sportowy „Skawa” w Wadowicach — Wadowice ul. Błonie 2 17. Wadowickie Centrum Kultury — ul. Teatralna 1. 18. Prokuratura Rejonowa w Wadowicach ul. Źwirki i Wigury 9 19. Starostwo Powiatowe w Wadowicach ul. Batorego 2 Podsumowanie zatrudnienia: Reasumując — globalne zatrudnienie ( odpłatne i nieodpłatne ) dawało zajęcie w miesiącu średnio- dla 128 osadzonych ( w roku poprzednim 120 ). Funkcjonariusz ds. zatrudnienia osadzonych, w całym 2007 roku współpracował łącznie z 30 — toma kontrahentami. 'W 2007 roku nastąpił zauważalny spadek zatrudnienia nieodpłatnego poza terenem Zakładu Karnego. Nastąpił natomiast wzrost zatrudnienia odpłatnego na rzecz kontrahentów spoza zakładu karnego. Jednakże — w sumie - ilość zatrudnionych poza terenem Zakładu Kar- nego utrzymała się na poziomie zbliżonym do poprzedniego roku. W związku jednak z tym, jakim typem jednostki jest Zakład Karmy w Wadowicach (ZK. typu zamkniętego z oddziałem aresztu śledczego), raczej nie należy się już spodziewać dalszego zwiększenia takich form zatrudnienia. 'W 2008 roku jednostka nie przewiduje realnego wzrostu zatrudnienia na rzecz kontrahentów 13 --- STRONA 14 --- z zewnątrz. W chwili obecnej nie przewiduje się również wzrostu w zatrudnieniu przy pra- cach pomocniczych na rzecz ZK. Stan z ubiegłego roku wydaje się być optymalny. Jedynym wyjściem mogącym powodować wzrost zatrudnienia, wydaje się być utworzenie dodatko- wych miejsc pracy w funkcjonującym przy ZK Wadowice Gospodarstwie Pomocniczym lub zwiększenie zatrudnienia , które bazowałoby na firmach, które mogłyby zatrudniać osadzo- nych na terenie zakładu karnego. W chwili obecnej daje się również zauważać deficyt osadzonych nawet podczas zatrudnia- nia wewnątrz jednostki . Przyczynami, które uniemożliwiają skierowanie do pracy skazanych są między innymi: brak kwalifikacji, a nawet jakichkolwiek umiejętności, Czynnikiem takim jest również krótki okres pobytu w zakładzie karnym, stan zdrowia oraz inne sprawy karne , które toczą się w stosunku do skazanych. v. Praca osobopoznawcza i resocjalizacyjna Pomimo pewnego spadku zaludnienia w zakładzie karnym (koniec roku 2007 — 125%, koniec roku 2006-126%, koniec roku 2005-139%) nadal wysoka liczba osa- dzonych uniemożliwiła przywrócenie pomieszczeń przekształconych czasowo na ce- le mieszkalne do pełnienia właściwych im funkcji (świetlica w oddziale pierwszym, czytelnia). Spadek zaludnienia pozwolił jednak na uzyskanie miejsca na nową kapli- cę. Poprzednia, przed przekształceniem na celę mieszkalną, usytuowana była w innym miejscu. W celu zmniejszenia „zagęszczenia” osadzonych w celach ogólnych nadal wykorzystywano jako miejsce zakwaterowania cele wyznaczone dla osadzonych, o których mowa w art. 88$3kkw i 212a$1kkw. Zakwaterowanym w tych pomieszcze- niach osadzonym gwarantowano, w miarę przedstawionej sytuacji, należne im upraw- nienia. Pomimo podjęcia tego rodzaju przedsięwzięć oraz dołożeniu, gdzie to możli- we, dodatkowych łóżek do cel a także spadku liczby osadzonych, przez cały 2007 rok praktycznie nie było w jednostce celi gdzie zachowane byłoby uprawnienie osadzone- go do 3 metrów kwadratowych powierzchni w celi. Niemniej odnotowywano mniejszą liczbę uwag osadzonych niezadowolonych z takiego stanu rzeczy. Nadal jednak sytuacja przeludnienia powodowała problemy z właściwym rozmieszczaniem osadzonych w celach i była często pośrednim powo- dem występowania drobnych konfliktów pomiędzy osadzonymi. Rozmieszczanie osa- dzonych było to tym bardziej trudne, że z końcem 2007r., w związku z remontem ele- 14 --- STRONA 15 --- wacji budynku penitencjarnego i wymianą okien oraz krat w celach, a także prowa- dzonym równolegle remontem tych cel, konieczne było systematyczne pozostawianie kilku cel wolnych. W związku z tym osadzeni byli kolejno przemieszczani do innych cel, gdzie następowało tym większe „zagęszczenie”. Ponadto, aby uniknąć sytuacji, że osadzeni śpią na samych materacach, w kolejnych celach zamontowano trzecie pię- trowe łóżko. Struktura Zakładu Karnego Według stanu na dzień 31.12.2007 r. w tut. zakładzie przebywało 277 skazanych i ukaranych, w tym 8 młodocianych oraz 88 pierwszy raz odbywających karę do- rosłych i 181 dorosłych recydywistów. Z tej liczby, w systemie indywidualnego programowa- nego oddziaływania, karę odbywało 54% (rok 2006 - 62%, rok 2005 — 67%, rok 2004 — 58,9%), co oznacza dość znaczny spadek w stosunku do roku 2006. Porównanie danych za ubiegły rok wskazuje na spadek procentowy skazanych decydujących się na odbywanie kary w systemie programowanego oddziaływania w kolejnych latach, przy czym spadek ten spowodowany jest w głównej mierze poprzez spa- dek liczby skazanych dorosłych pierwszy raz odbywających karę pozbawienia wolności de- cydujących się na odbywanie kary w systemie programowanego oddziaływania. W przypadku skazanych dorosłych recydywistów występują niewielkie procentowo wahania. Komisje Penitencjarne 'W Zakładzie Karnym w Wadowicach działa powołana przez Dyrektora tej jednostki Komisja Penitencjarna, która zbiera się jeden raz w tygodniu. Polityka karania i nagradzania W Zakładzie Karnym w Wadowicach zasadą jest kształtowanie zachowań osadzonych głównie poprzez stosowanie motywacji pozytywnych w postaci nagród regulaminowych. Liczba przyznanych nagród wielokrotnie przewyższa liczbę wymierzonych kar dyscyplinar- nych, takie działania przynoszą w większości przypadków pozytywne efekty, nie sprawdza się tylko w sytuacji , gdy stosowana jest wobec osadzonych w znacznym stopniu zdemorali- zowanych, czy też osadzonych o zaburzonej osobowości. 15 --- STRONA 16 --- 'W roku 2007 Dyrektorzy sześć razy wymierzyli osadzonym najwyższą karę dyscyplinarną w postaci osadzenia w celi izolacyjnej. Zezwolenia _na opuszczenie terenu ZK. W analizowanym okresie udzielano zezwolenia na opuszczenie terenu ZK na podsta- wie art. 91 pkt 4kkw, art. 91 pkt 7kkw, art. 141a$lkkw, 138$1 pkt 7 i 8 kkw oraz art. 165$2kkw. W 2007r. zostało łącznie udzielonych 166 tego typu zezwoleń, a w całym 2006 roku udzielono ich 139. Tak więc rok 2007 był kolejnym rokiem, w którym odnotowano wzrost ilości udzielanych osadzonym zezwoleń na opuszczenie terenu Zakładu Karnego. Wzrost odnotowano w „przepustkach” określonych w art. 138$1 pkt. 8 kkw (rok 2007 — 82, rok 2006 — 51, ), jak i w art. 138$1 pkt. 7 kkw (rok 2007 — 37, rok 2006 — 31), w art. 141a$1 kkw — bez asysty (rok 2007 — 33, rok 2006 — 6) oraz art. 14la$łkkw — z asystą (rok 2007 — 5, rok 2006 -0). Natomiast nieznacznie spadła liczba udzielonych ze- zwoleń w trybie art. 165$2kkw (rok 2007 udzielono takich zezwoleń 5, w roku 2005 i 2006 udzielono takich zezwoleń po 7. Nie znaczy to jednak, aby administracja tut. ZK nie dostrzegała, iż zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego powinny służyć w sposób szczególny readaptacji społecznej skazanego i jego przygotowaniu do wolności. Znaczący cel, dla którego przewidziane jest stosowanie tego typu zezwoleń został osiągnięty poprzez stosowanie w większym stopniu niż w poprzednich latach innych rodzajów przepustek. Wystarczy porównać choćby stosowanie liczby najwyż- szych form nagród wobec skazanych, którym Dyrektor ZK wystąpił z wnioskiem o udzielenie warunkowego zwolnienia. O ile spośród 56 skazanych którym w roku 2006 Dyrektor wystąpił z wnioskiem o udzielenie warunkowego zwolnienia tylko 5 korzystało z najwyższych nagród, to w 2007 roku na identyczna liczbę 56 skazanych 20 korzystało z najwyższych nagród. Również w minionym 2007 roku wzrosła liczba osadzonych uczestniczących w systemie przepustkowym. O ile w kolejnych kwartałach 2006r. liczba osadzonych korzysta- jących z zezwoleń na opuszczenie terenu ZK wahała się pomiędzy liczbą 10 a 15, to w roku 2007 liczba osadzonych korzystających z zezwoleń tego typu mieściła się w przedziale pomiędzy 14 a 32 (IV kwartał). W 2007 roku (podobnie jak w latach 2006, 2005 i 2004r.) nie odnotowano niepowrotu osadzonego z „przepustki”. Nie otrzymano również informacji aby którykolwiek z osadzo- nych którzy skorzystali z „przepustek” w 2007 roku popełnił przestępstwo (w roku 2006 od- 16 --- STRONA 17 --- notowano jeden taki przypadek). W jednym przypadku skazany korzystając z zezwolenia w trybie art. 138$1 pkt. 7 kkw powrócił do jednostki pod wpływem alkoholu. Również w jed- nym przypadku skazany spóźnił się 22 godziny z zezwolenia udzielonego w trybie art. 141a$1kkw przez sędziego penitencjarnego (w roku 2006 nie odnotowano spóźnień osadzo- nych z „przepustek”). Swoje spóźnienie skazany tłumaczył złym stanem psychicznym, jaki spowodowany był jego udziałem w pogrzebie matki. W obu przypadkach wobec osadzonych wyciągnięte zostały konsekwencje dyscyplinarne. Warunkowe zwolnienia. Na nastroje wśród osadzonych miała wpływ niewątpliwie realizowana w poprzednich latach polityka udzielania warunkowych zwolnień. Spójność polityki administracji tutejszego ZK i Sądu Okręgowego w Krakowie sięgająca w poprzednich latach 96-98% sygnalizowała osa- dzonym, że tylko ich pozytywne zachowanie i realizacja zadań nałożonych przez administra- cję, a w konsekwencji wystąpienie z wnioskiem o warunkowe zwolnienie przez Dyrektora, daje możliwość wcześniejszego zwolnienia. Takie poczucie panujące do tej pory wśród osa- dzonych może zostać zweryfikowane. W roku 2007 polityka warunkowych zwolnień nie była już tak jednorodna. Spadła liczba pozytywnie rozpoznanych wniosków Dyrektora ZK i jedno- cześnie diametralnie wzrosła liczba pozytywnie rozpoznanych wniosków złożonych przez skazanych (z 1,8% w 2006r. do 22,4% w 2007r.), tj. prawie dwunastokrotnie. Od stycznia 2007 roku nastąpiła zmiana na stanowisku sędziego penitencjarnego odpowie- dzialnego za nadzór na Zakładem Karnym w Wadowicach. Działalność kulturalno oświatowa. W 2006 roku w wizytowanej jednostce organizowano szereg imprez kulturalno oświatowych i sportowych. Poza systematycznie organizowanymi przez kadrę działu peniten- cjarnego turniejami tenisa stołowego, szachowego, konkursami radiowęzła, odnotować należy występ zespołu terapeutycznego „Mała Ziemia Suska, występ grupy teatralnej „Próg” z Wa- dowie czy spektakl terapeutyczny. W 2007 r. w Wadowickim Centrum Kultury zorganizowa- na została wystawa prac (płaskorzeźby i grafika) skazanych, które wykonywali w ramach terapii zajęciowej. Część prac wykonanych przez skazanych została też przekazana na aukcję w celu dofinansowania wyżywienia dzieci ze szkoły w Tomicach. Nadal też wydawany jest w wizytowanej jednostce, przy współudziale osadzonych, miesięcznik „Krata”. Po wielu zabiegach udało się praktycznie własnymi siłami „zbudować” kaplicę, której wypo- 17 --- STRONA 18 --- sażenie w znacznej części wykonali społecznie sami osadzeni. Pomoc postpenitencjarna 'W ramach tych oddziaływań, poza udzielaniem świadczeń rzeczowych, pieniężnych, realizowane są zarówno programy jak i kursy ułatwiające skazanym adaptację do warunków wolnościowych po zwolnieniu. W roku 2007 przyznano 450 osadzonym pomoc postpenitencjarną, na łączną kwotę 55.711,29zł w formach; 1. świadczenia pieniężne 254 osadzonym na łączną kwotę 11.443,00zł, średnia wartość po- mocy 45.05zł. 2. świadczenia rzeczowe (odzież obuwie, żywność) 19 osadzonym na łączną kwotę 1.611,70zł, średnia wartość udzielonej pomocy 84,83zł. 3. dowody osobiste oraz inne niezbędne dokumenty dla 73 osadzonych na kwotę 1.503, „28zł, średnia wartość pomocy 20,59zł. 4. organizowanie i finansowanie kursów przygotowania zawodowego dla 40osadzonych na łączną kwotę 35.892,52zł, średnia wartość świadczenia 897,31 zł. Spośród realizowanych programów można wymienić: - program edukacyjno profilaktyczny dla osadzonych z problemem alkoholowym, -program readaptacji społeczno-zawodowej skazanych pod nazwą „Powrót do aktywności zawodowej poprzez aktywność społeczną”, -program prowadzenia terapii zajęciowej, - program profilaktyczny przeciwdziałania agresji wśród młodocianych. W 2007 roku nawiązana została współpraca z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Wadowicach, w ramach tej współpracy zrealizowano w wizytowanym zakładzie karnym pro- gram korekcyjno-edukacyjny dła osób stosujących zachowania przemocowe w rodzinie, współpraca ta ma być kontynuowana. Natomiast w ramach zorganizowanych kursów 40 ska- zanych zdobyło nowe kwalifikacje zawodowe ułatwiające im znalezienie zatrudnienia po zwolnieniu. W roku bieżącym zaplanowano również realizację kursów zawodowych i pro- gramów readaptacyjnych z otrzymanych funduszy na pomoc postpenitencjarną. Innym Źró- dłem finansowania ma być udział w realizacji PO KL, za pośrednictwem CZSW. 18 --- STRONA 19 --- VI. Posługi religijne Zgodnie ze stosownymi przepisami wszyscy osadzeni mają możliwość realizowa- nia i korzystania z posług religijnych. W tym zakresie nie odnotowano jakichkolwiek zastrze- żeń ze strony osadzonych. W roku 2007 w Zakładzie Karnym w Wadowicach działali przed- stawiciele czterech wyznań: Kościoła Rzymsko-Katolickiego, Adwentystów Dnia Siódmego, Kościoła Zielonoświątkowego i Związku Wyznaniowego Świadków Jehowy. VII. Wypadki nadzwyczajne: W roku 2007 nastąpił dalszy spadek liczby wypadków nadzwyczajnych, w 2006 roku byłoich 26, w roku 2007 — doszło do 22 wypadków nadzwyczajnych. Podobnie, jak w poprzednich latach, nie odnotowano zbiorowych wystąpień osadzonych, w rozumieniu $2 ust. 40 i 41 Instrukcji nr 9/2003 Dyrektora Generalnego SW (ostatni taki przy- padek odnotowano w 2001roku), aczkolwiek odnotowano jedną próbę zorganizowania zbio- rowej odmowy przyjmowania pokarmów w miesiącu wrześniu 2007r. Podłoże wypadku było jednoznacznie podkulturowe. Inicjatorzy- dwóch osadzonych grypsujących, dodatkowo bardzo znaczący w tutejszej podkulturze, usiłowali poprzez zastraszenie a następnie zorgani- zowanie zbiorowej odmowy przyjmowania posiłków wymusić na administracji ZK usunięcie z funkcji wydającego posiłki osadzonego, który nie wyrażał zgody na udział w pośrednicze- niu w ich nielegalnych kontaktach. Jednak dzięki podjętym działaniom, poprzedzonych wła- ściwym rozpoznaniem środowiska osadzonych, udało się uniknąć zbiorowego wystąpienia. Ostatecznie do dwóch prowodyrów protestu przyłączył się tylko jeszcze jeden grypsujący. Pozostali nie wzięli udziału w proteście. W celu uniknięcia w przyszłości tego typu zdarzeń wdrożono do realizacji wnioski z przeprowadzonych czynności. W roku 2007 odnotowano dokonanie 13 aktów samoagresji. Nastąpił więc nieznaczny spadek liczby takich wypadków w stosunku do roku 2006 — kiedy to nastąpiło 15 przypadków. Nastąpił zdecydowany spadek liczby dokonanych prób samobójczych z czterech w roku 2006 do jednej w 2007 roku. Zwiększyła się natomiast liczba dokonanych samouszkodzeń, z 11 w roku 2006 do 12 w roku 2007. Formy dokonanych aktów autodestrukcji to: — próba samobójcza przez powieszenie, — pocięcie, - połyk - zażycie leków 19 --- STRONA 20 --- Przyczyny dokonanych samoagresji były następujące: załamanie psychiczne, zabu- rzenia osobowości, zachowania instrumentalne, mające na celu wymuszenie zmiany decyzji organu dysponującego (w przypadku tymczasowo aresztowanych) lub zmianę celi mieszkal- nej. Spośród 13 aktów autoagresji tylko w jednym przypadku nastąpił rozstrój zdrowia powyżej 7 dni spowodowany koniecznością zabiegu operacyjnego usunięcia połyku, w pozostałych przypadkach osadzeni nie wymagali specjalistycznej pomocy medycznej poza założeniem opatrunku Jedyna próba samobójcza jaka miała miejsce w tutejszej jednostce w 2007r. została doko- nana przez skazanego dorosłego, pierwszy raz odbywającego karę pozbawienia wolności. Próbę samobójczą dokonał przez powieszenie. Jak wynika z przeprowadzonych czynności wyjaśniających przyczyną dokonania próby samobójczej była reakcja na ponowne osadzenie w ZK.W wyniku podjętej próby skazany nie utracił przytomności a po konsultacji z lekarzem został przetransportowany na oddział obserwacji psychiatrycznej AŚ w Krakowie. 'W roku 2007 nastąpił wzrost ujawnionych przypadków znęcania. O ile w roku 2006 12005 nie odnotowano przypadków znęcania, to w roku 2007 ujawniono 3 takie przypadki. Ujawnione przypadki nie były drastyczne i były krótkotrwałe. Stąd dwa wnioski złożone do prokuratury o wszczęcie postępowania karnego wobec sprawców znęcania zostały rozpozna- ne negatywnie — odmówiono wszczęcia dochodzenia. W trzecim przypadku postępowanie karne przed SR Wadowice zakończyło się skazaniem na karę pozbawienia wolności. W roku 2007 ujawniono na podobnym poziomie jak w 2006r. liczbę pobić i bójek. Przy- padków takich było cztery. Dostrzegając zagrożenie, jakie występuje każdorazowo przy zaistnieniu tego typu wy- padków dla jednostki i zdrowia osadzonych, stwierdzić należy, że podobnie jak w poprzednich latach większość nie miała poważnego charakteru. W żadnym przypadku nie skierowano wniosku do prokuratury o wszczęcie postępowania karnego wobec sprawców pobicia zarówno z uwagi na znikome obrażenia, jak i niechęć do wystąpienia z wnioskiem samych zainteresowanych. 'W roku 2007 w Zakąłdzied Karnym w Wadowicach przebywało dwóch osadzonych zaliczonych do kategorii o której mowa w art. 212a kkw. Pierwszy , tymczasowo dorosły uczestnik podkultury przestępczej podejrzany o udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Drugi z osadzonych podejrzany o działanie w grupie przestępczej z zamiarem pozbawienia życia oraz w celu zaboru mienia. W trakcie pobytu swoim zachowaniem nie wpływali nega- 20 --- STRONA 21 --- tywnie na stan bezpieczeństwa jednostki. Nie odnotowano wypadków nadzwyczajnych z ich udziałem. VIII. Stosowanie środków przymusu bezpośredniego: W objętym wizytacją okresie 15 razy zaistniała potrzeba stosowania środków przymusu bezpośredniego. Nie zmieniła się więc, w stosunku do 2006r., liczba przypadków stosowania środków przymusu bezpośredniego. Przyczyny stosowania środków przymusu bezpośredniego były następujące: - przeciwdziałanie zamachowi na życie lub zdrowie własne - 1 raz - przeciwdziałanie rażącemu nieposłuszeństwu- 8 razy - przeciwdziałanie groźnemu zakłóceniu spokoju i porządku - 9 razy - przeciwdziałanie niszczeniu mienia — | raz - przeciwdziałanie zamachowi na życie lub zdrowie innej osoby - 2 razy Innych przyczyn nie odnotowano. Rodzaje stosowanych środków przymusu: - użyciesiły fizycznej - 15 razy - umieszczenie w celi zabezpieczającej - 12 razy - założenie kajdan lub prowadnic — 9 razy Decyzje o zastosowaniu środków były prawidłowe a osadzeni pouczeni zostali o trybie odwo- ławczym. IX. Informacja statystyczna o skargach, prośbach i wnioskach W 2007 roku osadzeni w wizytowanej jednostce złożyli łącznie 76 skarg, z czego:12 zostało skierowanych do SO Kraków, 5 do RPO, 1 do Ministerstwa Sprawiedliwo- ści oraz 1 do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Pozostałe zostały załatwione w trybie i na zasadach określonych w przepisach $3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.08.2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Autorami łącznej liczby skarg tj. 76 było 39 osadzonych. Najwięcej skarg napisali: E. KENNED - 10, G. DUNII- 6, A. Deo "6. G. Ku - G, |. GRANIE. D. Ci> M GHS — 3. SO LND, SO zg - 3. 21 --- STRONA 22 --- 2006 2007 - opieka zdrowotna 7 23 - warunki bytowe 10 6 - zatrudnienie 0 1 - depozyty 1 4 - decyzje Komisji Penitencjarnej 1 3 - traktowanie przez współosadzonych 0 3 - traktowanie przez funkcjonariuszy i prac SW 26 28 - przetransportowanie 6 1 - kary dyscyplinarne 1 1 - korespondencja 3 0 - widzenia 3 2 - paczki 0 1 - realizacja zakupów 1 0 - przepustki i zezwolenia na opuszczenie ZK 0 1 Biorąc pod uwagę ogólną liczbę skarg nastąpił wzrost _o 8 w stosunku do 2006 roku (z 68 do 76). Procentowo wzrost ten wynosi 12%. Porównując liczbę osób, które napisały skargi w 2006 i 2007 roku liczba jest ta sama tj. 39 osób, w tym dwie osoby złożyły odpowiednio 10i 6 skarg, często o tej samej tematyce kierowanych do różnych instytucji. Przyczyny wzrostu liczby skarg należy także upatrywać w znacznym przeludnieniu Zakładu Karnego w Wadowi- cach. Analizując problematykę skarg wzrost nastąpił w zakresie skarg dotyczących : - opieka zdrowotna - o 16 - zatrudnienie - ol - depozyty - 0 3 - decyzje komisji penitencjarnej - o 2 - traktowanie przez współosadzonych - o 3 - traktowanie przez funkcjonariuszy - o 2 - przepustki i zezwolenia na opuszczenie ZK - o 1 Spadek liczby skarg odnotowano w_zakresie : 22 --- STRONA 23 --- - warunki bytowe - 0 4 - przetransportowanie - o 5 - korespondencja - 0 3 - widzenia - o 1 - realizacja zakupów - o 1 'W analizowanym okresie wpłynęło ogółem 191 próśb, wszystkie zostały rozpoznane . Naj- więcej próśb dotyczyło wydania zaświadczeń — 78, oraz przetransportowania — 42. W porów- naniu do 2006r. liczba próśb zmalała o 4. Wyjaśnienia na zarzuty zawarte w skargach przesyłano terminowo. Podobnie postępowano z prośbami , które załatwiano bez zbędnej zwłoki. W 2007r. nie odnotowano skarg zasadnych. Głównymi przyczynami pisania skarg przez osadzonych nadal są: - chęć wymuszenia odstąpienia od określonych czynności służbowych realizowanych przez funkcjonariuszy i pracowników cywilnych, - wymuszenie leczenia oraz badań specjalistycznych, które ze względów medycznych nie są konieczne, - zdyskredytowanie w oczach przełożonych funkcjonariuszy konsekwentnie i rzetelnie realizujących swe obowiązki służbowe, - rosnąca liczba osadzonych z coraz trudniejszych wychowawczo populacji, odbywają- cych długoterminowe kary , wielokrotnie przebywających w jednostkach penitencjar- nych lub należących do przestępczości zorganizowanej, - roszczeniowość części skarżących, wynikająca między innymi z ich patologicznej osobowości — niektórzy skazani wnoszą po kilkanaście skarg, nie przyjmując argu- mentów wskazujących na bezzasadność ich pretensji. 'W 2007r. Dyrektor Zakładu Karnego oraz jego zastępcy przyjęli 21 interesantów w sprawach próśb, skarg i wniosków. X. Omówienie skargi złożonej przez osadzonego EO CE N Stosownie do pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia03.12.2007 roku ( DWO- iP -1-5122-3/07) zbadano nadto zasadność zarzutów podnoszonych przez osadzonego PI 23 --- STRONA 24 --- © DE. 'w zakresie związanym z przeludnieniem jednostki i złymi warunkami bytowymi. 'W tym zakresie ustalono, że skazany ko Die. po raz ostatni przebywał w Zakładzie Kar- nym w Wadowicach w okresie od 25.09.2006 roku do 17.10.2006 roku i w okresie od 25.09.-26.09.2006 r, i od 04.10.-17.10.2006 umieszczony był w celach, w których przypada- jąca na jednego osadzonego powierzchnia była niższa niż 3 m. kw. Przeludnienie zakładu karnego to problem, z którym boryka się on od kilku lat, zaś w 2006 roku ilość osadzonych przekraczała wynoszącą 310 ilość miejsc w jednostce o 33%. O tej sytuacji informowany był sędzia penitencjarny trzykrotnie w 2006 roku. Skazany Pff De nic miał ponadto powodów by składać skargi na warunki bytowe w zakładzie karnym, mógł bowiem korzystać z kąpieli jeden raz w tygodniu, miał możliwość odbywania spacerów przez godzinę dziennie, przebywał w celach, które były przeludnione, ale miały sprawną wentylację grawitacyjną, wyposażone były w podstawowy sprzęt kwate- runkowy, otrzymywał też — jak każdy osadzony- środki czystości, miał możliwość korzysta- nia ze świetlicy. Skazany kierował swoje skargi między innymi do Ministerstwa Sprawiedliwości i szczegóło- we stanowisko Dyrektora Zakładu Karnego w Wadowicach, co do wnoszonych przez niego zastrzeżeń wyrażone zostało w piśmie do Dyrektora Departamentu Sądów Powszechnych Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 12.04.2007 roku, który zaakceptował treść udzielonych wyjaśnień. XI. Uwagi końcowe Ustalenia zawarte w niniejszym protokole pozwalają na pozytywną ocenę działalności wizytowanego Zakładu Karnego. Wszystkie służby działają sprawnie i profesjonalnie. Stale dąży się do podnoszenia kwalifikacji zawodowych i doskonalenia ich jakości pracy. W wizy- towanej jednostce rygorystycznie przestrzegane są procedury gwarantujące bezpieczeństwo jednostki i osób w niej osadzonych, jak i legalności ich osadzenia. Każdy oddział wyposażony jest w system przyzywowy umożliwiający kontakt oddziałowego z każdą celą. Prawa osadzo- nych są w pełni respektowane. Poucza się ich o prawach i obowiązkach przy przyjęciu do Zakładu Karnego, co potwierdzają oni własnoręcznym podpisem na oświadczeniu o takim pouczeniu zawartym w aktach osobowych każdego osadzonego. Na uwagę zasługuje fakt, że mimo tego skazani są dodatkowo pouczani o sposobie i terminie złożenia skargi na decyzje 24 --- STRONA 25 --- Komisji Penitencjarnej lub na decyzję o wymierzeniu kary dyscyplinarnej za przekroczenia (w rozumieniu art. 142 $ 2 kkw). Praca osobopoznawcza prowadzona jest w sposób gwaran- tujący dobór adekwatnych do indywidualnych potrzeb, metod i środków oddziaływania peni- tencjarnego, a właściwość doboru tych metod i środków uwidacznia się np. w zasadności wniosków Dyrektora Zakładu w przedmiocie warunkowych zwolnień, jak i w tym, że wizy- towanym Zakładzie Karnym nie odnotowana niepowrotu osadzonych z udzielonych im prze- pustek. Dokumentacja prowadzona jest z właściwą starannością. W Zakładzie Karnym utrzymywany jest należyty porządek. W placówce tej obowiązuje Zarządzenie Dyrektora Za- kładu Karnego w sprawie porządku wewnętrznego. W każdej celi znajduje się egzemplarz tego zarządzenia w miejscu ogólnodostępnym dla każdego osadzonego. Zawiera uregulowa- nia m. in. co do porządku czynności i zajęć w wizytowanej jednostce, określa prawa i obo- wiązki osadzonych, możliwości korzystania z ambulatorium, organizacji widzeń, korzystania z własnych przedmiotów w celi przez osadzonych. Zarządzenie zostało wydane w oparciu o dyrektywę z art. 73 $ 2 kkw w sposób określony $ 14 Regulaminu wykonywania kary pozba- wienia wolności (Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25.08.2003 r. — Dz.U. nr 90, poz.557). W związku z przeprowadzonymi -racami remontowymi znacznej poprawie uległy warunki bytowe w tej Jednostce Penitencjamej, przy czym podkreślenia wymaga fakt, że prace te są w bieżącym — 2008 roku — kontynuowane. Na podkreślenie zasługuje utrzymująca się tendencja wzrostowa w z zakresie zatrudnienia osadzonych. Z rozmów przeprwadzonych z osadzonymi podczas wizytacj w celach wynika- ło, że są oni właściwie traktowani przez personel wizytowanej Jednostki, skazani nie zgła- szali żadnych uwag w tym zakresie, nie mieli też zastrzeżeń co do warunków bytowych w zakładzie karnym.. Poniższe zalecenia powizytacyjne służyć mają dalszemu doskonaleniu pracy wizyto- wanej Jednostki Penitencjarnej. Sporządzono je w oparciu o spostrzeżenia co do konieczności dalszego prowadzenie prowadzonych remontów i uwag odnośnie podejmowania wszech- stronnych działań w celu dalszego ograniczania wypadków nadzwyczajnych i podkultury przestępczej przekazane i omówione z Dyrektorem Zakładu Karnego. XII. Zalecenia powizytacyjne Tak więc w celu dalszego podniesienia bezpieczeństwa oraz warunków bytowych ska- 25 --- STRONA 26 --- zanych należy: 1. kontynuować rozpoczęte i zaplanowane prace remontowych zmierzających do dal- szego podnoszenia stanu bezpieczeństwa wizytowanego Zakładu Karmego np. dokończenie remontu muru zewnętrznego, pasa ochronnego, remontu administracji, elewacji budynku penitencjarnego i cel mieszkalnych ; 2. Podjąć działania celem uzyskania środków finansowych na osiągnięcie ustalonych standardów w zakresie zaopatrzenia jednostki w przedmioty umundurowania zasadniczego i roboczego dla osadzonych, jak też więziennego sprzętu kwaterunkowego; 3. W dalszym ciągu podejmować działania przeciwko podkulturze przestępczej (tzw. „grypsujący”) tj. jej rozszerzania się i stopniowej likwidacji oraz kontynuować prace Z osa- dzonymi młodocianymi celem dalszego ograniczania tej podkultury ; 4. Kontynuować w dalszym ciągu działania zmierzające do wyeliminowania przypad- ków autoagresji oraz wzajemnej agresji osadzonych, stosownie do $ 23 ust. 1, 2 i 3 Rozpo- rządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.08.2003r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151 poz. 1459) ; 5. Kontynuować politykę współczesnej penitencjarystyki na dotychczasowym pozio- mie, w oparciu także o Zarządzenie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Nr 2 z dnia 24.02.2004r. „w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizowania pracy peniten- cjarnej oraz zakresu czynności funkcjonariuszy i pracowników oddziałów penitencjarnych i terapeutycznych” (Dziennik Urzędowy z 05.10.2004r. Nr 1) ; 6. Utrzymać zwiększony pozom zatrudnienia zarówno odpłatnego jak i nieodpłatnego skazanych ; 7. rozważyć możliwość podjęcia działań zmierzających do utworzenia dodatkowych miejsc pracy w działającym w zakładzie karnym gospodarstwie pomocniczym, jak też dążyć do zwiększenia zatrudnienia skazanych w firmach wykonujących prace na terenie zakładu karnego; 8. organizować w dalszym ciągu kursy zawodowe i programy readaptacyjne z fundu- szy przeznaczonych na pomoc postpenitencjarną. Sędzia Wizytator d/s Penitencjarnych Sądu Okręgowego w Krakowie 26 --- STRONA 27 --- - SPIS TREŚCI - I. Informacje ogólne ...........eeeesesenoesecennnweronenweeeerenanoerenannaweeeeennaeeernnneeeeeeneeeeaane 2 II. Charakterystyka Zakładu Karnego ...............eeceeeeneeeenerenoeroreneeeneennneonnerneeenece 5 III. Legalność osadzeń, ewidencje i rozmieszczenie ........uuseseeessenennnneeeeeeennnnnne 8 IV. Warunki bytowe skazanych i tymczasowo aresztowanych .........eeneenennunmueee. 9 V. Praca osobopoznawcza i resocjalizacyjna ......reruneesaeeeeneennnnnnoeeeeerennnnnnneeeeeee 14 VI_ Posługi religijne.......rereererereneeneennonnonnonononnnnnnnnnnnnnnnnoonorrrornernrrnoeneee eeseee DS VII Wypadki nadzwyczajne...........sseeeeeereeeereeeesseeeeecseraseeeranesesrreee eee LO) VIII. Stosowanie środków przymusu bezpośredniego. .........eeseervneeeneeeee21 IX. Informacja statystyczna o skargach, prośbach i wnioskach ..............ee.... 22 X. Omówienie skargi wniesionej przez skazanego Piotra Dulębę.................24 pe zom paszowa o 27