§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie alityczne

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- _ _ ___________ _______ [QKN 480101  iiekst Teksi‘ orzeczenfa pochodzf z bazy orzeczeri Sqdu Najwyiszego dostepnej pod adresem m Wyrok Sqdu Najwyzszego I z dnia 4 czerwca 2003 r.  I CKN 480101 1. Dziaianiem bezprawnym jest dziaianie sprzeczne z normami prawa lub zasadami Wspéizycia spoiecznego, a bezprawnoéé wyiqcza dziaianie majgce oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami Wspéiiycia spoiecznego, dziaianie za zgodq pokrzywdzonego oraz W wykonywaniu prawa podmiotowego. 2. Gromadzone i Wykorzystywane moga byé jedynie zdjgcia oséb podejrzanych 0 popeinienie okreéionego W nim przestepstwa. W chwili zatem, gdy ustaiy okolicznoéci, 0 jakich byia mowa W art. 20 ust. 2 ustawy 0 Poiicji, to jest, gdy osoba, ktérej zdjecie zamieszczono W albumie policyjnym, przestaia byé osobe; podejrzanq 0 popeinienie przestepstwa okreélonego W tym przepisie (przykiadowo, gdy umorzono toczqce sig przeciwko niej postgpowanie przygotowawcze albo uniewinniono jag), a nie zachodziiy inne okoiicznoéci W nim Wskazane, przechowywanie zdjecia takiej osoby W albumie policyjnym i okazywanie go innym stawaio sir; dziaianiem bezpiawnym, godzqcym w dobra osobiste tej csoby, uzasaciniajqcym ochrone 2 art. 24 k.c. 0 LEXnr137619 137619 :mm : a£L23; a|2L24. Skiad olzekajqcy Przewodniczapy: S:gdzia SN Jan Gérowski. Sedziowie SN: Irena GromskaSzuster (spr.), Marek Sychowicz. Sentencja Sad Najvwzszy W sprawie z powédztwa Rafaia S. pzzeciwko Skarbowi Pafistwa  Komendantowi Powiatowej Komendy Policji W W. 0 ochrone débr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie W lzbie Cywiinej w dniu 4 czerwca 2003 r. kasacji powoda od Wyroku Sqdu Apelacyjnego W W. z dnia_ 26 marca 2001 r., oddala kasacje. Uzasadnienie faktyczne _  Powéd W pozwie z dnia 9 grudnia 1997 r., opartym na przepisach a1i_23 i 24. k.c., Wnosii 0 nakazanie pozwanemu Skarbowi Palfistwa  Komendantowi Powiatowej Kornendy Policji W W.  usuniecia zdjlecia powoda z albumu policyjnego zawierajqcego zdjecia oséb podejrzanych 0 popeinienie pIZBStQ§JStW, a takze 0 zasqdzenie na rzecz powoda zadoééuczynienia W kwocie 16.000 zi. W toku procesu rozszerzyi powédztwo 0 Zqdanie zniszczenia negatywu zdjecia umieszczonego W albumie.  Strona pozwana Wnosiia 0 oddalenie powédztwa powoiujqc sig na brak bezprawnoéci ciziaiania. Sad Okragowy W W. Wyrokiem 2 dnia 10 grudnia 1999 r. oddalii powédztwo, a Sad Apeiacyjny W W. zaskarzonym orzeczeniem z dnia 26 marca 2001 r. oddalii apeiacje; powoda od tego wyroku. Sqdy obu instancji ustaliiy miedzy innymi, iz powbd W dniu 22 stycznia 1997 r. zostai zatrzymany i tymczasowo aresztowany, zaé W dniu nastepnym przedstawionb mu zarzut popeinienia przestgpstwa z a.|;t.._2J_1 kk. Powodowi Wykonano zdjecie sygnalityczne, ktére umieszczono w albumie fotograficznym, okazywanym miedzy innymi éwiadkom i osobom pokizywdzonym W celu rozpoznania sprawcy przestepstwa. W dniu 14 kwietnia 1997 r. wobec powoda uchyiono tymczasowe aresztowanie, a postanowieniem 2 dnia 26 Wrzeénia 1997 r. Prokurator Prokuratury Wojewédzkiej W W. umorzyi prowadzone pizeoiwko niemu $|ed2tWo z powodu niepopeinienia zarzucanego mu czynu. W dniu 8 paidziernika 1997 r. powéd zwrécii sing do strony pozwanej 2 zqdaniem usuniqcia jego zdjqcia 2 albumu policyjnego, zawiadamiajqc 0 umorzeniu éledztwa. Strona pozwana odméwiia, wobec czego powéd wystqpii z niniejszym powédztwem. W toku procesu W iutym 1998 r. zdjgcie powoda W albumie policyjnym byio okazywane Jolancie K. W zwiqzku z prowadzonym dochodzeniem W sprawie kradziezy jej samochodu. Nastgpnie strona pozwana usuneia to zdjecie z albumu, a W dniu 21 paiciziernika 1999 r. dokonaia komisyjnego zniszczenia jego negatywu. Postanowieniern z dnia 24 sierpnia 1998 r. Sqd Wojewédzki w W. zasqdzii od Skarbu Paflstwa na rzecz powoda kwote 10.000 zi tytuiem zadoséuczynienia za krzywde spowodowanq oczywiécie nieséusznym tymczasowym aresztowaniem w okresie od 22 stycznia do 15 kwietnia 1997 r. W tak ustalonym stanie faktycznym Sqdy obu instancji uznaiy, 2e wykonanie powodowi zdjgcia sygnalitycznego, umieszczenie go W aibumie poiicyjnym oraz okazywanie innym osobom W zwiqzku z poszukiwaniem sprawcéw System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3112013 Stan prawny ]0fOQl'al‘l1L|‘. 20130827 __ __ __ . i__Q_K.N 43Üł'Üi ' ÍEKEÍ Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeri Sądu Najwyższego dostępnej' pod adresem l Wyrok Sądu Najwyższego I z dnie 4 czenrrca 2003 r. ~ I CKN 4B0."01 H 1. Działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawnośó wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego. 2. Gromadzone i wykorzystywane mogą byó jedynie zdjęcia osób podejrzanych o popełnienie określonego w nim przestępstwa. W chwili zatem, gdy ustały okoliczności, o jakich była mowa w art. 20 ust. 2 ustawy o Foiicji, to jest, gdy osoba, której zdjęcie zamieszczono w albumie policyjnym, przestała byó osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa określonego w tym przepisie (przykładowo, gdy umorzono toczące się przeciwko niej postępowanie przygotowawcze albo uniewinniono ją), a nie zaohodziły inne okoliczności w nim wskazane, przechowywanie zdjęcia takiej osoby w albumie policyjnym i -okazywanie go innym stawało się działaniem bezprawnym, godzącym w dobra osobiste tej osoby, uzasadniającym ochronę z art. 24 k.c. _ LEXrrr137619 137619 rm.fl Dz.L!.]96±i.1Ę.93: r'.~3IĹ_22rĘ 6.|ZÍ._2±1t Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Jan Górowski. Sędziowie SN: łrena Gromska-Szuster (spr.), lylarek Sychowicz. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Rafała S. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowej Komendy Policji w W. c ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywiinej w dniu 4 czerwca 2003 r. kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 marca 2001 r., oddala kasację. Uzasadnienie faktyczne _ - Powód w pozwie z dnia 9 grudnia 199? r., opartym na przepisach arizżši i Zet k.c., wnosił o nakazanie pozwanemu Skarbowi Państwa - Komendantowi Powiatowej Komendy Policji w W. - usunięcia zdjęcia powoda z albumu policyjnego zawierającego zdjęcia osób podejrzanych o popełnienie przestępstw, a także o zasądzenie na rzecz powoda zadośćuczynienia w kwocie 16.000 zł. W toku procesu rozszerzył powództwo o żądanie zniszczenia negatywu zdjęcia umieszczonego w albumie. - Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa powołując się na brak bezprawnoóci działania. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 10 grudnia 1999 r. oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny w W. zaskarżonym orzeczeniem z dnia 26 marca 2001 r. oddalił apełację powoda od tego wyroku. Sądy obu instancji ustalily między innymi, iż powód w dniu 22 stycznia 199? r. został zatrzymany i tymczasowo aresztowany, zas w dniu następnym przedstawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa- z a.|:i.._,2J_t kk. Powodowi wykonano zdjęcie sygnalityczne, które umieszczono w albumie fotograficznym, okazywanym między innymi świadkom i osobom pokrzywdzonym w celu rozpoznania sprawcy przestępstwa. W dniu 14 kwietnia 199? r. wobec powoda uchylone tymczasowe aresztowanie, a postanowieniem z dnia 26 wrzesnia 199? r. Prokurator Prokuratury Wojewódzkiej w W. umorzył prowadzone przeciwko niemu śledztwo z powodu niepopełnienia zarzucanego mu czynu. W dniu 6 pażdziernika 199? r. powód zwrócił się do strony pozwanej z ządaniem usunięcia jego zdjęcia z albumu policyjnego, zawiadamiając o umorzeniu śledztwa. Strona pozwana odmówiła, wobec czego powód wystąpił z niniejszym powództwem. W toku procesu w lutym 1998 r. zdjęcie powoda w albumie policyjnym było okszywane Jolancie K. w związku z prowadzonym dochodzeniem w sprawie kradzieży jej samochodu. Następnie strona pozwana usunęła to zdjęcie z albumu, a w dniu 21 pazdziernika 1999 r. dokonała komisyjnego zniszczenia jego negatywu. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 1998 r. Sąd Wojewódzki w W. zasądził od Skarbu Państwa na mecz powoda kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną oczywiscie niesiusznym tymczasowym aresztowaniem w okresie od 22 stycznia do 15 kwietnia 199? r. W tak ustalonym stanie faktycznym Sądy obu instancji uznały, ze wykonanie powodowi zdjęcia sygnalitycznego, umieszczenie -go w albumie policyjnym oraz okazywanie innym osobom w związku z poszukiwaniem sprawców System Informacji Prawnej Lex (Lex Ürnegaj 31r'2013 Stan prawny programu". 20t6-06-2? --- STRONA 2 --- W W to 0 norm 480101 ntekst przestapstw nie byio dziaianiem bezprawnym takze po prawomocnym umorzeniu Wobec powoda postapowania karnego. Wskazaiy, 2e dziaiania te miaiy oparcie W przepisach zarzqdzenia nr 5I96 2 dnia 9 Iutego 1996 r. Komendanta Giownego Policji W sprawie sposobu prowadzenia zbiorow odciskow linii papilarnych i zdjaé osob podejrzanych 0 popeinienie przestepstw umyélnych éciganych 2 oskarzenia pubticznego oraz osob 0 nieustalonej tozsamoéci lub usiiujqcych ukryé swoja tozsamoéé, Wydanego W oparciu 0 delegacja ustawowq wynikajqca z a£t._20_u51.i ustawy 2 dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), a takze W przepisach kM i §_3 oraz a|i_J_Z3.§_'L kpk. Przepisy te przewiduja moziiwoéé Wykonania i umieszczenia W albumie poiicyjnym oraz okazywania innym osobom zdjeé miodzy innymi osob podejrzanych 0 popeinienie przestopstwa umyélnego éciganego 2 oskarzenia publicznego, 0 jakie podejrzany byi powod, a skoro nie ustanawiaja ograniczefi czasowych do Wykonywania tych uprawniefi ani nie nakazuja usuniacia zdjaé W okreélonym czasie lub sytuacji, to W ocenie Sadow obu instancji zdjacia takie moga_ byé Wykorzystywane bezterminowo i dziaianie strony pozwanej nie moze byé uznane za bezprawne. Niezaieznie od tego Sady stwierdziiy, 12 Wobec usuniq.cia przez strong pozwanq W toku procesu zdjecia powoda z albumu policyjnego oraz zniszczenia negatywu, roszczenie 0 usuniacie zdjacia Fzniszczenie negatywu stalo sia bezprzedmiotowe, co musl takze prowadzié do oddalenia powodztwa W tym zakresie jako bezprzedmiotowego. < ~ Kasacja od wyroku Sadu Apelacyjnego powod objatjedynie orzeczenie dotyczace roszczenia o nakazanie stronie pozwanej usuniacia zdjacia powoda 2 albumu policyjnego i zniszczenia negatywu. zgioszone W punkcie pierwszym pozwu i W toku procesu, zaznaczajac, 2e nie zaskarza tego Wyroku W czoéci dptyczacej roszczenia pieniegznego. Wnosii 0 zmiano Wyrokow Sqdow obu instancji i uwzgiadnienie powodztwa W zakresie zqdania sformuiowanego W punkcie pierwszym pozwu. Kasacja oparta zostaia jedynie na pierwszej podstawie kasacyjnej Wskazanej W EiI1.__3_9_3l_p}$l_’L k.p.c. i zarzuoa naruszenie a|:L26_ i 24 k.c. oraz .a1:t..BJ_§_1 Konstytucji RP 2 1997 r. przez ich biadna Wykiadnia i bezpodstawne przyjecie, 2e przechowywanie i okazywanie zdjacia powoda W albumie policyjnym po prawomocnym umorzeniu Wobec niego postapowania karnego nie byio dziaianiem bezprawnym. Uzasadnienie prawne . Sad Najwyzszy zwaiyi, co nastapuje: Jednym 2 najsiiniej chronionych dobr osobistych cziowieka jest jego Wizerunek 1 dobre imia, ktore to dobra bez Wqtpienia doznaja uszczerbku W sytuacji, gdy zdjacie cziowieka umieszczone jest W albumie policyjnym i okazywane éwiadkom lub ofiarom przestapstw jako zdjacie ewentualnego sprawcy przestapstwa. W rozpoznawanej sprawie doszio zatem niewatpiiwie do naruszenia wskazanych Wyzej dobr osobistych powoda, co W éwietle postanowierfi a_tt._2& k.c. uzasadniaio zadanie dopeinienia czynnoéci potrzebnyoh do .usL_|niQ.c_ia j_ego__ skutkow lub przyczyn, chyba zedziaianie naruszajace dobra osobiste nie byio bezprawne. Wbrew stanowisku Sqdu Okragowego, ktorego Sad Apelacyjny nie zanegowai, to nie poWod miai obowiazek Wskazaé przepis prawa, ktory naruszyia strona pozwana nie usuwajac jego zdjacia z albumu policyjnego i okazujac je osobom trzecim, lecz to strona pozwana miaia obowiazek Wykazao brak bezprawnoéci swojego dziaiania. PFZ9|JiS acL_.2_4 k.c. zawiera bowiem domniemanie bezprawnoéci dziaiania sprawcy naruszenia dobr osobistych, W zwiazku 2' czym to na nim ciazy obowiqzek udowodnienia braku bezprawnoéci. Zgodnie 2 panujacym W prawie polskim obiektywnym pojaciern bezprawnoéci, dziaianiem bezprawnym jest dziaianie sprzeozne z normami prawa lub zasadami Wspoiiycia spoiecznego, a bezprawnoéflwytacza dziaianie majace oparcie W pizepisach prawa, zgodne 2 zasadami Wspoizycia spoiecznego, dziaianie za zgoda pokizywdzonego oraz W Wykonywaniu prawa podmiotowego {porownaj miadzy innymi orzeczenie Sqdu Najwyzszego , ll CR 419189, OSP 1990111121377). W rozpoznawanej sprawie strona pozwana powoiywala sia na dziaianie zgodne z prawem, WSKEJZUjE1C na przepisy zaiqczonego do akt sprawy zarzadzenia nr 5/96 2 dnia 9 iutego 1996 r. Komendanta Giownego Poiicji W sprawie sposobu prowadzenia zbiorow odciskow linii papilarnych i zdjeé oséb podejrzanych 0 popeinienie przestepstw umyéinych éciganych 2 oskarzenia pubiicznego oraz osob 0 nieustalonej tozsamoéci lub usiiujacych ukiyé swojq tozsamoéé. Siusznie skarzacy zarzuca, 2e W éwietie J Konstytucji RP 2 1997 r. zarzadzenie to nie mogio stanowié Zrodia prawa powszechnie obowiqzujacego, co jednakze przyjai takze Sad Apelacyjny, nie dopuszczajqc sia zarzucanego naruszenia powyzszego przepisu Zarzqdzenie to wydane zostaio W oparciu 0 a|It._20_L.Lsi__3 ustawy 2 dnia 6 kwietnia 1990 r. 0 Poiicji (Dz. U. Nr 30. poz. 179 2e zm.) W brzmieniu obowiazujacym W dacie jego wydania. Przepis a|1.m20 ustawy 0 Poiioji W brzmieniu obowiazujacym od dnia 11 pa2d2iernika 1995 r. (data Wejécia W 2ycie uatamz 2 dnia 21 Iipca 1995 r. o zmianie miadzy innymi ustawy o Poiicji, Dz. U. Nr 104, poz. 515} do dnia 18 pazdziernika 2001 r. (data wejécia W Zycie usiamt 2 dnia 27 lipca 2001 r. 0 zmianie miedzy innymi ustawy 0 Poiicji, Dz. U. Nr 100, poz. 1084) przewidywai W ustopie drugim, i2 Policja moze pobieraé, gromadzié i Wykorzystywaé W celach Wykrywczych i identyfikacyjnych miadzy innymi zdjacia oraz inne dane osob podejrzanych o popeinienie przestapstw umyéinych, éciganych z oskarzenia publicznego oraz osob 0 nieustalonej tozsamoéci iub usiiujacych ukryé swoja to2samoéé, zaé w ustapie trzecim upowazniai Komendanta Giownego Policji do okreéienia sposobu prowadzenia zbiorow danych identyfikacyjnych, 0 ktézych mowa W ustopie drugirn. Zarzadzenie nr 5196 Komendanta 2 dnia 9 Iutego 1996 r. stanowiio zatem jedynie okreélenie technicznych czynnoéci zwiazanych 2 gromadzeniem i Wykorzystywaniem tych danych, natomiast podstawa prawnq do zbierania i v»:y'korzystyWania danych identyfikacyjnych, W tym zdjaé i innych danych personalnych, stanowii przepis i ustawy o Policji. Odnoszqc ten przepia do sytuacji powoda trzeba stwierdzié, 2e zezwalai on na Wykonanie powodowi, jako System lnformacji Prawnej Lex [Lex Omega) 3112013 Stan prawny programu: 201.30827 __ __ _ _ __ łCKN 480101- tekst przestępstw nie było działaniem bezprawnym także po prawomocnym umorzeniu wobec powoda postępowania karnego. Wskazały, że działania te miały oparcie w przepisach zarządzenia nr 51196 z dnia 9 lutego 1996 r. Komendanta Głównego Policji w sprawie sposobu prowadzenia zbiorów odcisków linii papilarnych i zdjęc osób podejrzanych o popełnienie przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego oraz osób o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość, wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z aft.i0_Lrs_t„.S ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 1?9 ze zm.), a także w przepisach §__2._-p.ls.t 1 i § .S oraz ari.__'|13„§_*L kpk. Przepisy te przewidują możiiwośó wykonania i umieszczenia w albumie policyjnym oraz okazywania innym osobom zdjęc między innymi osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, o jakie podejrzany był powód, a skoro nie ustanawiają ograniczeń czasowych do wykonywania tych uprawnień ani nie nakazują usunięcia zdjęć w określonym czasie lub sytuacji, to w ocenie Sądów obu instancji zdjęcia takie mogą być wykorzystywane bezterminowo i działanie strony pozwanej nie może byó uznane za bezprawne. Niezaieżnie od tego Sądy stwierdziły, iż wobec usunięcia przez stronę pozwaną w toku procesu zdjęcia powoda z albumu policyjnego oraz zniszczenia negatywu, roszczenie o usunięcie zdjęcia Fzniszczenie negatywu stało się bezprzedmiotowe, co musi także prowadzic do oddalenia powództwa w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. - ~ Kasacją od wyroku Sądu Apelacyjnego powód objąłjedynie orzeczenie dotyczące roszczenia o nakazanie stronie pozwanej usunięcia zdjęcia powoda z albumu policyjnego i zniszczenia negatywu, zgłoszone w punkcie pierwszym pozwu i w toku procesu, zaznaczając, że nie zaskarża tego wyroku w części dotyczącej roszczenia pieniężnego. Wnosił o zmianę wyroków Sądów obu instancji i uwzględnienie powództwa w zakresie żądania sformułowanego w punkcie pierwszym pozwu. Kasacja oparta została jedynie na pierwszej podstawie kasacyjnej wskazanej w a.ĽŁ.__3_9_3rl_pkt_'L k.p.c. i zarzuca naruszenie a|:t._2S i 24_ k.c. oraz ar:L„.6ŧ_'L Konstytucji RP z 199?- r. przez ich błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że przechowywanie i okazywanie zdjęcia powoda w albumie policyjnym po prawomocnym umorzeniu wobec niego postępowania karnego nie było działaniem bezprawnym. Uzasadnienie prawne . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: .Jednym z najsiiniej chronionych dóbr osobistych człowieka jest jego wizerunek i dobre imię, które to dobra bez wątpienia doznają uszczerbku w sytuacji, gdy zdjęcie człowieka umieszczone jest w albumie policyjnym i okazywane swiadkom lub ofiarom przestępstw jako zdjęcie ewentualnego sprawcy przestępstwa. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem niewątpliwie do naruszenia wskazanych wyżej dóbr osobistych powoda, co w świetle postanowień aĽt._2±t k.c. uzasadniało żądanie dopełnienie czynności potrzebnych do .usunięcia jego skutków lub przyczyn, chyba żedziałanie naruszające dobra osobiste nie było bezprawne. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, którego Sąd Apelacyjny nie zanegował, to nie powód miał obowiązek wskazać przepis prawa, który naruszyła strona pozwana nie usuwając jego zdjęcia z albumu policyjnego i okazując je osobom trzecim, lecz to strona pozwana miała obowiązek wykazaó brak bezprawnoóci swojego działania. Przepis a„r1t.„_2_4 k.c. zawiera bowiem domniemanie bezprawności działania sprawcy naruszenia dóbr osobistych, w związku z' czym to na nim ciąży obowiązek udowodnienia braku bezprawności. Zgodnie z panującym w prawie polskim obiektywnym pojęciem bezprawności, działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami, współżycia społecznego, a bezprawnośówyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego iporównaj między innymi orzeczenie Sądu Najwyższego , ll CR 419r'69, OSP 1990r'11-12r3??). W rozpoznawanej sprawie strona pozwana powoływała się na działanie zgodne z prawem, wskazując na przepisy załączonego do akt sprawy zarządzenia nr 5r96 z dnia 9 lutego 1996 r. Komendanta Głównego Połicji w sprawie sposobu prowadzenia zbiorów odcisków linii papilarnych izdjęó osób podejrzanych o popełnienie przestępstw umysinych ściganych z oskarżenia pubiicznego oraz osób o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość. Słusznie skarżący zarzuca, że w świetle a_rt„_6_?_Lt$_t._t Konstytucji RP z 199? r. zarządzenie to nie mogło stanowió żródła prawa powszechnie obowiązującego, co jednakże przyjął także Sąd Apelacyjny, nie dopuszczając się zarzucanego naruszenia powyższego przepisu Zarządzenie to wydane zostało w oparciu o aLL_2iLuSi._3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Oz. U. Nr 30, poz. 1?9 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wydania. Przepis att.„20. ustawy o Połicji w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 pażdziernika 1995 r. (data wejścia w życie tzsiarrrdr z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie między innymi ustawy o Policji, Dz. U. Nr 104, poz. 515) do dnia 16 pażdziernika 2001 r. (data wejścia w życie uśiamąr z dnia 2? lipca 2001 r. o zmianie między innymi ustawy o Połicji, Dz. U. Nr 100, poz. 1064) przewidywał w ustępie drugim, iż Policja może pobierać, gromadzić i wykorzystywać w celach wykrywczych i identyfikacyjnych między innymi zdjęcia oraz inne dane osób podejrzanych o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego oraz osób o nieustalonej tożsamości łub usiłujących ukryó swoją tożsamość, zaś w ustępie trzecim upoważniał Komendanta Głównego Policji do okreśłenia sposobu prowadzenia zbiorów danych identyfikacyjnych, o których mowa w ustępie drugim. Zarządzenie nr 5r'96 Komendanta z. dnia 9 lutego 1996 r. stanowiło zatem jedynie określenie technicznych czynności związanych z gromadzeniem i wykorzystywaniem tych danych, natomiast podstawę prawną do zbierania i wykorzystywania danych identyfikacyjnych, w tym zdjęc i innych danych personalnych, stanowił przepis ar:ł.._20_r.rst._2 ustawy o Policji. Odnosząc ten przepis do sytuacji powoda trzeba stwierdzió, że zezwalał on na wykonanie powodowi, jako System Informacji Prawnej Le:-r [Lex Omega) 31.1201 3 Stan prawny programu: 201-3-06-2? --- STRONA 3 --- _g __ _____ _ _ ___ l 480101  tekst osobie podejrzanej o popetnienie przestepstwa umyslnego, sciganego 2 oskarzenia publicznego, zdjecia oraz umieszczenie go W aibumie i okazywanie W celach identyfikacyjnych. Jednakze czynnosci te byiy dopuezczalne jedynie W okresie, gdy istniaiy okolicznosci okreslone W omawianym przepisie, to jest Wowczas, gdy powod byi osoba podejrzana o popeinienie takiego przestepstwa. Wszystkie normy prawne ograniczajqce prawa obywateli, a do takich niewatpliwie naiezy omawiany przepis, musza bye Wykiadane scisle i W takim kierunku, ktory uniemoziiwi ograniczanie praw obywateti ponad miare uzasadniona celem przepisu. Wbrew stanowisku Sadéw obu instancji nie ma zadnego zneczenia to, ze omawiany przepis nie zawierai ograniczenia czasowego mozliwosci Wykorzystywania zdjecia identyfikacyjnego, skoro jednoznacznie stwierdzai, 2e gromadzone i wykorzystywane mogq byé jedynie zdjecia oséb podejrzanych 0 popeinienie okreslonego W nim przestepstwa (i innych osob W nim Wskazanych, co jest jednak bez zneczenia W rozpoznawanej sprawie). W chwili zatem, gdy ustaiy okoiicznoéci, 0 jakich byia moWa W a[i_.2£l.uSi.l ustawy 0 Policji, to jest, gdy osoba, ktorej zdjecie zamieszczono W albumie poiicyjnym, pizestaia bye osobe podejrzana 0 popeinienie przestepstwa okreslonego W tym przepisie (przykiaciowo, gdy umorzono toczqce sie, przeciwko niej postepowanie przygotowawcze albo uniewinniono ja), a nie zachodziiy inne okoticznosci W nim wskazane, przechowywanie zdjecia takiej osoby W albumie policyjnym i okazywanie go innym stawaio sie dziaianiem bezprawnym. godzacym W dobra osobiste tej osoby, uzasadniajacym ochrone 2 a|i._2.4. k.c. A  2 Wbrew stanowisku Sedu Apeiacyjnego, przepisy Kodeksu postepowania karnego. a W szczegolnoéci powoiane przepisy i i §_3 oraz a|:t_1J_6_§_1 Kpk takze nie dawaiy podstaw do przechowywania i wykorzystywania zdjecia powoda po umorzeniu Wobec niego postepowania kamego. Zgodnie bowiem 2 a_r:t._Z4_..§_3 W 2W.' 2 §_2_pigL1 kpk Woino fotografowaé i okazywaé innym osobom W celach icientyfikacyjnych jedynie oskar2onego i osobe podejrzane, jake niewatpliwie powod juz nie byi po prewomocnym umorzeniu Wobec niego postepowania przygotowawczego. Natomiast przepis fiJ'1._'L7_l§_'|_ kpk, ktory pozwala na okazanie osobie przesiuchiwanej miedzy innymi Wizerunku innej osoby, jest przepisem dotyczacym sposobu prowadzenia czynnosci dochodzeniowych a nie norma prawna okreslajeca granice praw obywateiskich i 2 pewnoscie nie mo2e byé Wykiadany jako poclstawa prawna zezwalajqca na okazywanie W toku czynnosci dochodzeniowych Wizerunku dowoinej osoby W ceiu ewentualnego zidentyfikowania jej jako sprawcy przestepstwa. Stwierdzié zatem tizeba, 2e Sady obu instancji uznajac, 2e nie byio dziaianiem bezprewnym przechowywanie W albumie poiicyjnym i Wykorzystywanie W celach identyfikacyjnych i Wykrywczych zdjecia powoda po orawomocnym umorzeniu Wobec niego sledztwa o popeinienie przestepstwa z 21.112211 kk, a W szczegolnosci po zawiadomieniu o tym strony pozwanej i zazadaniu usuniecia zdjecie, naruszyiy przepisy EJLLZ3. i 24 k.c., dokonujac ich biednej Wykiadni, co siusznie zarzuca kasacja. Stwéerdzenie to jednak nie moze prowadzié do jej uwzgiednienia, a to"z uWagi na zakres zaskarzenia i podstawy kasacji, ktowmi Sec! Najwyzszy jest zwiezany (EiiLt._3§fzLL§_’L k.p.c.). Powod zaskarzyi kasacja tylko orzeczenie dotyczace roszczenia niemajetkowego o usuniecie zdjecia z albumu i zniszczenie negatywu i opari kasacje jedynie ne zarzucie naruszenia prawa rnaterialnego. Oznacza to uprawomocnienie sie Wyroku Sqdu Apeiacyjnego W czeéci dotyczacej roszczenia o zasadzenie zadosouczynienia pienieznego i brak kognicji Sa_du Najwyiszego W tym zakresie oraz zwiazanie tego Sedu ustaleniami faktycznymi, W tym ustaleniern, 2e W toku procesu strona pozwana usuneia zdjecie powoda 2 albumu policyjnego oraz zniszczyia jego negatyw, a zatem W caiosci speiniia niemajqtkowe Zadanie powoda dochodzone W sprewie na podstawie QELZ4 k.c. Trafnie zatem Sad Apelacyjny stwierdzii, 2e roszczenie to staio sie bezprzedmiotowe, a skoro mimo to powod go nie cofnai, naiezaio je oddaiié, jako zaspokojone przez pozwanego W toku procesu. Dlatego tez zaskarzone kesacje orzeczenie Sadu Apelacyjnego 0 oddaleniu apeiacji od orzeczenie Sedu pierwszej instancji oddaiajajcego Zadanie usuniecia zdjecia powoda 2 albumu i zniszczenia negatywu ostatecznie odpowiada prawu, mimo biednego uzasadnienia W czeéci dotyczqcej merytorycznej oceny tego powodztwa. Z tych przyczyn kasacja zostaia oddaiona na podstawie a£t._329fi12 k.p.c. System informacji Prawnéj"[e>< (Lex Omega) 31i'2013*67tan pfawny programut 2013022? 7 _ __ _ _ł CKM 48Üi'Ü'l -tekst osobie podejrzanej o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, zdjęcia oraz umieszczenie go w albumie i okazywanie w celach identyfikacyjnych. Jednakże czynnosci te były dopuszczalne jedynie w okresie, gdy istniały okoliczności określone w omawianym przepisie, to jest wówczas, gdy powód był osobą podejrzaną o popełnienie takiego przestępstwa. Wszystkie normy prawne ograniczające prawa obywateli, a do takich niewątpliwie należy omawiany przepis, muszą być wykładane ściśle i w takim kierunku, który uniemożłiwi ograniczanie praw obywateli ponad miarę uzasadnioną celem przepisu. Wbrew stanowisku Sądów obu instancji nie ma żadnego znaczenia to, że omawiany przepis nie zawierał ograniczenia czasowego możliwości wykorzystywania zdjęcia identyfikacyjnego, skoro jednoznacznie stwierdzał, że gromadzone i wykorzystywane mogą być jedynie zdjęcia osób podejrzanych o popełnienie określonego w nim przestępstwa (i innych osób w nim wskazanych, co jest jednak bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie). W chwili zatem, gdy ustały okoliczności, o jakich była mowa w a.r1t.„2„E.Lr.r5i_2 ustawy o Policji, to jest, gdy osoba, której zdjęcie zamieszczono w albumie policyjnym, przestała być osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa określonego w tym przepisie (przykładowo, gdy umorzono toczące się przeciwko niej postępowanie przygotowawcze albo uniewinniono ją), a nie zachodziły inne okoliczności w nim wskazane, przechowywanie zdjęcia takiej osoby w albumie policyjnym i okazywanie go innym stawało się działaniem bezprawnym, godzącym w dobra osobiste tej osoby, uzasadniającym ochronę z a|:t._2.'śt k.c. _ - "` Wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego, przepisy Kodeksu postępowania karnego, a w szczególności powołane przepisy ar:t.____?_'_=i~_¬«'=_`y___2___pk.t __1_ i §_3 oraz art. 113 § 1 kpk także nie dawały podstaw do przechowywania i wykomystywania zdjęcia powoda po umorzeniu wobec niego postępowania karnego. Zgodnie bowiem z a_Ľt._Żś.„§..3 w zw. z §_2_pl±<.L1 kpk wolno fotografować i okazywać innym osobom w celach identyfikacyjnych jedynie oskarżonego i osobę podejrzaną, jaką niewątpliwie powód już nie był po prawomocnym umorzeniu wobec niego postępowania przygotowawczego. Natomiast przepis ar:tJl٧_'l kpk, który pozwala na okazanie osobie przesłuchiwanej między innymi wizerunku innej osoby, jest przepisem dotyczącym sposobu prowadzenia czynności dochodzeniowych a nie normą prawną określającą granice praw obywatelskich i z pewnością nie może byó wykładany jako podstawa prawna zezwalająca na okazywanie w toku czynności dochodzeniowych wizerunku dowoinej osoby w cełu ewentualnego zidentyfikowania jej jako sprawcy przestępstwa. Stwierdzió zatem trzeba, że Sądy obu instancji uznając, że nie było działaniem bezprawnym przechowywanie w albumie policyjnym i wykorzystywanie w celach identyfikacyjnych i wykrywczych zdjęcia powoda po prawomocnym umorzeniu wobec niego śledztwa o popełnienie przestępstwa z ar;ł._2.lIL kk, a w szczególności po zawiadomieniu o tym strony pozwanej i zażądaniu usunięcia zdjęcia, naruszyły przepisy ari._.2_3¿ i 2,4 k.c., dokonując ich błędne] wykładni, co słusznie zarzuca kasacja. Stwierdzenie to jednak nie może prowadzić do jej uwzględnienia, a toz uwagi na zakres zaskarżenia i podstawy kasacji, którymi Sąd Najwyższy jest związany (a_Lt_;i963l§_'L k.p.c.). Powód zaskarżył kasacją tylko orzeczenie dotyczące roszczenia niemajątkowego o usunięcie zdjęcia z albumu i zniszczenie negatywu i oparł kasację jedynie na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Oznacza to uprawomocnienie się wyroku Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego i brak kognicji Sądu Najwyższego w tym zakresie oraz związanie tego Sądu ustaleniami faktyoznymi, w tym ustaleniem, że w toku procesu strona pozwana usunęła zdjęcie powoda z albumu policyjnego oraz zniszczyła jego negatyw, a zatem w całości spełniła niemajątkowe żądanie powoda dochodzone w sprawie na podstawie a_r;t_2A k.c. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny stwierdził, że roszczenie to stało się bezprzedmiotowe, a skoro mimo to powód go nie cofnął, należało je oddalió, jako zaspokojone przez pozwanego w toku procesu. Dlatego też zaskarżone kasacją orzeczenie Sądu Apelacyjnego o oddaleniu apelacji od orzeczenia Sądu pierwszej instancji oddalającego żądanie usunięcia zdjęcia powoda z albumu i zniszczenia negatywu ostatecznie odpowiada prawu, mimo błędnego uzasadnienia w części dotyczącej merytorycznej oceny tego powództwa. Z tych przyczyn kasacja została oddalona na podstawie ar1“,_3.92zl3 k.p.c. system rnramacjr nrawnéj"i16>i (Lex omega; s'1r2o1s"śia1 pisany pragramu: ztiiś-oś-zz `

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w W. zaskarżonym orzeczeniem z dnia 26 marca 2001 r. oddalił apełację powoda od tego wyroku. Sądy obu#alityczne#art. 20 ust. 2 ustawy#art. 24 k.c.#art. 113 § 1 kpk