Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
V sygn. ale x11 C 2303/07 1'-" ' |E"|.".";:"* J .__n 4| . :.=_Ł;: I R2' ' .-h .|:¬‹.1"_":¬ -F _ '¿`”--'="t„¬='_ _ „¬-Ĺ , ›-~ 1.- - '_ .sit `°”' WYROK -"“1'*- W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy w _ Wydział XIĽ Cywilny w składzie następtýącym: Przevmdniący: SSO Protiokolantz st, sekr. sąd. po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. W _ ` sprawy z powództwa przeciwko o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie 1. Oddala powództwo w całości. 2. Kosztami procesu obciąża powoda w zakresie już poniesionym i odstępuje od obciążania powoda pozostałymi kosztami procesu. Dnia 11 czerwca 2013 roku 3. Zasądza od Skarbu Państwa -- Sądu Okręgowego na rzecz adwokata kwotę 2.760 złotych wraz 'podatkiem VAT obowiązującym w chwili orzekania tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielone] powodowi z urzędu. SSO
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt XII C 2303/O7 Uzasadnienie Pozwem 2 dnia 8 grudnia 2007r. powód wniósł przeciwko pozwanej pozew o ochronę dóbr osobistych w którym wnosił o nakazanie pozwanej zaniechania działania skutkującego przedstawieniem fałszywych opinii o powodzie, jego zachowaniu dotyczącego także opieki nad dziećmi, a w szczególności pomawiania powoda przed organami administracyjnymi, sąsiadami, znajomymi i rodziną w' zakresie zachowań mających na celu poniżenie go w opinii tych instytucji i osób oraz narażającyc-h na utratę zaufania , a w konsekwencji również odebranie opieki nad dziećmi. Powód wniósł w związku z tym także o nakazanie pozwanej złożenia oświadczenia niezbędnego do usunięcia skutków pomówień - o ich nieprawdziwości i przekazania go osobom, szkole instytucjom, w których w jego ocenie nieprawdziwe wiadomości pozwana przekazałaoraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 25 tys. złotych _ Pismem z dnia 9.02.2008r. powód wskazał, że pozew dotyczy działań pozwanej polegających na ustnym oraz pisemnym rozgłaszaniu nieprawdziwych i oszczerczych wiadomości wśród mieszkańców, rodziny, znajomych, środowisku zamieszkania i pracy oraz przed Sądomi i organizacjami publicznymi oraz urzędami. Na rozprawie 14.05.2009r. powód podtrzymał to stanowisko w sprawie. Jednocześnie powód dodał, że pozwana pomawiała go m.ín._ Li dyrekcji szkół do których uczęszczały dzieci stron jak również w w 1 , Urzędzie Miasta w k.195). . W odpowiedzi 'na pozew z _1.12.2008r. pozwana 'wniosła o oddalenie powództwa . Pozwana wskazała w uzasadnieniu pisma, że powód również oczerniał ją przed dziećmi, sądami, Policjąi Prokuratura, W ocenie pozwanej jej działania - opisane szeroko w tym piśmie - nie mogą być uznane za bezprawne albowiem podejmowała je broniąc słusznych interesów w realizacji -przysługujących jej praw podmiotowych i w ramach obowiązującego porządku prawnego. Pozwana podała, że gdy dowiedziała się, iż powód spotyka się z inną kobietą zaoponowała temu i wskutek tego pod koniec maja 2006r. została przez niego pobita _ Ponadto oświadczyła, że gdy złożyła pozew o separację powód wówczas zawiadomił Policję, że pozwana zaniedbuje dzieci i zagroził jej, że je odbierze. W kontekście tych zachowań pozwana dodało, że składała różnego rodzaju oświadczenia , pisma procesowe w których relacjonowała zdarzenia i w związku z nimi dokonywała oceny zachowania powoda. H _- Pełnomocnik powoda wyznaczony z urzędu w piśmie z 04.01-.2009r. sprecyzował żądanie pozwu i wniósł o zobowiązanie pozwanej do zaniechania rozpowszechniania w urzędach, instytucjach i wśród osób fizycznych nieprawdziwych i naruszających jego cześć,-dobre imię pomówieñ trwających od ._` 1
--- STRONA 3 ---
października 2007r. w 1 í w _ tj.: że, współżyje z matką _ molestuje seksualnie dzieci , krzywdzi dzieci emocjonalnie , ma kochanki, bije _stale , maltretuje i gwałci pozwaną, stosując przemoc w rodzinie w stosunku do pozwanej- , nie interesuje się' dziećmi i rodziną, jest nieobliczalnym wariatem , wyrzucał meble lokatorom przez okno domu z drugiego piętra, chce zrzucic pozwaną ze schodów i zabić, chce uprowadzić córkę, spowodował, że pozwana jest osobą bezdomną bez środków do życia_. Jednocześnie pełnomocnik powoda wniósł o zobowiązanie pozwanej do złożenia pisemnego oświadczenia odwołującego nieprawdziwe pomówienia w stosunku do powoda wskazane powyżej w ogólnopolskim piśmie' „Gazeta Wyborcza" li _na tablicy ogłoszeń Zespołu Szkół w P ` , Urzędzie Miasta w- Szkole Podstawowej nr w _ w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego _W kwocie 25 tys. złotych za doznaną krzywdę wskutek _ pomówień wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie i zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu. W ocenie pełnomocnika powoda ww. opisane wypowiedzi pozwanej o powodzie były bezprawne í stanowiły nieprawdziwe pomówienia jego osoby o zamiary i czyny niegodziwe, nieetyczne bądź przestępcze i tym samym wyrządziły powodowi ni epowetowaną krzywdę psychicznąi moralną Na rozprawie 15.01.2013r. powód oświadczył, że -podtrzymuje doprecyzowane stanowisko w sprawie jako ostateczne i oświadczył, iż pozew dotyczy naruszenia dóbr osobistych przez pozwaną dotyczy okresu od 2006r. do grudnia 2007r. - do chwili złożenia pozwu. Powód dodał, że jego ocenie w wyniku działania pozwanej utracił pracę, naruszono jego dobre imię w wymienionych we wcześniejszych pismach instytucjach _ ( k. 633) _ Ę- __ W toku procesu stanowiska stron nie uległy już zmianie. J Sąd ustalił następujący stan faktyczny: _ _ i zawarli związek małżeński w dniu 29 czerwca 1991 roku przed "Kierownikiem _Urzędu Stanu Cywilnego w _ Z tego związku strony mają czworo dzieci - ` __ _ -, I Nieprawomocnym wyrokiem z 21.03.2013r. Sąd Okręgowy w O rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z winy obu stron. _ (dowód: .nieprawomocny wyrok Sądu ,Okręgowego w - O i`uz 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach"sprawy)- ._..` W 2006r. pojawił się pomiędzy stronami konflikt dotyczący _spotkań pozwanego z koleżanką z lat szkolnych. Powódka podejrzewała, że pozwany ją zdradza. Z kolei pozwany zarzucał żonie, że chciała sprzedawać nieruchomości, ._` 2
--- STRONA 4 ---
kupować inne, wyjechać za granicę, pozostawiała dzieci bez opieki i dopuszczała się zdrad. Oboje małżonkowie zarzucali sobie nawzajem stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej - bicie, szarpanie, ubliżanie. W dniu 31 maja 2006r. powódka zawiadomíła organy ścigania o spowodowania przez pozwanego naruszenia czynności jej ciała; następnie odmówiła składania zeznań, co skutkowało umorzeniem postępowania. (dowód: nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w 7 z 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach sprawy) W czerwcu 2006r. powódka wniosła do Sądu o orzeczenie separacji małżeństwa stron. Pozwany zaś zgłosił na Policji, że żona zaniedbuje dzieci i jest alkoholiczką Od tej daty nastąpiło 7 interwencji Policji zgłoszonych do Komisariatu Policji w ._ Pozwany zawiadomił o niewłaściwej opiece nad dziećmi, pozostawianiu ich bez opieki, a następnie złożył oświadczenie wskazując, że zawiadomił policję działając impulsyw-nie, albowiem: małżonka kocha dzieci -i nigdy nie naraziłaby ich na utratę zdrowia. Kolejna zawiadomił o używaniu przez żonę wobec niego słów powszechnie uznanych za obelżywe, grożenie samobójstwem, biciu po twarzy i szarpaniu za włosy. Na skutek odmowy składania zeznań (spowodowanej chęcią ratowania małżeństwa), organy ścigania odmówiły wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 207 § I kk. We wrześniu 2006r. z kolei powódka zgłosiła interwencję w zakresie nieporozumień z mężem, która zakończyła się pouczeniem. W grudniu zgłosił interwencję dotyczącą awantury _wszc_zętej przez nietrzeźwą_ małżonkę. Funkcjonariusze Policji _w-momencie interwencji nie stwierdzili .awantury ani stanu powódkí _po _spożyciu a_lko.ho.lu. - _ _ (dowód: nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w z 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach sprawy) Symptomy kryzysu małżeńskiego skutkowały podjęciem leczenia przez powódkę w Poradni Zdrowia Psychicznego, po pobycie w-szpitalu PCK w od 6.12_200ór.do 13.12.2006r. ze względu na depresję i terapię małżeńska, która zakończyła się po 2 spotkaniach, wobec braku porozumienia między małżonkami. Na "początku stycznia 2007r. pozwany dowiedział się, że powód ka samodzielnie zawarła aneksy do umów najmu lokali w i dysponuje środkami finansowymi bez jego wiedzy. W styczniu 2007r. pozwany zgłosił zawiadomienie o krodzíeżymienia przez __ Powódka, _również w styczniu 2007r. zawiadomíła o przemocy w rodzin|e_ 1 sprawę dołączono do .postępowania toczącego się w Prokuraturze w zakresie znęconia nad rodziną Rodzinie została założona niebieska karta. Te zdarzenia i eskalacja interwencji wskazująca na wyjątkowo duży poziom nieporozumień spowodowały, że w dniu 6 stycznia_2007r. pozwany wyjechał do Ł dwójką dzieci ` s _ i _, o czym 3
--- STRONA 5 ---
nie poinformował żony. W dniu 7 stycznia 2007r. powódka wyprowadziła się z dotychczasowego mieszkania stron, zabierając dzieci - _ i __ o czym nie zawiadomíła pozwanego. _ (dowód: nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach sprawy) W dniu 25 stycznia 2007r. i zawiadomił Policję informując, że od 14 dni nie może nawiązać kontaktu z żonąi nie zna_jej miejsca pobytu. Policja nawiązała kontakt telefoniczny z powódką która wyjaśniła, że mąż nie ujawnił jej miejsca swojego pobytu na terenie l (dowód: nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w ` z 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach sprawy) Postanowieniem z 3 lipca 2007r. Sąd _Rejonowy w w sprawie IV RNsm 611/O6 ustalił miejsce zamieszkania małoletnich _ i ' ` przy ojcu, zaś i przy matce oraz poddał wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi stałemu nadzorowí kuratora i uregulował kontakty stron z małoletnimi dziećmi. Wówczas strony postanowiły porozumieć się dla dobra małoletnich dzieci, planowali zamieszkać za granicą, Powódka wyjechała do Anglii z zamiarem organizacji tam życiarodzinnego i przygotowania warunków na przyjazd wszystkich członków rodziny. Dzieci zostały pod opieką pozwanego. Udzieliła też mężowi stosownych pełnomocnictw upoważniających go do zadysponowania majątkiem w Polsce. W tym czasie pozwany wyprowadził się do P . Pozwana nie podejmowała żadnych czynności zmierzających _do oczernienia go w oczach pracodawcy. t _ ( dowód: nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w z 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach sprawy, częściowo zeznania świadka _ ' - k. 336) __ _ _ W sierpniu 2007r. powódka wyjechała do Anglii, a pozwany zabrał i :lo siebie. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2007r. Sąd Rejonowy w _ _ w sprawie IV RNsm 663/08 (poprzednio 111' RNsm 879/07)' na wniosek pozwanego udzielił :zabezpieczenia w ten sposób, że ustalił miejsce pobytu małoletnich i i przy ojcu. W listopadzie 2007r. powódka wróciła do Polski. Konflikt stron był już wówczas bardzo poważny - dotyczył podziału majątku wspólnego, uregulowania cíążących na małżonkach różnego rodzaju zobowiązań, a nader wszystko władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi. Pozwany pozbawił powódkę wszelkiej styczności z małoletnimi, w konsekwencji czego nie miała ona w tym czasie przez okres około 2 lat żadnego kontaktu z dziećmi. Pozwany nie podawał adresów szkół, do których dzieci uczęszczają ani numerów-ich '.\ 4
--- STRONA 6 ---
telefonów, nie informował powódki o stanie zdrowia dzieci, leczeniu, wynikach w nauce, pomimo jej próśb w tym względzie. (dowód: nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w z 21.03.2013r. wraz z uzasadnieniem - złożony w opisanej kopercie w aktach sprawy) Pozwana w listopadzie 2007r. zjawiła się w szkole podstawowej w Była bardzo pobudzona i chciała odebrać córkę Marysię. Pozwana została poproszona do gabinetu pedagoga szkolnego. Został powiadomiony także powód, który zjawił się zaraz w szkole. W pokoju była także obecna Dyrektor szkoły _ i ksiądz proboszcz _ _ Atmosfera tego spotkania była bardzo napięta, nerwowo i wynikała wzajemnie długotrwałego wrogiego nastawienia małżonków. Z obu stron padały oskarżenia, wzajemne zarzuty. Wezwana była także Policja. W okresie do czerwca 2007r. gdy dzieci uczęszczały do szkoly podstawowej w Gdyni dochodziło do rozmów małżonków odnośnie sytuacji dzieci na terenie szkoly i w obecności pedagoga szkolnego. Obydwie strony używały wobec się' negatywnych określeń, które miały na celu zdyskredytowanie drugiego małżonka. (dowód: zeznania świadka - - k. 371, zeznania świadka k. 252, zeznania świadka _ ` k. 253) Pozwana od 3.11.2007r'.. do 9.01.2008r. przebywała w l-łostelu Miejskiego Centrum Interwencji Kryzysowej w " W czasie pobytu pozwanej w Szpitalu w “ _ ipozwana zaprzyjaźniła się z. _ Powód dzwonił do i wypowiadał się o pozwanej w negatywnym świetle np. że -nie sprząta domu, nie zmywa naczyń. Powód zaatakował werbalnie tę kobietę zwracając się do niej ,, Ty kurwo, chcesz rozbić moją rodzÊł_1ę". (dowód: zeznania świadka 0 0 H i ` ` k. 415, zeznania świadkc _ k. 489-490, zeznania świadka ` ' - k. 455) Strony próbowała pojednać ' ' ` __-zwłaszcza co doumożliwienia pozwanej _spotkań z dziećmi. W tym celu spotkała się powodem i jego przyjaciółkąw kawiarni. Powód w czasie tego spotkania był bardzo agresywny i napastliwy wobec ., tak, że musiała powstrzymywać go jego przyjaciółka. Dodatkowo w czasie tego spotkania powód wypowiadał się o pozwanej w sposób bardzo wulgarny i negatywny albowiem mówił... ci ociu Ty nawet nie wiesz , że ( pozwana) to jest kurwa í ladacznica". (dowód: zeznania świadka _ _ " ` - k. 580) _ _ 0 W czasie kłótni zarówno powód jak i _pozwana używali wobec siebie wulgarnych wyzwisk. Powód _do dzieci kierował również bardzo negatywne opinie na temat_pozwanej ( żony ) .. że matka kurwi się na prawo i lewo". " 5* (dowód: zeznania świadka - k. 987'-988 akt sprawyXII C 2392/08) S
--- STRONA 7 ---
Pozwana od 2006r. pobierała na różnego rodzaju świadczenia socjalne wypłacanedo jej rąk, a należne dzieciom. Wobec złożonego pisma powoda do organu administracyjnego wszczęte postępowanie wyjaśniające skutkiem czego było uchylenie decyzji o przyznaniu pozwanej świadczeń socjalnych. W składanych w tym postępowaniu pismach pozwana w oględny sposób opisywała aktualną sytuację rodzinnąi nie podawała treści naruszających dobra osobiste powoda. Wyjaśnienia pozwanej składane w pismach w wymienionym postępowaniu administracyjnym poza tym, iż nie naruszały w żaden sposób dóbr osobistych _powoda dodatkowo nie pogarszały jego sytuacji prawnej albowiem powód nie był w ogóle stroną tego postępowania _ Powód - mieszkający wówczas w - mógł również starać się o przyznanie świadczeń socjalnych w miejscu własnego zamieszkania, c_zego nie uczynił (dowód : zeznania świadka k.407, pismo pozwanej znajdujące się w aktach ' ' " -k. 29) _ Opisany kryzys małżeński doprowadził do wzajemnej ogromnej niechęci do jakiejkolwiek rzeczowej rozmowy i uniemożliwił stronom porozumiewania się np. w sprawach kontaktów z dziećmi. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przywałanych dowodów _ Jako wiarygodne w niewielkiej części należało uznać zeznania powoda tj. tylko wj części zgodnej z, ustalonym stanem faktycznym sprawy. Zdaniem Sądu powód w gołosłowny sposób przytaczał fakty mające wskazywać na zachowanie pozwanej mające na celu bezprawne naruszanie przez nią_dóbr osobistych powodu tj. pomawianie go w szkołach do których uczęszczały dzieci, instytucjach np. w Urzędzie Miasta Gdyni, u pracodawcy czy też oczernianie go w oczach rodziny czy też przyjaciół. Twierdzenie te pozostały gołosłownymi albowiem. nie znalazły odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym sprawy. Powód przy tym zupełnie pomijał kontekst sytuacyjny przedstawianych zdarzeń i pomniejszał swoją rolę' w czasie ich -przebiegu, zaś opisy przedstawiane przez świadków nie komponujące się z jego wersją zdarzeń kwítował tylko tym, iż jest skonfliktowany z_danym świadkiem lub zaprzeczał aby przedstawiane przez nich zdarzenia miały taki przebieg. W tym miejscu trzeba przytoczyć uznane przez Sąd za wiarygodne zeznania świadka __ brata powoda, który podawał, iż obie strony używały wobec siebie wulgarnych wyzwisk. Dodatkowo jak wynikało z wiarygodnych zeznań świadka _ l __ powód zaatakował ją werbalnie zwracając się do niej __ Ty ku_rwo, chcesz rozbić moją rodzinę" czy też jak wiarygodnie podawała świadek " ' ;_ , że powód wypowiadał się o pozwanej w sposób wulgarny i negatywny albowiem mówiąc „że 6
--- STRONA 8 ---
pozwana to jest kurwą i ladacznicą"_ Konsekwencje prawne tej oceny zostaną omówione w części prawnej uzasadnienia. Sąd jednocześnie pominał dowód z zeznania pozwanej w charakterze strony wobec nieuspraw_iedliwienia przez nią nieobecności na terminie przesłuchania w charakterze strony przed Sądem Rejonowym w zwłaszcza, że Sąd już raz usprawiedliwiał nieobecność pozwanej na rozprawie przed w/w Sądem kiedy się tam nie stawiła bowiem w tym samym czasie przyjechała do ' _ aby złożyć zeznania w sprawie rozwodowej _ ( k.644,645, 693) _ Sąd wystosował do pozwanej szczegółowe zobowiązanie (k.646pkt4, k_648 ) do którego się nie zastosowała ,stąd w pełni uzasadnione było pominięcie dowodu z jej przesłuchania. Za zasadniczo niewiarygodne należało uznać zeznania świadków __ _ ( k.438), _ k_ 439), ` _ ( k. 336). Zważyć należy, iż konfliktowe sytuacje z życia małżeńskiego rzadko rozgrywają się w obecności świadków. Często dzieje się tak, iż świadkowie znają fakty wyłącznie z relacji stron. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tym _przypadku albowiem wymienieni świadkowie powtarzali zasadniczo wersję zdarzeń znaną im tylko od strony powodowej. Nie byli naocznymi świadkami zdarzeń o których relacjonowali w zeznaniach i z tego powodu w ocenie Sądu nie byli w stanie wyrobić sobie własnego zdania co do relacji stron i prawdziwych powodów ich postępowania ani też samego przebiegu zdarzeń o których zeznawali. Warto podkreślić, że wysłuchując powodu i _wymienionych świadków Sąd miał bezpośredniąz nimi styczność. Ich zachowanie podczas składania zeznań, reakcje, także są elementami wpływającymi na ocenę ich wiarygodności. Niewątpliwie narzucającym się stwierdzeniem jest to, że byl_i oni _negatywnie nastawieni do osoby pozwanej, 'a ich zeznania były wysoko ocenne stroniące od obiektywizmu. Jako "wiarygodne Sąd uznał natomiast uznał zeznania _ . - " Ü' -'id la " . ir _ _ ` _ __ _ _ ` ' albowiem zeznania te były spójne i logicznie ,a świadkowie w przekonujący sposób zeznawali o faktach istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie stroniąc przy tym subiektywnych i ocennych wypowiedzi na temat którejkolwiek ze stron procesu co by podważało wiarygodność i obiektywizm ich zeznań. _ Z prawa odmowy zeznań skorzystał - zgodnie z treścią przepisu art. 261§1 k_p_c_ - świadek ' aędący ojcem powodu. _ Sąd przyjął, że dokumenty złożone i zgromadzone w sprawie są prawdziwe i. autentyczne. Ich autentycznoś_ci oraz prawdziwości treści nie kwestionowała żadna ze stron postępowania, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Sąd zważył, co następuje : Powództwo okazało się bezzasadne. 7 A 7
--- STRONA 9 ---
Wbrew twierdzeniom powoda składanym w toku całego procesu zebrany w _sprawie materiał dowodowy nie dawał _Sądowi podstaw do ustalenia, że w okresie objętym żądaniem pozwu zostały naruszone jego dobro_ osobiste i to wskutek bezprawnego działania pozwanej. Wskazać przy tym trzeba, iż nawet samo ewentualne stwierdzenie bezprawności działania pozwanego nie może odnieść .skutku _w postaci uwzględnienia po_wództwo albowiem do powstania roszczeń określonych w art. 24 k.c_ nie jest wystarczające jedynie ustalenie, że działanie sprawcy było bezprawne, konieczne jest także wystąpienie skutku takiego działania w postaci naruszenia dobro osobistego, a powód w ocenie Sądu Okręgowego, nie wykazał aby pozwana po pierwsze działała w sposób bezprawny i istotnie naruszyła jego dobra osobiste. Podobne stanowisko do zaprezentowanego wyraził Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 7.04 2009 r., sygn_ IP K 210/O8 (zam. M.P_Pr_ 2009/12/642), w którym stwierdził, iż do powstania roszczeń określonych w art. 24 k.c. nie jest wystarczająca sama bezprawność działania sprawcy. Niezbędny jest także skutek tego działania w postaci naruszenia jednego z dóbr- osobistych, o których mowa w art. 23 k_c_ - i takie stanowisko Sąd Okręgowy podziela. To na powodzie spoczywa z mocy art. 6 k.c. ciężar udowodnienia, że swym bezprawnym działaniem pozwany istotnie naruszył jego dobra osobiste i jakie. Art. 24 S 1 k.c. stwarza bowiem jedynie domniemanie działania sprawcy naruszenia dobrego imienia w sposób bezprawny. Na tym, którego dobro zostało naruszone ciąży jednakże obowiązek wykazania, że zachowanie określonej osoby naruszyło jego dobro osobiste (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2007 r., IVCSK 310)07 niepubl.). " " ` Na"wstępie`"na|e`ż`y""podkr`eślić, że tłem dla niniejszej sprawy był bardzo silny spór małżonków Pilíńskich zaistniały już w okresie poprzedzającym proces rozwodowy stron toczący się przed tutejszym Sądem Okręgowym ( XII C _ ..-,_. W tym miejscu zaznaczyć, iż same strony w procesie rozwodowym były świadome jak daleko zoszedł proces wzajemnego zantagonizowanía i na rozprawie w dniu 20.03.2013r. małżonkowie oświadczyli, że wygenerowany przez nich konflikt zoszedł tak daleko, że skutkowoł krzywdą wspólnych dzieci i to w dużych rozmiarach. Strony od początku 2006r. Przeżywały silny kryzys małżeński, który zdeterminówał" ich funkcjonowanie rodzinne íroclzicielskie. Co istotne, każda. ze stron dokonywała - także i w tym procesie .- zupełnie innej interpretacji sytuacji, faktów, które doprowadziły do rozwoju konfliktu i aktualnej sytuacji rodzinnej. Pozwana __ _ twierdziło, że zaangażowanie uczuciowe męża W związek pozamałżeński odkryte przez nią w 2006r.. wpłynęło na zmianę zachowań męża do niej i było powodem pogorszenia wzajemnych relacji. Twierdziła, że mąż stosował wobec niej szantoż i przymus psychiczny, był napastliwy, agresywny słownie, kontrolujący i rozliczający. ._`_ 8
--- STRONA 10 ---
T _ J' Powód ` ` " ` ' i uważał natomiast, że w jego ocenie, pozwana w sposob niewystarczający i nieodpowiedni zajmowała się wychowaniem dzieci. Utrzymywoł, że spotykało się z innymi mężczyznami. Zdaniem powoda pozwana nie interesowała się wystarczająco losem dzieci, nie dbała o zaspokajanie ich potrzeb.. Dla zrozumienia istoty niniejszego procesu ważnym było poznanie tło niniejszej sprawy dotyczącego wzajemnych relacji małżonków- którzy byli niezwykle silnie por'óżnieni_ _ Największą trudnościąw małżeństwie stron zdawał się być brak wzajemnego zaufania, prawidłowej komunikacji, a następnie niedojrzałe, destrukcyjne sposoby rozwiązywania konfliktów. Zachowanie stron - w okres_ie objętym pozwern- było coraz bardziej ukierunkowane na wzajemne deprecjonowanie i przedstawienie siebie nawzajem w negatywnym świetle. Pomiędzy małżonkomi zaistniały tak silne antagonizmy, które spowodowały nie tylko rozpad małżeństwa ale także doprowadziły do wszczynania kolejnych postępowań przeciwko sobie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, odnośnie rzekomego pomawionia powoda przez pozwoną w czasie spotkania w Szkole podstawowej w ,_ że wówczas strony trwały w bardzo silnym konflikcie. Wlistopadzie 2007r. powódka 'wróciło do Polski. Konflikt stron był już wówczas bardzo poważny - dotyczył przede wszystkim władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi. Powód pozbawił _pozwoną 'wszelkiej styczności z mołoletnimi, w konsekwencji czego nie miała ona w tym czasie przez okres około 2 lat żadnego kontaktu z dziećmi. Pozwany nie podawał adresów szkół, do których dzieci uczęszczają ani numerów ich telefonów, nie informował powódki o staniezdrowio dzieci, leczeniu, wynikach w nauce, pomimo jej próśb w tym względzie. _ 4 K _ Atmosfera t_e_go spotkania _b_yło_ ni_ezwykl_e nerwowo. W rozmowy małżonków byłyzaongażowane inne osoby Dyrektor tej szkoły, pedagog szkolny oraz ksiądz proboszcz. Obydwie strony używały wobec się negatywnych ocennych zwrotów. Wbrew twierdzeniom powoda to z obu stron padały oskarżenia, wzajemne zarzuty. Istotnie, pozwana podejrzewoła możliwość mol_estowonio jej niepełnosprawnego dziecko. W ocenie Sądu powyższe zachowanie pozwanej uwarunkowane było jej ogromnym stresem związanym z dramatycznie trudną sytuacją rodzinną _, w której -swój udział miały obie strony i subiektywnym przekonaniem o możliwej dziejącej się krzywdzie dziecka.. Zwłaszcza w sytuacji odsunięcio jej przez powoda od sprawowania pieczy nad tym dzieckiem przez co utraciła wgląd w jego realną sytuację. Pozwana swoim przekonaniu starała się chronić dziec_i stron prze_d ewentualnym zagrożeniami. 7 ' 'Zebrany materiał" dowodowy nie dostarczył argumentów przeciwnych. W ocenie Sądu działanie pozwanej nie nosiło w tej sytuacji znamion bezprawności. Przy ocenie naruszenia czci (art. 23 k.c_) należy mieć na uwadze obok odczuć osoby żądającej ochrony prawnej, które mogą być subiektywne, także obiektywny odbiór wypowiedzi w opinii społecznej. Nie można jednak przy tej ocenie . _ ____ 9
--- STRONA 11 ---
ograniczać się do analizy wybranych, wyizolowanych zwr'oTów, ale zwroTy Te należy wykładać na Tle całej wypowiedzi i syTuacji. O naruszeniu dobra osobisTego powoda w Tej sprawie nie można w ogóle mówić ponieważ nie mamy Tu do czynienia z wypowiedzią relacjonującą Tak dobrane fakTy, aby dobór Ten mógł posłużyć do uzasadnienia oceny zachowania powoda jako nagannego w sTosunkach międzyludzkich, w działalności zawodowej lub innej. Pozwana w czasie opisanego spoTkania wyraziła Tylko swój niepokój o los jej dziecka, a jak mowa była wcześniej działo się To już w czasie Trwającego od dłuższego czasu wyjąTkowo silnego konflikTu sTron, kTóry Sąd przedsTawił w opisie sTanu fak1ycznego. Słowa Te były wypowiedziane w wąskim gronie osób m.in. DyrekTora Szkoły w zamknięffym pomieszczeniu. y Podobnie ocenić należy wypowíadane oceny pozwanej, że powód krzywdzi emocjonalnie dzieci. Trzeba przecież przypomnieć, że jak wynika z nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w __ z 21.03.2013r. rozwiązującego małżeńsTwo słron - powód .. pozbawił powódkę wszelkiej ČsTyczności z i'nałoleTnimi, w konsekwencji czego nie miała ona w Tym czasie przez okres około 2 |aT żadnego konTakTu z dziećmi. Pozwany nie podawał adresów szkół, do kTórych dzieci uczęszczają ani numerów ich Telefonów, nie informował powódkí 'o sTanie zdrowia dzieci, leczeniu, wynikach w nauce, pomimo jej próśb w Tym względzie" _ Troska pozwanej zaTem wynikała Także z długiej rozłąki z dziećmi spowodowanej Także uzgodníonym wspólnie przez sTrony wyjazdem 'jej do Anglii. ' Wbrew Twíerdzeniom powoda w czasie spoTkanía sTron w 2007r. gdy ich dzieci uczęszczały do szkoly podsTawowej w Ľ ioTyczącego syTuacji dzieci na Terenie szkoły i w obecności pedagoga szkolnego To obie sTrony używały wobec siebie negatywnych. ocennych---zwroTów= Pos-Tępowanie dowodowe abso|uTnie-ni-e--.wyświeT-liło Takich fakTów na podsTawie kTórych, można byłoby wysnuć Tezę, iż pozwana naruszała jego dobra osobisTa na Terenie obu wcześniej wymienionych szkół, czy Też w czasie bezpośrednich rozmów z l pracownikami Tych placówek, kTóre dyskredyTowałaby osobę powoda. Zgodnie z zasadami logiki- i doświadczenia życiowego Trudno' przyjąć za wiarygodną wersję powoda aby Dyrekcja gdyñskiej szkoły podsTawowej konTakTowała się z nim informując, że pozwana rozgłasza o nim niepochlebne Treści. Powyższe pozosTało gołosłownym Twierdzeniem powoda, podobníezzreszTą jak jego Twierdzenie 'o 'rzekomym níeudzielaniu pomocy przez KomiTeT Ochrony-Pr-'-aw Dziecka -w - - ` -Ê całą sTanowczością-należy podkreślić, że obie sTrony wzajemnie' deprecjonowały siebie i negaTywnie o sobie wypowiadaly. ZaTem w Tej sytuacji powód nie może powoływać się na ochronę swoich dóbr osobisiych kiedy jednocześnie w Tym samym czasie zachowuje się wobec pozwanej w podobny sposób mogący naruszać jej dobra osobisTe. Ľ" Podobnie' należyodnieść się do zarzułu powoda doTycza_cego wypowiedzi pozwanej odnośnie jego rzekomego współżycia z rnaTką- świadkiem Podkreślenia wymaga To, iż pozwana Tylkolwspomniała w czasie jednej rozmowy z - '.\ 10
--- STRONA 12 ---
` ' o zasłyszanym od ojca powoda podejrzeníu o współżycia powoda z maTką, Poza Tą rozmową pozwana nie wypowiadała się już więcej w Tym zakresie. Jednakże pozwana powiedziała To gdy w czasie rozmowy Telefonícznej z `* ( gdy pozwana przebywała w Anglii) zosTała zszokowana gdy dowiedziała się od rozmówczyni - że powód rozpowiada wśród własnej rodziny i znajomych -' że pozwana porzucíła jego i dzieci i wyjechała z kochankiem' do Anglii (w syTuacji gdy jej wyjazd wynikał ze zgodnego usTa|enia małżonków). KonTeksT syTuacyjny Tej rozmowy doTyczył wypowiedzi zasłyszanej przez nią od ojca powoda. Gołosłownym `pozosTało Także Twierdzenie powoda, jakoby wskuTek działania pozwanej powód uTracił inTraTne zaTrudnienie w prywaTnej Spółce w czasie pobyTu w _ . Z usTalonego sTanu fakTycznego należy wyprowadzić wniosek, iż powyższe Twierdzenie powoda nie znalazło zupełnie odzwierciedlenie w zebranym maTeriale dowodowym w sprawie. STąd należało uznać, że zwolnienie powoda przez zaTrudniającą go spółkę pozosTawało bez jakiekolwiek związku z osobą pozwanej. Znamiennym w Tym zakresie było To, iż powód nie zgłosił w Tej sprawie żadnego wniosku dowodowego ~ zmierzającego do wykazania wspomnianej okoliczności fakTycznej. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia Trudno uznać naweT za prawdopodobne aby pracodawca wskuTek oTrzymanych informacji od innej osoby o iym, iżljego pracownik nie należycie wykonuje swoje obowiązki rodzícielskie rozwiązał 'z pracownikiem sTosunek pracy. Powód - jak sam podawał - odwoływał się od oTrzymanego wypowiedzenia o pracę , lecz nie dowiadywał się już owynik-¿ Tego posTępowanía sądowego. Z Tego wypływa oczywisTy wniosek, że powyższe Twierdzenie zosTało złożone wyłącznie na użyłek Tego procesu. Jak mowa była wcześniej już 2006r. pojawił się pomiędzy sTronami konflikT dafyczaay SpoTka.ń .pozwanego z .ko.l.e.żanką z laT .s.zko.l.nych_ Powódka pod'eji'z.ewała,' że .pozwanyUjąmzdiradza. Jednakże posTępowanie dowodowe absoluTnie nie wykazało, aby pozwana rozpowszechniała swoje podejrzenia osobom`Trzecim czy Też insTyTucjom. j l Wbrew przeciwnym Twierdzeniom powoda nie było podsTaw do przyjęcia aby pozwana w sposób bezpr-awny naruszyła dobra osobisTe powoda w Toku posTępowanía Toczącego się przed Urzędem MiasTa Przypomnienie wymaga fakT, że pozwana począwszy od 2006r.. pobierała świadczenia socjalne wypłacane do jej rąk na rzecz dzieci. WskuTek pisma powoda skierowanego do organu admínisTracyjnego - wskazującego, iż pozwana niesłusznie pobiera świadczenia socjalne co do dzieci nie pozosfających pod jej opieką- wszczęTo posTępowanie wyjaśniające skutkiem czego było uchylenie decyzji o przyznaniu- pozwanej świadczeń' socjalnych. Zdaniem. Sądu składane w Tym posTępowaniu pisma przez pozwanąw oględny sposób j opísywały akTua|ną syTuację rodzinną i nie naruszały w żaden sposób jego dóbr osobisTych. DodaTkowo nie pogarszały jego syfuacji prawnej albowiem Powód nie był w ogóle sTrona_ Tego posTępowania. Powód -' mieszkający wówczas w r- mógł również sTarać się o 11
--- STRONA 13 ---
przyznanie świadczeń socjalnych w miejscu własnego zamieszkania, czego nie uczynił przez co należy wyprowadzić wniosek, iż zachowanie pozwanej nie oddziaływało negaTywnie' na sferę praw podmioTowych powoda. W świełle wyników posTępowania dowodowego należało przyjąć, iż pozosTałe Twierdzenia, kTóre miała pozwana wypowiadać o nim, o nie pochlebnej Treści naruszające w jego subiekTywnym przekonaniu dobra osobisTe ( podane w pozwie i w piśmie jego pełnomocnika '- k.122) pozosTały zupełnie gołosłownymi albowiem nie -znalazły odzwierciedlenie w zebranym maTeriale dowodowym sprawy. 'Taki sam wniosek należy wyprowadzić co do-jego Twierdzeń odnoszących się do oczernienia jego osoby w rozmowach z rodziną znajomymi. W ocenie Sądu były To Twierdzenía złożone na poTrzeby Tego procesu. WarTo zauważyć, iż świadkowie mający poTwierdzić wersję zdarzeń zaprezenTowaną przez powoda nie byli naocznymi świadkami opisywanych przez niego zdarzeń i znali je Tylko i wyłącznie z relacji samego powoda z isToTy zainTeresowanego przedsmwíeniem fakTów mających isToTne znaczenie dla rozsTrzygnięcía w korzysTnym dla siebie świeTle. Co ísToTne, należy należało Także rozważyć, o czym Sąd już wspominał czy powód może domagać się ochrony prawnej, skoro sam posTępuje sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Wymaga bowiem szacunku dla swych dóbr osobisTych, a Tymczasem sam nie dba o zachowanie Tych dóbr względem innych osób. W ocenie' Sądu Takie posfępowanie uzasadnia odmowę udzielenia poszkodowanemu ochrony prawnej na podsTawie arT. 5 `k.c. ( podobnie Sąd Apelacyjny w 1 w wyroku z dnia 29 grudnia 1993 r. I ACr 604/93) _Z Taką właśnie syTuacją mamy do czynienia w Tej sprawie. _Jak wynikało ze zgromadzonego maTeriału dowodowego sprawy powód wi czasie kłóTni z pozwoną -mających -miejsce r-ów-nie-ż---na---T-ere-nie -szkół-do~ kTórych---uczęszczały dzieci s-Tron był agresywny í wulgarny wobec małżonkiƒ Jego zachowanie zmierzało do zdyskredyTowania pozwanej poprzez przedsTawienie jej w negaTywnym świeTle. DodaTkowo wskazać Trzeba, że powód nie sTronił od syTuacji w kTórych w sposób bardzo negaTywny wypowiadał się o pozwanej używając A przy Tym słów powszechnie uznanych za obelżywe np. mówiąc , że pozwana kurwi się na prawo i lewo" czy Też w czasie rozmowy ze świadkiem ' _Ľ . mówiąc o pozwanej, że jesT .. -kurwą i ladacznicą" ( k. 580) Jak' wynikało również z wiarygodnych zeznań świadka 0 Z sTrony w czasie kłóTni wzajemnie obrzucały się wyzwiskamí-.A Ê T › T ~ A A T T W konTekście poczynionych rozważań należy wskazać, iż zachowania obu sTron procesu deTerminował zasadniczo bardzo silny konf|ikT małżeński. Obydwie sTrony wzajemnie obwiniały się za syTuację rodzinną i rozpad ich małżeńsTwa. Na Ten sTan rzeczy rzuTował komp|eTny brak komunikacji pomiędzy nimi, kTóry objawiał się między innymi Tym. że sTrony nie powsTrzymywały się od kłóTni np. w szkole do kTórych uczęszczały ich dzieci- i To wobec obecności przedsTawicie|i grona pedagogicznego szkoły. Wskazać należy, że Przewodnicząca już w czasie | I -` 12
--- STRONA 14 ---
informacyjnego przesłuchania sTron zmuszona była do zwrócenia powodowi uwagi na zachowanie na sali i dobór odpowiednich słów kierowanych do sTrony w przeciwnej w procesie i To w syTuacji kiedy sam domaga się ochrony prawnej własnych dóbr osobisTych. ( k. 196) Znamiennym w sprawie było oświadczenia ojca powoda złożone na rozprawie świadka _ _ ›, kTóry skorzysTał z prawa odmowy zeznań zaznaczając .. że oboje ( sTrony procesu) są nic nie warci". ( k. 592) |\li_ewąTpliwie osoba bliska sTronom mająca wgląd ich sprawy dokonała dosadnej oceny posTaw sTron. ' _ Sąd biorąc pod uwagę powyższe argumenTy nie sTwierdził podsTaw do uwzględnienia powódzTwa w świeT|e zebranego maTeriału dowodowego w sprawie. Z powyższych względów powódzTwa zasługíwało na oddalenie. ( pkT.1 wyroku) O koszTach procesu Sąd orzekł na podsTawie arT. 102 k_p_c_. Konsekwencją Tego uznania było obciążenie powoda Tylko uiszczonymi przez niego koszTami procesu i odsTąpienie od obciążania powoda pozosTałymi koszTami procesu. Sąd- wziął w Tym zakresie pod rozwagę To, iż powód jesT bezroboTny i na jego uTrzymaniu pozosTaje Trójka małoleTnich dzieci. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy obciążenie sTrony przegrywającej Tzn. powoda koszTami procesu byłoby nieuzasadnione. Jednocześnie Sąd w punkcie 3 wyroku zasądził ze Skarbu PańsTwa - Sądu Okręgowego w ' ia rzecz pełnomocnika powoda usmnowionego z urzędu, adwokaTa " kwoTę 2.760 złoTych wraz z podaTkiem o Towarów i usług VAT obowiązującym w chwili wyrokowania TyTułem udzielonej powodowi i nieopłaconej w jakiejkolwiek części pomocy prawnej. Wysokość Tego wynagrodzenia zosTała usTaIona na podsTawie §19 pkT.1 w zw.§3. 1 w zw. §6 pkT.7 w zw.. z arT. Š 2 pkT. 3 i §11 usT.1 pkT.2 Rozporządzenia MinisTra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłaT za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb PańsTwa koszTów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. T /-/ 13 ¦'
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w O rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z winy obu stron. _ (dowód: .nieprawomocny wyrok Sądu#ale x11 C 2303/07 1#art. 24 k.c#art. 24 k.c.#art. 6 k.c.#art. 23 k.c