Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygnatura akt XIĽIĽ C 646/ 1 1 mvlßfco (1 '~¬ " ñáii 1** ¬'~ -'-5' 'hl- ,,- _...ø 'nr 'Ii 5-..- "' -_ _ "- 11 _,,.. '- 'ŸA1 ł _ i WYROK W IMIENIU RZECZYP 0sP0L1rEJ POLSKIEJ dnia 3 września 2013 1' Sąd Okręgowy _wl - Wydział XII Cywilny w następującym składzie: _ _ Przewodniczący: SSO . Protokolant: St arszy sekretarz sądowy Ĺ po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. w sprawy z powodztwa _ _ _ zarn. ul. - _ przeciwko . _ zam. os. - ochronę dóbr osobistych _ 1. Zobowiązuje pozwane _ go do złożenia na prowadzonym przez ` ` oznaczeniu hflp://-2 _ mego mternetowym blogu o __ _L oświadczenia o następującej treści: Wzwiąz/tu z wyrokiem wydanym.przez Sąd Okręgowy w -w dnia 3 września 2013 roku (sygn. aÍrtX1I C 646/11) oświadczarn, iż wystawiony przeze mnie w dniu 1] sierpnia 2010 roku komentarz dotyczący , i ‹ (byłego prezesa zarządu Radia ' Polskiego Radia w ) b ł d . - Regionalnej Rozgłosi y la niego lo'z_ywdząqy,_ a za użyte wobec niego określenia - przepraszam _ _ 2. Zasadza od pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwotę 10.600:-zł z ustawowymi odsetkami płatnymi od 4 stycznia 20rl1 roku do dnia zapłaty. 3. W pozostałym zakresie powództwo oddala. - ~' _4. Umarza nin` ` rejsze postępowanie W zakresie kwoty 30.000,-zł. - 5. Koszty niniejszego postępowania nakłada na każdą ze stron w 1/2 części i w związku z tym: 'L
--- STRONA 2 ---
a. zasadza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 800,-zł z tytułu zwrotu części uiszczonej przez niego opłaty sądowej obciążając go nią w pozostałej części i odstępując od obciązania stron jej częścią nie uiszczoną; b. kosztem procesowego zastępstwa stron obciąża je-we własnym zakresie. SSO .'
--- STRONA 3 ---
Sygn. akt XII C 646/11 _ Uzasadnienie Pozwem z dnia 4 kwietnia 2011 r. skierowanym przeciwko pozwanemu powód Ĺ _ ~ wniósł o nakazanie pozwanemu, aby złożył na stronie internetowego. blogu dostępnego pod adresem lltjgłfl __ oświadczenia usuwającego skutki naruszenia dóbr osobistych powoda o następującej treści: „W zwiazku z wyrokiem wydanyrn przez Sąd Okręgowy w w dniu (sygn. akt . . . . . . . ..) niniejszyrn oświadczarn, iż wystawiony przeze rnnie w dnia . . . . . . . ._ komentarz na rnoirn blogu był icrzywdzący dla byłego Prezesa Radia i _ _ _ _ a za użyte wobec niego ołrreśłenia przepraszam ” oraz nakazanie publikacji tego oświadczenia w lokalnym dzienniku prasowym w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, jak również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz tytułem zadośćuczynienia pieniężnego kwoty 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 4.stycznia 2011 r. do dnia zapłatyrza doznaną krzywdę wskutek naruszenia dóbr osobistych powoda. Powód domagał się równicźzasądzenia od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wg norm przepisanych i zwolnienia go od kosztów sądowych w części dotyczącej opłaty sądowej od pozwu. . _ Powód podniósł, iż pozwany prowadzi internetowego bloga pod adresem Ĺ _____ w którym komentuje _bieżące wydarzenia polityczne i społeczne w postaci wpisów komentarzowych. W dniu ll sierpnia 2010 r. zamieścił w Internecie na swoim blogu wpis pt. ,,Ĺ _ _ komunistyczny ubek i niekomunistyczny ubeczek”, a w jego treści określił powoda słowami „niekomunistyczny ubeczek“, tj. w sposób uwłaczającyjego godności osobistej, zniesławiający i rażąco obraźliwy. Powód przytoczył fragment komentarza pozwanego, dotyczącego osoby powoda, wskazując jednocześnie, iż podpis pod tekstem ,," _ _” przy dacie ,, at 22:45” bezspornie dowodzi, że autorem tego tekstu jest pozwany. Powód szczegółowo omówił etymologię słowa „ubek” i podkreślił, że w uwagi na znaczenie tego słowa w przeszłości we współczesnym języku ma ono charakter pejoratywny i niewątpliwie kojarzy się z funkcjonowaniem iw kraju tajnych służb komunistycznego reżimu przed rokiem 1989 r., on zaś nigdy nie był funkcjonariuszom tajnych służb w Polsce.. Podniósł, że jest to ewidentnie. -obraźliwe określenie, o dużym wydźwięku pejoratywnym, naruszającym godność, użycie tego słowa na określenie osoby wyklucza też działanie omyłkowe lub nieświadorne, a wskazuje na zamiar poniżcniai celowośó obrażenia atakowanej nim osoby. Omówił również etymologię słowa „czynownicy” i podniósł, iz współcześnie używanie takiego określenia jest także obraźliwe, narusza godność i sugeruje swego rodzaju ,,karierowiczostwo”. Powód wskazał, że obraźliwe określenia .,,niekomunistyczny str. 1
--- STRONA 4 ---
ubeczek”, „polityczny czynownik” i „L też naje się wstydu” zostały użyte wobec niego jako wówczas nowo urzędującego - od czerwca 2010 r. - prezesa zarządu publicznej spółki akcyjnej Skarbu Państwa - Polskie Radio ___________.._....__--. „_-__-.. - _ ' SA z siedzibą w 1 , a następnie kilkakrotnie cytowane przez inne media, m.in. w 1 _ Powód powołał się na treść art. 23 k.c., art. 24 k.c. w zw. z art. 443 k.c. i podniósł, ze został narażony na negatywne opinie ze strony innych ludzi, utratę dobrego imienia obejmującego wszelkie dziedziny jego aktywności życiowej, tj. życie osobiste, zawodowe i społeczne, utratę godności i szacunku ze strony innych osób; przekroczone również zostały wobec niego granice słusznej krytyki. Wskazał, że w stanie faktycznym, który legł u stóp skierowania przez niego żądań o ochronę jego dóbr osobistych, ziściły się przesłanki do dochodzenia złożenia przez pozwanego oświadczenia woli o określonej formie i treści z art. 24 1 zd. 2 k.c. i zapłaty przez niego zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł z art. 448 k.c._w zw. z art. 24 § 1 zd. 3 k.c., bowiem próba polubownego rozwiązania sporu nie powiodła się. Powód uzasadnił takżeżądanie odsetek ustawowych od dnia 4 stycznia 2011-- r. oraz właściwość miejscową Sądu Okręgowego w - (k. l_-SV akt). _ ' _ - Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r. wniosek powodu o zwolnienie go od opłaty sądowej od pozwu oddalone (k. 26-¬30 akt). - Pismem z dnia 12 maja 2011 r. powód w trybie art. 193 1 k.p.c. ograniczył powództwo w zakresie roszczenia o zapłatę zadośóuczy_nienia pieniężnego za doznaną krzywdę do kwoty 20.000 zł z ustawowymi odsetkarni od dnia 4 stycznia 201 1 r. 'do dnia zapłaty. Uzup_e_łniaj.ąc pozew _powód -podniósł, źe we. .wpisie _intern_eto_wym__ _dokonanym przez pozwanego w dniu 11 sierpnia 2010 r. zawarte zostały całkowicie nieprawdziwe, a co za tym idzie szkalujące powoda informacje, ponieważ nie nastąpiło z jego strony „wyrzucenie z pracy”, czyli dyscyplinarne rozwiązanie- umowy z publicystką zakończenie współpracy z nią nie nastąpiło „bez podania powodów”, lecz z przyczyn, które powód w piśmie tym przedstawił (k. 34-36 akt). _ _ _ W odpowiedzi na pozew z dnia 15 listopada 2011 r. pozwany Í ` wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powoda najego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 9.600 zł. I _ Pozwany podniósł, że jego zachowanie nie nosiło znamion bezprawności, lecz miało oparcie w Konwencji o Ochronie Praw Człowiekai Podstawowych Wolności, czyli umowie międzynarodowej ratytikowanej za zgodą wyrażoną w ustawie; wypowiedź ta była elementem debaty politycznej, bowiem jej_przedmiotem była sprawa mająca publiczne znaczenie.-Pozwany podkreślił, iż orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka _wskazuj e, iż Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności zal<reśla szersze granice swobody str. 2
--- STRONA 5 ---
wypowiedzi niż polskie prawo, penalizacja wypowiedzi o wiele bardziej radykalnych niż ta, autorstwa pozwanego stanowi naruszenie Konwencji; osoby zajmujące eksponowane stanowiska winny bowiem liczyć się z ryzykiem krytyki, nawet radykalnej; nadto na szczególną krytykę narażają się osoby, których zachowanie wywołuje kontrowersje. W ocenie pozwanego powód nie wykazał, czy naruszenie jego dóbr _osobistych w rzeczywistości miało miejsce. Pozwany potwierdził, iz jest autorem publikacji opisanej w pozwie i wskazał, że nie zgadza się na taką ocenę jego zachowania, bowiem nie było ono bezprawne, a radykalne zwroty były dopuszczalne w kontekście kontrowersyjnych działań powoda. Podniósł, iż istotą sporu jest kolizja dobrego imienia í swobody wypowiedzi, a przyczyną publikacji tekstu głębokie oburzenie pozwanego związane z zachowaniem powoda wobec 1 _ Pozwany wskazał, iż opublikował tekst, który miał być głosem sprzeciwu wobec działań powoda, z których motywami i konsekwencjami pozwany nie może się zgodzić. Pozwany omówił zagadnienie „swobody wypowiedzi” w systemie źródeł prawa -- w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucji -RP i zagadnienie ograniczenia swobody wypowiedzi i granic dopuszczalnej krytyki, tj. swobody debaty politycznej i tzw. sprawy mającej publiczne znaczenie, przywołał także kryteria oceny pozwalające odpowiedzieć na pytanie, czy naruszono dobre imię, a jeśli tak, to czy było to bezprawne. Pozwany podniósł, iż o braku bezprawności jego zachowania przesądza dokonanietej wypowiedzi w ramach debaty politycznej w sprawie o publicznym znaczeniu i w szczególnym kontekście sytuacyj nym; _wreszcie w interesie społecznym - z uwagi na publiczny charakter środka masowego przekazu, jakim jest radio. Pozwany podniósł także, _iż słowa „ubek” nie użył pod adresem powodu, _a użycie zwrotu ,miekomunistyczny ubeczek” w jego zamierzenia miało złagodzić intensywność przekazu. Pozwany podkreślił, iż żądania powoda są nieuzasadnione i nie zasługują na ochronę prawną, jego odpowiedzialność może się ograniczać jedynie do bezpośrednich skutków; nie odpowiada on natomiast za powielanie jego wypowiedzi w innych mediach; żądanie -publikacji przeprosin jest niedopuszczalne nawet w razie uwzględnienia powództwa, bowiem oświadczenie to winno mieć zasięg oddziaływania analogiczny do wypowiedzi z dnia ll sierpnia 2010 r. (k. 53-59 akt). W pismach z dnia 29 _listopada 2011 r. i z dnia 9 marca 2012 r. powód wyraził m.in. pogląd o niedopuszczalności powoływania się przez pozwanego na tzw. działanie podjęte W ramach społecznie usprawiedliwionego interesu. Podniósł także, iz opisane przez pozwanego jego - -. ¬'\- działania podejmowane w przeszłości nie mogą uzasadníać używania wobec niego określeń, jak . _ __- we wpisie internetowym z dnia ll sierpnia 2010 r. Zaprzeczył również, aby ` została przez niego „wyrzucona z pracy” (k. 88-91, k. 1 12-I 15 akt). . Strony podtrzymały ostatecznie swoje stanowiska procesowe na _rozprawie w dniu 9 lipca 2013 f. (1‹. 221-222 au). str. 3
--- STRONA 6 ---
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: . Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w _ SA z siedzibą w jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy _ - ` pod nr ._ Jedynym akcjoniariuszem tej spółki jest Minister Skarbu Państwa. Dowód' odpis aktualny z :'ejestru -przeakiębiorcow Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w . z siedzibą w. . (lc. 10-12 akt) ` Pozwany prowadzi blog ` internetowy dostępny pod adresem htrg//r na którym komentuje bieżące wydarzenia społeczne i polityczne. W dniu r. o godz. 22.45 zamieścił na swoim blogu wpis pt. ,, czyli kornanistyezny abek ž nfekonfntnfstyczny ubeczek”, o następującej treści: ,,Połowa lat 80-tych XX. w. Na Uniwersytecie im. . _ srozy się niedawno mianowany - z woli komunistycznych władz prlu - rektor, i Nawet nie tajny tylko jawny współpracownik bezpieki, wkrótce po objęciu funkcji przeprowadza masowe czystki- wśród niepokornych politycznie pracowni-ków zwalniając z" dnia na dzień kilkadziesiąt osób z pracy. Wśród wyrzuconych jest ' pracownik Instytutu Filologii Angielskiej, później Instytutu Językoznawstwa. Sierpień 2010 r. W l ' niedawno mianowany prezes wyrzuca z pracy tak jak ćwierć wieku wcześniej , bez podania powodów. Obie sprawy łączą też inne cechy, np. mentalność politycznych czynow-ników. Wygląda to wręcz tak, jakby niekomunistyczny (podobno) ubeczek brak korepetycje u komunistycznego ubeka. Kilka lat temu wystąpiłern na wspólnej konferencji prasowej z dwomakolegami z PiS-u: ówczesnym senatorem ` i I ` ~' , wtedy przewodniczącym sejmiku województwa ._ Przypomníeliśmy czym zajmował się i myślę, _że narobiliśmy mu trochę wstydu. Pan ` też naje się wstydu. Wiem, ze czasy są inne, nie tak groźne jak kiedyś, ale przyzwoitość lub jej brak nie zmieniają się. Wierzę, ze 1 _ 1 równiez teraz będą wiedzieli co powiedzieć”. Pod tekstem pozwany zamieścił adnotacje: ,,` 1*” i ,,1 1/08/2010 at 22:45”. Okolicznoścl ¿„ni§sporna, wydruk treści' kon'¿entarzaÍ z blogu pozwanego na- stronie Q¿!{g_¿/Ĺ: _" (if. 8-9 akt), zeznania pozwanego - _ lc. 221 akt) . - Fragmenty wpisu pozwanego z dnia Ĺ I r. - m.in. słowa „Wygląda to wręcz tak, jakby niekomunistyczny (podobno) ubeczek brak- korepetycje u__ komunistycznego ubeka” byly następnie cytowane przez inne media. Tytułem przykładu nalezy wskazać artykuł str. 4
--- STRONA 7 ---
zamieszczony w í _ . w dniu 18 sierpnia 2010 r. pt. „W październiku nowy prezes Radia i artykuł -równiez autorstwa zamieszczony w internecie na stronie hígj ¬ _ pl w dniu 18 sierpnia 2010 r. pt. „Radio _ -Za dwa tygodnie koniec kadencji prezesa '*`. D¿›__ry_ó_¿i.' wydruki artykułów z internetowej strony (k. 13-15 ala), zeznania świadka - 9 (lc. 158-159 ala) Powód - w dacie opublikowania wfw wpisu w internecie pełnił`stanowisko_ kierownicze w jednej z najbardziej rozpoznawalnych rozgłośni radiowych na terenie . '._ województwa wielkopolskiego - „Radio l ”, tj. Prezesa Zarządu spółki akcyjnej z siedzibą w 1 _ - Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia wl " Olçolicznośó niesporna, zeznania powoda (k. 198-200 akt) W dniu 11 sierpnia 2010 r. powód zawarł umowę o pracę z Polskim Radiem Regionalną J Rozgłośnią vi ' SA z siedzibą w . W art. 1 -tej umowy postanowiono, izpowód jest Prezesem Zarządu tej Spółki i będzie pełnił obowiązki Redaktora Naczelnego Radia Í , W art. 2 - 4 umowy strony postanowiły o wysokości wynagrodzenia powoda, zakresie obowiązków pracowniczych powoda i przepisów mających zastosowanie do stosunku pracy na jej podstawie powstałego. Zgodnie z treścią art. 5 umowy, została ona zawarta na czas nieokreślony, a termin rozpoczęcia pracy ustalono na dzień 21 czerwca 2010 r. Stanowisko Prezesa Zarządu i pełniącego obowiązki Redaktora Naczelnego Radia ± powó_d_pe.ł.n.i_ł do połowy,p.aździernika 2010 r. W okresie od czerwca 2010 r. do października 2010 r. powód nie prowadził działalności 1. politycznej. Dowód: umowa o pracę z dnia 11 sierpnia 2010 r. flf. 42-43 akt), zeznania powoda _ i (lc. 198-200 ala) . " Pismem z dnia 23 grudnia 2010 r. powód wezwał pozwanego do złożenia oświadczenia zawierającego oficjalne przeprosiny za naruszenie jego czci i godności osobistej w formie wpisu na blogu internetowym i -publikacji w lokalnym dzienniku prasowym oraz do zapłaty na jego rzecz kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w .wyniku naruszenia jego dóbr osobistych wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pismo to zostało doręczone pozwanemu na adres jego B-iura_Poselskiego jako 'Posła Platformy Obywatelskiej 1 ` w dniu 27 grudnia 2010 r. 'Pozwany nie ustosunkował się do przedmiotowego pisma w jakiejkolwiek formie. str. 5
--- STRONA 8 ---
Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 23 grudnia 2010 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 16-18 akt), zeznania powoda] 'i _ _'8-200a1a) " " " ' ` ` Powód był działaczem Akcji Alternatywnej ' i jedną z osób biorącą udział w happeningach przez nią organizowanych. W wystąpíeniach ,_ ” uczestniczył równiez po tym, jak przestał pełnić funkcję Prezesa Zarządu Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w " ` __ _ z siedzibą w _ Przed objęciem tej funkcji,jak równiez po ustaniu jego kadencji, pracował także jako dziennikarz w ,__ ”'. - Jesienią 20l_l r. był kandydatem z_ramienia Prawa i Sprawiedliwości w wyborach parlamentarnych w województwie wielkopolskim. Asystentem Zarządu w/w spółki akcyjnej od dnia 1 li-pca 2010 r. został któly równiez był działaczem Akcji Alternatywnej QŁĹ' wydruki artykułów prasowych (1: 62- 77, k. 81-84, k. 92 akt), zeznania .świadka (lc. 93-94 akt), zeznania powoda _ flc. 198-200 ala) ' " _ ' Publicystka ' __ . . . . .. zatrudniona byław Polskim Radiu Regionalnej _Rozgłośni w _ _ z siedzibą w na stanowisku dziennikarza (kierownika działu) w okresie od dnia I stycznia 1993 r. do dnia 20 listopada 2008 r. W dalszym okresie jej współpracy z I __ nie była pracownikiem zatrudnionym w_ Polskim Radiu Regionalnej Rozgłośni w ' _ z siedzibą w I " na podstawie umowy o pracę podlegającej przepisom k.p., lecz jedynie współpracownikiem na podstawie umowy cywilnoprawnej, tj. ramowej umowy o dzieło nr 25108 zawartej w dniu 21 listopada 2008 r,, która nie została _dotychczas rozwiązane. W 2010 r. w ramach umowy generalnej nr 25/08 otrzymała honoraria w okresie od dnia l stycznia do dnia 26 lipca 2010 r. oraz od dnia 15 grudnia do dnia 31 grudnia 2010 r. ` prowadziła w dwa programy publicystyczne: „I '” i , _ , przy czym jeden z tych programów kończył swoją serię z upływem czerwca 2010 r., a drugi z upływem lipca 2010 r. 'W dniu 2 marca 2010 r. została podjęta uchwała Rady Programowej , negatywnie opiniująca programy publicystyczne ` W jej uzasadnieniu wskazano rn.in., iz po zapoznaniu się z wybranymi audycjami z cyklu ,_ _ 'oraz ,,` . , _ * Rada Programowa uznała, ze nie spełniają one kryteriów obiektywizmu i nie tworzą dobrego wzorca kształtowania debaty publicznej, a niektóre niedociągnięcia programów .wynikają z nie przygotowania; nadto rola moderatora dbającego o przebieg debaty jest realizowana często w sposób niepełny. Rada Programowa zarekomendowała także wprowadzenie dodatkowego prowadzącego "I _- celem lepszego zapanowania nad dynamiką programu i kształtowania wyższego poziomu dyskusji. str. 6
--- STRONA 9 ---
Uchwała ta została podjęta stosunkiem głosów dziewięć za -- przyjednym wstrzymującym Się - i Zjßdnym Zdaniem odrębnym. 1 r na 8 r r Zakończenie przez powoda jako Prezesa Zarządu działającego w imieniu spółki akcyjnej - Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w " współpracy z ` było zatem realizacją uchwały nr 0212010 z dnia 2 marca 2010 r. Jako Prezes Zarządu i pełniący obowiązki Redaktora Naczelnego ` nie zdjął tych programów z anteny przed upływem tych terminów, lecz poinformował o tym, iz programy te nie znajdą się w nowej jesiennej ramówce. Powód zaproponował jej również współpracę w innych obszarach tj. współtworzenie programów kulturalnych, reportaży; rolę wydawcy, jednak na powyższe propozycje Í _ nie zgodziła się. Rada Programowa ma charakter doradczy, opiniujący. QQv_ó_¿' pismo Radia _ ia -- Regionalnej Rozgłośni w " dnia 9 grudnia 2011 r. Űc. 103 akt), umowa generalna nr 25/08 o współpracy programowej z dnia 21 listopada 2008 r. (lc. _ 104-109 akt), uchwala nr 02/20.10 Rady Programowej Radia -_ dnia 2 marca 2010 r. (lc. 110 akt), zeznania świadka Ĺ (lc. 159 akt), .=._ _E › (k. 159-160 ala), zeznania powoda i r (k. 198-200 ala) Decyzja o zakończeniu współpracy z ` W dniu 10 sierpnia 2010 r. była szeroko komentowane w innych mediach, m.in. w f t dnia 8 września_20_l0 r. w artykule pt. „Radio li publicystyką" i z dnia 21 września 2010 r. w artykule pt. „Związkowcy chcą zmiany prezesa radia” oraz w _ w artykule z dnia 11 sierpnia 2010 r. pt. „Radiof _ . Pod pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. z prośbą o cofnięcie decyzji o zakończeniu x współpracy z _ _ _ podpisało się około 60 pracowników l - W ostatnim okresie pełnienia przez powoda obowiązków Prezesa Zarządu (tj. już po upływie jego kadencji, która wygasła z mocy ustawy nowelizującej ustawę o radiofonii i telewizji) dwa działające w _ _ związki zawodowe: Związek Zawodowy Dziennikarzy ZOZ w Polskim Radiu Rozgłośni Regionalnej w _T " I ` i OZ NSZZ"„Solidarność” Pracowników Polskiego Radia Rozgłośni Regionalnej w " l _ wstąpiły w spór zbiorowy z powodem. _ _Q%______‹í‹:1l.' materialy prasowe 0:. 75-77, akt),__ pi_.5fma_z dnia 11 sierpnia, 10 i 14 września 2010 r. Iflf. 78-80, lt. 85 akt), zeznania śiviadka t I il __ _ ‹ "I ' (lc. 122-123 akt), _ _ _ (lz. 123-125 .fzr-0,: (lz. 125-126 aku ` Dnia 6 pażdziernika 2010 r. odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie akcjonariuszy spółki akcyjnej Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w ` . - z siedzibą W I , na którym podjęto Uchwałę Nr 1, mocą której Walne Zgromadzenie przedstawiło str. 7
--- STRONA 10 ---
wniosek do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o odwołanie z funkcji Prezesa Zarządu 1 „z uwagi na uzasadnione podejrzenie działania wlw osoby na szkodę spółki, co wyczerpuje przesłanki z art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2004 r., Nr 253, poz. 2531 z późn. zrn.)”. Zgodnie z treścią § 1 ust. 2' tej Uchwały, _najego poparcie Walne Zgromadzenie przedstawiło Krajowej Radzie. Radiofonii i Telewizji uzasadnienie wniosku o jego odwołanie (stanowiące Załącznik do Uchwały nr 1) oraz 42 strony dokumentów, zawierających przesłanki wskazujące nato. W uzasadnieniu tego wniosku, podpisanegp przez Podsekretarza Stanu ` - ir zostały wskazane przyczyny, tj. działania powoda, które w opinii Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy Spółki zawierały znamiona działania na jej szkodę i jako godzące w publiczny charakter Rozgłośni. - ` - Na tej podstawie w dniu 15 października 2010 r. została podjęta uchwała nr 478/2010 przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, mocą której odwołane ` r ` z funkcji Prezesa Zarządu----Pol-skiego Radia -Regionalnej - ' __ ' _ z siedzibąw ' Konsekwencją powyższego było rozwiązanie z nim w dniu 15 pażdziernika 2010 r. umowy o pracę na czas nieokreślony bez wypowiedzenia z uzasadnieniem, ze przyczyną jej rozwiązania jest art. 52 § l pkt l k.p., tj. ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych ustalone w Uchwale nr l Nadzwyczlajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w T _ _-z dnia 6 października 2010 r. í w uc_hw¦_-:tle _ur KRRITV z dnia 15 .paźdz.i.er.1_:1.i.ka 2010 r., odwołującej -powod-a z zajmowanego stanowiska z przyczyn określonych w art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy z' dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, tj. działania na szkodę tej Spółki. Dowód: wypis alcia notarialnego z dnia 6 października 2010 r., rep_ A nr 20914/2010 zawierającego protokół nadzwyczajnego walnego zgromadzenia Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w .i _ __ _ z siedzibą w (k. 116-119 ala), rozwiązanie umowy o pracę z dnia 15 pa_z'dziernika"201 0 120-1-1201; akt) ` - l _ prowadzi obecnie w soboty w Radiu D ,' audycję „i ', drugi z wskazanych wyżej programów nosi -nazwę ,, _ ' i jest prowadzony przez inną osobę. ,` wróciły na antenę Radia ` w II połowie 2012 r. _ .-` 1 Nieprzyjęcie propozycji powoda współpracy z działem kulturalnym Radia wiązała z tym, iż dział ten jest -w rozgłośni „mocny”; nadto, iż nie miała ona doświadczenia w prowadzeniu takich programów, gdyz nigdy nie zajmowała się tematyką artystycznąi kulturalną. Propozycja ta wiązała się również z umniejszeniem jej zarobków. _ str. 8
--- STRONA 11 ---
nie rozmawiała z pozwanym na temat spornego wpisu na jego blogu, dotyczącym powoda, ani na temat swojej rozmowy z powodem kończącej współpracę z Radiem . W 2010 r. "znała pozwanego wyłączniejako osobępiastującą stanowisko posła. Powód w środowisku Radia r nigdy nie kierował do ` _ _ zarzutów co do tych dwóch programów. Powód nie kierował też do niej zarzutów na tle politycznym. Zdarzaly się sytuacje, w których do 1 _ ' kierowano zastrzeżenia, o których była mowa w uchwale nr 1 z dnia 2 marca 2010 r. i to z różn-ych stron politycznych. -1 O zastrzeżeniach tych ` dowiadywała się od swoich ówczesnych przełożonych. Q_r›1QĹQ'.' zeznn'nt'n świadka (ft. 182-183 akt) Ł' _ (1: 196-198 akt) Pertraktacje między stronami podjętejuż w trakcie niniejszego procesu nie doprowadziły do zawarcia między nimi konsensusu, zezwalającego na ugodowe zakończenie sporu. Dowód: korespondencja mailowo stron Űc. 149-152 akty Stan faktyczny w niniejszej sprawie był co do zasady bezsporny i znalazł pełne odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy - urzędowych i o charakterze prywatnym. _ _ Powyższy 'stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie następujących dowodów: - - dokumentów urzędowych i prywatnych, tj.: wydruku treści komentarza z blogu pozwanego na stronie hlpflr _ __k. 8-9 akt), odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni vi Ê' ' '_ _ z siedzibą' w ` ' ' (k. 10-12 akt), wydruków artykułów z internetowej strony ` ' (k. 13-15 akt), wezwania do zapłaty z dnia 23 grudnia 2010 r. z potwierdzeniem odbioru (k. 16-18 akt), umowy o pracę z dnia 11 sierpnia 2010 r. (k. 42-43 akt), 1' wydruków artykułów prasowych (k. 62-77, k. 81-84, k. 92 akt), pism z dnia 11 sierpnia, 10 i 14 września 2010 r. (k. 78-80, k. 85 akt), pisma Radia _ '_ Rozgłośni w ' z dnia 9 grudnia 2011 r. (k. 103 akt), umowy generalnej nr 25/08 o współpracy programowej z dnia 21 listopada 2008 r. (k. 104-109 akt), uchwały nr 02/2010 Rady Programowej Radia I ; dnia 2 marca 2010 r. (k. 110..a-kt), wypisu aktu notarialnego z dnia _ I ` r., rep. " _ "i zawierającego protokół nadzwyczajnego walnego zgromadzenia Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni tw _ __ _._------..__, - z siedzibą w " _`k. 116-l 19 akt), rozwiązania umowy o pracę z dnia “'15 października 2010 r. (k. 120:-120V akt), korespondencji mailowej stron (k. 149-152 akt),- str. 9
--- STRONA 12 ---
- zeznań świadków: ` " __ _k. 93-94 akt), f _ ` _k. 122-123 akt), ` " __ (k. 123-125 akt), ' (k. 125-126 akt), Í (k. 158-159 akt), Í (k. 159 akt), _ 1 (k. 159- 160 akt), Y _ _ (k. 182-183 akt),1 _ _ (k. 196-198 akt), _ - zeznań powoda Ę _ __ (k. 198-200 akt) i pozwanegr na 221 ala) 9 Dokumenty urzędowe zgromadzone w aktach sprawy; tj. m.in. odpis aktualny z rejestru J przedsiębiorców Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w ' _ siedzibą w 10-12 akt) oraz wypis aktu notarialnego z dnia 6 pażdziernika 2010 r., rep. zawierającego protokół nadzwyczajnego walnego zgromadzenia Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w _ _ z siedzibą w _ . (k. 116- 119 akt) _uznano -za" wiarygodne w całości. Zostały sporządzone w odpowiedniej forrníe przez uprawnione do tego organy i. w ramach ich kompetencji, odpowiadając tym samym dyspozycji art. 244 § 1 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 244 § I k.p.c., dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej forrnie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich uizędowo zaświadczone. Dokumenty prywatne, a za takie uznać należy -tytułem przykładu-_ obejmujące korespondencję stron - wezwanie do zapłaty z dnia 23 grudnia 2010 r. z potwierdzeniem nadania (k. 16-18 akt) oraz umowę o pracę z dnia 11 sierpnia 2010 r. (k. 42-43 akt) zostały również uznane za wiarygodne. Mieściły się one w pojęciu dokumentu prywatnego zdefiniowanym przez art. 245 k.p.c. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. " ' ' ` " ' " " " Autentyczność dokumentów prywatnych i urzędowych oraz prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art. 252 k.p.c. i art. 253 k.p.c., a i Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. -Tym samym okazały -się 'oneistotne dla _rozstrzygnięcia tego sporu oraz stały się podstawą powyższych ustaleń. Fakt, iż żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących si_ę iw aktach sprawy pozwolił na potraktowanie tych kopii jako dowodów pośrednich istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. _ ' Oprócz dowodu z dokumentów urzędowych í prywatnych strony na poparcie swoich twierdzeń zaoferowały również dowód z zeznań świadków. W ocenie Sądu zeznania tych świadków co do zasady jawią się jako w całości wiarygodne i przydatne przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Itak, jeśli chodzi o zeznania świadka ` str. 10
--- STRONA 13 ---
(k. 93-94 akt) to należy wskazać, że w części dotyczyły one okoliczności niespornych w niniejszej sprawie takich, jak zatrudnienie go przez powoda od lipca 2010 r. na stanowisku asystenta zarządu, zakresu jego obowiązków pracowniczych, jak również wyrażenia przez Radę Programową l w dniu 2 marca 2010 r. negatywnej opinii o programach publicystycznych _ W odniesieniu do tej ostatniej kwestii jego zeznania korespondowały z treścią dokumentów zawartych w aktach sprawy, tj. m.in. uchwałą Rady Programowej Radia _ ` r dnia 2 marca 2010 r. Świadek potwierdził też niesporną okoliczność, że do powoda skierowano list podpisany przez część pracowników tęj rozgłośni z prośbą o przywrócenie współpracy z . Wobec natomiast tego, iż świadek ten wskazał na nieposiadanie wiedzy na temat określonych kwestii, w tym ewentualnego złożenia przez powoda wyżej wymienionej - propozycji współpracy uznano mniejszą przydatność jego wypowiedzi w tym aspekcie. Takze zeznania świadka " '_ (k. 122-123 akt) i _ _ (k. 123-125 akt) Sąd uznał za w pełni wiarygodne i przydatne w sporze. W swo_ich wypowiedziach zeznające poruszyły niemal identyczne kwestie, w tym potwierdziły niesporne zresztą w niniejszej sprawie okoliczności, iż są wieloletnimi pracownikami Radia _ _ _ powód pełnił w nim przez około 5 miesięcy funkcję m.in. Prezesa Zarządu, nadto prowadziła w rozgłośni dwie audycje komentujące bieżące wydarzenia polityczne. Zeznające zgodnie wskazały, że nie są im znane dokładnie okoliczności zaprzestania współpracy z nia, w tym treść uchwały z dnia 2 marca. 2010 r. Rady Programowej 1 , a jedynie, iż „chodziły tylko słuchy”, iż nastąpiło to z inicjatywy powoda, i ze zdecydowały o tym ,,względy polityczne”. Powyższe stwierdzenia zeznających nakazywały więc w tym obszarze uznać mniejszą przydatność ich wypowiedzi. Opinie wyrażone przez obie zeznające pod adresem audycji prowadzonych przez że były one rzetelne, oceniane pozytywnie jeśli chodzi o ich merytorykę - Sąd uznał za ich poglądy i opinie osobiste, dając im wiarę, iż prowadzenie przez" ` ` tych audycji miało szerokie grono zwolenników. Na powyższe wskazał świadek .‹ zwracając uwagę, że część pracowników tej rozgłośni skierowała do powoda list o przywrócenie z _ współpracy (na powyższe wskazała także f _ , druga „opcja” zaś decyzję powoda popierała. Jako szczere a co za tym idzie__wiarygodne Sąd uznał takze słowa ~ __ __ ., ze nie były im znane okoliczności towarzyszące powstaniu na blogu pozwanego wpisu w dniu r. Zeznające są osobami obcymi do stron, a zatem nie sposób nawet przypuszczać, że mogłyby znać okoliczności, . _N dla których pozwany zdecydował się umieścić wpis o w/w treści na swoim blogu. Znamiennym jest także, iz ` . podniosła, że „poza radiem” nie słyszała o tym, aby zwolnienie” Í miało podtekst polityczny, co takze nakazuje finalnie uznać, że 55 str. 1 1
--- STRONA 14 ---
zaprzestanie przez powoda współpracy z oyło następstwem podjęcia w dniu 2 marca 2010 r. uchwały o wskazanej w ustaleniach faktycznych treści. Z kolei ' __ wskazała na to, że jej zwolnienie „odbiło się echem” w medialnym środowisku w ., co jest zresztą okolicznością niesporną. Z wypowiedziami C __ ` w znacznym stopniu korespondowały zeznania kolej nego świadka .i (k. 125-126 akt). Sąd analizując jego wypowiedź odmówił jednak wiarygodności jego słowom, aby Rada Programowa nie podjęła odnośnie żadnej negatywnej uchwały, bowiem stwierdzenie to stoi w oczywistej sprzeczności z treścią uchwały nr z dnia 2 marca 2010 r. Dano natomiast świadkowi wiarę w zakresie, w jakim potwierdził on napisanie artykuhl widniejącego na k. 77 akt sprawy, bowiem jest to fakt niesporny. Z kolei obszerne zeznania świadka, w których poruszył on kwestię „wydżwięku politycznego” zwolnienia Í __ _ wśród innych dziennikarzy niewątpliwie w ocenie Sądu odpowiadają prawdzie, bowiem decyzja powoda zaprzestania współpracy z - Ł musiała z natury rzeczy wiązać' się z _rozmaitymi opiniami na ten temat. Z_ przyczyn niżej omówionych przez Sąd, nawet jeśli uznać, że w opinii niektórych dziennikarzy czy środowisk samorządowych decyzja o niekontynuowaniu współpracy z w/w publicystką przez powoda_ miała podłoże polityczne, niezaleznie od treści uchwały z dnia 2 marca 2010 r., to nie można uznać, aby właściwą odpowiedzią na działania powoda był wpis na blogu pozwanego z dnia ll sierpnia 2010 r. o treści wskazanej wyżej w sytuacji, gdy w ocenie Sądu nie odpowiadał on prawdzie w aspekcie sposobu zakończenia tej współpracy. Zeznania kolejnego świadka 1 __ 1 (k. 158- 159 akt) Sąd takze ocenił jako co do zasady wiarygodne, aczkolwiek w części mniej przydatne dla niniejszego procesu. Zeznaj ący potwierdził niesporną na gruncie akt sprawy okoliczność sporządzenia' 'artykułówwidniej ących na k; 13-15 akt sprawy, w których przytoczył zacytowane wyżej fragmenty wpisu pozwanego. W tym aspekcie jego słowa _mają pełne potwierdzenie w dokumentach w jej aktach zawartych. Dano jemu takze wiarę, iz fragmenty te zacytował wyłącznie jako opinię pozwanego, bowiem wynika to z treści artykułów świadka. Zeznający przyznał natomiast, -że-nie -posiadał dokładnej -wiedzy, na jakiej podstawie prawnej zatrudniona była 'i _ -Ł i co do okoliczności dotyczących zaprzestania z nią współpracy, w szczególności ustaleń Rady Programowej tej rozgłośni, co nakazuje uznać mniejszą przydatność jego wypowiedzi w tym aspekcie. Świadek nie umiał także wskazać, czy proponowane jej prowadzenie innych audycji; zasygnalizował jednak, że opinia, że świadka „wyrzucono z pracy” nie miała odzwierciedlenia w rzeczywistośckbowiem formalnie wyglądało to inaczej. -Dano także wiarę zeznającemu, .iż zaniechanie dalszej współpracy przez powoda' J” _ Ü _ 193119 rozrnaicie komentowane przez dziennikarzy - w tym podnoszono „kontekst polityczny” tej decyzji powoda. Na powyższy fakt wskazałzarówno świadek jak i kolejny str. 12
--- STRONA 15 ---
świadek _--._ Zeznania _ + (k. 159 akt) jako korespondujące z zeznaniami _ ` oraz z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sąd takze ocenił jako szczere i spójne, a co za tym idzie wiarygodne. W części, w jakiej świadek wskazał na brak wiedzy o zasadach współpracy _ _ ` __ i szczegółowych okoliczności zakończenia tej współpracy uznano je za mniej przydatne. Odmówiono jedynie wiary jego słowom o ramach czasowych funkcjonowania powoda na w/w stanowiskach w tej rozgłośni, bowiem niesporne jest, że chodzi o 2010 r., a nie o 2011 r. i okres od czerwca do pażdziernika 2010 r. Jako w pełni wiarygodną oceniono wypowiedź ` (k. 1-59-160 akt), który w latach 2008-2011, a więc w okresie, gdy podjęto uchwałę nr był przewodniczącym Rady Programowej _ I _ ii potwierdził niesporne na gruncie akt niniejszej sprawy fakty, iż pojęta została w/w uchwała o treści jak na k. 110 akt z przyczyn poruszonych na posiedzeniu Rady Programowej, które to przyczyny następnie znalazły odzwierciedlenie w--uzasadnieniu tej uchwały. Dano świadkowi wiarę w zakresiewskazania, iz uchwała zapadła... dziewięcioma głosami za-ijednyrn-wstrzymującym się, z jednym tzw. zdaniem odrębnym, bowiem powyższetakze wynika z treści tej uchwały. W aspekcie, w którym zeznający powołał się na niewiedzę o zasadach współpracy i o treści wpisu .na blogu pozwanego Sąd uznał jego wypowiedź za mniej przydatną przy czynieniu ustaleń faktycznych w sprawie. Także zeznania świadka ` 1 (k. 182-183 akt) Sąd ocenił jako wiarygodne z tej przyczyny, iż korespondowały one w pełni z zeznaniami wskazanych wyżej świadków. Zeznająca potwierdziła fakt wieloletniego zatrudnienia w _ _ dlügülßiłlisigü p_rOW_fldZc1'1i_a_ _p_1'ze_z ` w/w _dwóch audycji. o .tematyce społecznej i politycznej, jak również zaprzestania przez powoda współpracy z nią w zakresie tych audycji "i -zaproponowania jej' współpracy z działem kultury. Okoliczności te nalezy uznać za niesporne na gruncie akt niniejszej sprawy. Jako mniej przydatne, a zatem podobnie, jak miało to miejsce w odniesieniu do poprzednio omówionych świadków, uznano jej zeznania w aspekcie braku dokładnej wiedzy o treści uchwały Rady Programowejz dnia 2 marca 2010 r. Zeznająca wsk"azała,'iż źródłem jej" wiedzy co do powyższej okoliczności, jak i spomego wpisu na blogu pozwanego, sąjedynie „strzępki rozmów”, a Sąd nie znalazł podstaw, aby odnieść się sceptycznie do sugestii świadka. Jako wiarygodne oceniono natomiast jej słowa, iż 1 _ nie przyjęła propozycji powoda współpracy w dziale kulturalnym, bowiem fakt ten wynika z zeznań niemal wszystkich świadków, potwierdziła "go równiez- sama zainteresowana... Za szczere Sąd ocenił także jej słowa w aspekcie zwracania się przez pracowników rozgłośni o przywrócenie współpracy z 1 _ bowiem okoliczność tę obrazują dokumenty zawarte w aktach sprawy. . Z wypowiedzią 1" 1 korespondują zeznania świadka (k. 196-198 akt). Zdaniem Sądu, zeznania tego ostatniego świadka także jawią się str. 13
--- STRONA 16 ---
jako szczere, spontaniczne i konsekwentne. Mają one pełne poparcie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, a dotyczących okresu zatrudnienia i współpracy świadka z Ű _. , formuły prowadzonych przez nią programów, podjęcia uchwały-nr w dniu 2 marca 2010 r. przez ciało doradcze, jakim jest Rada Programowa tej rozgłośni. Wszystkie te okoliczności nosiły cechę niespornych w niniejszej sprawie. Za wiarygodne uznano też jej słowa o nieprzystaniu na propozycję powoda współpracy w dziale kultury, powrocie na antenę w 2012 r. audycji -,,` _ ' w zmienionej formule (determínowanej budżetem) - z tej przyczyny, ze o powyższych okolicznościach zeznalirównieżiwyzej omówíeni świadkowie, w '." tym -1. Za szczere i w pełni wiarygodne oceniono też jej słowa' o długoletniej działalności opozycyjnej świadka przed 1989 r. Jest to fakt powszechnie znany w poznańskiej społeczności. Reasumując, analiza zeznań tych świadków prowadzi do wniosku, iż jawiły się one jako szczere, spójne, a w konsekwencji wiarygodne i przydatne w postępowaniu. Wszyscy świadkowie są osobami obcymi do stron, niezainteresowanymi rozstrzygnięciem sporu na korzyść którejkolwiek z nich, a zatem nie mieli zadnych podstaw, aby relacjonować wydarzenia subiektywnie, bądź wręcz nieprawdziwie. Brak wiedzy o pewnych okolicznościach faktycznych, na który powoływali się nie mógł „przekreślić” automatycznie doniosłości ich zeznań' dla -niniejszej sprawy, wręcz przeciwnie - powodował wrazenie, iz świadkowie są bezstronni i obiektywni, niezainteresowani treścią wyroku, jaki zapadnie-w tej sprawie. . .. -Sąd rozpoznając _prze.dmio_towy spór o ochronę- dóbr osobistych-.uznał za zasadniczo wiarygodne zeznania powoda -_ ` ` (k. 198-200 akt), zeznania zaś pozwanego I H J -I _ (k. 22l akt) za przydatne w mniejszym zakresie. Jeśli chodzi o okoliczności faktyczne, które legły u stóp skierowania sporu na drogę postępowania sądowego, to jak wskazano to wyżej, były one właściwie niesporne, ustalono je na podstawie wszystkich dokumentów zawartych w aktach sprawy i zeznań świadków. Poza sporem było w szczególności umieszczenie przez pozwanlelglo Inavswoim blogu przywołaneglo wyzej wpisu w dacie 11 sierpnia 2010 r. W swoich zeznaniach strony. przedstawiły odmienną ocenę tego, czy wpis pozwanego obrażał i poniżał powoda, naruszał jego cześć i godność osobistą. Jest to zresztą typowe dla spraw c ochronę dóbr osobistych, iż sporne strony prezentują w swoich zeznaniach odmienne oceny konkretnego, nawet niespornego, jak ma to' miejsce w niniejszej sprawie, stanu faktycznego. Finalnie ocena taka nalezy do Sądu orzekającego w sprawie, którego rolą jest ustalenie, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych inicjującego spór poprzez I"-użycie wobec niego w/w określeń, ajeśli tak, to czy było ono? bezprawne (ustalenie ziszczenia się przesłanek z art. 23 i art. 24-§ 1 k.c.) i w następstwie tego rodziło odpowiedzialność przeciwnika procesowego. Składając str. 14
--- STRONA 17 ---
zeznania strony odwołały się obszernie również do kontekstu sytuacyjnego - zakończenia przez powoda współpracy z _ ~ do którego nawiązywał pozwany forrnułując swoją odpowiedż na pozew i tłumacząc użycie w/w określeń na postawę powoda „szczególnością” tego kontekstu i stanięciem ,,w obronie” __ W ocenie Sądu, w tym aspekcie strony powieliły niejako w swoich wypowiedziach stanowiska zawarte w pismach procesowych, przedstawiając swoją osobistą ocenę tego kontekstu. Powód potwierdził w swojej relacji uczestnictwo w Akcji Alternatywnej ,,` ", na które powoływała się odpowiedź na pozew, nie kwestionując partycypacji w happeningach organizowanych przez nią. Powyższe okoliczności zatem również były niesporne. Dano wiarę powodowi, iż nie był współpracownikiem służb komunistycznych, powyższego zresztą nie kwestionował pozwany. Z racji wieku powoda byłoby to rzecz jasna niemożliwe. Dano wiarę powodowi, iż w 2010 r. nie był on czynnym politykiem, bowiem powyższe potwierdzają także dokumenty za-prezentowane przez pozwanego. Startowanie przez powoda w kampanii wyborczej do parlamentu miało miejsce stosownie do dokumentów przedstawionych przez pozwanego jesienią 2011 r. W chwili obecnej powód nie jest związany z żadną partią polityczną. Nade wszystko powód potwierdził, że to on zdecydował się zakończyć współpracę z _, co równieżjest niesporne w tej sprawie. Dano jemu także wiarę w zakresie wskazania przyczyn, dla których zdecydował o jej zakończeniu. Powód wyjaśnił to w sposób niezwykle rzeczowy i konsekwentny, a. takze spontaniczny. Wbrew stanowisku pozwanego nie były to względy polityczne. Sceptycznie natomiast, w odniesieniu do tego kontekstu, oceniono zeznania pozwanego, aby jego wypowiedź zapadła w ramach tzw. publicznej debaty___w c_elu_ochro"ny _słusznego_inter_esu_ publicznego (społecznego) -i mieściła się w g1'_anic_ach dopuszczalnej krytyki. Jest to poniekąd, jak wskazano wyżej, osobista ocena przez pozwanego swoj`e"'go"`zachowania,"acc zatym" idzie, takie zeznania muszą cechować się subiektywizmern. W ocenie Sądu pozwany nie wykazał w szczególności żadnym środkiem dowodowym, aby wypowiedź o kształcie jak przywołany wyżej, zapadła w trakcie tzw. publicznej debaty. Wreszcie, co wysoce istotne, nie dano wiary pozwanemu, aby powód wyrzucił ,z pracy bez p'ot¶a1'1'ia' 'po'wodó'w.`'Materiał dówodówy w aktach sprawy nie zezwolił na poczynienie takiego ustalenia, a co za tym idzie, Sąd finalnie uznał, ze wpis na blogu w części formułującej taki zarzut zawierał informacje nieprawdziwe, wprowadzające potencjalnego czytelnika bloga w błąd _cc do rzeczywistego stanu rzeczy - z wszelkimitego konsekwencjami .omówionymi poniżej; I" W pozostałych fragmentach zeznania stron oceniono jako szczere, mające wzajemne uzupełnienie i odzwierciedlenie w zaprezentowanym wyzej materiale dowodowym. " "` Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. str. 15
--- STRONA 18 ---
Katalog dóbr osobistych przynależnych kazdej osobie fizycznej zawiera art. 23 k.c. Jest to katalog otwarty, nieustannie uzupełniany przez doktrynę i orzecznictwo w miarę rozwoju stosunków społecznych. Ustawodawca wyraźnie wskazuje, iż dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica' korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. - Ochrony dobrom osobistym z art. 23 k.c. w razie bezprawności ich naruszenia udziela art. 24 k.c., któryjednocześnie statuuje domniemanie bezprawności naruszenia. Przepis ten stanowi, iż ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Jest to domniemanie prawne wzruszalne, ustanowione przez ustawodawcę na korzyść występującego z roszczeniem o ochronę dóbr osobistych, a które to domniemanie może obalić pozwany, podejmując skuteczną inicjatywę dowodową. Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi nadto, iż w razie dokonanego naruszenia może on tal<że żądać, ażeby osoba, która dopuściła się go, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w_ szczególności ażeby złożyła oświadczenie o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Postanowienie to uzupełnia art. 448 k.c. mówiący o tym, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub 'na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Nie był sporny w niniejszej sprawie stan faktyczny, na tle którego powód skierował przeciwko pozwanemu roszczenia o złożenie oświadczenia 'woli o treści wskazanej w pozwie i zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 20.000 zł. Pozwany na prowadzonym przez siebie blogu internetowym w dniu _ '. opublikował artykuł pt. ,,Í " komunistyczny ubek i niekomunistyczny ubeczek”, a' w nim akapit o następującej treści: „Sierpień 2010 r. W ` niedawno mianowany prezes wyrzuca z pracy _ tak jak ćwierć wieku wcześniej l oez podania powodów. Obie sprawy łączą też inne cechy, np. mentalność politycznych czynowników. Wygląda to *wręcz tak, jakby niekomunistyczny (podobno) ubeczek brak korepetycje u komunistycznego ubeka”. Z powyższej wypowiedzi powód wywiódł użycie wobec niego określeń uwłaczających jego czci i godności osobistej; rażąco obraźliwych i zniesławiających; zawierających ponadto nieprawdę, a przez to wprowadzających potencjalnych czytelników w błąd__wobec przeinaczenia str. 16
--- STRONA 19 ---
okoliczności faktycznych związanych z zakończeniem przez niego współpracy z Ĺ' W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, iż godność osobista jest tą sferą osobowości, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych osób. Poczucie to, które stanowi istotny element psychiki człowieka, kształtowane jest przez szereg różnych okoliczności zewnętrznych, nie jest jednak niezmienne. Godność człowieka wyraża się w zdolności obrony pewnych uznanych wartości, z których obroną związane jest poczucie własnej i oczekiwanie ztego tytułu szacunku ze strony innych osób; Przy ocenie naruszenia czci i godności osobistej należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale też obiektywną reakcję opinii społeczeństwa, należy "uwzględniać ponadto nie tylko znaczenie użytych słów, ale równiez cały kontekst sytuacyjny oraz jego społeczny wydżwięk (odbiór) oceniany według kryteriów właściwych dla ludzi rozsądnych i uczciwych. Bez wątpienia godność osobista i cześć jako dobra osobiste są atrybutem każdej osoby _tizy_cznej. Cześć człowieka_ _została wymieniona nie tylko przez art. _23 k.c., ale iw art. 47 Konstytucji RP z 1997 r. oraz art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czyli umowie międzynarodowej ratyfikowanej za zgodą wyrażonąw ustawie z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z art. 87 i nast. Konstytucji RP. Winna zatem podlegać wszechstronnej ocenie w okolicznościach konkretnej sprawy. Powód podniósł, iż w niniejszej sprawie zostały naruszone jego cześć, godność osobista i dobre imię poprzez przypisaníe mu przymiotów, których nie posiada, a mianowicie poprzez nazwanie go ,,n¿ekomnm`stycznym nbeczkiem ',,polityczny_rn _czynown_fk¿em ” i użycie sformułowania „ wstydu Zaakcentował też, iż użycie takich określeń przekraczało niewątpliwie granice tzw.. słusznej krytyki. Poza sporem pozostaje także, iż 'fragment tego akapitu zawierający te sforrnułowania został kilkakrotnie zacytowany w innych mediach, a nadto, iż w dacie publikacji przez pozwanego tego wpisu powód pełnił funkcję -Prezesa Zarządu w/w spółki akcyjnej i obowiązki Redaktora Naczelnego _ Art. 47 --ustawy- zasadniczej - przyznaje każdemu prawo do ochrony prawnej 'życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Dobra osobiste stanowią zatem przedmiot regulacji wykraczającej znacznie poza zakres prawa cywilnego, co bez wątpienia wzmacnia ich ochronę, zapewniając zainteresowanemu podmiotowi wybór naj skuteczniejszego środka ich ochrony. W doktrynie wypracowane pogląd, iż naruszenie dóbr osobistych ująć należy w kategoriach zobiektywizowanych, gdyż polega ono na naruszeniu obiektywnych, chronionych prawem stanów rzeczy. Poszukiwanymi obiektywnymi kryteriami są oceny społeczne, wynikające z istniejącej świadomości prawnej, zasad współżycia społecznego i zasad moralnych, str. 17
--- STRONA 20 ---
a takze element pewnej typowej, przeciętnej reakcji, co uzasadnia ochronę typowego interesu, a nie interesu ujętego indywidualistycznie. Opowiedzieć należy się przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy za dominującym w doktrynie poglądem o 'istnieniu wielu praw podmiotowych chroniących dobra osobiste i koncepcją stosowania co do zasady kryteriów obiektywnych dla wskazania samego katalogu i zakresu dóbr osobistych z dopuszczeniem kryteriów subiektywnych oceny stopnia ich naruszenia. W pierwszej kolejności niezbędne jest rozważenie znaczenia użytych przez pozwanego słów na określenie powoda, a dopiero w dalszej kolejności całego kontekstu sytuacyjnego, do którego odnosiła się obszernie odpowiedź na pozew. Pozwany w przedstawionym przez siebie kontekście sytuacyjnym upatrywał braku bezprawności naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwany podniósł, iż o braku bezprawności w jego zachowaniu przesądza dokonanie tej wypowiedzi w ramach debaty politycznej w sprawie o publicznym znaczeniu i w szczególnym kontekście sytuacyj nym, wreszcie w interesie społecznym - z uwagi na publiczny charakter środka masowego przekazu, jakim jest radio. Zgodnie z etymologią słownika języka polskiego słowo „ubek” oznacza funkcjonariusza Urzędu Bezpieczeństwa czyli Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, tj. organu bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowanego w czasie budowy dyktatury komunistycznej w Polsce powojennej na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego było odpowiedzialne za krwawe represje naobywatelach kraju w okresie stalinizmu. Ministerstwo _ reprezentowały Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, które _potocznie były określane _skrótem ,,UBi”-..- M-inisterstwo-Bezpieczeństwa -Publicznego -powstało -w dn-iu 1 stycznia 1945 r. i zostało zlikwidowane w 1954 r. Wg słownika języka polskiego PWN określenie M .. _. ' ' ' ' ,,'tibecjaii jest pogardliwyrn 'określenieinaparatu bezpieczeństwa państwowego PRL. Nie _powinno zdaniem Sądu budzić wątpliwości, _iż chociażby z uwagi na charakter represji stosowanych przez UB we współczesnym języku użycie słowa „ubek” ma charakter pejoratywny i jednoznacznie kojarzy się z funkcjonowaniem tajnych służb aparatu koniunistycznego reżimu w Polsce przed Űżyteuna określuenienuósóbyjmktóranńie była funkcj onariuszeimjest ewidentnie obraźliwe oraz narusza godność i dobre imię takiej osoby, co więcej wskazuje na celowość dokuczenia, obrażenia, wywołania negatywnego skojarzenia u innych osób, poniżenia jej w oczachinnych osób, wyklucza też działanie omyłkowe i nieświadome co _do znaczenia słowa „ubek”, Zgodnie natomiast z etymologią słownika języka polskiego „czynownicy” to urzędnicy państwowi w Rosji z czasów cara Piotra I, którzy wywodzili się ze szlachty: Wszyscy obywatele tego stanu- zobligowani byli do dożywotniej służby w administracji, obejmującej stopnie (z j. rosyjskiego ,,czyny”) awansu cywilnego i wojskowego. Słowo to chociaż może być uznane za neutralne jako termin historyczny, nie nosi w języku polskim zabarwieniu str. 18
--- STRONA 21 ---
pozytywnego. Przede wszystkim kojarzy się ze służalczym urzędnikiem w Rosji, ma podobnie jako słowo „ubek” wydżwięk pejoratywny i współcześnie jest słowem sugerującym pewnego rodzaju ,,karierowiczostwo” w związku z pełnieniem określonej funkcji, stanowiska czy wykonywaniem pracy, niezależnie od tego czy dotyczy to sektora publicznego, czy prywatnego. Używanie zatem współcześnie słowo „czynownik” poprzez sugerowanie „karierowiczostwa” i chęci osiągnięcia sukcesu zawodowego „za wszelką cenę” w związku z.pełnieniem określonej funkcji lub stanowiska ma niewątpliwie na celu wydźwięk pejoratywny, może naruszać godność i dobre imię osoby, zwłaszczajeśli ta pełni funkcję publiczną bądź eksponowane stanowisko np. w '- zarządzie spółki prawa handlowego będącej osobą prawną. Bezsporne winno być zatem, iż oba te wyrażenia mają negatywne zabarwienia w języku powszechnym, a ich użyciu nie może towarzyszyć przypadek czy powoływanie się na niewiedzę co do ich znaczenia. Społeczny odbiór -oceniany według kryterium odpowiednich dla ludzi uczciwych i rozsądnych-' obu tych zwrotów jest bez wątpienia negatywny, wywołujący ujemne skojarzenia co do przeszłości takich osób w okre_si_e _do 1'Q8__9_ _r. zwłaszcza, jeśli weźmie się pod uwagę sposoby działania funkcjonariuszy UB. Sugeruje donosicielstwo, nielegalną inwigilację _i brutalność metod działania. W sytuacji, gdy powód liczący aktualnie 32 lata nigdy nie był funkcjonariuszom tajnych służb w Polsce (i nie mógł nim być z racji młodego wieku), użycie zacytowanych wyżej sformułowań przez pozwanego -nawet w aspekcie porćwnawczym- niewątpliwie stanowi naruszenie dobrego imienia powoda, zniesławia go, w celowy sposób dokucza mu, wreszcie naraża na negatywne opinie ze strony innych osób. Nie łagodzi ujemnego ładunku wypowiedzi posłużenie się przez pozwanego zdrob'nienien"1"słowa ,,ube_k” _i okre_śIe_iii_e_'powoda ,,niekomu_nistycznym (podobno) ubeczkiem”. Wręcz przeciwnie, zdrobnienie pejoratywnego określenia „ubek” jawi się jako mające na celu dotkliwe "i celowe dokućzenie `atak_owanej nim "osoby, ośmieszenie jej" "i poniżenie. "Użycie wl nawiasie słowa „podobno” po przyrniotniku „niekornunistyczny” również ma na celu wywołanie u osób czytających wypowiedź pozwanego refleksję na temat przeszłości powoda, a nawet jego bliskich, doszukiwanie się, czy byli oni związani z w/w aparatem politycznym przed 1989 r.. czy też' "ni'e'; ' 'Biorąc' "pod" "uwa"g'ę' kryterium' 'u'c;zciweg`.o i- `rozsą`dii`ego` obywatela' sformułowanie „niekomunistyczny (podobno) ubeczek” wywołuje bardzo wrogie, nasycone celową ironią negatywne skojarzenia co do osoby nim określonej ijej przeszłości, także przeszłości osób bliskich. tej osobie. Użycie zwrotu „niekomunistyczny ubeczekf' zdaniem Sądu nie miało. merytorycznego uzasadnienia, było szczególnierażąco obraźliwe, z uwagi na brak powiązań powoda _z funkcjonariuszami służb komunistycznych w Polsce przed 1939 r. Nie przekonuje ta1<że Sądu twierdzenie pozwanego, iż celowo posłużył się przymiotnikiem „niekomunistyczny” w intencji odróżnienia adresata jego wypowiedzi od funkcjonariusza dawnego aparatu bezpieczeństwa. Wątpliwie jest, na co zwrócono uwagę wyżej, użycie zdrobnienia słowa „ubek” - str. 19
--- STRONA 22 ---
„ubeczek”, by złagodzić intensywność przekazu. Po słowie „niekomunistyczny” pozwany w nawiasie użył słowa' ,,podobno”, a więc -nie ma znaczenia, czy użył przymiotnika „niekomunistyczny” czy „komunistyczny”, skoro słowem „podobno” sugeruje tylko, iż jest „niekomunistycznym”, nie dając zatem ku temu pewności potencjalnemu czytelnikowi bloga. Określił powoda mianem „ubek” w zdrobniałej formie „ubeczek”, które wbrew stanowisku pozwanego wcale nie- oznacza dążenia do złagodzenia intensywności przekazu. Wskazuje ono na ironię pozwanego, chęć ośmieszenia go. lub nawet wyszydzenia, niedopuszczalną nawet, jeśli pozwany doskonale znał działalność powoda -w Akcji Alternatywnej i oceniał ją jako kontrowersyjną. Zachowania powoda w przeszłości -nawet oceniane ujemnie przez pozwanego- nie dawały podstaw do tak ironicznej, nacechowanej negatywnym ładunkiem, skoro sugerującej współpracę z tajnym aparatem w czasach komunistycznych i zawierającej nieprawdziwe informacje wypowiedzi godzącej w dobre imię i część powoda. Użycie określenia ,,ubeczek`.“, „mentalność politycznych czynowników“ wskazuje na winę umyślną w działaniu pozwanego, celowość-obrażenia---powoda-tymbardziej,---jeśli przyjąć, iż pozwany jest starszy od' powoda, bardziej doświadczony życiowo, 'a mimo to znając znaczenie tych słów w powszechnej świadomości społeczeństwa decyduje się na tak ostrą i niczym nieuzasadnioną wypowiedź. Ewentualne tło polityczne, w tym odmienne przekonania polityczne pozwanego w stosunku do powoda nie usprawiedliwiały posłużenia się takimi określeniami. Czymś naturalnym jest pluralizm życia politycznego, głoszenie rozmaitych poglądów politycznych, ale swoboda ich wypowiadania nie może godzić W dobra osobiste przeciwnika politycznego, jak i osoby, która .C_h0_0i.&Ż -.}Š!Ćrli_ilyl_{"ic_mi 1i'1i.c.jest,. to zachowaniami w przeszłości .sugerowała .określone sympatie ipoglądy- polityczne. ' _ . H H "Pozwany" podejmując się sporze w-I przedstawionym w odpowiedzi na pozew tZW.__kQntekścic sytuacyjny_m, który Sąd badający spór zgodnie z orzecznictwem Sądu Na`w ższe o ma obowi zek rozwa' ć, u a wał braku bez rawności naruszenia dóbr osobistych J owoda. Z odniez 1 zd. I art. 24 k.c. to na ozwan m s ocz ał ci żar obalenia domniemania P _ B _ _ _ P Y P 'b"ezprawnoś'cfiiariiszeunia. Wuocenie'Šądiimustalleiiiaflstanlu faktycznego nie zezwalają na uznanie, iż pozwany obalił dornniernanie bezprawności naruszenia. O bezprawności naruszenia należy mówić wtedy, gdy zachowanie osoby pozywanej jest sprzeczne z prawem lub z zasadami współżycia społecznego. Brak zaś bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, a także z konieczności ochrony innego, wyżej postawionego dobra oraz z ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego. Kontrowersyjne jest jednak dopuszczalność naruszenia dobra osobistego, wynikająca z konieczności ochrony innego, wygj po_s¿tawioncgo_ dobra _i_1f1nego___p_od1niotu_ lub interesu społecznęge. W szczególności zastrzeżenia str. 20
--- STRONA 23 ---
winna budzić dopuszczalność naruszenia dobra osobistego z uwagi na ważny interes społeczny, co jest uzasadnione doświadczeniami funkcjonowania systemów totalitarnych. To właśnie doświadczenia totalitarne XX w. - zwłaszcza europejskie stanowiły asumpt do udoskonalenia systemu ochrony dóbr osobistych, co znalazło wyraz w paktach praw człowieka i systemie międzynarodowych konwencji, mających na względzie doskonalenie ochrony dóbr osobistych człowieka. Kontekst sytuacyjny, na który konsekwentnie powoływał się pozwany, w ocenie Sądu nie zezwalał na użycie wobec powoda sformułowań takich, jak „mentalność politycznych czynowników”, ,-,niekomunistyczny (podobno) ubeczek”, wreszcie nie zezwalał na postawienie twierdzenia, iż „W i ,I niedawno mianowany prezes ` wyrzuca z pracy _ ' - takjak ćwierć wieku wcześniej bez podania powodów”. _ Zdaniem Sądu materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie zezwala na podstawienie tezy, iż powód jako ówczesny Prezes Zarządu SA Polskie ___ __ z siedzibą w i Redaktor Naczelny ` ' f wyrzucił z pracy ¬' _ 'ez podania powodów. Powód wykazał w myśl art. 6 kc., iż nie nastąpiło z jego strony dyscyplinarne rozwiązanie umowy z publicystką Í' i , a nadto, iż zakończenie z nią współpracy nie nastąpiło „bez podania powodów”. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, potwierdzoną przez świadka ' było to, iż od listopada 2008 r. nie była ona pracownikiem zatrudnionym w wíw spółce na podstawie umowy o pracę, lecz współpracownikiem na podstawie umowy cywílnoprawnej - o dzieło (tzw. umowy generalnej) zawartej na czas nieokreślony i umowa ta, co należało -- --ustalić,i .nie -- została- - -z nią -rozwiązana. Pozwany- -nie pr-'-zedsta-wił żadnego dowodu potwierdzającego, aby umowa ta została z nią przez powoda rozwiązana. W dacie 2 marca 2010 łš`;í,łłię¿yi1iiłjéş±¿zę jşjiéziåd ł¿EjĘę`i`ęz}{”pf¿@±Spowéda aymięnięayęh iiwyžęjiiifaakęji wi Sślşłśizę, jşaajęa została uchwała Rady Programowej '. y zawierająca negatywną opinię programów publicystycznych „ ~- ' i , _ ä' '. Ten niespomy fakt potwierdził świadek ,_ Pozwany nie wykazał, aby powód miał 5 umowy z dnia 11 sierpnia 2010 r. rozpoczął swoją pracę jako Prezes Zarządu i Redaktor Naczelny _ w dacie 21 czerwca 2010 r. Powód wykazał jednocześnie, iż programy te kończyły swoją sesję z upływem czerwca 2010 r. i lipca _2010 r., nie zostały zdjęte z___ anteny przed upływem tych terminów, propozycja współpracy złożona przez niego nie spotkała się zjej akceptacją. ”, jak zeznała ., powróciły na antenę i w II poł. 2012 r. Z zeznań tego świadka, zeznań powoda, jak i wymienionych w części ustaleniowej dokumentów wynika, iż powód poinformował w sierpniu 2010 r. i . iż programy te nie znajdą się wjesiennej ramówce 2010 r., nie rozwiązał z niąjednak w/w umowy generalnej - str. 21
--- STRONA 24 ---
o dzieło i brak jest w aktach sprawy dokumentów, które wskazywałyby na jej ustanie. Sugestia pozwanego uczyniona na blogu w dniu ll sierpnia 2010 r., iż powód celowo zwolnił z pracy" ` „bez podania powodów” tudzież sugestia „wyrzucenia jej z pracy” z powodów politycznych, jak miało to miejsce w czasach komunistycznych musi być zatem przez Sąd oceniona jako spore nadużycie, przekraczające granice tzw. dozwolonej krytyki i swobodę wypowiedzi, która przecież nie ma charakteru bezwzględnego. Nawet jeśli, jak wskazali wymienieni wyżej świadkowie decyzja powoda o zakończeniu współpracy z - w ocenie środowisk dziennikarskich czy samorządowych miała wydźwięk polityczny i co naturalne, była z pewnością w rozmaity sposób komentowana przez te środowiska, to” nie uprawniało to pozwanego do posłużenia się określeniem „wyrzuca z pracy' _ ,” i „bez podania powodów”. Użycie sformułowania „wyrzucić z pracy” jednoznacznie kojarzy się z dyscyplinamym rozwiązaniem umowy o pracę, bez wypowiedzenia. __ Przeinaczenie przez pozwanego tych faktów poprzez użycie takich "sforrnułowań jest niewątpliwie obraźliwe, przedstawiające powo_da w" złym świetle, sugerującc mu posługiwanie się metodami typowymi dla reżimu komunistycznego celem zrobienia kariery w świecie mediów. "Niewątpliwie zatem negatywnie oddziaływało na dobre imię i godność powoda, naruszało jego cześć osobistą. Nawet przy założeniu rozmaitych komentarzy decyzji powoda z różnych środowisk dziennikarskich czy samorządowych, przypisywania działaniom powoda podtekstu politycznego, żadne okoliczności nie uprawnialy pozwanego do postawienia tezy tej treści, która nie odpowiadała rzeczywistemu stanowi rzeczy. Nie usprawiedliwia działania pozwanego zamiar stanięcia w obronie dobrego imienia' " "" 'I ' `_"_L`1wag;i na jej zasługi _,dla działalności 'opozycyjnej "w _"czasach komunistycznych, jeśli towarzyszy temu p_rzeinaczanie faktów przez pozwanego i brak rzetelności zjege 'sauny iv ich'sprāważëfiiujiazwanyljaiai›¿›“ssbat1<am)@±1±ajz¿¿a ha swarm biegu inłteiuetévşym życie społeczne í polityczne, z założenia mającym dotrzećdo jak naj szerszego grona odbiorców, winien pierwszej kolejności pozyskać informacje, na jakich zasadach w 2010 r. współpracowała z radiem _podstawa prawna), czy jej audycje radiowe nie 'spotykały"się"'fiigdy z zarzutami,"któ`re"`zawarto w uzasadnieniu `uchwały"z""dn"ia"2 "marca""2"Ó""l_""Ü"" iz, wreszcie jak faktycznie wyglądało 'zakończenie współpracy powoda z nią, a zatem dochować należytej staranności w gromadzeniu informacji, które chce następnie przedstawić na blogu. Obowiązek zachowania takiej staranności powinien powoda dotyczyć tym bardziej, że także on był osobą publiczną, w dacie wpisu politykiem (posłem na Sejm RP), a więc osobą'potencjalnie także narażoną na ostrą krytykę ze strony innych osób, np. politycznych adwersarzy. Nawet, jeśli pozwany decydując się na wpis o przywołanej wyżej treści miał na uwadze-kontrowersyjne zachowania powoda w przeszłości, to nic nie uprawniało go do krytyki nie popartej faktycznym stanem rzeczy. Odmiennie zaś można zarzucić pozwanemu celową chęć _przedstawienia faktów ' 'll- str. 22
--- STRONA 25 ---
niezgodnie z rzeczywistością, wywołania negatywnego skojarzenia z osobą powoda, zamierzonego dokuczenia mu. Materiał dowodowy w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje zatem, iż pozwany bezpodstawnie sformułował wobec powoda obraźliwe, nieprawdziwe twierdzenia. Bezpodstawność ich sformułowania wynika z tego, iz opierała się ona na nieprawdziwych informacjach, bez rzeczowego rozeznania się co do charakteru współpracy ;_ rr. rozgłośnią. Pozwany w odpowiedzi na pozew zdaje się dostrzegać kwestię, iż wypowiedź zawierająca opinię, ocenę nie poddaje się testowi prawdziwości, musi jednak posiadać odpowiednią podstawę faktyczną. Tę podstawę zweryfikować jednak powinien był pozwany. Prywatny charakter bloga pozwanego nie zwalniał go od zachowania rzetelności w sprawdzaniu faktów. Blog internetowy jako rodzaj dzielenia się z innymi osobami swoimi przemyśleniami, poglądami, jako rodzaj pewnego forum dyskusyjnego, nie zwalniał pozwanego od postąpienia na wzór dziennikarza przygotowującego materiał prasowy czy audycję, mówi się bowiem o tzw. rzetelności dziennikarskiej. Nie wprowadzenie do ramówki jesiennej 2010 r. audycji _ _ nie spowodowało także konfliktu powoda z pracownikami rozgłośni, bynajmniej zaś list do powoda o przywrócenie współpracy z nią (k. 80, 85 akt) nie może być traktowany jako oznaka takiego konfliktu. Spór zbiorowy, który _potwierdzają dokumenty na k. 78-79 akt, dotyczył zmian struktury organizacyjnej w/w spółki, które w ocenie dwóch związków zawodowych _ __ miały istotnie pogorszyć warunki pracy pracowników rozgłośni i zagrazać strukturze organizacyjnej tej spółki, narazaćją na pewne perturbacje finansowe. Rozważając kontekst sytuacyjny, na gruncie którego pozwany w dniu ` opublikował na blogu wpis dotyczący powoda, należy także uznać, iż wpisu tego nie można zakwalifikowaćjako dokonanego w ramach tzw. debaty politycznej. Blog internetowy pozwanego jest bez wątpienia jego prywatną stroną internetową, na której pozwany jako prywatna osoba fizyczna. dokonuje autorskich wpisów odnoszących się do- bieżących wydarzeń życia społecznego i politycznego w Polsce. Nie może mieć decydującego znaczenia okoliczność, iż pozwany w dacie wpisu był posłem na Sejm RP, bowiem nie każda wypowiedź posła, nawet dokonana publicznie, autornatyczniejest wypowiedzią w ramach debaty publicznej jedynie z tej przyczyny, że osoba komentującą jest posłem i osobą publiczną zarazem. Poza tym debata publiczna -na tematy polityczne nie majakiś bliżej nieokreślonych gra-nic trwania, musi też wiązać się w ocenie Sądu z przedstawianiem przez podmioty w niej uczestniczące _swoich racji bądż tez, odpieraniem poglądów, pewną bezpośredniością w wymianie poglądów. Klasycznym przykładem debaty publicznej jest debata w studiu telewizyjnym, może mieć ona jednak miejsce również w innych mediach. Wypowiedź pozwanego została zdaniem Sądu dokonana przez niego jako osobę prywatną - na jego osobistym blogu, a niejako polityka, który korzystał z prawa głosu w sprawie mającej publiczne znaczenie. Korzystanie z prawa głosu w sprawie o publicznym znaczeniu także str. 23
--- STRONA 26 ---
nie może wiązać się przesunięciem granic dopuszczalnej krytyki, zezwalać na użycie określeń obraźliwych, uwłaczających czci i godności osobistej osoby, której zachowań z przeszłości się nie aprobuje. Materiał dowodowy w aktach sprawy nie daje także podstaw do ustalenia, iz w dacie wpisu powód był politykiem. Jego start w _wyborach parlamentarnych miał miejsce jesienią 2011 r., a zatem już w trakcie niniejszego procesu. Nawet,jeśli zachowania powoda przytoczone w odpowiedzi na pozew (rn.in. udział w happeningach , ") wiązały się z ujawnieniem przez powoda określonych poglądów przynależnych którejś z obecnych na scenie politycznej partii, to nie można jednak ustalić, iż powód w czasie pełnienia w/w funkcji w był jednocześnie politykiem í brał udział w debacie publicznej, na którą powołał się pozwany._Także pełnienie przez niego tych dwóch funkcji. nie może być utożsamiane z kwestią polityczną, gdyż pełnienie stanowiska w jednym z organów osoby prawnej jakąjest spółka kapitałowa (nawet jeśli jest to spółka Skarbu Państwa) nie jest kwestią polityczną, lecz o wydżwięku .ogólnospołecznyrn i wewnątrzkorporacyjnym, i tylko z tej przyczyny powoda należało także okre'ślić mianem tzw. osoby publicznej. W tak ustalonym stanie faktycznym o istnieniu tzw. debaty publicznej nie może decydować również uczestnictwo powoda w" w/w happeningach organizacji alternatywnej jaką była . _. Powód nie kwestionował zresztą wydarzeń szeroko opisanych przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, przyznając, iż artykuły załączone do odpowiedzi. na pozew opísywały prawdziwe zdarzenia z jego udziałem. Podzielić jednak należało stanowisko powoda, iż jego zaangażowanie w te sprawy nie ma decydującego znaczenia dla niniejszej sprawy. Niewątpliwie ta działalność powoda miała charakter społeczny, zdaniem Sądu -a wbrew twierdzeniom powoda- ĽOW&rZyS2ył_ÍČj Ítilšíże określony'kontlekstjjolityczny, .C170 którego zresztą powód w załączonych..do odpowiedzi na pozew artykułach prasowych przyznawał się. Naturalnym jest, iż te zachowania powoda- ÍÍro¬z"tna_icie" oceniane przez 'I różne środowiska, im Hkontrowersyjność. Nie jest zadaniem Sądu dokonywanie ich oceny w chwili obecnej z tej przyczyny, iż Sąd stoi na stanowisku, iż działalność ta nie ma decydującego znaczenia przy ocenie, czy działanie pozwanego 'było bezprawne. Zważywszy jednak na odległość czasową tych wydarzeń w stosunku do' okresu `c`zeřwiec ""- pÍaždz'i"ernik"20"IO "r".,_'"l<iedy to _powód był osobą "publiczną, ale jedynie z tej przyczyny, iż pełnił funkcję Prezesa Zarządu i obowiązki Redaktora Naczelnego trudno uznać, aby wypowiedź z dnia 11 sierpnia 2010 r. była głosem zabranym przez polityka nie wobec osoby, -ale d.-ziałań-innego polityka-powoda. Działalność społeczna i polityczna powoda sprzed kilku lat, nawet również budząca pewne kontrowersje, nie ma zdaniem Sądu nic wspólnego z istotą sporu. Nie sposób też uznać, aby poprzez tę działalność powoda potraktować jako uczestniczącego w 2010 r. w debacie publicznej z pozwanym. Także treść Załącznika do uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 6 pażdziernika 2010 -r. zawierająca zarzuty pod adresem powoda, dotyczące jego działań godzących w publiczny charter ' 'H str. 24
--- STRONA 27 ---
rozgłośni, które następczo stały się podstawą do podjęcia uchwały' KRRiT z dnia 15 października 2010 r. i rozwiązania z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia nie zezwalają na postawienie tezy, iż - pozwany działał w ramach tzw. debaty publicznej z powodem, zakreślającej szersze ramy dozwolonej krytyki działań powoda. Na tle powyższego trudno także ustalić, jaką „potrzebą społeczną” wywołana była wypowiedź pozwanego pod adresem powoda w dniu I I sierpnia 2010 r. Jeśli potrzebą tą była obrona I .o została ona podjęta przez pozwanego nierzetelnie, bo z przeinaczeniem rzeczywistego stanu faktycznego i nierzetelnością z jego strony, i wobec tego nie może ona korzystać aktualnie z akceptacji Sądu jako mieszczącej się.w granicach dopuszczalnej krytyki. _ Art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. i orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zapadłe na jego gruncie także nie daje podstaw do uznania, aby wypowiedź pozwanego mieściła się w granicach swobody wypowiedzi w toku trwającej debaty publicznej í służyła społecznie uzasadnionym interesom. W odniesieniu do debaty publicznej orzecznictwo ETPC wyraziło pogląd, iż od osób w niej uczestniczących wymaga się zachowania pewnych granic, a w szczególności poszanowania dobrego imienia i praw innych osób, niezależnie od często wysokiej temperatury sporów politycznych należy próbować zapewnić, aby ich uczestnicy zachowali minimalny choćby poziom umiarkowania í przyzwoitości, zwłaszcza że dobre imię każdego polityka, nawet najbardziej kontrowersyjnego podlega również ochronie na podstawie tej Konwencji. Spostrzeżenie to należy odnieść także do osoby__p_ub_li_czncj, chociaż nie-będącej politykiem, z w/w przyczyn powód w si_e1fpniu` 2010 _r. "był "bowiem tzw. "plublic_zną. 'Publiczna kryty.. _. ka jest w .ocenie .ETPD istotnym elementem zapewnienia skutecznej demokracji politycznej, a taką kontrolę w demokratycznym" s-ystemlie zapewnia nie tylko" polityczna -opozycja, ale i opinia publiczna formowana właśnie przez prasę. Zwraca się jednak uwagę, iż dziennikarze winni działać w dobrej wierze i na ścisłej podstawie faktycznej i prawnej oraz zapewniać wiarygodną i precyzyjną informację zgodną z etyką dziennikarską. Media, a w ocenie sądu blog internetowy jest jednym z rodzajów medi"öw,""iiie tylko info_rrnuja,, ale i poprzez sposób prezentowania informacji mogą sugerować oceny. Granice dopuszczalnej krytyki są szersze w stosunku do polityków i ich działań publicznych niż wobec osób prywatnych. Jednak ochrona dobrego imienia innych osób obejmuje także polityków, nawet jeśli nie działają w charakterze _prynzat-nym. Wtedy jednak wymagania ochrony należy rozważyć- z uwzględnieniem interesu otwartej dyskusji politycznej. Trybunał rozróżniając wypowiedzi o faktach (które podlegają udowodnieniu) i opinie (sądy ocenne) uważa także, iż nawet sądy ocenne mogą okazać się nadużyciem, jeśli zawarta w nich ocena nie ma podstaw w_ faktach. Korzystanie bowiem z wolności zagwarantowanych art. 10 Konwencji pociąga za sobą zawsze pewne obowiązki i odpowiedzialność. Każda ingerencja -w swobodę str. 25 ' ¬¬.
--- STRONA 28 ---
wypowiedzi musi być przewidziana przez prawo i służyć uprawnionemu celowi, a jednym z nich jest w myśl art. 10 ust. 2 Konwencji ochrona dobrego imienia i praw _innych osób. Podobnie jak swoboda wypowiedzi tak poszanowanie dobrego imienia i godności istot ludzkich jest podstawą demokratycznego i pluralistycznego społeczeństwa. W świetle powyższych rozważań Sąd stanął na stanowisku, iż postawienie powodowi nieprawdziwego zarzutu oraz sformułowanie pod jego adresem przytoczonych wyżej, pejoratywnych określeń, było sprzeczne z prawem i powszechnie uznanymi zasadami współżycia społecznego, przekraczające granice tzw. dozwolonej, słusznej krytyki, nie miało ono także 'r miejsca w ramach publicznej debaty. Co za tym idzie było bezprawne i otwierające drogę do skorzystania z roszczeń przewidzianych przez ustawodawcę dla ochrony dóbr osobistych - art. 24 k.c. i art. 448 k.c. Podstawowa funkcja konstrukcji prawnej dóbr osobistych nie polega tylko na zapewnieniu reakcji systemu na ich naruszanie, ale na sprecyzowaniu ich katalogu, tak aby w praktyce społecznej i prawnej były one powszechnie respektowane. Rozważania zatem o ich istocie i granicach nie mogą być oderwane od społecznej praktyki ich przestrzegania, bowiem społeczne respektowanie, a więc ochrona dóbr osobistych, jest powszechnym zjawiskiem, tj. w istocie zbiorem faktów społecznych, często nader łatwo uchwytnych. Dla uchwycenia zakresu zachowań, dopuszczalnych z punktu widzenia ochrony dóbr osobistych mają funkcjonujące obiektywnie i powszechnie w danym środowisku zwyczaje (np. sąsiedzkie, zawodowe, artystyczne). _ Bezprawne naruszenie sfery 'dóbr osobistych jest przesłanką ich ochrony, wina doł(_OHtlj_ąCĘĘ.O 'ilaxźuszenliamnieIllstanowi I takiej przesłanki .i wywołuje tylko -skutek w zakres-ie zastosowania niektórych środków ochrony dóbr osobistych. _ Ä1't.Š"2_4 luuzd. -2 kc. zezlwallaiosobie, której dobro 'osobiste zostało naruszone cudzym działaniem, domaganie się od tej osoby usunięcia skutków naruszenia, w szczególności złożenia oświadczenia odpowiedniej treści iw odpowiedniej formie. 'Powód domagał się złożenia w/w oświadczenia na blogu intemetowym pozwanego, a zateinw""mi"ejscu', wktćryrri "opuubluikowany został naruszający jego dobra osobiste wpis z dnia ll sierpnia 2010 r. Sąd uznał to żądanie za w pełni usprawiedliwione okolicznościami niniejszej sprawy. Publikacja oświadczenia zawierającego przeprosiny jest adekwatna do stopnia naruszenia dóbr osobistych- powoda i będzie z założenia docierać do czytelników bloga pozwanego. Skoro pozwany wybrałintemet i"swój"b'log jako miejsce wyrażenia' swoich opinii w formie komentarzy, to czyniącym zadość żądaniem powoda jest publikacja oświadczenia usuwającogo skutki naruszenia w tym samym miejscu. Podobnie, jak wpis z dnia 11 sierpnia' 2010 r. mógł z racji zasięgu internetu, jako niewątpliwie bardzo popularnego żródła informacji, dotrzeć do ogromnej ilości jego użytkowników, to również przeprosiny powoda przez pozwanego winny mieć str. 26
--- STRONA 29 ---
możliwość dotarcia do tych wszystkich użytkowników bloga pozwanego. Domaganie się przez powoda aktualnie publikacji przeprosin na prywatnym blogu pozwanego jest ze wszech miar uzasadnione i stanowić będzie odpowiednią dolegliwość dla pozwanego, decydującego się naruszyć w Internecie dobra osobiste powoda. Nie uwzględniono natomiast żądania nakazania publikacji tego oświadczenia w lokalnym dzienniku prasowym w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie - pkt III sentencji wyroku. W odniesieniu do takiego sposobu publikacji podzielono pogląd pozwanego, iż nie może on ponosić bezpośredniej odpowiedzialności za to, iż fragmenty jego wpisu z dnia Il sierpnia 2008 r. były następczo cytowane przez inne media. Na powyższe pozwany nie miał w świetle naprowadzonego materiału dowodowego wpływu, a co za tym idzie, żądanie publikacji oświadczenia również w lokalnym dzienniku prasowym byłoby nadmierną dolegliwością w stosunku do stopnia naruszenia dóbr osobistych powoda. ` -r Niewątpliwie nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo do zadośćuczynienia, bowiem spośród .pięciu --roszczeń---z--art. 24 -k-.c. służących ochronie dóbr osobistych, tj.: o ustalenie, zaniechanie_naruszeń, usunięcie skutków naruszenia, zadośćuczynienie i zapłatę sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny dla dwóch ostatnich ustawodawca przewidział dodatkową przesłankę winy podmiotu dokonującego naruszenia. Co więcej, nawet w razie istniejącego naruszenia tych dóbr Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego, ponieważ jest ono instrumentem jedynie fakultatywnym. Art. 448 k.c. stanowi bowiem wyraźnie, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią'Sti11t_tÊ iyttlłtåm "pieniężnego za .doznaną krzywdę. Zdaniem Sądu zachowanie pozwanego polegające na naruszeniu dóbr osobistych powoda nosiłoznamięlunie tylko _bezprawności, wskazane wyżej działanie pozwanego należy uznać za zawinione. Wina może przybrać postać umyślną albo nieumyślną. Odpowiedzialność cywilna wiąże się z każdą postacią winy, a więc również z najlżejszym niedbalstwem. Niedbalstwem jest brak należytej staranności. Zgodnie zart. 355 § 1 k.c., należytą starannością jest staranność ogólni"e"w"yn"'1ag"aria stosunlltaohmdanego rodzaju. Ustawa stalwiau więc wymóg zobiektylwizowania oceny 'zachowania dłużnika. Następuje to przez skonstruowanie -na 'podstawie przepisów prawa, zasad współżycia społecznego, pragrnatyk zawodowych, reguł deontologii, zwyczajów lub innych relewantnych kryteriów- modelu należytej staranności, dostosowanego do stosunków danego. rodzaju,"a'naistępnie 'skonfro'nt`o'wani“e'tego modelu zrzeczywistym zachowaniem dłużnika. Niedbalstwo będzie miało miejsce wówczas, gdy dana osoba zachowa się w sposób odbiegający na niekorzyść od danego obiektywnego wzorca. Brak należytej staranności pozwanego przejawia się przede wszystkim w przedstawieniu nieprawdziwych informacji dotyczących zakończenia współpracy przez powoda z Za zawinione uznać także należy zachowanie str. 27
--- STRONA 30 ---
pozwanego polegające na użycie przywołanych wyżej określeń rażąco obraźliwych, stawiających osobę powoda w negatywnym świetle w sytuacji, gdy powód nie był funkcjonariuszom tajnych służb funkcjonujących w czasach komunistycznych, a pozwany doskonale o tym wiedział. Naruszenie godności i dobrego imienia człowieka "z natury rzeczy rodzi u niego negatywne przeżycia psychiczne (które nie muszą być wcale uświadamiane sobie przez niego jako _naruszenie jego godności, ale na przykład jako nieusprawiedliwione pozbawienie go przysługujących mu praw). Doznanie przez powoda krzywdy było oczywiste. Także istnienie normalnego związku przyczynowego (art. 361 § I k.c.) pomiędzy bezprawnym izawiníonym zachowaniem pozwanego, a naruszeniem godności _ osobistej i dobrego imienia powoda iodniesioną przez niego z tego tytułu krzywdą było niewątpliwe. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że w sprawie formalnie zachodziły wszystkie przesłanki z art.. 448 k.c. do rozważania odpowiedzialności pozwanego za krzywdę powoda. - Zadośćuczynienie ma pełnić przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przy ocenie _wysokości i zasady. ..roszczenia o -zadośćuczynienie za_ doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia idługość okresu doznawania przez pokrzywdzonego ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej _nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej- dobra osobiste, cel który zamierzała ona osiągnąć, podejmując działanie naruszające te dobra iewentualną korzyść majątkowa, jaką wzwiązku z tym działaniem, uzyskała lub spodziewała się uzyskać. Jednocześnie przypomnieć należy, że zakres I_`<rz_ywdy"należy` oceniać nie usubiektywncgo odc_z_u__cia p_okrzywdzo_nego,__al.e według miar zobiektywizowanych odwołujących się nie tylko do tych odczuć, ale przede wszystkim do obiektywnego"pośtrzegania tej krzywdy w odbiorze społecznym.-I I _ I ' _ Pieniądze otrzymane przez poszkodowanego _tytułem zadośćuczynienia mają zrekompensować mu negatywne przeżycia poprzez dostarczenie środków do realizacji jego pragnień i pełniejszego zaspokajania jego- potrzeb. Wynika to z ogólnych zasad prawa cywilnego, które ma m`;`iií} zapewniać"moż1iwoś"ci wyrównania doznanych szkód. Oznacza to, iż wysokość zadośćuczynienia powinna odpowiadać 'możliwie dokładnie wysokości doznanej szkody, aby zadośćuczynienie z jednej strony nie było dla poszkodowanego źródłem zysku i karą dla sprawcy szkody, a z- drugiej aby- doznana szkoda niemajątkowa była w pełni zrekompensowana. _ " ' W 'ustalonym' stanie fal'<tycznyin"'tak' rozumianą funkcję"kcmp`e`iisaciyj ną będzie realizowała kwota 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę. Kwota ta będzie adekwatną dolegliwością finansową w stosunku do pozwanego, który we wpisie z dnia 11 sierpnia 2010 r. zdecydował się umieścić nie tylko nieodpowiadające prawdzie sugestie dotyczące zakończenia współpracy przez powoda z Í' , ale i obraźliwe określenia osoby str. 28
--- STRONA 31 ---
powoda, wyrządzając tym powodowi krzywdę. Będzie zatem pełniła również funkcję prewencyjne-wychowawczą. Przyznanie przez "sąd zadośćuczynienia powinno powstrzymać pozwanego od dalszych tego rodzaju naruszeń dóbr osobistych, a jednocześnie stanowić jasne przesłanie dla innych potencjalnych naruszycieli, ze działania takie są negatywnie odbierane przez społeczeństwo i mogą się spotkać z określoną reakcją organów państwa. Kwota ta nie będzie prowadziłajednocześnie do bezpodstawnego wzbogacenie powoda. Wymaga jeszcze wskazania, iż powód tłumacząc, w czym upatruje doznanej krzywdy powołał się także na okoliczności towarzyszące odwołaniu go ze stanowiska Prezesa Zarządu i ~‹ pełniąeego obowiązki Redaktora Naczelnego Podniósł, że spomy wpis przyczynił się do tego, iż wystosowano wniosek do KRRÍTV o odwołanie jego z pełnionych funkcji. Trzeba mieć na uwadze, izjedną z przyczyn wystosowania wniosku do KRRiTV o odwołanie powoda z tej funkcji wymienioną w Załączniku do uchwały nr 1 z dnia 6 pażdziernika 2010 r. było zakończenie długoletniej współpracy z ` ą, była to jednak jedna kilku przyczyn postawionych powodowi, uzasadniających zarzut działalności na szkodę w/w spółki. Sąd cywilny rozpoznający ten spór niejest jednocześnie władny do rozstrzygania zasadności rozwiązania z powodem w dniu 15 października 2010 r. umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn dotyczących pracownika i oceny zasadności tych przesłanek, poniewaz należy to do sądu pracy rozpoznającego odwołanie powoda od rozwiązania umowy o pracę. W ocenie Sądu wpis z dnia _ . nie przyczynił się więc do odwołania powoda z zaj mowanej funkcji, bowiem nie daje podstaw do postawienia tej treści tezy całokształt dokumentów w aktach sprawy, niewątpliwie jednak doprowadził do krzywdy powoda polegającej na ujemnych przeżyciach psychicznych, obawie, jak w przyszłości potencjalni pracodawcy będą oceniać jego kandydaturę, naraził na szwank jego dobre imię, rzutował na ocenę jego osoby przez innych ludzi, zwłaszcza jeśli operował sformułowan-iarni ,,r1iekornunistyczny (podobno) ubeczek”, czy „moralność politycznych czynowników”. ' Mając powyższe okoliczności na uwadze, zobowiązane pozwanego do złożenia na prowadzonym przez niego internetowym blogu o oznaczeniu http://i . _._ oświadczenia o następującej treści: „W związku z wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w ` dnia 3 września 2013 roku (sygn. akt XII C 646/U) oświadczarn, iż wystawiony przeze mnie W dniu komentarz _dotyczący ` ` .› (byłego prezesa zarządu ¬- Regionainej Rozgłośni Polskiego _ _E był dla niego kzzywdzący, a _za użyte wobec niego określenia - przepraszain” (pkt I sentencji wyroku) oraz zasądzono od pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwotę 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 stycznia 201 1 r. do dnia zapłaty (pkt II sentencji wyroku). _ ' - 3 str. 29
--- STRONA 32 ---
O odsetkach ustawowych od w/w kwoty Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu stosownie do brzmienia art. 481 § 1 k.c. jako o odsetkach za opóźnienie. W wezwaniu do polubownego zakończenia sporu powód zakreślił pozwanemu 7-dniowy termin do zadośćuczynienia jego roszczeniom, wezwanie to zostało doręczone pozwanemu w dacie 27 grudnia 2010 r., a zatem roszczenia powoda stały się wyrnagalne z dniem 4 stycznia 2011 r. - W pozostałym zakresie, tj. publikacji oświadczenia zawierającego przeprosiny w dzienniku lokalnym i ponad kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia powództwo oddalono - pkt III sentencji orzeczenia. ' - Na podstawie art. 355 § 1 k.p.c.-, w związku z ograniczeniem przez powoda w piśmie z dnia 12 maja 2011 r. powództwa w zakresie roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia do kwoty 20.000 zł (k. 34-36 akt), umorzono postępowanie W zakresie kwoty 30.000 zł - pkt IV sentencji orzeczenia. W tym bowiem zakresie wydanie wyroku stało się niedopuszczalne. O kosztach postępowania orzeczono w pkt V sentencji wyroku. Na koszty te składały się: opłataisądowaod pozwu i koszt procesowego zastępstwa spornych -stron. - - _- - Wobec tego, iż powód wygrał niniejszą sprawę w % części o kosztach tych rozstrzygnięto na podstawie. art. 100 k.p.c., wyrazającego zasadę wzajemnego zniesienia, stosunkowego rozdzielenie kosztów procesu, i w związku z tym zasądzono od pozwanego na jego rzecz kwotę 800 zł z tytułu zwrotu części uiszczonej przez powoda opłaty sądowej od pozwu. Jej wysokość ustalono w oparciu o treść art. 26 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w _sprawach cywilnych (opubl. Dz.U. 2005 r., Nr 167, poz. 1398 ze zm..). Powód opłacił pszswsşrraa Sąaüwąw 1.1260:) zł Łk. 37 akt). 0 i i I I 0 0 2 2 1 2 2 Kosztern procesowego zastępstwa na podstawie art. 100 k.p.c. obciążone każdą ze stron we własnym- zakresie,"itjiiiuinnymiiisłówy, koszty lite między nimi zniesiono. wynagrodzenia pełnomocników stron ustalono na podstawie § 6 pkt 5 i § 10 ust. I pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustaniowionego -z urzędu (t.jedn. Dz.U. 2013 r., poz; 490) i odpowiadające im ' postanowienia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości "z" dnia -28 września 2002 r. regulującego stawki wynagrodzenia adwokatów (t.jedn. Dz.U. 2013 r., poz. 461). . __ . . /_/SSO str. 30 _, ..............¿ Mi.- . ....... .¬... ..„ -¬ "-
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w w dniu (sygn. akt . . . . . . . ..) niniejszyrn oświadczarn#akt XI#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 443 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 zd. 3 k.c.#art. 5 umowy#art. 27 ust. 6 pkt#art. 244 § 1 k.p.c.#art. 245 k.p.c.#art. 232 k.p.c.#art. 252 k.p.c.#art. 253 k.p.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 47 Konstytucji#art. 13 Europejskiej#art. 6 kc.#Art. 10 Europejskiej#art. 10 Konwencji#art. 10 ust. 2 Konwencji#Art. 448 k.c.#art. 481 § 1 k.c.#art. 355 § 1 k.p.c.#art. 100 k.p.c.#art. 26 ust. 1 pkt#art. 13 ustawy