Teza / krótkie omówienie
kosztow postepowania apeiacyjnego. Zarzucajqc powyzsze, powéd wniosi 0 uchylenie zaskarionego wyroku w caioéci, jak tei uchylenie w catosci poprzedzajqcego go wyroku z dnia 27 maja 2008 r. wydanego pmez Sad Okregowy w T.
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
, _,, , ,, _ H __ IIICSK 81109 lekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczefi Sqdu Najwyzszego dostepnej pod adresem m Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 12 stycznia 2010 r. Ill CSK 87109 ' ' 1. Dopuszczainoéé przedstawienia nowych zarzutéw po upiywie terminu do wniesienia apelacji jest w postgpowaniu cywiinym zasadq. D0 jej formuiowania uprawnia treéé ad. 5059 § 2 i<.p.c., ktéw, jako wyjqtek, byiby zbegdny, gdyby nie byio takiej zasady. _ 2. Kwalifikacja "wypadkbw szczegblnie uzasadnionych" nalezy do sqdu, ktéry majqc na wzgledzie okolicznoéci konkretnej sprawy powinien pxzede wszystkim kierowaé sie poczuciem wiasnej sprawiedliwoéci. Sq to zaréwno okolicznoéci zwiqzane z samym przebiegiem postepowania jak i takie, ktére postepowania w sposéb bezpoéredni nie dotyczq, wiqzq sie natomiast z same; strong, jej sytuacjq osobistq iimajqtkowq. LEX nr 677767 677767 :a&i@;mfl1;mJi9; ;an. 505(9) §2 Skiad olzekajqcy _ Przewodniczqcy: Sqdzia SN Barbara Myszka. Sedziowie SN: Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca), Marek Sychowicz. Sentencja _ Sad Najwyzszy w sprawie z powédztwa P. J. przeciwko Skarbowi PaflstwaZakiadowi Karnemu w T. 0 odszkodowanie i zadoééuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2010 r., skargi kasacyjnej powoda ad wyroku Sqdu Apelacyjnego 2 dnia 23 wrzeénia 2008 r., uchyla zaskariony wyrok i przekazuje SPFGWQ do ponownego rozpoznania Sqdowi Apelacyjnemu. Uzasadnienie faktyczne ' Powéd P. J. wniési 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Parfistwa reprezentowanego przez'Dyrektora Zakiadu Karnego w T. kwoty 100.000 2+ tytuiem odszkodowania za zaniechanie Ieczenia powoda i pogiabienie sie choroby powoda, a nadto 0 zapiate kwoty 50.000 2% tytuiem zadoééuczynienia. W uzasadnieniu wskazai, ze pomimo szeregu schorzeh, w tym wirusowego zapalenia wqtroby typu C i nosicielstwa wirusa HCV typu C, lekarze pozwanego nie podjeli stosownego Ieczenia, zaniechali podawania lekarstw, co wywoiaio pogorszenie stanu zdrowia powoda, a nadto poczucie, ze zagraza érodowisku ludzi, z ktérymi przebywai w celach. Pozwany wniési 0 oddalenie powédztwa, wskazujqc, Ze powbd miai zapewnionq odpowiedniq pomoc medycznq. Sad Okregowy w T. wyrokiem z dnia 27 maja, oddalii powédztwo odstepujqc od obciazenia powoda koszizarni procesu. Said pierwszej instancji ustalii, ze od 2002 r. powéd jest nosicielem“ wirusa HCV, a w okresie wczeéniejszym leczony byi na oddziaiach zakainych z powodu przewlekiego zapaienia wqtroby. Od trzech lat cierpi na nawraca}e1ce zapaienie ucha zewnqtrznegoa od dzieciristwa na padaczke. W okresie pobytu w Zakiadzie Karnym w T. byi leczony ambulatoryjnie, gdy zachodziia koniecznoéé kierowany byi na konsultacje, ktére odbywaiy sie w szpitalu przy Areszcie Sledczym w K. W piacéwce tej przebywai takze przed przetransportowaniem do Zakiadu Karnego w T. Pomoc medycznq udzieiano powodowi w zwiqzku z ujawnianymi przez niego bélami uszu i brzucha. Przeprowadzone w kwietniu 2004 r. badania, poparte specjalistycznymi konsultaojami, potwierdziiy u powoda schorzenia padaczkowe, zapalenie ucha wewnegtrznego, zaburzenia osobowoéci oraz przewlekle zapaienie wqtroby typu C. Powéd przyjmowai leki Amizepin I Thioridazin. W czasie leczenia ambulatoryjnego powoda wykonywano zalecenia poszpitalne i miedzy innymi poza wskazanymi lekami podawano powociowi Hepatil i Ranigast. W listopadzie 2004 r. w szpitalu wigziennym stwierclzono u powoda zaburzenia snu, koszmary senne i zawroty giowy. Z kolei zaburzenia osobowoéci powoda oraz wirusowe zapalenie wqtroby potwierdzono w grudniu 2004 r. Sad Okrggowy nie uwzglednii zarzutéw poczynionych biegiemu przez powoda, uznajqc je za zbyt ogélnikowe. Oddalii wniosek 0 ponowne przesiuchanie éwiadkéw K. L. I S. D. Nie uwzglednii réwniei wniosku powoda 0 przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegiego. Wobec faktu, ze wszystkie istotne okolicznoéci sprawy zostaiy wyjaénione, Sad pierwszej instancji za zbedne uznai pazeprowadzenie dowodu z przesiuchania stron. Za nieznany procedurze, a nadto spbiniony uznai zawnioskowany przez powoda dowéd z akt innej sprawy. W ocenie Sqdu Okregowego, powéd nie wykazai, by zachowanie lekarzy oraz funkcjonariuszysiuzby wigziennej nosiio znamionaniezgodnego z prawem dziaiania lub zaniechania. Lekarze naiezycie dbali 0 zdrowie powoda, sprawujqc System informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 1W2013 Stan prawny programu: 20131017 ._ - ._ __ __ __ |||CSK_5_ÍjjÍi9-tśiśāt Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem l Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2010 r. ' HI CSK 8?i'Ü9 ` ' 1. Dopuszczainośó przedstawienia nowych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji jest w postępowaniu cywilnym zasadą. Do jej formułowania uprawnia treść art. 5059 § 2 k.p.c., który, jako wyjątek, byłby zbędny, gdyby nie było takiej zasady. _ 2. Kwalifikacja "wypadków szczególnie uzasadnionych" należy do sądu, który mając na względzie okoliczności konkretnej sprawy' powinien przede wszystkim kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości. Są to zarowno okoliczności związane z samym przebiegiem postępowania jak i takie, które postępowania w sposób bezpośredni nie dotyczą, wiążą się natomiast z samą stroną, jej sytuacją osobistą imajątkową. LEX nr 57.776? 6'i'?767 I fiĽL._]_Ü2Ę a_lIL2j1; fiĽĽ_.3_6_Ei_; all BEQ plfl fr; ad. .5Ĺi5l9l § 2 Skład orzekający _ - Przewodniczący: Sędzia SN Barbara lylyszka. Sędziowie SN: Krzysztof Strzelczyk isprawozdawcaj, lyiarek Sychowicz. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa P. J. przeciwko Skarbowi Panstwa-Zakładowi Karnemu w T. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2010 r., skargi kasacyjnej -powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 września 2008 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Uzasadnienie faktyczne ' Powód P. J. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Panstwa reprezentowanego przezüyrektora Zakładu Karnego w T. kwoty 100.000 zł tytułem odszkodowania za zaniechanie ieczenia powoda i pogłębienie się choroby powoda, a nadto o zapłatę kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu wskazał, ze pomimo szeregu schorzeń, w tym wirusowego zapalenia wątroby typu C i nosicielstwa wirusa HCV typu C, lekarze pozwanego nie podjęli stosownego leczenia, zaniechali podawania lekarstw, co wywołało pogorszenie stanu zdrowia powoda, a nadto poczucie, że zagraża środowisku ludzi, z którymi przebywał w celach. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że powód miał zapewnioną odpowiednią pomoc medyczną. Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 2? maja, oddalił powództwo odstępując od obciążenia powoda kosztami procesu. Sąd pierwszej instancji ustalił, że od 2002 r. powód jest nosicielem" wirusa HCV, a w okresie wcześniejszym Ieczony był na oddziałach zakaźnych z powodu przewlekłego zapalenia wątroby. Od trzech lat cierpi na nawracające zapalenie ucha zewnętrznegoa od dzieciństwa na padaczkę. W okresie pobytu w Zakładzie Karnym w T. 'byt Ieczony ambulatoryjnie, gdy zachodziła konieczność: kierowany był na konsultacje, które odbywały się w szpitalu przy Areszcie Sledczym w K. W placówce tej przebywał także przed przetransportowaniem do Zakładu Karnego w T. Pomoc medyczną udzielano powodowi w związku z ujawnianymi przez niego bólami uszu i brzucha. Przeprowadzone w kwietniu 2004 r. badania, poparte specjalistycznymi konsultacjami, potwierdziły u powoda schorzenia padaczkowe, zapalenie ucha wewnętrznego, zaburzenia osobowości oraz przewlekle zapalenie wątroby typu C. Powód przyjmował leki Amizepin i Thioridazin. W czasie leczenia ambulatoryjnego powoda wykonywano zalecenia poszpitalne i między innymi poza wskazanymi lekami podawano powodowi Hepatil i Ranigast. W listopadzie 2004 r. w szpitalu więziennyrn stwierdzono u powoda zaburzenia snu, koszmary senne i zawroty głowy. Z kolei zaburzenia osobowości powoda oraz wirusowe zapalenie wątroby potwierdzono w grudniu 2004 r. Sąd Okręgowy' nie uwzględnił zarzutów poczynionych biegłemu przez powoda, uznając je za zbyt ogólnikowe. Oddalił wniosek o ponowne przesłuchanie świadków K. L. i S. D. Nie uwzględnił również wniosku powoda o przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego. Wobec faktu, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, Sąd pierwszej instancji za zbędne uznał przeprowadzenie dowodu z pmesłuchania stron. Za nieznany procedurze, a nadto spóżniony uznał zawnioskowany przez powoda dowód z akt innej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego, powód nie wykazał, by zachowanie lekarzy oraz funkcjonariuszysłużby więziennej nosiło znamiona-niezgodne-go z prawem działania lub zaniechania. Lekarze należycie dbali o zdrowie powoda, sprawując System informacji Prawnej Lek (Lex Ümegaj fr1i2lIi'l3 Stan prawny programu: 2013-10-1?
--- STRONA 2 ---
,_,___,,_ _ ,, _, _ 1i|C§K§7f09ieksi nad nim piecze medyoznq. Reagowali w kazdej sytuacji, w ktorej zgiaszai doiegliwoéci, ordynowali lekarstwa dla poprawy zdrowia powoda. Brak bezprawnosci w zachowaniu funkcjonariuszy pozwanego Skarbu Pastwa skutkowat uznaniem powodztwa za bezzasadne. W apelacji od powyzszego wyroku powod zarzucit naruszenie aLt.2.&fi k.p.c. przez oddalenie wniosku dowodowego 0 dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegiego z zakresu chorob wewnetrznych (ewentualnie zakainych) pomimo, Ze wydana w sprawie opinia biegiego z zakresu chorob wewnetrznych dr M. K. jest niepeina i zawiera istotne sprzecznoéci wewnetrzne, a nadto sprzecznosé istotnych ustalefi szgdu pierwszej instancji z treéciq zebranego w sprawie materiaiu dowodowego, bowiem z zeznafl swiadkow: C., Z. J., A. K., S. R. wynika, 2e funkcjonariusze pozwanej dziataii nieprawidiowo. Zarzucajac powyzsze, powod wniosi 0 zmiane zaskarzonego wyroku I uwzgiednienia powodztwa ewentualnie uchyienia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo wniosi 0 przeprowadzenie w postepowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegiego lekarza. Sad Apelacyjny wyrokiem z dnia 23 wrzeénia 2008 r. oddalii apelacje powoda. W uzasadnieniu wskazai, odnoszec sie do okolicznoéci faktycznych niniejszej sprawy, ze powéd nie kwestionuje, ze jest dotkniety szeregiem schorzen, ktore ieczy. Schorzenia te, wynikajs 2 zaburzefi osobowosciowych oraz‘ zaburzefl ukiadu pokarmowego (schorzenia wewnetrzne), a takze zwiqzane sq z objawami w postaci zapalenia uszu. Okolicznosci te, stanowiiy w postepowaniu przedmiot oceny biegiego lekaiza M. K., ktory badai powoda oraz oceniai dokumentacje medyczna‘ ktorq doiqczono do akt sprawy. Wyniki badafi powoda oraz przebieg jego leczenia dokiadnie opisai biegiy w pisemnej opinii. Sad Apeiacyjny wskazat nadto, Ze podstawowa opinia wydana zostaia na podstawiemateriaiu dowodowego zgromadzonego w aktach po biisko 12 miesiecznym postepowaniu w sprawie. Z materiaiu tego wynikaioj ze obraz przewlekiego zapalenia wejtroby typu C ujawniono u powoda w okresie hospitalizacji powoda w szpitalu w miesiqcu maju 2003 r., a nastepnie wyniki te potwierdzaiy takze ustalone przez Sqd I instancji badania prowadzone w ambuiatoryjnych warunkach w T., jak i w szpitalu wieziennym w K. Ustalenia te Sqd Apelacyjny uznai za wtasne. Ponad te‘ okolioznosci ustaiit, Ze dysponujqcy okreélonym obrazem stanu zdrowia powoda ordynator oddziaiu klinicznego Kiiniki Chorob Zakainych Szpitala Uniwersyteckiego w K. lekarz med. T. M. wskazai, 2e ze wzgiedu na obecnosé schorzefi wspoiistniejajcych sq przeciwwskazania_do Ieczenia interferonem. Okolicznoéé dotyczqca przeciwwskazah medycznych dia stosowania interferonu (alfa2') i rybawiryny, pxzy wspoiistniejqcych schorzeniach osobowosciowych jest przy tym, zdaniem Sqdu Apelacyjnego, powszechnie znana 1 wynika 2 danych zawartych na ulotkach dotyczqcych obu lekow. W tym kontekéoie Sad Apelacyjny uznai, ze nie mozna zgodzio sie z zarzutami zawartymi w apelacji o niejednoznacznoéci opinii biegiego M_. K. W szczegolnosci, w uzasadnieniu opinii, jak i w ustnyoh zeznaniach przed Sedem, biegiy odnibsi sie jednoznacznie do powyzszego stwierdzenla w kontekscie Ustaionego na daty badafi stanu zdrowia powoda. Wynika z nich, Ze wyniki badafi nie potwierdziiy progresji w zapaleniu we1troby(objawy kiiniczne), co w kontekéciewczesniejszego juz stwierdzenia o istniejqcych przeciwwskazaniach do podawania opisanych srodkow (wspoiistniejqce schorzenia powoda} nie swiadczy o niespojnoéoi opinii, lecz przeciwnie 0 jej zupeinosci. Said Apeiacyjny wyjaénit, ze dowod z opinii biegiego ma szczegolny charakter, a mianowicie korzysta sie z niego w wypadkach wymagajqcych wiadomosci specjalnych. Nie mozna przy tym przyjqé, Ze Sad obowiqzany jest dopuscié dowod z koiejnych biegiych w wypadku, gdy opinia ztozona jest niekorzystna diastrony. W swietie aJ:t...2.S_6 k.p.c. Sqd ma obowiqzek dopuszczenia dowodu z dalszych biegiych iub z opinii instytutu, gdy zachodzi tego potrzeba, a wiec wowozas gdy opinia ziozona jut do sprawy zawiera istotne braki, wzgiednie tez nie wyjaénia istotnyoh okolicznosci. W niniejszej sprawie wszystkie istotne dia sprawy okolicznosci zostaly wyjasnione. _ ' We wniesionej od powyzszego wyroku skardze kasacyjnej powod zarzucii Sqdowi drugiej instancji naruszenie przepisow postepowania, tj. a1?i_3l&..§,_1 k.p.c. oraz a11.j_8_6_§_2 k.p.c. w zw. z a.r1._&ZELpi&L5 k.p.c. oraz a1:t_2jiA§_1 k.p.c.,a.1:L.2.lL§_'Li2 k.p.c. oraz agtj Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Woinosci z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.)' przez nieuwzglednienie niewainosci postepowania przed Sqdem pierwszej instancji wynikajajcej z pozbawienia powoda moznosci obrony jego praw na skutek: przeprowadzania rozpraw poiejczonych z przesiuchiwaniem swiadkow bez udziaiu powoda. pomimo braku jego prawidtowego zawiadomienia lub wbrew wnioskom 0 zapewnienie mu mozliwoéci udziaiu w rozprawach w ozasie, kiedy byi on pozbawiony wolnosci, odmowy powtorzenia czynnosci procesowych, w ktorych powod nie uczestniczyi, bezpodstawnego oddaienia wnioskow dowodowych powoda zmierzajapych do wykazania zasadnoéci powodztwa, przy czym naruszenie wskazanych przepisow przez Sqd Apelacyjny mogio mieo istotny wpiyw na wynik sprawy‘ poniewaz spowodowaio brak uchylenia zaskarzonego wyroku Sqdu pierwszej instancji, a tym samym niemozliwe staio sie przedstawienie przez powoda na etapie postepowania przed Sqdem pierwszej instancji dowodow potwierdzajqcych zasadnosé powodztwa, a.zZt..2B.6 1<.p.c., ad.ilL§;L i 2 k.p.c. i ad._2l8_§.1 k.p.c. w zw. z fiI1._3_Q.L§._'|_ k.p.c. przez nie uwzglednienie wniosku 0 dopuszczenie dowodu z opinii innego biegiego zgioszonego w apeiacji, potqczone z brakiem wydania postanowienia 0 pominieciu tego wniosku, pomimo istnienia w sprawie kwestii wymagajqcych wiadomosci specjalnyoh, przy czym naruszenie wskazanych przepisow przez Sad Apelacyjny mogio mien’: istotny wpiyw na wynik sprawy, poniewaz doprowadziio do uznania zarzutow apelacyjnych za bezpodstawne i oddalania apelacji, System lnformacji Prawnej Lex (Lexbmega) 4112013 Stan prawny programu: 20131017 _ _ _ lłl C§_i_Š_§Íi_09-tckśt nad nim pieczę medyczną. Reagowali w każdej sytuacji, w której zgłaszał dolegliwości, ordynowali lekarstwa dla poprawy zdrowia powoda. Brak bezprawności w zachowaniu funkcjonariuszy pozwanego Skarbu Pastwa skutkował uznaniem powództwa za bezzasadne. W apelacji od powyższego wyroku powód zarzucił naruszenie a.r;t„__2„Sfi k.p.c. przez oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego z zakresu chorób wewnętrznych (ewentualnie zakaźnych) pomimo, ze wydana w sprawie opinia biegłego z zakresu chorób wewnętrznych dr lyl. K. jest niepełne i zawiera istotne sprzeczności wewnętrzne, a nadto sprzeczność istotnych ustaleń sądu pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, bowiem z zeznań świadków: C., Z. J., A. K., S. R. wynika, że funkcjonariusze pozwanej działali nieprawidłowo. Zarzucając powyższe, powód wniósł o zmianę zaskarzonego wyroku i uwzględnienia powództwa ewentualnie uchyienia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegłego lekarza. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 23 września 2003 r. oddalił apelację powoda. W uzasadnieniu wskazał, odnosząc się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, że powód nie kwestionuje, że jest dotknięty szeregiem schorzeń, które leczy. Schorzenia te, wynikają z zaburzeń osobowościowych oraz' zaburzeń układu pokarmowego (schorzenia wewnętrznej, a także związane są z objawami w postaci zapalenia uszu. Okoliczności te, stanowiły w postępowaniu przedmiot oceny biegłego lekarza M. K., który badał powoda oraz oceniał dokumentację medyczną, którą dołączono do akt sprawy. Wyniki badan powoda oraz przebieg jego leczenia dokładnie opisał biegły w pisemnej opinii. Sąd Apeiacyjny wskazał nadto, że podstawowa opinia wydana została na podstawie-materiału dowodowego zgrornadzonegc w aktach po blisko 12 miesięcznym postępowaniu w sprawie. Z materiału tego wynikało, że obraz przewlekłego zapalenia wątroby typu C ujawniono u powoda w okresie hospitalizacji powoda w szpitalu w miesiącu maju 2003 r., a następnie wyniki te potwierdzały także ustalone przez Sąd I instancji badania prowadzone w _ambulatoryjnych warunkach w T., jak i w szpitalu więziennym w K. Ustalenia te Sąd Apelacyjny uznał za własne. Ponad te" okoliczności ustalił, ze dysponujący określonym obrazem stanu zdrowia powoda ordynator oddziału klinicznego Kliniki Chorób Zakażnych Szpitala Uniwersyteckiego w K. - lekarz med. T. iyl. wskazał, że ze względu na obecność schorzeń współistniejących są przeciwwskazaniado łeczenia interferonem. Okolicznośó dotycząca przeciwwskazań medycznych dla stosowania interferonu (alfa-2) i rybawiryny, przy współistniejących schorzeniach osobowościowych jest przy tym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, powszechnie znana i wynika z danych zawartych na ulotkach dotyczących obu leków. W tym kontekście Sąd Apelacyjny uznał, że nie można zgodzić się z zarzutami zawartymi w apelacji o niejednoznaczności opinii biegłego lut, K. W szczególności, w uzasadnieniu opinii, jak i w ustnych zeznaniach przed Sądem, biegły odniósł się jednoznacznie do powyższego stwierdzenia w kontekście ustalonego na daty badań stanu zdrowia powoda. Wynika z nich, że wyniki badań nie potwierdziły progresji w zapaleniu wątroby (objawy kłiniczne), -co w kontekście' wcześniejszego juz stwierdzenia o istniejących przeciwwskazaniach do podawania opisanych środków (współistniejące schorzenia powoda) nie świadczy o niespójności opinii, lecz przeciwnie o jej zupełności. Sąd .ti-.pełacyjny wyjaśnił, że dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter, a mianowicie korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Nie można przy tym przyjąć, że Sąd obowiązany jest dopuścić dowód z koiejnych biegłych w wypadku, gdy opinia złożona jest niekorzystne diastrony. W świetie ar:t._.2.S_fi k.p.c. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszych biegłych lub z opinii instytutu, gdy zachodzi tego potrzeba, a więc wówczas gdy opinia złożona już do sprawy zawiera istotne braki, względnie też nie wyjaśnia istotnych okoliczności. W niniejszej sprawie wszystkie istotne dia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. _ " We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej powód zarzucił Sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. - ar:i._3.Ĺ&„§_'L k.p.c. oraz aĽL3_8_0_§_2 k.p.c. w zw. z a k.p.c. oraz ar:L_2J4_§_1 k.p.c., aLL.2lŧ_t i 2 k.p.c. oraz a„r;t,„_S Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1050 r. (Dz. U. z 1903 r. Nr S1, poz. 284 ze zm.) - przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji wynikającej z pozbawienia powoda możności obrony jego praw na skutek: - przeprowadzania rozpraw połączonych z przesłuchiwaniem świadków bez udziału powoda, pomimo braku jego prawidłowego zawiadomienia lub wbrew wnicskom o zapewnienie mu możliwości udziału w rozprawach w czasie, kiedy był on pozbawiony wolności, - odmowy powtórzenia czynności procesowych, w których powód nie uczestniczył, - bezpodstawnego oddaienia wniosków dowodowych powoda zmierzających do wykazania zasadności powództwa, przy czym naruszenie wskazanych przepisów przez Sąd Apelacyjny mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ spowodowało brak uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, a tym samym niemozliwe stało się przedstawienie przez powoda na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji dowodów potwierdzających zasadność powództwa, - a.r:t..„28fi k.p.c., ar:L„2lY_§_l i 2 k.p.c. i a.r:t._2?_8_å..1_ k.p.c. w zw. z ar:t_S9_1_,§_1_ k.p.c. - przez nie uwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego zgłoszonego w apeiacji, połączone z brakiem wydania postanowienia o pominięciu tego wniosku, pomimo istnienia w sprawie kwestii wymagających wiadomości specjalnych, przy czym naruszenie wskazanych przepisów przez Sąd Apelacyjny mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do uznania zarzutów apelacyjnych za bezpodstawne i oddalania apelacji, ' .- System Informacji Prawnej"Ĺ_ei-Ę (Le:-:'Ür'negaj 41i2013 Stan prawny proguramuz Ê0"1S-10-1? H "_ __ _"_" I _
--- STRONA 3 ---
___ __ __ __ _ ____ ___i[_|_QSK 87109 tekst 811.102 k.p.c. w zw. z aLL_39j_§_’L k.p.c. poprzez jego nie zastosowanie i obciqzenie powoda kosztami postepowania apelacyjnego pomimo istnienia szczegolnie uzasadnionego przypadku, 0 ktorym mowa w przepisie.atL_.J.0.2 k.p.c., 2 uwagi na star: zdrowia powoda i jego sytuaoje materialnq, przy czym naruszenie wskazanych przepisow przez Sad Apelacyjny mogio mieé istotny wpiyw nawynik sprawy, poniewaz doprowadziio do wadliwego rozstrzygniecia w przedmiocie kosztow postepowania apeiacyjnego. Zarzucajqc powyzsze, powéd wniosi 0 uchylenie zaskarionego wyroku w caioéci, jak tei uchylenie w catosci poprzedzajqcego go wyroku z dnia 27 maja 2008 r. wydanego pmez Sad Okregowy w T. i przekazanie sprawy Sagdowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ‘ Uzasadnienie prawne Sad Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: Wediug dO!‘fiiflLlj&j_C€g0 obecnie w orzecznictwie Sqdu Najwyzszego pogiqdu, pozbawienie stroriy moznosci obrony swych praw w rozumieniu 5 k.p.c. nie nalezy wiqzaé wyiqcznie ze stanem caikowitego wyiqczenia jstrony od udziaiu w postepowaniu E pojecie to obejmuje sytuacje, w ktorych z powodu naruszenia przepisow postepowania przez sad, strona, wbrew swej woli, zostaia faktycznie pozbawiona moznosci dziaiania w postepowaniu lub jego istotnej czesci, jezeii skutkow tego uchybienia nie mozna byio usunqé przed wydaniem orzeczenia w danej instancji (por. m.in. wyrok Sedu Najwyzszego 2 dnia 10 maja 2000 r., , OSNC 2000, nr 12, poz. 220,12 dnia 13 czerwca 2002 r., M . 2 dnie 17 lutego 2004 ii, M i z dnia 4 marca 2009 r., IV CSK 48812009, niepubi). Brak mozliwosoi usuniecia skutkow uchybiefi najczeéciej wystepuje wtecly, gdy doszio do nich na rozprawie bezposrednio popizedzajacej wydanie wyroku w pierwezej lub w drugiej instancji. Jezeli zas, tak jak w niniejszej sprawie, do uchybienia doszio na wczesniejszym etapie postepowania, przez przeprowaolzenie rozpraw dnia 28 wrzeénia 2005 r. i 9 listopada 2005 r., pomimo braku doreozenia powodowi zawiadomienia o tych terminach, istnienie potencjalnej mozliwoéci usuniecia tyoh uchybiefi sqdu w toku_ dalszego postepowania wykiucza przyjecie niewaznosci tej ozesci postepowania. Z kolei nieuwzglednienie wnioskow, ktore mogiyby uchyiié tak istotne bo prowadzqce do niewaznoéci postepowania wady w zakresie procedowania, naiezy oceniaé pod ketem uchybiefi przepisow postepowania i ich ewentualnego wpiywu na wynik postepowania. Przekiadajejc te oceny do konkretnych zdarzen, jakie zasziy w toku postepowenia, naiezy zwrocié uwage na naruszenie przez sad pierwszej instancji 'k.p.c. w zwiezku z przeprowadzeniem rozprawy dnia 28 wrzeénia 2005 r. i przesiuchaniem na niej swiadkow: S. D., K. L. oraz T. S., pomimo braku dowodu doreczenia powodowi dowodu zawiadomienia o terminie posiedzenia. Ze sformuiowania 5 k.p.c., a zwiaszcza 2 uiytej w nim formuiy: "rozprawa uiega odroozeniu", wynika jednoznaozny wniosek, Ze odroczenie rozprawy nastepuje z ' urzedu, jezeii nieobecnosé strony zostaia spowodowana jednq 2 przyczyn okreélonych w tym przepisie a zatem takze, kiedy sad stwierdzi niepiawidiowosé w doreczeniu wezwania. Obowiqzek odroczenia rozprawy jest tym bardziej aktualny w przypadku braku jakiejkolwiek, dajqcej sie zweryfikowaé informacji, 2e doieczono stronie .zawiadomienie 0 terminie jawnego posiedzenia sajdowego. Obowiajzek odroczenia aktualizuje sie bezpoéreclnio po wywoianiu sprawy ( k.p.c.) i sprawdzeniu obecnosci. Jak wynika z pisma procesowego z dnia 23 wizeénia 2005 r. pozbawiony woinosci powod otrzymai wprawdzie zawiadomienie o terminie rozprawy wyzrlaczonej na dziefi 28 wrzeénia 2005 r. aie zawiadomienie to zostaio doreczone z uohybieniem tygodniowego terminu z aii. 149 § 2 k.p.c. Z przytoozonych wyzej wzgledow wskazane uchybienia, po ktorych postepowanie w pierwszej instancji toczyio sie jeszcze przez prawie trzy lata nie stanowiaj dostatecznej podstawy do stwierdzenia niewainoéci postepowania w tym zakresie z pizyczyn okreslonyoh w fifi k.p.c. Dopiero odmowa usunieoia skutkow tego uchybienia, przez oddalenie wnioskow powoda o powtorzenie postepowania dowodowego przeprowadzonego na rozprawie w dniu 28 wrzeénia 2005 r., moze stanowié uzasadniony zarzut, ktory powinien uwzglednié sed drugiej instancji przy ocenle apelacji wniesionej przez powoda. Zarzut ten zostai skutecznie podniesiony w apelacji dnia 23 wrzesnia 2008 r., ziozonej osobiscie przez powoda wprawdzie po upiywie terminu do jej wniesienia ale jak trafnie, ne tie odmiennego pogiagdu wyrazonego przez Said Najwyzszy w wyroku z dnia 1 grudnia 2000 r. (sygn. akt , OSP 2002/5/62), podnosi sie w iiteraturze, dopuszczafnoéé pizedstawienia nowych zarzutow po upiywie terminu do wniesienia apelacji jest w postepowaniu cywilnym zasada. Do jej formutowania uprawnia ireéo a|i._5.0.59_§_2 k.p.c., ktory, jako vvyjqtek, byiby zbedny, gdyby nie byio takiej zasady. Wediug utiwalonego w iiteraturze i orzecznictwie Sadu Najwyzszego pogiqdu, kontrola kasacyjna dokonywana przez Sad Najwyzszy obejmuje stosowanie prawa procesowego 1 materialnego przez sad drugiej instancji, zaé naruszenia prawa popeinione przez sad pieiwszej instancji, mega bye wytkniete w apelacji. Badanie przez Sad Najwyzszy stosowania prawa przez Sad pierwszej instancji mote mieé jedynie charakter posrednij w sytuacji, gdy skariejcy w ramach podstawy kasacyjnej okreélonej w .a|;L_&&31_pJgt2 k.p.c. zarzuci Sqdowi drugiej iristancji naruszenie aI;t._.18_6i_‘L lub 2 k.p.c." przez nieuwzgiednienie, pomimo zarzutu apeiacyjnego, naruszenia wskazanych przepisow prawa. (por wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt . niepubi.). Jak plzyjeji Sad Najwyzszy w uchwale skiadu siedmiu sedziow z dnia 31 stycznia 2008 r. ( , OSNC 2008!6!55) Sad drugiej instancji rozpoznajqcy sprawe na skutek apelacji jest zwiajzany zarzutami dotyczajcymi naruszenia prawa procesowego. W granioach zaskarienia bieize z urzedu pod uwage tylko niewainoéo postepowania. W apelacji, jakq wniosi powod od wyroku Sajdu Okregowego w T. z dnia 27 maja 2008 r., zarzucono wytqcznie naruszenie a£L2fi6 k.p.c. oraz uchybienia pizepisow postepowania, ktore polegaiy na sprzecznosoi istotnych ustaleifi sedu z treéciq zebrenego System informacji Prawnej Lex {Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 20131017 _____ __ __ _ i[_|___Q_Sł_< 8?ł'00 - tekst - ar:i.__;l_02 k.p.c. w zw. z a.LL_3¿0_'l_§_'L k.p.c. - poprzez jego nie zastosowanie i obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego pomimo istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w przepisie.ari...J.0.2. k.p.c., z uwagi na stan zdrowia powoda i jego sytuację materialną, przy czym naruszenie wskazanych przepisów przez Sąd Apelacyjny mogło mieć istotny wpływ na-wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego. Zarzucając powyższe, powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, jak też uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku z dnia 27 maja 2000 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w T. i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ' Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według derninującego obecnie w omecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, pozbawienie strony możności obrony swych .praw w rozumieniu ar:.i_3_Z9_plr.t„5 k.p.c. nie należy wiązać wyłącznie ze stanem całkowitego wyłączenia _strony od udziału w postępowaniu i pojęcie to obejmuje sytuacje, w których z powodu naruszenia przepisów postępowania przez sąd, strona, wbrew swej woli, została faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., , OSNC 2000, nr 12, poz. 220,2 dnia 13 czerwca 2002 r., LE z dnia 1? lutego 2004 r., w i z dnia 4 marca 2000 r., IV CSK 40012000, niepubl.). Brak możliwości usunięcia skutków uchybień najczęściej występuje wtedy, gdy doszło do nich na rozprawie bezpośrednio poprzedzające] wydanie wyroku w pierwszej lub w drugiej instancji. Jeżeli zaś, tak jak w niniejszej sprawie, do uchybienia doszło na wcześniejszym etapie postępowania, przez przeprowadzenie rozpraw dnia 20 września 2005 r. i 0 listopada 2005 r., pomimo braku doręczenia powodowi zawiadomienia o tych terminach, istnienie potencjalnej możliwości usunięcia tych uchybień sądu w toku dalszego postępowania wykíucza przyjęcie nieważności tej części postępowania. Z kolei nieuwzględnłenie wniosków, które mogłyby uchylić tak istotne - bo prowadzące do nieważności postępowania - wady w zakresie procedowania, naieży oceniać pod kątem uchybień przepisów postępowania i ich ewentualnego wpływu na wynik postępowania. Przekładając te oceny do konkretnych zdarzeń, jakie zaszły w toku postępowania, należy zwrócić uwagę na naruszenie przez sąd pierwszej instancji 'k.p.c. w związku z przeprowadzeniem rozprawy dnia 20 września 2005 r. i przesłuchaniem na niej świadków: S; D., K. L. oraz T. S., pomimo braku dowodu doręczenia powodowi dowodu zawiadomienia o terminie posiedzenia. Ze sformułowania ar;t._2íl.4_§_1 k.p.c., a zwłaszcza z użytej w nim formuły: "rożprawa_ ulega odroczeniu", wynika jednoznaczny wniosek, że odroczenie rozprawy następuje z ' urzędu, jeżeli nieobecność strony została spowodowana jedną ż przyczyn określonych w tym przepisie a zatem także, kiedy sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania. Obowiązek odroczenie rozprawy jest tym bardziej aktualny w przypadku braku jakiejkolwiek, dającej się zweryfikować informacji, że doręczone stronie .zawiadomienie o terminie jawnego posiedzenia sądowego. Obowiązek odroczenia aktualizuje się bezpośrednio po wywołaniu sprawy ( k.p.c.) i sprawdzeniu obecności. Jak wynika z pisma procesowego z dnia 23 września 2005 r. pozbawiony wolności powód otrzymał wprawdzie zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej _na dzień 20 września 2005 r. ale zawiadomienie to zostało doręczone z uchybieniem tygodniowego terminu z ad. 140 § 2 k.p.c. Z przytoczonych wyżej względów ws_kazane uchybienia, po których postępowanie w pierwszej instancji toczyło się jeszcze przez prawie trzy lata nie stanowią dostatecznej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania w tym zakresie z przyczyn określonych w arztlpktză k.p.c. Dopiero odmowa usunięcia skutków tego uchybienia, przez oddalenie wniosków powoda o powtórzenie postępowania dowodowego przeprowadzonego na rozprawie w dniu 20 września 2005 r., może stanowić uzasadniony zarzut, który powinien uwzględnić sąd drugiej instancji przy ocenie apelacji wniesionej przez powoda. Zarzut ten został skutecznie podniesiony w apelacji dnia 23 września 2000 r., złożonej osobiście przez powoda wprawdzie po upływie terminu do jej wniesienia ale jak trafnie, na tle odmiennego poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 grudnia 2000 r. (sygn. akt , OSP 2002i5ł02}, podnosi się w literaturze, dopuszczainośó przedstawienia nowych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji jest w postępowaniu cywilnym zasadą. Do jej formułowania uprawnia treść aLi.._5íi.ó5¬§_2. k.p.c., który, jako wyjątek, byłby zbędny, gdyby nie było takiej zasady. Według utrwalonego w literaturze i orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, kontrola kasacyjna dokonywana przez Sąd Najwyższy obejmuje stosowanie prawa - procesowego i materialnego przez sąd drugiej instancji, zaś naruszenia prawa popełnione przez sąd pierwszej instancji, mogą być wytknięte w apelacji. Badanie przez Sąd Najwyższy stosowania prawa przez Sąd" pierwszej instancji może mieć jedynie charakter pośredni, w sytuacji, gdy skarżący w ramach podstawy kasacyjnej określonej w ar:L_S031_pkt2 k.p.c. zarzuci Sądowi drugiej instancji naruszenie a.r:t_3z0ó_§_1 lub 2 k.p.c.' przez nieuwzględnłenie, pomimo zarzutu apeiacyjnego, naruszenia wskazanych przepisów prawa. (por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 r. sygn. akt , niepubt). Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 31 stycznia 2000 r. ( , OSNC 2000ł0r'55j Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego. W granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę tylko nieważność postępowania. W apelacji, jaką wniósł powód od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 27 maja 2000 r., zarzucono wyłącznie naruszenie a.r:L_2_0_0 k.p.c. oraz uchybienia przepisów postępowania, które polegały na sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego System informacji Prawnej Lerr (Lek Omega] 41r"201S Stan prawny programu: 2013-10-1?
--- STRONA 4 ---
_________ __ _ __ _ _ _ __ ____ _ _ _ __ __________ _jW___W " ill CSK 87709 tekst w sprawie materiaiu dowodowego a takze co jest najwazniejsze z punktu widzenia zarzutow skargi kasaoyjnej brak umoziiwienia powodowi przesiuchania éwiadkow S. D. i K. L. Poza niewaznoscie, postepowania, moze zatem byé skuteczny tyiko ten zarzut skargi kasacyjnej skierowany do sqdu drugiej instancji dotyczqcy nieuwzgiednienia naruszenia przepisow postepowania w pierwszej instancji, ktory zostat podniesiony w apeiacji. Dlatego podlega ocenie tylko ten 2 postawionych w skardze kasacyjnej zarzutéiw nieuwzglednienia przez Sqd Apeiacyjny naruszenia pizepisow postepowania przez Sad Okregowy, ktoiy zostai skierowany, zgodnie z treéoiq apeiacji, do odmowy powtorzenia czynnosci przeprowadzonych jedynie _na rozprawie w dniu 28 wrzeénia 2005 r. W tym przypadku nieuwzglednione w drugiej instancji naruszenie przepisow postepowania przez sad pienuszej instancji odnosiio sie do tresci ant. 212 § 2 k.p.c.. Jednoczesnie nie zasiugujq na uwzglednienie pozostaie zarzuty skargi kasacyjnej, ktore nie zostaiy podniesione w apelacji powoda. Te same; norme prooesowq, zawartqw aJ1._2J1_§_2 k.p.c. naruszyi sajd drugiej instancji, tym razem juz bezposrednio, nie dopuszczajqc zgioszonego w apelacji kolejnego dowodu z opinii biegiego z precyzyjnie postawione przez powoda reprezentowanego z urzedu przez fachowego peinomocnika tezaj, co do prawidiowoéci leczenia powoda w okresie od marca 2004 r. do kwietnia 2005 r. w warunkach penitencjarnych w zakresie wirusowego zapaienia wqtroby typu C. Oddalajqc przedmiotowy wniosek Sad Apelacyjny uznai, ze wszystkie istotne dla sprawy okolicznoéci zostaiy wyjaénione. Trafnie podnosi sie jednak w skardze kasacyjnej, ze do zarzucanego wyzej postepowania funkcjonariuszy pozwanego dotychozasowy biegiy nie odniosi sie w peini, bazujec na stanie zdrowia powoda z daty sporzqdzenia opinii. Nie mozna takze akceptowac proby, jakq podjei Sed Apelacyjny, polegajecej na samodzielnym poszukiwaniu usprawiediiwienia odstejpienia w latach 2004 i 2005 od stosowania wobec powoda interferonu (alfa 2) oraz rybawiryny. W tym zakresie Sad Apelacyjny odwoiai sie do danych z kady informacyjnej z leczenia szpitalnego oraz, jakoby powszechnie znanej, na podstawie danych zawartych w uiotkach dotyczecyoh obu lekow, okoiicznosci i przyjaji, 2e wspoiistniejqce schorzenia stanowiiy w wymienionym okresie przeciwwskazanie do stosowania tych iekow. Ocena tych informacji wymaga jednak wiedzy specjainej, a w tych przypadkach, aby profesjonalne ustalenia mogiy staé sie skiadnikiem materiaiu dowodowego, musze przybraé forme okresione w .aLL2?_8 i nast. k.p.c. (por. wyrok Sqdu Najwyzszego 2 dnia 22 iutego 2008 r., sygn. akt , niepubi.). W tym miejscu trzeba takze podnieso; it te same potrzeby posiadania wiadomosci specjalnych odnoszq sie do poczynienia istotnych dla rozstizygniecia ustalefi na podstawie dokumentacji medycznej, dopuszczonej pizez Sqd pierwszej instancji jako ciowod dla wykazania nieprawidiowosci leczenia w Zakiadzie Karnym w T. od marca 2004 do kwietnia 2005 r. Dowody te sajd pierwszej instancji olopuécii jui po wydaniu opinii przez biegiego 2 zakresu gastroenterologii i chorob wewnetrznych ijezeli Sad Apelacyjny zdecydowai sie na ich podstawie dokonywao oceny co do braku koniecznosci wczesniejszego leczenia farmakologicznego powoda, powinien rowniez w tym zakresie zasiegnqé opinii biegiego (por. wyrok Sedu Najwyzszego _z dnia 26 paidziernika 2006 r., __sygn. akt _| QSK 18508, niepub|.; z dnia 9 paidziemika 2008 r.,_ sygn. akt V SCK 63108 niepub|.). _ " Nie uiega wqtpliwosci, iz wskazane uchybienia mogiy mieé wpiyw na wynik sprawy albowiem odnosze sie do zasadniczych kwestii zwiqzanych z podstawq faktycznq Zqdania odszkodowawozego. Pozostaie zarzuty skafgi kasacyjnej nie zasiugujq na uwzgiednienie. Wediug utrwalonego w orzeczniotwie Sqdu Najwyzszego stanowiska, oddalenie przez sqdy merytoryczne wnioskow dowodowych skiadanych przez strony w toku postepowania nie moze stanowié pizestanki niewaznosci postepowania (por. wyrok Sqdu Najwyzszego 2 dnia 23 lutego 2001 r., sygn. akt , niepub|.; 2 dnia 10 marca 1998 r., i QKN 5_24£9Z, niepub|.). ' Odbywanie kary pozbawienia wolnoéci jest wprawdzie przeszkocieg wywoianq przez strone uniemoziiwiajqcq biezecy udziai w rozprawach ale zachowaniu prawa do obrony zapobiegio ustanowienie peinomocnika procesowego na takim etapie postepowania, ktory umozliwiai jeszcze zgiaszanie oéwiadczefi i wnioskow dowodowych. Trzeba tez uwzgiednié, i2 po zwolnieniu z zaktadu karnego powod miai mozliwoso uczestniczenia w postepowaniu w pierwszej instancji i z tej mozliwosci korzystai. Jak trafnie podnosi sie w skardze kasacyjnej, Sad Apelacyjny‘ nie wskazai w Zaden sposob, czym kierowai sie przy rozstrzygnieciu o kosztach procesu. Wobec tego, w zwiqzku z zarzutem naruszenia a11i...iL02 k.p.c. w zwiqzku z fi.i'i._l9_1_§_'L k.p.c. nalezy tylko wskazao; ie przytoczony przepis urzeczywistnia zasade siusznoéoi, a jednoczeénie stanowi odstepstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach procesu, tj. zasady zawinienia ( k.p.c.). Kwalifikacja "wypadkow szozegoinie uzasadnionych" nalezy do sajdu, ktory majqc na wzgiedzie okolicznosci konkretnej sprawy powinien przede wszystkim kierowaé. sie poczuciem wiasnej sprawiedliwoéci. Sq to zarowno okolicznoéci zwiqzane z samym przebiegiem posiepowania jak i takie, ktore postepowania w sposob bezposredni nie dotycza, wiazaj sie natomiast z same stronaj, jej sytuacja_ osobistq i majqtkowq. Z tych wszystkich wzgledow Sad Najwyzszy na podstawie l5 orzeki jak wyzej. System iififormacji Prawnej Lex (Lex Omega) 4112013 Stan prawny programu: 2013107177"” ___ _ " Ill CSK 3?i'Ü9-te|<śt w sprawie materiału dowodowego a także - co jest najważniejsze z punktu widzenia zarzutów skargi kasacyjnej - brak umożliwienia powodowi przesłuchania świadków S. D. i K. L. Poza nieważnością postępowania, może zatem być skuteczny tylko ten zarzut skargi kasacyjnej skierowany do sądu drugiej instancji dotyczący nieuwzględnienia naruszenia przepisow postępowania w pierwszej instancji, który został podniesiony' w apelacji. Dlatego podlega ocenie tylko ten z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy, który został skierowany, zgodnie z treścią apelacji, do odmowy powtórzenia czynności przeprowadzonych jedynie na rozprawie w dniu 28 września 2005 r. W tym przypadku nieuwzględnione w drugiej instancji naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji odnosiło się do treści a_r:t._21l_ŧ_2 k.p.c.. Jednocześnie nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, które nie zostały podniesione w apelacji powoda. Tę samą normę procesową, zawartą "w ai:t._2J1_§_2 k.p.c. naruszył sąd drugiej instancji, tym razem już bezpośrednio, nie dopuszczając zgłoszonego w apelacji kolejnego dowodu z opinii biegłego z precyzyjnie postawioną przez powoda reprezentowanego z urzędu przez fachowego pełnomocnika tezą, co do prawidłowości leczenia powoda w okresie od marca 2004 r. do kwietnia 2005 r. w warunkach penitencjarnych w zakresie wirusowego zapaienia wątroby typu C. Üddalając przedmiotowy wniosek Sąd Apelacyjny uznał, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostaly wyjaśnione. Trafnie podnosi się jednak w skardze kasacyjnej, że do zarzucanego wyżej postępowania funkcjonariuszy pozwanego dotychczasowy biegły nie odniósł się w pełni, bazując na stanie zdrowia powoda z daty sporządzenia opinii. Nie można także akceptować proby, jaką podjął Sąd Apelacyjny, polegającej na samodzielnym poszukiwaniu usprawiedliwienia odstąpienia w latach 2004 i 2005 od stosowania wobec powoda interferonu (alfa -2) oraz rybawiryny. W tym zakresie Sąd Apelacyjny odwołał się do danych z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego oraz, jakoby powszechnie znanej, na podstawie danych zawartych w ulotkach dotyczących obu leków, okoliczności i przyjął, że wspołistniejące schorzenia stanowiły w wymienionym okresie przeciwwskazanie do stosowania tych lekow. Ocena tych informacji wymaga jednak wiedzy specjalnej, a w tych przypadkach, aby profesjonalne ustalenia mogły stać się składnikiem materiału dowodowego, muszą przybrać formę określoną wadziłídi nast. k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 iutego 2008 r., sygn. akt , niepubl.). W tym miejscu trzeba także podnieść; iż te same potrzeby posiadania wiadomosci specjalnych odnoszą się do poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń na podstawie dokumentacji medycznej, dopuszczonej przez Sąd pierwszej instancji jako dowod dla wykazania nieprawidłowości leczenia w Zakładzie Kamym w T. od marca 2004 do kwietnia 2005 r. Dowody te sąd pierwszej instancji dopuścił już po wydaniu opinii przez biegłego z zakresu gastroenterologii i chorób wewnętrznych ijeżeli Sąd Apelacyjny zdecydował się na ich podstawie dokonywać oceny co do braku konieczności wcześniejszego leczenia farmakologicznego powoda, powinien rownież w tym zakresie zasięgnąć opinii biegłego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26. pażdziernika 2006 r., _sygn. akt , niepub|.; z dnia 0 pażdziernika 2008 r.,_ sygn. akt V SOK 63:08 niepubl). _ ` ` _ Nie ulega wątpliwości, iz wskazane uchybienia mogły miec wpływ na wynik sprawy albowiem odnoszą się' do zasadniczych kwestii związanych z podstawą faktyczną żądania odszkodowawczego. Pozostale zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Według utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiska, oddalenie przez sądy merytoryczne wnioskow dowodowych składanych przez strony w toku postępowania nie może stanowić przesłanki nieważności postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2001 r., .sygn. akt , niepubl.; z dnia 10 marca 1998 r., l CEN 5_2o¿0]_', niepubl.). ` Üdbywanie kary pozbawienia wolności jest wprawdzie przeszkodą wywołaną przez stronę uniemożliwiającą bieżący udział w rozprawach ale zachowaniu prawa do obrony zapobiegło ustanowienie pełnomocnika procesowego na takim etapie postępowania, ktory umożliwiał jeszcze zgłaszanie oświadczeń i wnioskow dowodowych. Trzeba też uwzględnić, iż po zwolnieniu z zakładu karnego powod miał możliwośc uczestniczenia w postępowaniu w pierwszej instancji i z tej możliwości korzystał. Jak trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej, Sąd Apelacyjny' nie wskazał w żaden sposob, czym kierował się przy rozstrzygnięciu o kosztach procesu. Wobec tego, w związku z zarzutem naruszenia a,I;i„„„„i„0,2 k.p.c. w związku z e_rt_íi9J_§_'L k.p.c. należy tylko wskazać, że przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności, a jednocześnie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach procesu, tj. zasady zawinienia ( k.p.c.}. Kwalifikacja "wy'padkow szczegolnie uzasadnionych" należy do sądu, ktory mając na względzie okoliczności konkretnej sprawy powinien przede wszystkim kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości. Są to zarowno okoliczności związane z samym przebiegiem postępowania jak i takie, które postępowania w sposob bezpośredni nie dotyczą, wiążą się natomiast z samą stroną, jej sytuacją osobistą i majątkową. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie aLt__3.9„dlą orzekł jak wyżej. System informacji Prawnej Lex (Lex Ümegajd-1r20i3 Stan prawny programu: 2013-i0Üii"""__ _
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 2? maja#akt#art. 5059 § 2 k.p.c.