Wyrok akt

--- STRONA 1 --- _ 7__ _______7_ _ _____(_(____ 7__ IICSK 5361071_tekst Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 14 lutego 2008 r. II CSK 536107 W odniesieniu do zadoééuczynienia pienieznego z art. 445 § 1 k.c. funkcja kompensacyjna musi byé rozumiana szeroko, albowiem obejmuje zarowno cierpienia fizyczne, jak i sfere psychiczne poszkodowanego. Wysokoéé zadoééuczynienia odpowiadajeca doznanej krzywdzie powinna byo odczuwalna dla poszkodowanego i pzzynosié mu rownowage emocjonalnq, naruszonq przez doznane cierpienia psyohiczne. Lax nr 461725 461725 : a.tL.4.4.5_.§..1 Wysokoéé przyznanego zadoééuczynienia zasqdzona w innych sprawach nie moze stanowié dodatkowego kryterium miarkowania zadoééuozynienia. Wysokoéé zadoééuczynienia powinna uwzgledniaé aktualne warunki i stope Zyciowq spolreczenstwa kraju, w ktorym mieszka poszkodowany. OSP 2010/5/47 » 578727 : a1:L_4A5_§_1 glosa aprobujqca: glosaz Sktad orzekajacy '  Przewodniczecy: Sedzia SN Antoni Gorski. Sedziowie SN: Teresa BieiskaSobkowicz, Krzysztof Strzelczyk (spr.). Sentencja . Sad Najwyzszy w sprawie z powodztwa Reinharda, Ciaudii I Martina W. przeciwko "P." S.A. w W. o zaplate, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w lzbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2008 r. skargi kasacyjnej powoda Reinharda W. od wyroku Sqdu Apelacyjnego z dnia 29 marca 2007 r.: 1) uchyla zaskanzony wyrok w punkcie ll obejmujqcym apelacje powoda oraz w punkcie i ppkt 1 i zmienia wyrok Sa_du Okregowego z dnia 27 ozerwca 2006 r. w ten sposob, 2e podwyzsza zasqdzonq w punkcie VIII kwote do 80.000 21 (slowniez osiemdziesiqt tysiecy) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot:  150.000 2% (s%owr|ie: sto pieédziesiqt tysiecy) od dnia 13 lipca 2001 r. do dnia 29 grudnia 2005 r.,  80.000 2+ (siownie: osiemdziesiqt tysiecy) od dnia 30 grudnia 2005 r. do dnia zaptaty oraz oddala apelaoje powoda w pozostaiym zakresie, 2) oddala skarge kasaoyjnq w pozostalej czeéci, 3) zasqdza od pozwanego na rzecz powoda Reinharda W. kwote 3.000 21 (slownie: trzy tysiqce) tytuiem zwrotu kosztow postepowania kasaoyjnego. Uzasadnienie faktyczne  Powodowie wnieéii o zasqclzenie od pozwanego "P." S.A. z siedzibq w W. odszkodowania za skutki wypadku komunikacyjnego, do jakiego closzio dnia 14 iipca 1996 r. z winy kierowcy ubezpieczonego u pozwanego. Reinhard W. domaga% sie m.in. zasqdzenia kwoty 185.000 21 tytuiem zadoééuczynienia za doznane obraienia ciaia i rozstroj zdrowia. Sad Okregowy wyrokiem z dnia 27 czenvca 2006 r. uwzglednii w tym zakresie czeéciowo powodztwo, a mianowicie do kwoty 12.500 212 ustawowymi odsetkami od dnia 28 czelwca 2006 r. Wed%ug ustaien Sqdu, w dniu 14 lipca 1996 r. doszio do zderzenia samochodu kierowanego przez Reinharda W. z samochodem Eugeniusza K. Razem z Reinhardem W. podrozowaly jego dzieci: Claudia i Martin. Wwyniku wypadku zawinionego przez Eugeniusza K., ubezpieczonego od odpowiedzialnosci cywifnej w pozwanym zakiadzie ubezpieczen, powod dozna1 szeregu obrazen polegajecych m.in. na ziamaniu koéci zuchwy, nosa, koéoi udowej, otwartym ziamaniu koéci piszczeiowej, zlamaniu koéci podudzia, érodstopia. koéci pietowej. Po wypadku powod by? wielokrotnie operowany. Ubytek na zdrowiu zostai oceniony na 75%. Powod ma trudnoéci w poruszaniu sie, odozuwa dolegliwoéci bélowe konozyn, wystepuje u niego niedow%ad prawej stopy. “stale zazwva érodki przeciwbolowe. W chwili wypadku zarabIa% srednio 2.083 DM. Obeonie otrzymuje rente w wysokoéoi 577,45 euro miesiecznie. Dnia 29 grudnia 2005 r. pozwany wypiaoil powodowi System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 2272013 Stan prawny programu: 20130612 _ _ ________________________________________ __ II CSK 53f5i"D?__¿__tei<śt Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2008 r. Il CSK 536.037 W odniesieniu do zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 § 1 k.c. funkcja kompensacyjna musi być rozumiana szeroko, albowiem obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i sferę psychiczną poszkodowanego. Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca dcznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dia poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne. _LEX nr 4arr25 461725 : E.tĽL„é.i1ł5¬§„1 Wysokość przyznanego zadośćuczynienia zasądzona w innych sprawach nie może stanowić dodatkowego kryterium miarkowania zadośćuczynienia. Wysokość zadośćuczynienia powinna uwzględniać aktualne warunki i stopę życiową społeczeństwa kraju, w którym mieszka poszkodowany. OSP 2010f5r'4? - 5'ł'8727 Dz.U.1004.10.03: art. 445 § 1 glosaaprobująca: 1.111. .- .. 1 -_ 1.- ut 1..- L wu.. -' -9.' IH 1. '-_I glosa:....u -.nt -.._ 1. u. ' .-5' ll: .. -I Skład orzekający ' - Przewodniczący: Sędzia SN Antoni Górski. Sędziowie SN: Teresa Bielska-Sobkowicz, Krzysztof Strzeiczyk (spr.). Sentencja _ Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Reinharda, Cłaudii i iylartina W. przeciwko "P." S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2008 r. skargi kasacyjnej powoda Reinharda W. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 marca 2007 r.: 1] uchyla zaskarżony wyrok w punkcie ll obejmującym apelację powoda oraz w punkcie i ppkt 1 i zmienia wyrok Sądu Okręgowego z dnia 2? czerwca 2008 r. w ten sposob, że podwyższa żasądzoną w punkcie VIII kwotę cio 80.000 zł (słownie: osiemdziesiąt tysięcy) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: - 150.000 zł (słownie: sto pięćdziesiąt tysięcy) od dnia 13 lipca 2001 r. do dnia 20 grudnia 2005 r., - 80.000 zł (słownie: osiemdziesiąt tysięcy) od dnia 30 grudnia 2005 r. do dnia zapłaty oraz oddala apelację powoda w pozostałym zakresie, 2) oddała skargę kasacyjną w pozostałej części, 8] zasądza od pozwanego na rzecz powoda Reinharda W. kwotę 3.000 zł (słownie: trzy tysiące) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne - Powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego "P." S.A. z siedzibą w W. odszkodowania za skutki wypadku komunikacyjnego, do jakiego doszło dnia 14 lipca 1008 r. z winy kierowcy ubezpieczonego u pozwanego. Reinhard W. domagał się m.in. zasądzenia kwoty 185.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane obrażenia ciała i rozstrój zdrowia. I Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 2? czerwca 2008 r. uwzględnił w tym zakresie częściowo powództwo, a mianowicie do kwoty 12.500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 28 czenrrca 2008 r. Według ustaleń Sądu, w dniu 14 lipca 1000 r. doszło do zderzenia samochodu kierowanego przez Reinharda W. z samochodem Eugeniusza K. Razem z Reinhardem W. podróżowały jego dzieci: Claudia i Martin. Wwyniku wypadku zawinionego przez Eugeniusza K., ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń, powód doznał szeregu obrażeń polegających m.in. na złamaniu kości żuchwy, nosa, kości udowej, otwartym złamaniu kości piszczeiowej, złamaniu kości podudzia, śródstopia, kości piętowej. Po wypadku powód był wielokrotnie operowany. Ubytek na zdrowiu został oceniony na ?5%. Powód ma trudności w poruszaniu się, odczuwa dolegliwości bólowe kończyn, występuje u niego niedowład prawej stopy, "stale zażywa środki przeciwbóiowe. W chwili wypadku zarabiał średnio 2.083 DM. Obecnie otrzymuje rentę w wysokości 517,45 euro miesięcznie. Dnia 20 grudnia 2005 r. pozwany wypłacił powodowi System informacji Prawnej Lek (Lex Omega) 2212013 Stan prawny programu: 2013-0042 --- STRONA 2 --- _____ _ _ __ ll CSK 536107  tekst tytuiem zadoééuczynienia kwote 70.000 zi. . Oceniajqc dale} idece roszozenie powoda z tego tytuiu, Sad uwzglednii bardzo ciezkie i wielonarzqdowe obrazenia, ktore spowodowaiy znaczny uszczerbek na zdrowiu, ograniczyiy zdolnoso poruszania sie. Leczenie tych urazow trwaio okoio 4 lat E byio poiapzone ze znaoznq ingerencje chirurgicznq, powikianiami pooperacyjnymi i ciezkq rehabilitacjai, powiqzanymi z boiem, cierpieniem, dyskomfortem w znacznym rozmiarze. Wypadek wpiynqi na zycie osobiste i zawodowe powode, a takze na zdrowie psychiczne powoda. Wediug Sedu, okoiioznosci te usprawiedliwiaiy przyznanie zadoééuczynienia pienieznego w kwocie 82.000 2%. Wobec czesoiowego dobrowoinego zaspokojenia powoda przez zakiad ubezpieozefi, powodowi nalezy sie ostateczniekwote 12.000 zi, ktorq zgodnie z zasada z ,a1:t_3_63,,§,_2 k.c. Sad zasqdzii z odsetkami ustawowymi poczynajqc od dnia wyrokowania. Od wyroku Sqdu Okregowego apelacje ziozyiy obie strony. Powod Reinhard W. zaskarzyi wyrok w czeéci oddalajqce} powodztwo o zapiate 104.000 zl tytuiem zadoééuczynienia pienieznego oraz w zakresieoddaienia odsetek ustawowych od caiej kwoty zadoééuczynienia od dnia wniesienia pozwu, tj. oddnia 13 listopada 2000 r. Sad Apeiacyjny wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r. podwyzszyi zasqdzonq juz kwote 12.000 21 do kwoty 50.000 2% piatnej z odsetkami ustawowymi od kwoty 120.000 zi od dnia 13 lipca 2001 r. do dnia 29 grudnia 2005 r., a takze od kwoty 50.000 2% od dnia 30 grudnia 2005 r. do dnia zapiaty. Zdaniem tego Ssdu, zasqdzona dotychczas kwota zadoééuczynienia byia zbyt niska do doznanej przez powoda krzywdy, a Sqd Okregowy wymienii tylko czynniki, ktore wpiyneiy na zakres zasqdzonego éwiadczenia, bez wyjasnienia, ktore 2 nioh i w jaki sposob usprawiedliwiaiy ustaienie zadoééuczynienia na poziomie 82.000 zi. Sqd Apelacyjny podkreélii, 2e éwiadczenie w postaci zacioécuczynienia pienieznego za doznana krzywde ma charakter kompensacyjny i jego wysokoéé powinna stanowio wymiernag wartoéo ekonomiczna1. Te} wartoéoi nie deterrninuje poziom zycia w Niemczech  kraju, w ktorym mieszka powod, albowiem poziom zyoia obu_ spoieczenstw nie jest diametrainie rozny. Stosownie do tych okolioznosci Sqd uznai za zasadne podwyzszenie zadosouczynienia do 120.000 21. Chooiaz uszczerbek na zdrowiu powoda byi znaczny, to jednak nie utraoii on mozliwosci samodzielnego poruszania sie. Mote realizowaé, choé w zakresie ograniczonym uiomnoéciq fizyozne, swoje potrzeby w roznych aspektach zycia. To 2 kolei sprzeciwiaio sie zasqdzeniu wyzszej kwoty. Poza tym Said miai ne wzgledzie, ze kwota zasqdzona na rzeoz powoda nie odbiegaia od zasqdzonych éwiaclczen z tytuiu zadoséuczynienia w anaiogicznych stanach faktycznych. Sad Apeiaoyjny uznai, ze zakres krzywdy byi mozliwy do ustaienia jut w poozetkowejfazie procesu, Diatego odstepujec od zasady z a_LL_363_§_1 k.c. odsetki od zasqdzonego i wypiaconego dobrowolnie éwiadczenia Sad zasedzii od d.a.tr.ws;w§nie_d_@ Z.a_p*a1HadA§§ i<¢_). .. _ . . .. . . .  Powod wniosi skarge kasacyjne od wyrokij Sedu Apelacyjnego. Zaskariyl wyrok w czeéci oddalajqcej apelacje co do kwoty 65.000 2% zadoséuczynienia. Jako podstawe skargi kasacyjnej wskazai naruszenie prawa materiainego, tj. e.£L_£1£5_§ 1 k.c. przez jego biednq wykiadnie i przyjecie, ze iagczna kwota przyznanego zadosouczynienia w wysokoéci 120.000 zi jest odpowiednia. Zdaniem skarzagcego, o rozmiarze zadoééuczynienia powinien deoydowao rozmiar doznanej krzywdy, tj. stopien cierpien fizycznych i psychioznych, ich intensywnoéé, czas trwania, nieodwraoainoéé nastepstw fizyoznych i psychicznych, a takze wiek i stopa Zyoiowa danego spoieozeristwa, co w przypadku powoda oznacza poziom zyoia w kraju jego zamieszkania. Powoiujqo siena te podstawe, wniosi o uchylenie i zmiane zaskarzonego wyroku przez zasqdzenie datszej kwoty 66.500 zi zadoééuczynienia. Uzasadnienie prawne Sqd Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: Przewidziane w aLt._AA_5_§_1 k.c. zadoééuczynienie pieniezne za doznana krzywde‘ ma na celu naprawienie  przez rekompensate pieniezne  szkody niemajqtkowej wyrazajqcej sie krzywda w postaci oierpien fizycznych i psyohicznych. W ten sposob ujawnia sie aprobowany w orzeozniotwie kompensacyjny charakter zadoééuczynienia pienieznego (por. rn.in. wyroki Sedu Najwyzszego 2 dnia 30 stycznia 2004 r., sygn. akt , OSNC 2005/2740, oraz z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt , LEX nr 183777). O rozmiarze naieznego zadoéouczynienia powinien zatem w zasadzie deoydowaé rozmiar doznanej krzywdy, tj. stopien cierpien fizycznyoh 1 psychicznych, ich intensywnoéé, czas trwania, nieodwraoainoéo nastepstw i inne okolicznoéci, ktorych nie sposob wymienié wyczerpujqco. A . Ocena kryteriow decydujqcych 0 wysokoéci zadoééuczynienia zalezy od okolicznosci konkretnej sprawy. Dlatego konfrontacja danego przypadku 2 innymi moze daé jedynie orientacyjne wskazowki co do poziomu odpowiedniego zadoééuozynienia. Wysokoéé éwiadozen przyznanych w innych sprawach, chooby w podobnyoh stanach faktycznycn, nie moie natomiast stanowié dodatkowego kryterium miarkowania zadoscuczynienia. Tak przyjqi w istocie Sed Apeiacyjny, przyznaieo, 2e kierowa% sie tym, aby zasedzona na rzecz powoda kwota nie odbiegaia od zasqdzonych éwiadczen z tytuiu zadoééuczynienia w analogicznych stanach faktycznych. W kazdej sprawie wystepuje szczegolne, wiaéciwe tylko dla niej, okolicznoéci faktyczne. Natezenie doznanych krzywd zalezy od indywidualnyoh oeoh poszkodowanego. Diatego okolicznoéci wpiywajqce na wysokoéo zadoséuczynienia, podobnie jak kryteria ich oceny, powinny byz’: rozwazane indywiduainie wobec konkretnej osoby poidzywdzonego, bez wzgledu na wysokosé zadoééuozynienia zasqdzonego w inne} sprawie. Nie da sie bowiem w wymierny sposob ocenié, czy doznana przez powoda krzywda, nawet przy podobnych §_§sEem lnformacji Prawnejlex (Lox Omega) 2212013 Stan prawn)! orogréifiuz 20130612 if 5 5 W _ _______________ _ __ il C-SK 53Eii0?-tekst tytułem zadośćuczynienia kwotę T0000 zł. . Dceniając dalej idące roszczenie powoda z tego tytułu, Sąd uwzględnił bardzo ciężkie i wielonarządowe obrażenia, które spowodowały znaczny uszczerbek na zdrowiu, ograniczyły zdolność poruszania się. Leczenie tych urazów trwało około 4 lat i było połączone ze znaczną ingerencją chirurgiczną, powikłaniaml pooperacyjnymi i ciężką rehabili_tacją, powiązanymi z bólem, cierpieniem, dyskomfortem w znacznym rozmiarze. Wypadek wpłynął na zycie osobiste i zawodowe powod a, a także na zdrowie psychiczne powod a. Według Sądu, okoiiczności te usprawiedliwiały przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 82.000 zł. Wobec częściowego dobrowolnego zaspokojenia powoda przez zakład ubezpieczeń, powodowi należy się ostatecznie-kwota 12.000 zł, którą zgodnie z zasadą z _ar;t_3_8_3___§„2 k.c. Sąd zasądził z odsetkami ustawowymi poczynając od dnia wyrokowania. Od wyroku Sądu Okręgowego apelacje złożyły obie strony. Powód Relnhard W. zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę 104.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego oraz w zakresieoddalenia odsetek ustawowych od całej kwoty zadośćuczynienia od dnia wniesienia pozwu, tj. od "dnia 13 listopada 2000 r. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2007 r. podwyższył zasądzoną już kwotę 12.000 zł do kwoty 50.000 zł płatnej z odsetkami ustawowymi od kwoty 120.000 zł od dnia 13 lipca 2001 r. do dnia 20 grudnia 2005 r., a także od kwoty 50.000 zł od dnia 30 grudnia 2005 r. do dnia zapłaty. Zdaniem tego Sądu, zasądzona dotychczas kwota zadośćuczynienia była zbyt niska do doznanej przez powoda krzywdy, a Sąd Okręgowy wymienił tylko czynniki, które wpłynęły na zakres zasądzonego świadczenia, bez wyjaśnienia, które z nich i w jaki sposób usprawiedllwiały ustalenie zadośćuczynienia na poziomie 82.000 zł. Sąd Apelacyjny podkreślił, że świadczenie w postaci zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę ma charakter kompensacyjny i jego wysokość powinna stanowić wymierną wartość ekonomiczną. Tej wartości nie cleterminuje poziom życia w Niemczech - kraju, w którym mieszka powód, albowiem poziom życia obu społeczeństw nie jest diametralnie różny. Stosownie do tych okoliczności Sąd uznał za zasadne podwyższenie zadośćuczynienia do 120.000 zł. Chociaż uszczerbek na zdrowiu powoda był znaczny, to jednak nie utracił on możliwości samodzielnego poruszania się. lyloże realizować, -choć w zakresie ograniczonym ułomnością fizyczną, swoje potrzeby w różnych aspektach życia. To z kolei sprzeciwiało się zasądzeniu wyższej kwoty. Poza tym Sąd miał na względzie, że kwota zasądzona na rzecz powoda nie odbiegała od zasądzonych świadczeń z tytułu zadośćuczynienia w anaiogicznych stanach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał, że zakres krzywdy był możliwy do ustalenia już w początkowej-fazie procesu_. Dlatego odstępując od zasady z aLŁ_3_SĘ_í k.c. odsetki od zasądzonego i wypłaconego dobrowolnie świadczenia Sąd zasądził od 44.ir.nsrn'ania,dn 22-'_r›łßirtar:Lt5łā ł<-'=~_i~ ._ _ _ _ .. . . . - Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Zaskarżył wyrok w części oddalającej apelację co do kwoty 85.000 zł zadośćuczynienia. .lako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie prawa materialnego, tj. ar:l;_śA5_§ 1 k.c. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że łączna kwota przyznanego zadośćuczynienia w wysokości 120.000 zł jest odpowiednia. Zdaniem skarżącego, o rozmiarze zadośćuczynienia powinien decydować rozmiar doznanej krzywdy, tj. stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania, nieodwracalność następstw fizycznych i psychicznych, a także wiek i stopa życiowa danego społeczeństwa, co w przypadku powoda oznacza poziom życia w kraju jego zamieszkania. Powołując sięna tę podstawę, wniósł o uchylenie i zmianę zaskarzonego wyroku przez zasądzenie dalszej kwoty 88.800 zł zadośćuczynienia. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewidziane w art._ś4_5„§_'L k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę' ma na celu naprawienie - przez rekompensatę pieniężną - szkody niemajątkowej wyrażające] się krzywdą w postaci cierpień fizycznych i psychicznych. W ten sposób ujawnia się aprobowany w orzecznictwie kompensacyjny charakter zadośćuczynienia pieniężnego (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004 r., sygn. akt , ÜSNC 2005!2i40, oraz z dnia 2? lutego 2004 r., sygn. akt , LEX nr 183??T"}. D rozmiarze należnego zadośćuczynienia powinien zatem w zasadzie decydować rozmiar doznanej krzywdy, tj. stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas tnwrania, nieodwracalność następstw i inne okoliczności, których nie sposób wymienić wyczerpujące. _ . Ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia zalezy od okoliczności konkretnej sprawy. Dlatego konfrontacja danego przypadku z innymi może dać jedynie orientacyjne wskazówki co do poziomu odpowiedniego zadośćuczynienia. Wysokość świadczeń przyznanych w innych sprawach, choćby w podobnych stanach faktycznych, nie może natomiast stanowić dodatkowego kryterium miarkowania zadośćuczynienia. Tak przyjął w istocie Sąd Apelacyjny, przyznając, ze kierował się tym, aby zasądzona na rzecz powoda kwota nie odbiegała od zasądzonych świadczeń z tytułu zadośćuczynienia w analogicznych stanach faktycznych. W każdej sprawie występują szczególne, właściwe tylko dla niej, okoliczności faktyczne. Natężenie doznanych krzywd zależy od indywidualnych cech poszkodowanego. Dlatego okoliczności wpływające na wysokość zadośćuczynienia, podobnie jak kryteria ich oceny, powinny być rozważane indywidualnie wobec konkretnej osoby pokrzywdzonego, bez względu na wysokość zadośćuczynienia zasądzonego w innej sprawie. Nie da się bowiem w wymlerny sposób ocenić, czy doznana przez powoda krzywda, nawet przy podobnych Šystam informacji Prawnej faz (Le5t"Dmega} 22r2018 Stan prawny prograrnu: 201 El-08-12 I ''''"_ "Ľ _"_ Ń ¬. --- STRONA 3 --- is W11 osx sssm?  tekst obrazeniach 1 sytuecji osobistej, jest wieksza czy mniejsza niz krzywda doznana przez inne osobe, na rzecz ktorej w innej sprawie zasajdzono odpowiednie swiadczenie. W rozpoznawanej sprawie ooene te dodatkowo wykiucza odwo1anie sie przez Sajd do blizej nieokreslonych rozstmygnieé. _ Poniewaz skarzqcy powolai sie w skardze kasacyjnej na wysokoso swiadczenia przyznanego w innej konkretnej sprawie rozpoznawanej przez Sad Najwyzszy pod sygn. akt , podtrzymujap dotychozasowe stanowisko co do wp1ywu rozstrzygnieo w innych sprawach na wysokosé naleinego zadoséuczynienia, jedynie na marginesie nalezy zwrocio uwage, ze w sprawie tej zostalo przyznane zadoséuczynienie pieniezne w wysokoéoi 90.000 zt, a nie 145.000 zi,' jak podaje sie w skardze kasacyjnej. ' Ssjd drugiej instancji wskazai wprawdzie konkretne okoiicznosci wpiywajejce na rozmiar krzywdy doznanej przez powoda, ale nie uwzglednii ich nalezycie, a takze nie wyjasnii, dlaczego kwota przewyiszajajca 120.000 21' jest wygorowana. Nie mozna jednoozesnie zgodzic sie, ze przy tak znacznych i nieodwracainych skutkach wypadku, diugotrwaiym, bo tlwajqcym okoio 4 Eat, procesie ieczenia, zwiqzanym z bolem i cierpieniami, eiementem usprawiedliwiajecym pozostawienia swiadczenie na poziomie 120.000 zt jest utrzymanie przez powoda ograniczonej mozliwoéci samodzielnego poruszania sis. W ten sposob doszto do nies1usznego ograniczenia zakresu wynagrodzenia doznanej szkody niemajqtkowej. W odniesieniu do zadoséuczynienia pienieznego z a_Lt.__4A.5m§__1 k.c. funkcja kompensacyjna musi byc rozumiana szeroko, albowiem obejmuje zarowno cierpienia fizycznej jak i sfere psychiczne poszkodowanego. W pismiennictwie zasadnie podnosi sie, Ze wysokosé zadoscuczynienia odpowiadajsjca doznanej krzywdzie powinna bye odczuwalna dla poszkodowanego i przynosié mu rownowage emocjonainq, naruszone przez doznane cierpienja psychiczne. Suma wszystkich ustalonych konsekwencji wypadku, ktéire diametralnie zmieniiy Zyoie osobiste i zawodowe powoda, uprawnia do uznania kwoty 150.000 21 za odpowiednia sume zadoséuczynienia pienieznego, ktorq powod powinien uzyskao na dotychczasowych warunkach, jak w wyroku w drugiej instancji. Z uzytego W @ k.c. zwrotu, mowiejcego o odpowiedniej sumie, przyjmowane jest w orzecznictwie zapatrywanie, zgodnie z ktorym pizy uwzg1ednieniu krzywdy poszkodowanego wysokosé zadoséuczynienia powinna byé utrzymana w rozsednych granicach, odpowiadajqcych aktualnym warunkom i przecietnej stopie Zyciowej spoteczefistwa (por. wyroki Sqdu Nejwyiszego z dnia 26 Eutego 1962 r., sygn. akt 11! QB 902161], OSNF'CF' 196315192; 2 dnia 24 CZGIWG8 1965 r., sygn. akt , 0SPiKA 196614192; z dnia 12 wrzesnia 2002 r., sygn. akt , niepub!.). Powotywanie sie na to knrterium nie mote jednak prowadzié do podwazenia kompensacyjnej funkcji zadoééuczynienia (por. wyrok Sedu Najwyzszego z dnia 10 rnarca 2006 r., sygn. akt , OSNC 20061101175, oraz cyt. wyrok z dnia 30 stycznia 2004 r.).  W rozpoznawanej sprawie odwoianie sie do stosunkow mejqtkowqfch, poziomu Zycia spolecznego ma  wediug powoda  pelnio roie przesianki usprawiediiwiajecej przyznanie wyzszego swiadozenia. Racje ma skarzqcy, 2e wysokoéo zadoséuczynienia pienieznego powinna uwzgiedniao aktualne warunki oraz stope Zyciowq spo+eczenstwa kraju, w ktorym mieszka poszkodowany (por. wyrok Sedu Najwyzszego z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt , niepubt). Nalezy jednak zwazyo stosownie do okolicznosci rozpoznawanej sprawy, ze kwota zadoéouczynienie w wysokosoi 150.000 21, jaka powinna byo ostatecznie przyznana powodowi, nawet przy uwzglednieniu poziomu zyoia w Niemozech, mtesci sie w rozsednyoh granioach ijest odpowiednia w rozumieniu a.Lt_44i§_‘L k.c. Niewiasciwa ocena rozmiaru krzywdy powoda oraz uwzglednienie wysokosci éwiadozen przyznawanych w innych, biizej nieokresionych sprawach pozwalajq uznao za zasadny zarzut naruszenia eLt.A45_§_l k.c. przez Sajd drugiej instancji, i to pomimo ooennego charakteru kryteriow wyznaczajqcyoh wysokosé przewidzienego w nim éwiadczenia {por. wyrok SN z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt , LEX nr 183777; z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. aktJl1'_Q_lS 884120.05 r., LEX nr 179739). _ Z tych wszystkich wzgiedow, Sad Najwyzszy na podstawie e.rl__3.961@“ k.p.c. uchyiii zaskarzony wyrok i podwyzszyt zasedzone dotychczas na rzecz powoda zadoséuczynienie o dalsze 30.000 ‘Z1 1 jednoozeénie na podstawie a[I.2.3..El6l* k.p.c. odda1i1 skarge kasacyjnaj w pozostalej czesci. 1 O kosztach postepowania kasacyjnego Sad Najwyzszy orzeki na podstawie a|:tJ_00 k.p.c. w zwiqzku z a.r:t_3_9_1_§.2 k.p.c. oraz a1:t_&9_821. » ’ » ‘ System inforizmaojifirawnej Lex (Lex Omega) 2212013 Stan prawny pR§grarn1]:*20130612 6 ll CSK 538l'0?` -tekst obrażeniach i sytuacji osobistej, jest większa czy mniejsza niż krzywda doznana przez inną osobę, na rzecz której w innej sprawie zasądzono odpowiednie świadczenie. W rozpoznawanej sprawie ocenę tę dodatkowo wyklucza odwołanie się przez Sąd do bliżej nieokreślonych rozstrzygnięć. _ Poniewaz skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na wysokość świadczenia przyznanego w innej konkretnej sprawie rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy pod sygn. akt 5.3 CEN 1114500, podtrzymując dotychczasowe stanowisko co do wpływu rozstrzygnięć w innych sprawach na wysokość należnego zadośćuczynienia, jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę, ze w sprawie tej zostało przyznane zadośćuczynienie pieniężne w wysokości 00.000 zł, a nie 145.000 zł, jak podaje się w skardze kasacyjnej. ' Sąd drugiej instancji wskazał wprawdzie konkretne okoliczności wpływające na rozmiar krzywdy doznanej przez powoda, ale nie uwzględnił ich należycie, a także nie wyjaśnił, dlaczego kwota przewyższająca 120.000 zł' jest wygórowana. Nie mozna jednocześnie zgodzić się, że przy tak znacznych i nieodwracalnych skutkach wypadku, długotrwałym, bo trwającym około 4 lat, procesie leczenia, związanym z bólem i cierpieniami, elementem usprawiedliwiającym pozostawienia świadczenie na poziomie 120.000 zł jest utrzymanie przez powoda ograniczonej możliwości samodzielnego poruszania się. W ten sposób doszło do niesłusznego ograniczenia zakresu wynagrodzenia doznanej szkody niemajątkowej. W odniesieniu do zadośćuczynienia pieniężnego z k.c. funkcja kompensacyjna musi być rozumiana szeroko, albowiem obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i sferę psychiczną poszkodowanego. W piśmiennictwie zasadnie podnosi się, że wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjcnalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne. Suma wszystkich ustalonych konsekwencji wypadku, które diametralnie zmieniły życie osobiste i zawodowe powoda, uprawnia do uznania kwoty 150.000 zł za odpowiednią sumę zadośćuczynienia pieniężnego, którą powód powinien uzyskać na dotychczasowych warunkach, jak w wyroku w drugiej instancji. Z użytego w arI.___4._4ó„„„§.„„1 k.c. zwrotu, mówiącego o odpowiedniej sumie, przyjmowane jest w orzecznictwie zapatrywanie, zgodnie z którym przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego wysokość zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1082 r., sygn. akt iii! CE 002Ę82|, OSNPCF' 1083ł5ł02; z dnia 24 czerwca 1085 r., sygn. akt , OSPIKA 1088ł4ł02; ż dnia 12 września 2002 r., sygn. akt , niepubł.). Powolywanie się na to kryterium nie może jednak prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt , OSNC 2008ł10r'1?5, oraz cyt. wyrok z dnia 30 stycznia 2004 r.). ' W rozpoznawanej sprawie odwołanie się do stosunków majątkowych, poziomu zycia społecznego ma - według powoda - pełnić rolę przesłanki usprawiedliwiającej przyznanie wyższego świadczenia. Rację ma skarżący, że wysokość zadośćuczynienia pieniężnego powinna uwzględniać aktualne warunki oraz stopę życiową społeczeństwa kraju, w którym mieszka poszkodowany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca' 2002 r., sygn. akt ir Q|śhi....1l.J._1_éliL0_0, niepubl.}. Należy jednak zwazyć stosownie do 'okoliczności rozpoznawanej sprawy, że kwota zadośćuczynienia w wysokości 150.000 zł, jaka powinna być ostatecznie przyznana powodowi, nawet przy uwzględnieniu poziomu życia w Niemczech, mieści się w rozsądnych granicach i jest odpowiednia w rozumieniu aĽL¿l45_§_1 k.c. Niewłaściwa ocena rozmiaru krzywdy powoda oraz uwzględnienie wysokości świadczeń przyznawanych w innych, bliżej nieokreślonych sprawach pozwalają uznać za zasadny zarzut naruszenia art._'=l¿Ł5_§_ĘL k.c. przez Sąd drugiej instancji, i to pomimo ocennego charakteru kryteriów wyznaczających wysokość przewidzianego w nim świadczenia (por. 'wyrok SN z dnia 2? lutego 2004 r., sygn. akt , LEX nr 183???; z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt lly'_Q|ś §.i8-5-t¿'.2.0.0„ä r., LEX nr 1?0?30). _ is Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy na podstawie aLł„_8.0_8 ' k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i podwyższył zasądzona dotychczas na rzecz powoda zadośćuczynienie o dalsze 30.000 'zł i jednocześnie na podstawie a[I.._3..0.8"Lł k.p.c. oddalił skargę kasacyjną w pozostałej części. - Ci kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie ar:l'.J_00 k.p.c. w związku z ar:L&0J_¬§.2 k.p.c. oraz ert._3_0_82“1'. - ' - _ ' System lnfo_rmacji`Pr"awnej" Lex (Lex Cimegaj 2212013 Stan prawnylprograrrruz 2013-08-12 _