Wyrok akt

--- STRONA 1 --- ___j______j___” I W” ' Ii C$_K 4210?  tekst Tekst orzeczenfa pochodzi z bezy orzeczefi Sqdu Najwyzszego dostepnej pod adresem m Wy rok Sqdu Najwyiszego z dnia 9 maja 2007 r. ' ll CSK 42107 _ 1. Wprawdzie katatog débr ovsobistych, pozostajqcych pod ochronq prawa cywilnego, jest otwarty, ale brak jest podstaw do wykreowania samodzielnego dobra w postaci "wotnoéci od leku" 0 stan zdrowia czy "poozucia bezpieozer‘|stwa" zdrowotnego. Dobrem prawnie chronionym jest zdrowie (art. 23 k.c.}. Dziatanie godzqce w bezpieczeftstwo zdrowotne, powodujqce obawe 0 star: zdrowie, jest dziataniem zagrazajqcym zdrowiu. Naruszenie bezpieczerfistwa zdrowotnego, pociqgajqce za soba lek o stan zdrowie, w istocie stanowi wioc zagrozenie dobra osobistego  zdrowie. j 2. Nie tylko trwate, ale takze przemijajaoe zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, polegajqce na znoszeniu cierpiefi psychjcznych, usprawiedliwiajq przyznanie zadoééuczynienia pienieznego na podstawie art. 445 k.c., jak rowniez na podstawie art. 448 k.o. » t . A ' LEX nr 393861 0 393861 Dz.ii.ZQJ.4.l21:a£t_23;5.[t._4.4_5;a_d._4A.8. Sktacl orzekajqcy Przewodniczqcy: Sedzia SN Marek Syohowicz (spr.). Sodziowie SN: Jan Gorowski, Maria Grzelka. Sentencja Sad Najwyzszy w sprawie 2 powodztwa Rafata D. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi Sledczemu 0 zaptato, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w lzbie Cywilnej w dniu 9 maja 2007 r. skargi kasacyjnej powoda od w'yroku.Sqdu Apelacyjnego z dnia 8 wrzeénia 2006 r.: _ _ .  1. oddata skargo kasacyjnq; ' 2. nie 0bCi&1Z8 powoda kosztami postopowanietkasacyjnego. \. Uzasadnienie faktyczne ' \ Rafat D. zqdai zasqdzenia na jego rzecz od Skarbu Pafxstwa  Aresztu éledczego kwoty 300.000 zt z odsetkami ustawowymi tytutern zadoééuczynienia za krzywde; w postaci rozstroju zdrbwia i cierpiefi psychicznych spowodowanych umieszczeniem go w jednej celi z osobq zakazonq wirusami HIV i WZW typu C oraz hwajqcaj kilka miesiocy niepewnoéoiaj co do mozliwoéoi zakazenia tymi wirusami, a nadto za naruszeniejego dobra osobistego w postaci wolnoéci od loku. Sqd Okrogowy wyrokiem z dnia 4 styoznia 2006 r. zasajdzit na rzecz powoda kwoto 5.000 zt z odsetkami ustawowymi, a w pozostate} czoéci powodztwo oddatit. Po rozpoznaniu apelacji obu stron od tego wyroku, Sad Apelaoyjny wyrokiem z dnia 8 wrzeénia 2006 r. wyrok Sqdu pierwszej instancji zmienit 0 tyie, ze zasqdzonq nim kwoto podwyzszyt do kwoty 7.500“zi, poza tym apelacjo powoda w pozostatej czoéci i apeiacje pozwanego w catoéci oddalit. W sprawie zostalo ustalone, Ze powod, w czasie, gdy kolejny juz raz zostat osadzony w areszcie, zostat pouczony o problemach zwiqzanych z nosicielstwem i zakazeniern wirus_em HIV. Juz w czasie poprzedniego pobytu w areszcie stwierdzono u niego wystopowaniezaburzefi wymagajqcych stosowania lekow antydepresyjnych i uspokajajqoych w zwiqzku z problemami ze snem, stanem agresji i postawq roszczeniowq. W okresie od dnia 24 grudnia 2004 r. do dnia 20 stycznia 2005 r. powod przebywat w piooioosobowej celi razem z aresztantem zakazonym wirusami HIV i WZW typu C. Osadzeni mieli do dyspozycji jednorazowe maszynki do golenia. Wspolnie korzystali z dwoch misek do mycia. 0 fakcie zakazenia towarzysza z\oe{i powod dowieciziat sio od innego aresztanta podczas spaceru. Zglosit wowozas wychowawcy, ze zaczqt patio, co spowodowato przeniesienie go do innej celi. Obawiajqc siq, ze zostat zakazony, w dniu 9 marca 2005 r. zaiejdat przeprowadzenia badafi na obecnoéé wirusa HIV. Zlecenie badafi Iekarz wydat w dniu 1 wrzeénia 2005 r., a badania przeprowadzono w dniu nastopnym. Daty wynik ujemny. Zdaniem Sqdu Apelacyjnego, umieszczenie powoda wjednej celi razem z osobq zakaionq wirusami HIV i ZWZ typu C stwaxzato zagrozenie dla zdrowia powoda. Do naruszeniat dobra powoda w postaci zdrowia doszto natomiast przez przeprowadzenie przez Areszt Sledozy badafi na obeonoéé HIV dopiero po prawie szeéciu miesiajcach od chwiii, gdy powod zwrocit sio o wykonanie tych badafi. Przedtuzajqcy sie czas oczekiwania na badania wptynq? ujemnie na jego stan psychiczny (powod stat sie przyginobiony, martwit sit3 o swoje zdrowie, nie mozna byto z nim rozmawiaé). Sqd Apelacyjny uznat, Ze 0dp0WiBdI'li€j sumq |'\Et6ZI1E.j powodowi tytutem zadoéouczynienia pienioznego za doznanq krzywde; jest suma System lnformaoji Prawnej Lex (Lex Omega) 12f2014 Stan prawny programu: 2014040? _ _ _ - __ _ ' ll__tĘşl< 42i0Ę__-_tekst Tekst orzeczenia pochodzi z oazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem m Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 200? r. " ll CSK 42i07 . 1. Wprawdzie kataiog dóbr osobistych, pozostających pod ochroną prawa cywilnego, jest otwarty, ale brak jest podstaw do wykreowania samodzielnego dobra w postaci "woiności od lęku" o stan zdrowia czy "poczucia bezpieczeństwa" zdrowotnego. Dobrem prawnie chronionym jest zdrowie (art. 23 k.c.}. Działanie godzące w bezpieczeństwo zdrowotne, powodujące obawę o stan zdrowia, jest działaniem zagrażającym zdrowiu. Naruszenie bezpieczeństwa zdrowotnego, pociągające za sobą lęk o stan zdrowia, w istocie stanowi więc zagrożenie dobra osobistego - zdrowia. _ 2. Nie tylko tnrrałe, ale także przemijające zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, polegające na znoszeniu cierpień psychicznych, usprawiedliwiają przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie art. 445 k.c., jak rownież na podstawie art. 448 k.c. - ' ,_ " ` LEX nr 393861 " 303061 : ñII._2fi; a_[I„_śś_Ę; al:L_ś51„fi Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Marek Sychowicz (spr.}. Sędziowie SN: Jan Gorowski, Maria Grzelka. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powodztwa Rafała D. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Sieclczemu o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2007 r. skargi kasacyjnej p_owoda od wyroku_Sądu Apelacyjnego z dnia B września 2006 r.: _ _ _ - 1. oddała skargę kasacyjną; H 2. nie obciąża powoda kosztami postępowańia_kasacyjnego. '~. Uzasadnienie faktyczne ' `“~ Rafał D. żądał zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego kwoty 300.000 zł z odsetkami ustawowymi tytułem zadośćuczynienia za krzywdę w' postaci rozstroju zdrowia i cierpień psychicznych spowodowanych umieszczeniem go w jednej celi z osobą zakażoną wirusami HIV i WZW typu O oraz trwającą kilka miesięcy niepewnością co do możliwości zakażenia tymi wirusami, a nadto za naruszenie jego dobra osobistego w postaci wolności od lęku. Sąd Okręgowy' wyrokiem z dnia. 4 stycznia 2000 r. zasądził na rzecz powoda kwotę 5.000 zł z odsetkami ustawowymi, a w pozostałej części powodztwo oddalił. Po rozpoznaniu apelacji obu stron od tego wyroku, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia S września 2006 r. wyrok Sądu pierwszej instancji zmienił o tyle, że zasądzoną nim kwotę podwyższył do kwoty ?.50'-J“zł, poza tym apelację powoda w pozostałej części i apeiację pozwanego w całości oddalił. W sprawie zostało ustalone, że powod, w czasie, gdy kolejny już raz został osadzony w areszcie, został pouczony o problemach związanych z nosicielstwern i zakażeniem wirusem HIV. Już w czasie poprzedniego pobytu w areszcie stwierdzono u niego występowanie-zaburzeń wymagających stosowania lekow antydepresyjnych i uspokajających w związku z problemami ze snem, stanem agresji i postawą roszczeniową. W okresie od dnia 24 grudnia 2004 r. do dnia 20 stycznia 2005 r. powod przebywał w pięcioosobowej celi razem z aresztantem zakażonym wirusami HIV i WZW typu C. Osadzeni mieli do dyspozycji jednorazowe maszynki do golenia. Wspolnie korzystali z dwoch misek do mycia. O fakcie zakażenia towarzysza zsceli powod dowiedział się od innego aresztanta podczas spaceru. Zgłosił wowczas wychowawcy, ze zaczął palić, co spowodowało przeniesienie go do innej celi. Obawiając się, że został zakażony, w dniu 9 marca 2005 r. zażądał przeprowadzenia badań na obecność wirusa HIV. Zlecenie badań lekarz wydał w dniu 1 września 2005 r., a badania przeprowadzono w dniu następnym. Daty wynik ujemny. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, umieszczenie powoda w jednej celi razem z osobą zakażoną wirusami HIV i ZWZ typu C stwarzało zagrożenie dla zdrowia powoda. Do naruszenia' dobra powoda w postaci zdrowia doszło natomiast przez przeprowadzenie przez Areszt Śledczy badań na obecność HIV dopiero po prawie sześciu miesiącach od chwiii, gdy powod zwrocił się o wykonanie tych badań. Pmedłużający się czas oczekiwania na badania wpłynął ujemnie na jego stan psychiczny (powod stał się prz~;Q_nębiony, martwił się o swoje zdrowie, nie można było z nim rozmawiao}. Sąd Apelacyjny uznał, że odpowiednią sumą na eżną powodowi tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę jest suma System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega] 12r'2014 Stan prawny programu: 2014-04-0? --- STRONA 2 --- _ __ __ __ _j_ __ _ ' Ii CSK 4210? — tekst 7.500 2% (ar:t._4Afi k.o.). Wyrok Sajdu Apelacyjnego w czesci oddalajacej jego apelacje w zakresie dotyczacym kwoty 72.500 zi powod zaskariyi skarga kasacyjne. Podstawe skargi stanowi naruszenie prawa materiainego: a.Lt._2§i i<.c. poprzez uznanie, 2e umieszczenie powoda w jednej celi z osoba zakazona wirusami HIV i WZW, przy jednoczesnym niepoinformowaniu powoda o zakaieniu wspoiosadzonego, nie stanowiq naruszenia dobra osobistego powoda w postaci zdrowia i poczucia bezpieczeristwa oraz a£t.__2éi i a_r:t._4A_8 k.c. poprzez zasqdzenie na rzecz powoda zadoséuczynienia pienieinego za doznana krzywde razaco niskiego i nieadekwatnego do okolicznosoi sprawy. Powod wniosi o uchylenie wyroku Sadu Apelacyjnego w zaskarzonej czeéci i przekazanie sprawy w tym zakresie Sadowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ewentuainie zmiane wyroku Sadu Apelacyjnego przez podwyzszenie zasadzonego nim zadoséuczynienia pienieznego do kwoty 80.000 zi. Pozwany, reprezentowany przez Prokuratorie Generaina Skarbu Pafistwa, wniosi 0 odmowe przyjecia skargi kasaoyjnej do rozpoznania lub jej oddalenie oraz zasadzenie kosztow postepowania kasacyjnego. Uzasadnienie prawne . Sad Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: 1. W sprawie jest bezsporne, 2e samo zdarzenie umieszczenia powoda w jednej celi 2 osoba zakazonaj wirusem HIV i WZW typu C i niepoinformowania go o zakazeniu tej osoby, nie doprowadziio do zachorowania powoda na AIDS, zapaienie watroby typu C, ani na inna chorobe, a zatem nie spowodowaio naruszenia jego dobra osobistego  zdrowia (an. 23 k.c.). Zdarzenie to nie spowodowaio tez naruszenia zadnego innego dobra osobistego powoda. Wprawdzie kataiog dobr osobistych, pozostajacych pod ochrona prawa cywilnego, jest otwarty, ale brak jest podstaw do wykreowania, jak chce tego skarzacy, samodzieinego dobra w postaci "wolnosci od leku" o stan zdrowia czy “poczucia bezpieczefistwa“ zdrowotnego. Dobrem prawnie chronionym jest zdrowie (a|:t._23 k.c.). Dziaianie godzace w bezpieczefistwo zdrowotne, powodujace obawe 0 stan zdrowia, jest dziaianiem zgagrazajqcym zdrowiu. Naruszenie bezpieczefistwa zdrowotnego, pociejgajqoe za soba lek o stan zdrowia, w istocie stanowi wiec zagrozenie dobra osobistego  zdrowia. Dla wyniku sprawy bez znaczenia jestzaé, czy umieszczenie powoda w jednej ceii z osoba zakazona wirusem HIV i WZW typu C i niepoinformowanie go o zakazeniu tej osoby spowodowaio zagrozenie dla zdrowia powoda. Powod dochodzi bowiem jedynie zasadzenia na jego_ rzecz zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde, a zadoééuczynienie to rnoze przysiugiwac‘. tyiko w razie naruszenia (ate nie zagrozenia) dobra osobistego (a_r:t._4&0 w zw. z aE.._24_§_‘Lzd.3k.c.). " . "  2. Stan niepewnosci, co do stanu zdrowia, spowodowany niemai poirocznym oczekiwaniem na przeprowadzenie i wynik odpowiednich badafi przeiozyi sie na ziy stan psychiczny powoda. Krzywda z tym zwiazana, ktora doznai powod, byia wynikiem zsumowania sie uswiadomionego przez niego faktu przebywania w jednej celi z osoba zakazona wirusem HIV I WZW typu C i naruszenia jego dobra osobistego  zdrowia, przez jego uszczerbek wyrazajacy sie czasowym pogorszeniem sie stanu psychicznego, wywoianym przediuzajacym sie oczekiwaniem na baciania i ioh wynik. Nie tyiko trwaie, ale takze przemijajace zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, polegajace na znoszeniu cierpiefi psyohicznyoh, usprawiedliwiajaj przyznanie zadoséuczynienia pienieznego na podstawie a:t.AA5 k.c. (wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 20 marca 2002 r., sygn. akt , Przeglad Sqdowy 2003, nr 4, s. 141 ),' jak réwniez na podstawie a|2t.AA& i<.c. Suma zadoséuczynienia pienieznego, przyznanego za krzywde doznana na skutek naruszenia dobra osobistego, powinna byé, stosownie do'az;L_451_& k.c., "odpowiednia". Okreslenie jej, uwzgtedniajajce wszystkie okoiioznoéci sprawy, zalezy od swobodnego uznania sedziowskiego. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest moziiwe wkraczanie w sfere tego uznania. Zarzut przyznania zadoséuczynienia w wysokosci nieodpowiedniej moze bye w postepowaniu kasaoyjnym skuteczny tylko wtedy, gdyzaskarzone orzeczenie w sposob oczywisty narusza zasady ustalania tego zadoséuczynienia (wyroki Sadu\i§iajwyZszego; z dnia 15 wrzeénia 1999 r., sygn. akt , OSNC 2000, nr 3, poz. 58; z dnia 1? stycznia 2001 r., sygn. akt , LEX nr 51452; z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt , LEX nr 56891). Powod w zwiazku z naruszeniem jego dobr osobistych nie zachorowai ani na AIDS, ani na zapalenie watroby typu C. Zaburzenia psychiczne stwierdzono u niego juz w czasie poprzedniego pobytu w areszcie. Naruszenie jego dobr osobistych spowodowaio zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, poiegajace na pogorszeniu sie stanu psychicznego, przy czym stan ten, trwajacy okoio szesé miesiecy, mial charakter przejsciowy. Okolicznosoi te sprawiaja, ze wbrew zarzutowi skarzqcego, przyznanego mu zadoséuczynienia nie mozna ocenié jako razqco niskie i nieadekwatne do okolicznosci sprawy. \ Majao na uwadze powyisze wzgledy, skarge kasacyjna, jako nie majajca uzasadnionych podstaw, naletaio oddaiio (&I1._§.9fijA k.p.c.). Ze wzgledu na sytuacje majatkowa i rodzinna powoda, uzasadniajaca zwolnienie go od kosztow sadowych, Sad Najwyzszy na podstawie a|:t._'L02 k.p.c. nie obciazyt go kosztami postepowania kasacyjnego. System Informacji Prawnej Lex {Lex Omega) 1212014 Stan prawny programu: 20140407 _ __ __ __ _____ ` Ii CSK 42r'Ü? -tekst ?.500 zł(ad._d¿1._d k.c.). Wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej jego apelację w zakresie dotyczącym kwoty 72.500 zł powod zaskarżył skargą kasacyjną. Podstawę skargi stanowi naruszenie prawa materialnego: a_tt._2.3 ł<.c. poprzez uznanie, że umieszczenie powoda w jednej celi z osobą zakażoną wirusami HIV i WZW, przy jednoczesnym niepoinformowaniu powoda o zakażeniu współosadzonego, nie stanowią naruszenia dobra osobistego powoda w postaci zdrowia i poczucia bezpieczeństwa oraz ar:ł„__2éł i a_rt._4śfi k.c. poprzez zasądzenie na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę rażąco niskiego i nieadekwatnego do okoliczności sprawy. Powód wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy' w tym zakresie Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę wyroku Sądu Apelacyjnego przez podwyższenie zasądzonego nim zadośćuczynienia pieniężnego do kwoty 80.000 zł. Pozwany, reprezentowany przez Prokuratorię Generałną Skarbu Państwa, wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie prawne . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. W sprawie jest bezsporne, że samo zdarzenie umieszczenia' powoda w jednej celi z osobą zakażoną wirusem HIV i WZW typu C i niepoinformowania go o zakażeniu tej osoby, nie doprowadziło do zachorowania powoda na AIDS, zapalenie wątroby typu C, ani na inną chorobę, a zatem nie spowodowało naruszenia jego dobra osobistego - zdrowi_a (all 2.3 k.c.). Zdarzenie to nie spowodowało też naruszenia żadnego innego dobra osobistego powoda. Wprawdzie katalog dóbr osobistych, pozostających pod ochroną prawa cywilnego, jest otwarty, ale brak jest podstaw do wykreowania, jak chce tego skarżący, samodzíełnego dobra w postaci "wolności od lęku" o stan zdrowia czy "poczucia bezpieczeństwa" zdrowotnego. Oobrem prawnie chronionym jest zdrowie (a|:t._2& k.c.}. Działanie godzące w bezpieczeństwo zdrowotne, powodujące obawę o stan zdrowia, jest działaniem z_agrażającym zdrowiu. Naruszenie bezpieczeństwa zdrowotnego, pociągające za sobą lęk o stan zdrowia, w istocie stanowi więc zagrożenie dobra osobistego - zdrowia. Dla wyniku sprawy bez znaczenia jestzaś, czy umieszczenie powoda w jednej ceii z osobą zakażoną wirusem HIV i WZW typu C i níepoinformowanie go o zakażeniu tej osoby spowodowało zagrożenie dla zdrowia powoda. Powod dochodzi bowiem jedynie zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, a zadośćuczynienie to może przysługiwać tyiko w razie naruszenia (ałe nie zagrożenia) dobra osobistego (attflefi w zw. z a[L_2-&ł_§_'Lzd.3k.c.). " . " - 2. Stan niepewności, co do stanu zdrowia, spowodowany niemal półrocznym oczekiwaniom na przeprowadzenie i wynik odpowiednich badań przełożył się na zły stan psychiczny powoda. Krzywda z tym związana, którą doznał powod, była wynikiem zsumowania się uświadom_ionego przez niego faktu przebywania w jednej celi z osobą zakażoną wirusem HIV I WZW typu O i naruszenia jego dobra osobistego - zdrowia, przez jego uszczerbek wyrażający się czasowym pogorszeniem się stanu psychicznego, wywołanym prżedłużającym się oczekiwaniom na badania i ich wynik. Nie tyłko trwałe, ale także przemijające zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, polegające na znoszeniu cierpień psychicznych, usprawiedliwiają przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie artuśdo k.o. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2002 r., sygn. akt , Przegląd Sądowy 2003, nr 4, s. 141 },' jak również na podstawie a.rJ'„.ëłś1Ld k.c. Suma zadośćuczynienia pieniężnego, przyznanego za krzywdę doznaną na skutek naruszenia dobra osobistego, powinna być, stosownie do`art_śdS k.c., "odpowiednia". Określenie jej, uwzgtędniające wszystkie okoiiczności sprawy, zależy od swobodnego uznania sędziowskiego. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest możiiwe wkraczanie w sferę tego uznania. Zarzut przyznania zadośćuczynienia w wysokości nieodpowiedniej może być w postępowaniu kasacyjnym skuteczny tylko wtedy, gdy _zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia (wyroki Sądu\n,lajwyższego; z dnia 15 września 1000 r., sygn. akt , OSNC 2000, nr 3, poz. 58; z dnia 1? stycznia 2001 r., sygn. akt , LEX nr 51452; z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt , LEX nr 50091). Powód w związku z naruszeniem jego dobr osobistych nie zachorował ani na AIDS, ani na zapalenie wątroby typu C. Zaburzenia psychiczne stwierdzono u niego już w czasie poprzedniego pobytu w areszcie. Naruszenie jego dóbr osobistych spowodowało zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, połegające na pogorszeniu się stanu psychicznego, przy czym stan ten, trwający około sześć miesięcy, miał charakter przejściowy. Okoliczności te sprawiają, że wbrew zarzutowi skarżącego, przyznanego mu zadośćuczynienia nie można ocenić jako rażąco niskie i nieadekwatne do okoliczności sprawy. t Mając na uwadze powyższe względy, skargę kasacyjną. jako nie mającą uzasadnionych podstaw, należało oddałić (ąd_3.9_Sjf1“ k.p.c.). Ze względu na sytuację majątkową i rodzinną powoda, uzasadniającą zwolnienie go od kosztów sądowych, Sąd Najwyższy na podstawie ar;t._'L02 k.p.c. nie oboiążył go kosztami postępowania kasacyjnego. System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) t2i20t4 Stan prawny programu: 2014-0-'-t-0?