Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
ll CKN 755,’97 tekst Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 19 maja 1998 r. ll CKN 756197 . Zakres uszczerbku niemajaitkowego, z uwagi na jego charakter, jest ze swej istoty zjawiskiem trudnyrn do oceny i wymierzenia, juz ohooby z tego wzgledu, 2e na jego powstanie i przebieg powazny wpiyw wywierajq indywidualne wiaéoiwoéci i subiektywne pizeiycia osoby pokrzywdzonej. Stqd zawsze moziiwoéo zgioszenia, przeciwnej w stosunku do plzytoczonej przez Sad orzekajqcy argumentacji i krytyki wyrazonego stanowiska co do wysokoéci przyznanego zadoééuczynienia. Jednakze warunkiem skutecznoéci takiej argumentacji jest wykazanie, Ze pominiote zostaiy lub w niedostateczréym stopniu uwzglgdnione przesianki zzutujqce na wysokoéo okreslonego zadoééuczynienia. LEX nr 786545 786545 J1z.U.1964JJ6_93:a_Qi.4_4_5_§_1;g_;1. 455 Sklad orzekajqcy » Przewodniczqcy: Sodzia SN S. Dqbrowski. Sodziowie SN: F. Barczewska, T. Zyznowski (spraw.). Sentencja Sad Najwyzszy lzba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1998 r. na rozprawie sprawy z powodztwa J. J. przeciwko Centralne_i Dyrekcji Okrogowej Kolei Pafistwowych w W. oi zaplato na skutek kasacji powodki od wyroku Sqdu Apelacyjnego w L. z dnia 18 grudnia 1996 r., ' oddala kasacja. Uzasadnienie faktyczne _ _. Wyrokiem czoéciowym Sad Wojewodzki zasqdzii od pozwanej Centralnej Dyrekcji Okrogowej Kolei Parfistwowych w W. na rzecz powodki J. J. kwoto 100.000 zi tytuiem zadoééuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia orzeczenia i oddalii Zqdanie pozwu co do dalszego zqdanego zadoéouczynienia. Przy bezspornej zasadzie odpowiedziainoéci z tytuiu wypadku komunikacyjnego jakiemu dnia 6 listopada 1994 r. uiegia powodka J. J. ' Sad orzekaje,oy przytoczyi obrazenia przez powodke doznane w wyniku tego wypadku. Doznaia ona urazu kregosiupa ze ziamaniem krqgow i urazu rdzenia kregowego, urazu klatki piersiowej ze ziamaniem Zeber ViXII w linii przykrogowej po stronie prawej, krwiaka w prawej jamie opiucnej, wieloodiamowego ziamania koéci ionowej gornej prawej, gaiozi gornej koéci ionowej lewej, obrazerfi twarzoczaszki, urazu jamy brzusznej. Powodka jest sparalizowana od pasa w dbl, wymaga staie} opiekiosob trzecich. Powodka przebywaia w Szpitalu im. Barliokiego w L, a nastepnie w Szpitalu Klinicznym WAM w L. na Oddziale lntensywnej Terapii, byia operowana. Jednakze doznane urazy sq urazami wielonarzqdowymi, nie rokujqcymi powrotu do zdrowia. Rokowania medyczne sq zie. Powodka iiczy obeonie 26 lat. Byta osobq zdrowa. Studiowala na Politechnice L. Studia miaia ukoficzyé w 1995 r. i podjqo prace w Zakiadach Pfytek Ceramicznych w O. Kwota 100.000 ztjest w ocenie tego Sqdu stosownq rekompensatq za doznana przez powodko krzywde. Apelacjo zioiyiy obie strony. “ Zaskarzonym wyrokiem Said Apelacyjny zmienii powoiany na wstepie wyrok Sqdu I instancji o tyie, Ze obnizyi zasqdzonq tytuiem zadoééuczynienia kwote do 80.000 2% z ustawowymi odsetkami: od kwoty 35.000 do dnia 8 czerwca 1995 r., od kwoty 40.000 zi od dnia 4 stycznia 1996 r. iod kwoty 5.000 zi od dnia 22 ma§a 1996 r. Uzasadniajqc dokonanie korekty w uwzglednieniu apelacji obu stron Sad Apefacyjny wskazai, ze obowiqzujqca wysokoéé odsetek ustawowych sprawia, Ze peinia one i funkcje odszkodowawczq. Uwzgiodniajqc po czoéci kompensacyjny charakter odsetek ustawowych Sqd Apelacyjny dokonai korekty wysokoéci przyznanego powodce zadoééuczynienia, kierujqc sio takze wymogiem jak to zostaio okreélone umiarkowania. ' Kasacjo ziozyia powodka. 1 Skariqca z powoianiem sie na podstawo kasacyjnq przewidzianq w a1:t_39.3 _pis_t_’L k.p.c. zarzuciia naruszenie prawa materialnego fl k.c. i4_8_’|_§_’L k.c. i wnosiia o zmiane zaskarzonego wyroku i zasa_dzenie od pozwanej Centralnej Dyrekcji Kolei Pahstwowych na rzecz powodki kwote; 100.000 zi z ustawowymi odsetkami i kosztarni postopowania, ewentuainie o uchylenie wyroku (nie precyzujqc ktorego) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sqdowi pierwszej instanoji. Uzasadnienie prawne System informacji P'r§wn€j’Lex {Lex’Ciri'ié§éT20i2013 Si;ahjpréwnyy’ prbgramu; 20130525 1 7 i rr ckntrāfiłür - tekst Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1998 r. ll CKN ?56ł9T . Zakres uszczerbku niemajątkowego, z uwagi na jego charakter, jest ze swej istoty zjawiskiem trudnym do oceny i wymierzenia, już choćby z tego względu, że na jego powstanie i przebieg poważny wpływ wywierają indywidualne właściwości i subiektywne przeżycia osoby pokrzywdzonej. Stąd zawsze możtiwość zgłoszenia, przeciwnej w stosunku do przytoczonej przez Sąd orzekający argumentacji i krytyki wyrażonego stanowiska co do wysokości przyznanego zadośćuczynienia. Jednakże warunkiem skuteczności takiej argumentacji jest wykazanie, że pominięte zostały lub w niedostatecznym stopniu uwzględnione przesłanki rzutujące na wysokosc określonego zadośćuczynienia. LEX nr ?885-45 786545 I ; fiüåśfi Skład orzekający - Przewodniczący: Sędzia SN S. Dąbrowski. Sędziowie SN: F. Barczewska, T. Żyznowski {spraw.). Sentencja Sąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1998 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko Centralnej Dyrekcji Cłkręgowej Kolei Państwowych w W. o_ zapłatę na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 18 grudnia 1998 r., ` oddala kasację. Uzasadnienie faktyczne _ _. wyrokiem częściowym Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanej Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w W. na rzecz powódki J. J. kwotę 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia orzeczenia i oddalił żądanie pozwu co do dalszego ządanego zadośćuczynienia. Przy bezspornej' zasadzie odpowiedziainości - z tytułu wypadku komunikacyjnego jakiemu dnia 8 listopada 1994 r. uległa powodka J. J. `- Sąd orzekający' przytoczył obrażenia przez powódkę doznane w wyniku tego wypadku. Doznała ona urazu kręgosłupa ze złamaniem kręgów i urazu rdzenia kręgowego, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber Vl-XII w linii przykręgowej po stronie prawej, krwiaka w prawej jamie opłucnej, wieloodłamowego złamania kości łonowej górnej prawej, gałęzi górnej kości łonowej lewej, obrażeń twarzoczaszki, urazu jamy brzusznej. Powódka jest sparaliżowana od pasa w dół, wymaga stałej opiekiosob trzecich. Powódka przebywała w Szpitalu im. Barlickiego w Ł., a następnie w Szpitalu Kiinicznyrn WAM w Ł. na Oddziale intensywnej Terapii, była operowana. Jednakże doznane urazy są urazami wielonarządowyrni, nie rokującymi powrotu do zdrowia. Rokowania medyczne są złe. Powódka iiczy obecnie 28 lat. Była osobą zdrową. Studiowała na Politechnice Ł. Studia miała ukończyć w 1995 r. i podjąć pracę w Zakładach Płytek Ceramicznych w D. Kwota 100.000 złjest w ocenie tego Sądu stosowną rekompensatą za doznaną przez powódkę krzywdę. Apelację złożyły obie strony. ` Zaskarzonyrn wyrokiem Sąd Apelacyjny zmienił powołany na wstępie wyrok Sądu I instancji o tyle, ze obniżył zasądzoną tytułem zadośćuczynienia kwotę do 80.000 zł z ustawowymi odsetkami: od kwoty 35.000 do dnia 8 czerwca 1995 r., od kwoty 40.000 zł od dnia 4 stycznia 1998 r. i od kwoty 5.000 zł od dnia 22 maja 1998 r. Uzasadniając dokonanie korekty - w uwzględnieniu apelacji obu stron - Sąd Apeiacyj ny wskazał, że obowiązująca wysokość odsetek ustawowych sprawia, że pełnią one i funkcję odszkodowawczą. Uwzgłędniając po części kompensacyjny charakter odsetek ustawowych Sąd Apelacyjny dokonał korekty wysokości przyznanego powódce zadośćuczynienia, kierując się także wymogiem ~ jak to zostało określone - umiarkowania. " Kasację złożyła powóclka. 1 Skarżąca z powołaniem się na podstawę kasacyjną przewidzianą w art._í?¿9§ă _pkt_'L k.p.c. zarzuciła naruszenie prawa materialnego a.Ll;_3_5_9_§_t k.c. i51._8_'|_§_'L k.c. i wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanej Centralnej Dyrekcji Kolei Państwowych na rzecz powodki kwotę 100.000 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania, ewentuainie o uchylenie wyroku (nie precyzując którego) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Uzasadnienie prawne "ŠyštÍe_r'ii" łT1io"řr;ríacjí"P_r'awnejlez {Lex_iÍÍn"1`eĘá] Êürżlfi19"Šta"i1_prawny"prcgramu: 201 3-05-25 _ _
--- STRONA 2 ---
_ _____ ___ ___ _ II CKN 756197 7 iekst Said Naiwyzszy zwazyi, co nastopuje: Treéé a_|:t._3i5 k.o. poza jednym wymaganiem aby przyznana z tytuiu zadoééuczynienia kwota pieniegzna byia odpowiednia nie precyzuje Zadnych dalszych zasad dotyczqcych ustalania wysokoéci tego zadoééuczynienia. Tak ogolna formula pozostawia z woii ustawodawcy znacznq swobodo Sqdom orzekajqcym w nizszej instancji, wyrazajqcym swojq ocene; w okolicznoéciach konkretnej sprawy. Okolicznoéoi te w zestawieniu z zaiozeniami i charakterem zadoééuczynienia pienioznego, jego kompensacyjnq funkcjq sq decydujqcymi przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i w nastopstwie tego wysokoéci naieznego zadoééuczynienia. Zakres uszczerbku niemajqtkowego, 2 uwagi na jego charakter, jest ze swej istoty zjawiskiem trudnym do oceny i wymierzenia, juz chooby z tego wzglodu, Ze na jego powstanie i przebieg powazny wpiyw wywierajq indywidualne wiaéciwoéci i subiektywne przeiycia osoby pokrzywdzonej. Stqd zawsze moziiwoéé zgioszenia, przeciwnej w stosunku do przytoczonej przez Sad orzekajqcy argumentacji i krytyki wyrazonego stanowiska co do wysokoéci plzyznanego zadoéouczynienia. Jednakze warunkiem skutecznoéci takiej argumentacji jeét wykazanie, Ze pominiqte zostaiy lub w niedostatecznym stopniu uwzgiednione przesianki rzutujqce na wysokoéé okreélonego zadoéouczynienia. Skarzqcy powyzszego nie wykazai nawet przy rozumieniu jego wniosku "o zmiano zaskarzonego wyroku i zasqdzenie od pozwanego Centrainej Dyrekcji Kolei Pafistwowyoh w W. na rzecz powodki J. J. kwoty 100.000 zi (sto tysiocy) z ustawowymi odsetkami i kosztami postopowania" jako zmierzajqcego do zmiany zaskarzonego orzeczenia przez odcialenie apeiac}i pozwanej Centralnej Dyrekcji od wyroku czoéciowego Sqdu Wojewodzkiego w L. z dnia 2 paidziernika 1996 r. w sprawie sygn. Akt (...). Zarzucane naruszenie przepiisow prawa materialnego nie nastqpiio. Trafnie zauwazyi Said drugiej instancji role jaka speinia ustaiona wysokoéo odsetek ustawowych. Dai temu wyraz Sad Najwyiszy m.in. w wyroku z dnia 16 wrzeénia 1993 r. LEBNLLQ3 (OSNCP 1994, nr 5, poz. 123) stwierdzajqc, Ze waioryzacja naleznoéci giownej nie wyiqcza zasqdzenia odsetek. Jednakze wysokoéo odsetek ustawowych naleznych w danym okresie powinno sio uwzglodniaé jako jeden 2 eiementow podlegajqcych ocenie sa_du przy zastosowaniu an’r.;i5&1_§;i k.c. Na charakter waioryzacyjny obowiqzujqcej stopy' odsetek ustawowychwskazai Sqd Najwyzszy takze w uzasadnieniu uchwaiy z dnia 8 paidziernika 1992 r. L|1_QZP_1_11L92 (OSNCP 1993, nr 4, poz. 57). ' Skoro skarzqcy nie wykazai zasadnoéci podniesionego w kasacji zarzutu, a uzasadnienie kwestionowanégo orzeczenia potwierdza prawidiowoéo przesianek rzutujqcych na ustaienie wysokoéci naleznego zadoéouczynienia, to kasacja jako pozbawiona uzasadnionej podstawy podlega stosownie do fi.EL_3LQ3l2 k.p.c. oddaleniu. Z powyzszyoh przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku. System lnformacji Prawns] Lax (Lex Omega) 2012013 Stan prawny programu: 20130525 _ _ _____ _ ll CKN ?58r9?_±__tekst Sąd Najwyższy zważyt, co następuje: Treść a|:t._355 k.c. - poza jednym wymaganiom aby przyznana z tytułu zadośćuczynienia kwota pieniężna była odpowiednia - nie precyzuje żadnych dalszych zasad dotyczących ustalania wysokości tego zadośćuczynienia. Tak ogólna formuła pozostawia - z woti ustawodawcy - znaczną swobodę Sądom orzekającym w niższej instancji, wyrażającym swoją ocenę w okolicznościach konkretnej sprawy. Okoliczności te w zestawieniu z założeniami i charakterem zadośćuczynienia pieniężnego, jego kompensacyjną funkcją są decydującymi przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i w następstwie tego wysokości nałeżnego zadośćuczynienia. Zakres uszczerbku niemajątkowego, z uwagi na jego charakter, jest ze swej istoty zjawiskiem trudnym do oceny i wymierzenia, już choćby z tego względu, że na jego powstanie i przebieg poważny wpływ wywierają indywidualne właściwości i subiektywne przeżycia osoby pokrzywdzonej. Stąd zawsze możłiwośó zgłoszenia, przeciwnej w stosunku do prżytoczonej przez Sąd orzekający argumentacji i krytyki wyrażonego stanowiska co do wysokości przyznanego zadośćuczynienia. Jednakże warunkiem skuteczności takiej argumentacji jest wykazania, że pominięte zostały lub w niedostatecznym stopniu uwzgłędnione przesłanki rzutujące na wysokość określonego zadośćuczynienia. Skarżący powyższego nie wykazał nawet przy rozumieniu jego wniosku "o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego Centralnej Dyrekcji Kolei Państwowych w W. na mecz powódki J. J. kwoty 100.000 zł (sto tysięcy) z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania" -jako zmierzającego do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez oddalenie apelacji pozwanej Centralnej Dyrekcji od wyroku częściowego Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 2 pażdziernika 1998 r. w sprawie sygn. Akt (...). Zarzucane naruszenie przepisów prawa materialnego nie nastąpiło. Trafnie zauważył Sąd drugiej instancji rolę jaką spełnia ustałona wysokość odsetek ustawowych. Dał temu wyraz Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 18 września 1993 r. LEBNEŁSĘ {DSNCP 1994, nr 5, poz. 123) stwierdzając, że wałoryzacja należności głównej nie wyłącza zasądzenia odsetek. Jednakże wysokość odsetek ustawowych należnych w danym okresie powinno się uwzględniać jako jeden z ełementow podlegających ocenie sądu pmy zastosowaniu ar:i.„łí8l_§_3 k.c. Na charakter wałoryzacyjny obowiązującej stopy' odsetek ustawowych_wskazał Sąd Najwyższy także w uzasadnieniu uchwały z dnia 8 pażdziernika 1992 r. l (DSNCP 1993, nr 4, poz. 5?). ' Skoro skarżący nie wykazał zasadności podniesionego w kasacji zarzutu, a uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia potwierdza prawidłowość przesłanek rzutujących na ustałenie wysokości należnego zadośćuczynienia, to kasacja jako pozbawiona uzasadnionej podstawy podlega - stosownie do arIt.Z39_8l2 k.p.c. - oddaleniu. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku. System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega] 20l'201"3" Stan prawny programu: 2013-05-25
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1998 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko#Akt