Wyrok akt

--- STRONA 1 --- 7 7 __7 __ __” _ ILQK 442!O2 tekst Tekst omeczenfa pochodzi z bazy orzeczeri Segdu Najwyzszego dostq:pnej pod adresem tLt£p;[Z\ammz.Sfl.,Ql Wyrok _ Sqdu Najwyzszego z dnia 13 lutego 2004 r._ ll CK 442102 1. W przepisie art. 203 § 1 k.p.c. chodzi jedynie 0 zrzeczenie sie przez powoda roszczenia w znaczeniu procesowym. Oznacza to niemoznoéé skutecznego dochodzenia w przyszioéci mogqcego istnieo roszczenia materialnoprawnego. Zrzekajap sie roszczenia procesowego powéd rezygnuje bowiem ze zbadania jego zasadnoéci w tym samym stanie faktycznym i wobec tego sarnego pozwanego. W razie ponownego wytoczenia powédztwa 0 to same roszczenie 1 przeciwko temu Sarnemu cfluznikowi (pozwanemu) sad powinien wydaé wy‘rok oddafajqcy powédztwo, jezefi diuznik powola sie na wczeéniejsze cofniegcie pozwu i zrzeczenie sig roszczenia przez powoda w poprzednim procesie. 2. Zrzeczenie sie roszczenia przez cedenta w procesie z diuznikiem scedowanej wierzytelnosoi ma ten skutek, Ze d%u2nik ten még%by powo%ywa¢ sis; na takie zlzeczenie sig w procesie 0 zaplato wierzytelnosci wytoczonym mu przez cesjonariusza. Taki sposob obrony pozwanego dmznika wynika 2 przepisu art. 513 § 1 k.c. LEXnr 424439 “ 424439 : antjjji : aLL2_0;i Sklad orzekajqcy Przewodniczqcy: Sedzia SN Hubert Wrzeszcz. Sqdziowie SN: Miroslaw Bqczyk (spr.), Kazimierz Zawada. Protokolant: Anna Jasifiska. Sentencja Sa_d Najwyzszy w sprawie z powédztwa Andrzeja L. przeciwko Tomaszowi M. o zaphateg, p0 rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2004 r. kasacji powoda od wyroku Sqdu Apelacyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r.: oddala kasacjg i zasqdza od powodapa rzecz pozwanego kwotq 2_.?00 z1 (siownie: dwa tysiqce siedemset) kbsztow postopowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne _ Powod wnosii o wydanie nakazu zaplaty kwoty 90.000 2% z odsetkami od T. M. Roszczenie swoje wywodzii z umowy cesji wierzytelnoéci, ktérq naby1 od b. wierzyciela (M. B.) wobec diuznika, pozwanego w obecnym procesie. Nakazem zap%aty z dnia 3 lipca 2001 r. Sad Rejonowy nakazal pozwanemu zapiate dochodzone} przez powoda kwoty. W sprzeciwie od tego nakazu pozwany p0dnosi1, Ze dochodzona‘ wierzytelnoéé nie istnieje, poniewaz w toku procesu przeciwko pozwanemu diuznikowi poprzedni wierzyciel  M. B. cofnefl pozew i zrzek1 sio roszczenia. W zwiqzku z zap%ata_ czeéci d1ugu przez matko pozwanego (za jego zgoda) powéd ograniczyl powédztwo do sumy 83.925 21 z odsetkami. Sad Okrogowy zasqdzii od pozwanego to kwote, dokonujqc nastepujqcych ustalefi faktycznych: W dniu 3 lipca 1998 r. pozwany T. M. zawari z M. B. (poiniejszym cedentem) umowe, w ktérej nabyi od M. B. 10 udziabw w sp61ce z 0.0. za cene 100.000 21. Nabywca zaplacii jedynie 10.000 2+ i diatego zbywczyni udzialow  M. B. wnios%a powédztwo o zap%atQ od nabywcy kwoty 90.000 zi. M. B. w dniu 1 marca 2000 r. zby1a swojq wierzytelnoéé na rzecz cesjonariusza A. L. (powoda) w wysokoéci 90.000 21, piatna, w trzech ratach do dnia 31 grudnia 2000 r. D%u2nik 0 cesji zosta? zawiadomiony w styczniu 2001 r. W piémie z dnia 3 marca 2000 r. M. B. cofn¢1a pozew i zrzek+a sie roszczenia, tote: postgpowanie w tejze sprawie zosta§0 prawomocnie umorzone. W ocenie Sqdu Okregowego, za nietrafne nalezaio uznaé stanowisko pozwanego, 2e dochodzona przez powoda (cesjonariusza)wierzytelnoéé w ogole nie istniaia. Jezeii cofniocie pozwu polqczone jest ze zrzeczeniem sig roszczenia, to w rozumieniu ;1r:t._2£L’.ik.p.c. jest to zrzeczenie’ sin? prawa do wystepowania z tym samym Zqdaniem, opartym na tych samych okolicznoéciach faktycznych, przez tegoosamego powoda. Powod nie bqdzie mogl skutecznie wystqpié do Sqdu ponownie z tym samym roszczeniem, poniewaz w wyniku zrzeczenia sig roszczenia skutecznie zrezygnowa1 z poszukiwania sqdowej oohrony. Zrzeczenie siQ roszczenia nie powoduje unicestwienia roszczenia materialnoprawnego, rozumianego jako kierowanego przez powoda Zqdania znajdujqcégo uzasadnienie w przepisach prawa materialnego. W rezultacie, Sad Okregowy stwierdzii, 2e M. B. mogla skutecznie zbyé wierzytelnoéé powodowi A. L.. a powod mog1 skutecznie dochodzié przed sqdem zasqdzenia na jego rzecz nabytej wierzytemoéci; . W apelacji pozwanego powofywano sie m.in. na niedopuszczalnoéé" drogi sqdowej w danej sprawie w zwiqzku z System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3912014 Stan prawny programu: 20141009 . _ _l_l_i3K4'42łÜ2-ÍEKBÍ Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczen Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem fi Wyrok _ Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r.. II CK 442r'02 1. W pzepisie art. 203 § 1 k.p.c. chodzi jedynie o zizeczenie się przez powoda roszczenia w znaczeniu procesowyrn. Oznacza to niemożność skutecznego dochodzenia w przyszłości mogącego istnieć roszczenia materialnoprawnego. Zrzekając się roszczenia procesowego powód rezygnuje bowiem ze zbadania jego zasadności w tym samym stanie faktycznym i wobec tego samego pozwanego. W razie ponownego wytoczenia powództwa o to samo roszczenie i przeciwko temu samemu dłużnikowi (pozwanemu) sąd powinien wydać wyrok oddałający powództwo, jezełi dłuznik powoła się na wcześniejsze cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia przez powoda w poprzednim procesie. 2. Zrzeczenie się roszczenia przez cedenta w procesie z dłużnikiem scedowanej wierzytelności ma ten skutek, ze diużnik ten mógłby powoływać się na takie zrzeczenie się w procesie o zapłatę wierzytelności wytoczonym mu przez cesjonariusza. Taki sposób obrony pozwanego dłużnika wynika z przepisu art. 513 § 1 k.c. LEX nr 424439 " 424439 Oz.U.201e.121:ar;t.§:jfi Oz.Ll.201e.101i:e_d_2iJ„'.'t Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Hubert Wrzeszcz. Sędziowie SN: Mirosław Bączyk (spr.}, Kazimierz Zawada. Protokolant: Anna Jasińska. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja L. przeciwko Tomaszowi M. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2004 r. kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r.: oddala kasację i zasądza od powodarta rzecz pozwanego kwotę 2_.?00 zł (słownie: dwa tysiące siedemset) kosztow postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne _ Powód wnosił o wydanie nakazu zapłaty kwoty 90.000 zł z odsetkami od T. M. Roszczenie swoje wywodził z umowy cesji wierzytelności, którą nabył od b. wiezyciela (M. B.) wobec dłużnika, pozwanego w obecnym procesie. Nakazem zapłaty z dnia 3 lipca 2001 r. Sąd Rejonowy nakazał pozwanemu zapłatę dochodzonej przez powoda kwoty. W sprzeciwia od tego nakazu pozwany podnosił, że dochodzona- wierzytelnośó nie istnieje, ponieważ w toku procesu przeciwko pozwanemu dłuznikowi poprzedni wierzyciel - M. B. cofnął pozew i zrzekł się roszczenia. W związku z zapłatą części długu przez matkę pozwanego (za jego zgodą) powód ograniczył powództwo do sumy 93.925 zł z odsetkami. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego tę kwotę, dokonując następujących ustaleń faktycznych: W dniu 3 lipca 1998 r. pozwany T. M. zawarł z M. B. (późniejszym cedentem) umowę, w której nabył od M. B. 10 udziałów w spółce z o.o. za cenę 100.000 zł. Nabywca zapłacił jedynie 10.000 zł i diatego zbywczyni udziałów - M. B. wniosła powództwo o zapłatę od nabywcy kwoty 90.000' zł. M. B. w dniu 1 marca 2000 r. zbyła swoją wierzytelnośó na rzecz cesjonariusza A. L. (powoda) w wysokości 90.000 zł, płatną w trzech ratach do dnia 31 grudnia 2000 r. Dłuznik o cesji został zawiadomiony w styczniu 2001 r. W piśmie z dnia 3 marca 2000 r. M. B. cofnęła pozew i zrzekła się roszczenia, toteż postępowanie w tejże sprawie zostało prawomocnie umorzone. W ocenie Sądu Okręgowego, za nietrafne należało uznać stanowisko pozwanego, że dochodzona przez powoda (cesjonariusza)-wierzytelnośó w ogóle nie istniała. Jezeii cofnięcie pozwu połączone jest ze zrzeczeniem się roszczenia, to w rozumieniu a_r1t._2iJ§å-k.p.c. jest to zrzeczenie' się prawa do występowania z tym samym żądaniem, opartym na tych samych okolicznościach faktycznych, przez tegosarnego powoda. Powód nie będzie mógł skutecznie wystąpić do Sądu ponownie z tym samym roszczeniem, ponieważ w wyniku zrzeczenia się roszczenia skutecznie zrezygnował z poszukiwania sądowej ochrony. Zrzeczenie się roszczenia nie powoduje unicestwienia roszczenia materialnoprawnego, rozumianego jako kierowanego przez powoda żądania znajdującego uzasadnienie w przepisach prawa materialnego. W rezultacie, Sąd Okręgowy stwierdził, że M. B. mogła skutecznie zbyó wierzytelnośó powodowi A. L., a powód mógł skutecznie dochodzić przed sądem zasądzenia na jego rzecz nabyte] wierzyteiności; _ W apelacji pozwanego powoływano się m.in. na niedopuszczalrrośó" drogi sądowej w danej sprawie w związku z System Informacji Prawnej Lek (Lek Omega) 39i2014 Stan prawny programu: 2014-10-09 . --- STRONA 2 --- _ __ ____ __ __ __ __ ll CK 442102  tekst oéwiadczeniem zbywcy wierzytelnoéci M. B. o cofnieciu pozwu i zrzeczeniu sie roszczenia ( k.p.c.). Sad Apeiacyjny zmienit zaskarzony wyrok w punkcie 1 w ten sposob, ze oddalii powodztwo strony powodowej, oddalii apelacje w pozostaiym zakresie i rozstrzygnqi o kosztach postepowania. W ocenie Sqdu Apelacyjnego, brak bylo  wbrew stanowisku apelujqcego  podstaw do odrzucenia pozwu w danej sprawie z racji niedopuszczalnoéci drogi sajdowej. Sect Apelacyjny rozwazai przede wszystkim to, jakie skutki prawne miato oéwiadczenie M. B. o cofnieciu pozwu i zmeczeniu sie roszczenia. Zdaniem Sedu Apeiacyjnego, zrzeczenie sie roszczenia jest  w przeciwieflstwie do cofniecia pozwu  czynnoéciaj nie procesowq, lecz materialnoprawnq, gdyz nie wywiera zadnych skutkow procesowych, wpiywa natomiast na zasadnoéé ponownego powodztwo o to samo roszczenie. Zrzeczenie sie roszczenia powoduje ten skutek, 2e zmianie ulega sytuacja prawna pozwanego, ktory staje sie zwolniony ze zobowiqzania i wskutek tego nie mote byo juz skutecznie wytoczone powodztwo dotyczqce tego roszczenia. Poglajd taki  jak zauwazyi Sad drugiej instancji  reprezentowany jest w nauce i judykaturze. W okolicznoéciach danej sprawy Sqd Apelacyjny przyjet, 2e wierzytelnoéé cedenta (M. B.) przeszia na powoda, ate w oparciu 0 te wierzytelnoéé nie mo2e powéd konstruowaé obecnie roszczenia procesowego, poniewaz zobowiezanie pozwanego ma charakter naturalny. Wylecza to mozliwoéo skutecgnego dochodzenia tego roszczenia przed sqdem. ‘ W kasacji strony powodowej podniesiono zarzut naruszenia przepisu &l1._2D_3'K.|D.C., majqcy wptyw na wynik postepowania, przez przyjecie przez Sad Apelacyjny stanowiska, 2e zrzeczenie sie roszczenia w postepowaniu procesowym wywiera skutki materialnoprawne i powoduje to, iz zobowiqzanie ma charakter naturalny. Uzasadnienie prawne ’ Sad Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: 1. W rozpatrjjwanej sprawie spér ikoncentrowai sie na tym, czy cesjonariusz mégiby dochodzio od pozwanego diuznika scedowanej wierzytelnoéci pizez cedenta, jezeli cedent  w procesie wytoczonym diuinikowi ozaplate tej wierzytelnoéci  cofnajl pozew i zrzeki sie dochodzonego roszczenia. Chodzi tu zatem 0 wycinek szerszego zagadnienia okreélenia skutkow prawnych cofniecia pozwu poiajczonego ze zrzeczeniem sie dochodzonego roszczenia (atL203 k.p.c.). Oba Sqdy, powoiujejc sie na stanowisko prezentowane w piésmiennictwie ijudykaturze, dokonaiy w tym zakresie odmiennych ocen prawnych. W ocenie Sqdu pierwszej instancji, cofniecie pozwu ze zrzeczeniem sie roszczenia oznacza zrzeczenie sie prawa do wystepowania 2 tym samym roszczeniem, opartym na tych samych okolicznoéciach faktycznych. przez tego samego uprawnionego (powoda). W rezultacie, powéd nie mogiby skutecznie wystqpio do sqdu ponownie z tym samym rosgozeniem. W wyniku zrzeczenia sie roszczenia rezygnuje on bowiem z poszukiwania ochrony sqdowej. Samo zizeczenie sie roszczenia nie powoduje unicestwienia roszczenia materialnoprawnego, rozumianego jako kierowane przez powoda Zqdanie znajdujqce swoje uzasadnienie w przepisach prawa materialnego. Diatego powod (cesjonariuszj mogl skutecznie dochodzié przed sedem zapiaty wieazyteinoéci nabytej na podstawie umowy cesji. Zdaniem Sqdu Apelacyjnego, zrzeczenie sie roszczeijaia jest w przeoiwiefistwie do cofniecia pozwu ozynnoéciq nie procesowq, ale materiainoprawnq, gdyi nie wywiera skutkow procesowych, wpiywa natomiast na zasadnoéo ponownego powodztwa 0 to samo roszczenie. Zrzeczenie sie roszczenia ma zatem ten skutek, ie zmianie ulega sytuacja prawna pozwanego, ktory staje sie zwolniony ze zobowiajzania i wskutek tego nie moze juz byé skutecznie wytoczone przeciwko niemu powodztwo dotyczagce tego roszczenia. Wierzyteinoéé b. wierzycieia (M. B.) przeszia na powoda (cesjonariusza), lecz na podstawie tego stanu rzeczy powod nie moze skutecznie konstruowaé roszczenia procesowego, poniewaz zobowiqzanie pozwanego (diuznika) ma charakter naturalny, a to wytqcza moziiwoéé skutecznego dochodzenia go przed sqdem. 2. W piémiennictwie prawniczym pojawiio sie stanowisko, zgodnie z ktorym cofniecie pozwu_poteczone ze zrzeczeniem sie roszczenia ( l<.p.c.) stanowi w rezultacie zwoinienie diuznika z diugu przez powoda (wierzyciela). W takiej sytuacji diuznik (pozwany) nie musialby wyrazaé zgody na zwolnienie go z obowiqzku éwiadczenia, poniewaz przepis ,aLt_203__L1 k.p.c. stanowiiby lex specialis w stosunku do regulacji zawartej w aLt._®.8 k.c. Z punktu widzenia okreélenia skutkow prawnych cofniecia pozwu poiqczonego ze zrzeczeniem sie roszczenia stanowisko takie mozna okreélié jako skrajne, a wiec dopatrujace sie w oéwiadczeniu powoda (wierzyciela), zawierajqcego zrzeczenie sie roszczenia w rozumieniu a|1._20_3 k.p.c., niajdalej idqcych (najbarciziej intensywnych) skutkow prawnomaterialnych. Stanowisko takie, jako nie poparte dostatecznie przekonywajqcq argumentacjq prawnq, nalezaioby odrzucic. Trudno przede wszystkim akceptowaé zaiozenie, ze  generalnie rzecz biorqc  przepisy proceduralne, z natury rzeczy regulujece innq materie prawna, mogiyby staé sie lex specialis wobec przepisow prawa materialnego. Nie sposob tez bronié tezy, ze przysporzenie w majqtku diuznika (pozwanego) mogioby nastqpié  w sytuacji okreélonej w" k.p.c.  bez zgody, a nawet wbrew woii pozwanego diuznika. Nie byioby takie usprawiedliwionych podstaw do twierdzenia, 2e kategoria "roszczenia", przewidziana w a_::t._20_3 k.p.c., oznacza roszczenie w znaczeniu prawa materialnego. Nalezaioby wreszcie zwrocié uwage takze na to, Ze de lege lata w zasadzie nie wystepuje dogmatyczna konstrukcja "zrzeczenia sie prawa podmiotowego" poza nielicznymi wyjqtkami (por. np. a_ct,__1_7_9 k.c., dotyczqcy jednostronnego zrzeczenia sie prawa wiasnoéci nieruchomoéoi przez wierzyciela). ‘ Eliminacja omawianego stanowiska, zakiadajejcego skutek zrzeczenia sie roszczenia w postaci jego wygaéniecia (w znaczeniu materialnoprawnym), oznacza koniecznosc poszukiwania innych skutkow prawnych cofniecia pozwu 'S’ystem 1nformacji’Pra'wnej Lex (Lex 0mega')"39£20121 Stan prawny prograrhoz 20141009 T i W N _ __ ll__Q1'{442r'02-tekst oświadczeniem zbywcy wierzytelności M. B. o cofnięciu pozwu i zrzeczeniu się roszczenia ( k.p.c.). Sąd Apeiacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że oddalił powództwo strony powodowej, oddalił apelację w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego, brak było - wbrew stanowisku apelującego - podstaw do odrzucenia pozwu w danej sprawie z racji niedopuszczalności drogi sądowej. Sąd Apelacyjny rozważał przede wszystkim to, jakie skutki prawne miało oświadczenie M. B. o cofnięciu pozwu i zzeczeniu się roszczenia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, zrzeczenie się roszczenia jest - w przeciwieństwie do cofnięcia pozwu - czynnością nie procesową, lecz materialnoprawną, gdyż nie wywiera żadnych skutków procesowych, wpływa natomiast na zasadność ponownego powództwo o to samo roszczenie. Zrzeczenie się roszczenia powoduje ten skutek, ze zmianie ulega sytuacja prawna pozwanego, który staje się zwolniony ze zobowiązania i wskutek tego nie może być już skutecznie wytoczone powództwo dotyczące tego roszczenia. Pogląd taki -jak zauważył Sąd drugiej instancji - reprezentowany jest w nauce i judykaturze. W okolicznościach danej sprawy Sąd Apelacyjny przyjął, że wierzytelność cedenta (M. B.) przeszła na powoda, aie w oparciu o tę wierzytelność nie może powód konstruować obecnie roszczenia procesowego, ponieważ zobowiązanie pozwanego ma charakter naturalny. Wyłącza to możliwość skutecznego dochodzenia tego roszczenia przed sądem. ` W kasacji strony powodowej podniesiono zarzut naruszenia przepisu aĽt_2_0_3'k.p.c., mający wplyw na wynik postępowania, przez pzyjęcie przez Sąd Apelacyjny stanowiska, że zrzeczenie się roszczenia w postępowaniu procesowym wywiera skutki materialnoprawne i powoduje to, iz zobowiązanie ma charakter naturalny. Uzasadnienie prawne ' Sąd Najwyższy zwazył, co następuje: 1. W rozpatryiytianej sprawie spór "koncentrował się na tym, czy cesjonariusz mógłby dpchodzić od pozwanego dłużnika scedowanej wierzytelności przez cedenta, jezeli cedent - w procesie wytoczcnym dłuznikowi o-zapłatę tej wierzytelności - cofnął pozew i zrzekł się dochodzonego roszczenia. Chodzi tu zatem o wycinek szerszego zagadnienia określenia skutków prawnych cofnięcia pozwu połączonego ze zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia (ar:l:.„_Z03 k.p.c.]. Oba Sądy, powołując się na stanowisko prezentowane w piśmiennictwie ijudykaturze, dokonały w tym zakresie odmiennych ocen prawnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia oznacza zrzeczenie się prawa do występowania z tym samym roszczeniem, opartym na tych samych okolicznościach faktycznych, przez tego samego uprawnionego (powoda). W rezultacie, powód nie mógłby skutecznie wystąpić do sądu ponownie z tym samym roszczeniem. W wyniku zrzeczenie się roszczenia rezygnuje on bowiem z poszukiwania ochrony sądowej. Samo zrzeczenie się roszczenia nie powoduje unicestwienia roszczenia materialnoprawnego, rozumianego jako kierowane przez powoda żądanie znajdujące swoje uzasadnienie w przepisach prawa materialnego. Dłatego powód (cesjonariuszj mógł skutecznie dochodzić przed sądem zapłaty wierzyteiności nabytej na podstawie umowy cesji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, zrzeczenie się roszczenia jest w przeciwienstwie do cofnięcia pozwu czynnością nie procesową, ale materiainoprawną, gdyż nie wywiera skutków procesowych, wpływa natomiast na zasadność ponownego powództwa o to samo roszczenie. Zrzeszenie się roszczenia ma zatem ten skutek, ze zmianie ulega sytuacja prawna pozwanego, który staje się zwolniony ze zobowiązania i wskutek tego nie może już być skutecznie wytoczone przeciwko niemu powództwo dotyczące tego roszczenia. Wierzytelność b. wierzycieia (M. B.) przeszła na powoda (cesjonariuszaj, lecz na podstawie tego stanu rzeczy powód nie może skutecznie konstruować roszczenia procesowego, poniewaz zobowiązanie pozwanego (dłużnika) ma charakter naturalny, a to wyłącza rnoziiwość skutecznego dochodzenia go przed sądem. 2. W piśmiennictwie prawniczym pojawiło się stanowisko, zgodnie z którym cofnięcie pozwupołączone ze zrzeczeniem się roszczenia ( k.p.c.] stanowi w rezultacie zwolnienie dłużnika z długu przez powoda (wierzyciela). -W takiej sytuacji dłuznik ipozwanyj nie musiałby wyrażać zgody na zwolnienie go z obowiązku świadczenia, ponieważ przepis l ł<.p.c. stanowiłby lek specialis w stosunku do regulacji zawartej w ai:t._5..0fi k.c. Z punktu widzenia określenia skutków prawnych cofnięcia pozwu połączonego ze zrzeczeniem się roszczenia stanowisko takie można określić jako skrajne, a więc dopatrujące się w oświadczeniu powoda (wierzyciela), zawierającego zrzeczenie się roszczenia w rozumieniu ar:t._20_3z k.p.c., najdalej idących (najbardziej intensywnych) skutków prawnomaterialnych. Stanowisko takie, jako nie poparte dostatecznie przekonywającą argumentacją prawną, należałoby odrzucić. Trudno przede wszystkim akceptować założenie, że - generalnie rzecz biorąc - przepisy proceduralne, z natury rzeczy regulujące inną materię prawną, mogłyby stać się lex specialis wobec przepisów prawa materialnego. Nie sposób też bronić tezy, że przysporzenie w majątku dłużnika (pozwanego) mogłoby nastąpić - w sytuacji określonej w' k.p.c. - bez zgody, a nawet wbrew woii pozwanego dłużnika. Nie byłoby takze usprawiedliwionych podstaw do twierdzenia, że kategoria "roszczenia", przewidziana w act._2D1í k.p.c., oznacza roszczenie w znaczeniu prawa materialnego. Należałoby wreszcie zwrócić uwagę także na to, ze de lege lata w zasadzie nie występuje dogmatyczna konstrukcja "zrzeczenia się prawa podmiotowego" poza nielicznymi wyjątkami (por. np. a„r;t.„„¿il9 k.c., dotyczący jednostronnego zrzeczenia się prawa własności nieruchomości przez wierzyciela). ` Eliminacja omawianego stanowiska, zakładającego skutek zrzeczenia się roszczenia w postaci jego wygaśnięcia (w znaczeniu materialnoprawnym), oznacza konieczność poszukiwania innych skutków prawnych cofnięcia pozwu System informacji Prawnej Lek (Lex Omegajr 39i2014 Stan prawny programu: 2014-10-09 --- STRONA 3 --- _ 7_”__ ____ ll CK 442f02  tekst poiqczonego ze zrzeczeniem sie roszczenia (ant. 203 § 1 k.p.c.). Z natury rzeczy bedq to z pewnoéciq skutki prawne dale] idece niz samo cofniecie pozwu (tzw. zwykie oofniecie pozwu). W tym wypadku doohodzi bowiem jedynie do umorzenia postepowania wywoianego wniesieniem pozwu. Mozliwe byioby jednak ponowne rozpoznanie sprawy prowadzejce do wydania wyroku uwzgiedniajqcego lub oddalajajcego powodztwo. Cofajqc pozew wierzyciel (powod) rezygnuje tylko tymczasowo z udzielenia mu stosownej ochrony prawnej. W przypadku cofniecia pozwu poiqczonego ze zrzeczeniem sie roszczenia rezygnacja powoda (wierzycieia) z przysiugujqcej mu sqdowej ochrony prawnej powinna mieo charakter nie tymczasowy, leoz clefinitywny prawnie. W wyniku Zi'Z€C2.ERi8 sie roszczenia dochodzi do istotnej zmiany sytuacji prawnoprocesowej i prawnomaterialnej pozwanego pierwotnie dtuznika. Podzielajqc prezentowane w literatueze prawniczej zapatrywanie dotyczqce okreélenia przedmiotu procesu (jest nim tzw. roszczenie procesowe, z ktorym moze, lecz nie musi, byé powiqzane funkcjonalnie roszczenie materialnoprawnej, nalezy przyjejé, Ze w przepisie ant. 203 § 1 k.p.c. chodzi jedynie 0 zrzeczenie sie przez powoda roszczenia w znaczeniu procesowym. Oznacza to niemoznoéé skutecznego dochodzenia w przyszioéci mogecego istnieé roszczenia materialnoprawnego. Zrzekajqc sie roszczenia procesowego powéd rezygnuje bowiem ze zbadania jego zasadnoéciw tym samym stanie faktycznym i wobec tego samego pozwanego. W razieponownego wytoozenia powédztwo o to samo roszczenie i przeciwko temu samemu diuznikowi (pozwanemuj, sajd powinien wydaé wyrok oddalajqcy powédztwo, jezeii diuznik powoia sie na wczeéniejsze cofniecie pozwu i zrzeczenie sie roszczenia przez powoda w poprzednim procesie. Podobne stanowisko zajqi Sad Najwyzszy w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 wrzeénia 2002 r., sygn. akt (niepubt). Stwierdzono tam m.in. to, ze cofniecie powodztwa ze zrzeczeniem sie roszczenia stanowi negatywnq przestanke procesowe do ponownego wniesienia powodztwa o to samo roszczenie, przy ozym powodztwo w tej same] sprawie mozna by wnieéé ponownie tylko wtedy, gdy ujawnie; sie nowe okoficznoéci. W rozpatrywanej sprawie 2 powodztwem wystqpii cesjonariusz po nabyciu wierzyteino'=.'sci od cedenta {ktory byi powodem w procesie z dtuznikiem przelanej wierzytelnoéci) i po dokonaniu przelewu (w dniu 1 marca 2000 r.) cofnei pozew i zrzeki sie roszczenia (w dniu 1 marca 2000 r.). W umowie cesji zastrzezono, Ze nabycie wierzyteinosci przez oesjonariusza (powoda w rozpatrywanej sprawie) nastqpi z chwilaj dokonania zapiaty peinej kwoty do rajk zbywcy (§ 5 ust. 2 umowy). O dokonanej cesji diuznika powiadomiono w styczniu 2001 r., a wiec po definitywnym nabyciu wierzytelnoéci przez cesjonariusza. Naiezy stwierdzié, Ze zrzeczenie sie roszczenia przez cedenta w procesie z diuznikiern scedowanej wierzytelnoéci ma ten skutek, Ze diuznik ten mogiby powolywaé sie na takie zrzeczenie sie w procesie o zapiate Wierzytelnoéci wytoczonym mu przez cesjonariusza. Taki sposob obrony pozwanego dtuznika wynika z przepisu fifi._5J_3_§ 1 k.c., zgodnie z ktorym diuznikowi przysiugujq przeciwko nabywcy wierzyteinoéci wszystkie zarzuty, ktore miai on przeciwko zbywcy w chwiii powziecia wiadomoéci o przelewie. W okresie wskazanym w a1It.“5l3.2§d.l k.c. diuznikowi niewqtpliwie przystugiwai zarzut wynikajqcy z przepisu an 203 § 1 k.p.c. W tej sytuacji trafnie Sqd Apelacyjny zmienii pkt 1 wyroku Sqdu pierwszej instancji i oddalii powodztwo strony powodowej (nabywcy wierzytelnoéci). W konsekwencji, ostateczne rozstrzygniecie Sqdu Apeiacyjnego, jako niemaruszajqce przepisu a[t._20;i k.p.o., naiezaio uznaé za prawidtowe, mimo odmiennego jego uzasadnienia od motywacji prawnej przyjetej przez Sad Najwyzszy. W zwiqzku z tym, Sad Najwyzszy, uznajqc kasacje strony powodowej za niezasadnq, na podstawie ar:L3§l3J2 k.p.c. orzektjak w sentencji. O kosztach postepowania orzeczono zgodnie za.i:t_9fi k.p.c. i |<.p.c. System informacji Prawnej Lax (Lex Omega) 3912014 Stan prawny programu: 20141009 _ _ II CK 442r'02 - tekāi połączonego ze zrzeczeniem się roszczenia (art. 203 § 1 k.p.c.). Z natury rzeczy będą to z pewnością skutki prawne dalej idące niz samo cofnięcie pozwu (tzw. zwykłe cofnięcie pozwu). W tym wypadku dochodzi bowiem jedynie do umorzenia postępowania wywołanego wniesieniem pozwu. Możliwe byłoby jednak ponowne rozpoznanie sprawy prowadzące do wydania wyfroku uwzgiędniającego lub oddalającego powództwo. Cofając pozew wierzyciel (powód) rezygnuje tylko tymczasowo z udzielenia mu stosownej ochrony prawnej. W przypadku cofnięcia pozwu połączonego ze zrzeczeniem się roszczenia rezygnacja powoda (wierzycieia) z przysługującej mu sądowej ochrony prawnej powinna mieć charakter nie tymczasowy, lecz definitywny prawnie. W wyniku zrzeczenie się roszczenia dochodzi do istotnej zmiany sytuacji prawnoprocesowej i prawnomaterialnej pozwanego pierwotnie dłużnika. Podzielając prezentowane w literaturze prawniczej zapatrywanie dotyczące określenia przedmiotu procesu (jest nim tzw. roszczenie procesowe, z którym może, lecz nie musi, być powiązane funkcjonalnie roszczenie materialnoprawne), nalezy przyjąć, że w przepisie art. 203 § 1 k.p.c. chodzi jedynie o zrzeczenie się przez powoda roszczenia w znaczeniu' procesowym. Oznacza to niemożność skutecznego dochodzenia w przyszłości mogącego istnieć roszczenia materialnoprawnego. Zrzekając się roszczenia procesowego powod rezygnuje bowiem ze zbadania jego zasadności_w tym samym stanie faktycznym i wobec tego samego pozwanego. W razieponownego wytoczenia powództwo o to samo roszczenie i przeciwko temu samemu dłuznikowi (pozwanemu), sąd powinien wydać wyrok oddalający powództwo, jeżeii dłuznik -powoła się na wcześniejsze cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia przez powoda w poprzednim procesie. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2002 r., sygn. akt (niepubi.). Stwierdzono tam m.in. to, ze cofnięcie powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia stanowi negatywną przesłankę procesową do ponownego wniesienia powództwa o to samo roszczenie, przy czym powództwo w tej samej sprawie można by wnieść ponownie tylko wtedy, gdy ujawnią się nowe okoiiczności. W rozpatrywanej sprawie z powództwem wystąpił cesjonariusz po nabyciu wierzyteiności od cedenta (który był powodem w procesie z dłużnikiem przelanej wierzytelności) i po dokonaniu przelewu (w dniu 1 marca 2000 r.) cofnął pozew i zrzekł się roszczenia (w dniu 1 marca 2000 r.). W umowie cesji zastrzeżone, że nabycie wierzytelności przez cesjonariusza (powoda w rozpatrywane] sprawie) nastąpi z chwilą dokonania zapłaty pełnej kwoty do rąk zbywcy (§ 5 ust. 2 umowy). O dokonanej cesji dłużnika powiadomiono w styczniu 2001 r., a więc po definitywnym nabyciu wierzytelności przez cesjonariusza. Naieży stwierdzić, że zrzeczenie się roszczenia przez cedenta w procesie z dłuznikiem scedowanej wierzytelności ma ten skutek, że dłuznik ten mógłby powoływać się na takie zrzeczenie się w procesie o zapłatę wierzytelności wytoczonyrn rnu przez cesjonariusza. Taki sposób obrony pozwanego dłużnika wynika z przepisu a_Ľt._5_“|_3_§ 1 k.c., zgodnie z którym dłuznikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzyteiności wszystkie zazuty, które miał on przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie. W okresie wskazanym w ai1..„5.1„_3.„„§„„jt k.c. dłuznikowi niewątpliwie przysługiwał zarzut wynikający z przepisu art. 203 § 1 k.p.c. W tej sytuacji trafnie Sąd Apelacyjny zmienił pkt 1 wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo strony powodowej (nabywcy wierzytelności). W konsekwencji, ostateczne rozstrzygnięcie Sądu Apeiacyjnego, jako nie, naruszające przepisu ar;t._2_03 k.p.c., należało uznać za prawidłowe, mimo odmiennego jego uzasadnienia od motywacji prawnej przyjętej przez Sąd Najwyższy. W związku z tym, Sąd Najwyższy, uznając kasację strony powodowej za niezasadną, na podstawie ad¿i9312 k.p.c. orzekłjak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie zaLt._9_S k.p.c. i an, 103 § 1 k.p.c. System informacji Prawnej Lek (Lek Omega) 39r'2014 Stan prawny programu: 2014-10-09