Wyrok akt

--- STRONA 1 --- Sygn.akt|ACa1413/13 I I I WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . I _ Dnia 16 stycznia 2014 r. Sad Apelacyjny we WrocIawiu  WydziaI I Cywilny W skIadzie: I Przewodniczqcy: SSA Adam Jéwgraf Sedziowie; SSA Ewa .GIowacka (spr.) SSA SIaw0mir Jurkowicz . Protokolant: Justyna Lupkowska . po rozpoznaniu W dniu 16 stycznia 2014 r. we Wr0oIawiu na rozprawie _ sprawy z powédztwa E I J. A  przeciwko TI *1 W; 0 zapIate; . ' na skutek apelacji strony_ pozwanej _ , . od wyroku Sqdu Okrq;gowego w Swidnicy z dnia 6 wrzeénia 2013 r. sygn. akt I C 2693/12 1. zmienia zaskariony wyrok w punkcie I w ten sposéb, ie zasqdzonq _nim kwote; 70.000 zl 'obni2,a do 50.000 zl (pieédziesiqt tysiqcy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 21.09.2012r. oddalajqc dalej idqce powédztwo, w punkcie III w tén spoééb, iezasqdzoné 2.163 zl zastgpuje kwotq 508 zl I w punkcie IV w ten sposéb, ie kwotc3 3.000 zi obniia do 2.500 11; I 2. nie obciqia powédki kosztami postqpowania apelacyjnegb. UZASADNIENIE Zaskarionym wyrokiem Sqd Okrq,gowy w Swidnicy zasa1dziI od strony pozwanej T J ,_ .,___,____A_ _ _ = _ . .|a rzecz powédki E _ Ia ' 70.000 2% z ustawowymi odsetkamibd dnia 21.09.2012 r. I obciq2yI strony kosztami procesu stosownie do wynik_u sprawy. sygn. akt | Aca 1418r1s 0 2 0 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . „ _ Dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny W składzie: › Przewodniczący: .SSA Adam Jewgraf Sędziowie; SSA Ewa ,Głowacka (spr.) SSA Sławomir Jurkowicz . Protokolant: Justyna Łupkowska _ po rozpoznaniu W dniu 16 stycznia 2014 r. we Wrooławiu na rozprawie _ sprawy z powództwa E ~r Jt A - przeciwko Ti 'r Wa o zapłatę _ ' na skutek apelacji strony pozwanej _ , _ od wyroku Sądu Okręgowego w Swidnicy z dnia 6 września 2013 r. sygn._ akt ł C 2693/12 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że zasądzoną _nim kwotę 70.000 zł 'obniża do 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 21.09.2012r. oddalając dalej idące powództwo, w punkcie III w ten sposób, żezasądzone 2.163 zł zastępuje kwotą 508 zł i w punkcie IV w ten sposób, że kwotę 3.000 zł obniża do 2.500 zł; 2 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania apeiacyjnego. uz_A,sAoN|EN|E Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy W Świdnicy zasądził od strony pozwanej T. „ „ .,___.___„_à_ _ _ .¬-«- _ . .ia rzecz powódki E _ ia ` 702.000 zł z ustawowymi odsetkamiod dnia 21.09.2012 r. i obciążył strony kosztami procesu stosownie do wyniku sprawy. --- STRONA 2 --- Sygn._akt I ACa 1413./13 Powédka domagaIa sie 100.000 zI tytuiem zadoééuczynienia za krzywde bedegcq nastepstwem émierci cérki, ktéra zgin¢Ia W wypadku komunikacyjnym W dniu 15.09.2007r. _ ' I‘ 'Str0na pozwana wniosIa 0 bddalenie powédztwa podnoszqc, 2e W dacie zdarzenie nie istnia+a podstawa prawna uwzglqdnienia dochodzonego roszczenia. Sqd pierwszej instancji ustaliI, ze W dniu 15.09.2007 r. W Wypadku komunikacyjnym zgineia cérka powédki Ag ’ ‘SI . Do chwili émierci '1 wraz 2 W1asnq cérkq I mgzem mieszkala z powédkq, ktéra éwiadczyla pomoc W opiece nad niepemosprawnq Wnuczkq. " NagIa émieré dziecka spowodowaia u powédki cie;2ki uraz psychiczny Wymagajqcy Wsparcia farmakologicznego. WedIug biegh/ch z zakresu psychologii i psychiatrii, stwierdzone zaburzenia adaptacyjne majq charakter t|WaIy, co Wpiywa na jej funkcjonowanie W Zyciu rodzinnym. Powédka nadal mieszka z ziegciem i Wnuczkq nad ktérq sprawuje opieke. Strona pozwana WypIaciIa odszkodowaniq za znaczne pogorszenie sytuacji zyciowej W kwocie 15.000 zI, odmawiajqc uwzgigdnienia zgkaszonego roszczenia 0 zadoééuczynienie. _ ' ' W oparciu 0 tak ustalony stan faktyczny Sad uznaI powéclztwo za czeéciowo uzasadnione. ' Z uwagi na date zdarzenia podstawy prawnej dochodzonego roszczenia nie moze stanowié przepis art. 446 § 4 kc, ktéry obowiqzuje od 3.08.2008 r., jeclnak co do zdarzefi sprzed tej daty osobom bliskim przysIuguje roszczenie 0 zadoééuczynienie W oparciu ovart. 448kc W ZW. z art. 24 § 1. kc. W ocenie Sqdu z uwagi na silne WIQZI emocjonaine Iqczqce matkq: z cérkq, Wzajemne wvsparycie ktérego sobie udzieIaIy, skutki W stanie zdrowia powédki W okresié przezywania Za+0by, zasadne jest przyznanie zadoééubzynienia W kwocie 70.00021. ' I I W apelacji strona pozwana domaga sie zmiany Wyroku poprzez obnizenie przylznanego éwiadczenia do kwoty 50.000 zI zarzucajqc naruszenie art. 24 § 1 kc W zW. 2 art. 448 kc przez jego bkgdnq wykIadniQ wyrazajqczg sig W ustaleniu zadoééuczynienia, ktére wykracza poza kryterium odpowiednioéci. _ 2 Sygn._akt I ACa 1413.f13 Powódka domagała się 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę będącą następstwem śmierci córki, która zginęła w wypadku komunikacyjnym w_ dniu 15.09.2007-r. . ' n' Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że w dacie zdarzenie nie istniała podstawa prawna uwzgiędnienia dochodzonego roszczenia. Sąd pienrvszej instancji ustalił, że W dniu 15.09.2007 r. W wypadku komunikacyjnym zginęła córka powódki Ag ` Sr _ Do chwili śmierci 'v' wraz z własną córką i mężem mieszkała z powódką, która świadczyla pomoc W opiece nad niepełnosprawną wnuczka. ' Nagła -śmierć dziecka spowodowała u powódki ciężki uraz psychiczny wymagający wsparcia farmakologícznego. Według biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii, stwierdzone zaburzenia adaptacyjne mają charakter trwały, co wpływa na jej funkcjonowanie w życiu rodzinnym. Powódka nadal mieszka z zięciem i wnuczką nad którą sprawuje opiekę. Strona pozwana wypłaciła odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej W kwocie 15.000 zl, odmawiając uwzględnienia zgłoszonego roszczenia o zadośćuczynienie. _ I ' W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd uznał powództwo za częściowo uzasadnione. ` Z uwagi na datę zdarzenia podstawy prawnej dochodzonego roszczenia nie może stanowić przepis art. 446 § 4 kc, który obowiązuje od 3.08.2008 r., jednak co do zdarzeń sprzed tej daty osobom bliskim przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie W oparciu oart. 448kc W zw. z art. 24 § 'i_. kc. W ocenie Sądu z uwagi na silne więzi emocjonalne łączące matkę z córką, wzajemne wsparcie którego sobie udzielały, skutki W stanie zdrowia powódki w okresie przeżywania żałoby, zasadne jest przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 7o.ooozi. " 1 1 W apelacji strona pozwana domaga się zmiany wyroku poprzez obniżenie przyznanego świadczenia do kwoty 50.000 zł zarzucając naruszenie art. 24 § 1 kc w zw. z art. 448 kc przez jego błędną wykładnię wyrażającą się w ustaleniu zadośćuczynienia, które wykracza poza kryterium odpowiedniości. _ 2 --- STRONA 3 --- Sygn. akt 1 ACa 1413/13 Sad Apelacyjny zwazyt, co nastgpujez Apelacja podlega uwzgtednieniu. . W ustalonych okolicznoéciach faktycznych, ktére Sad II instancji przyjmuje za Wtasne, przyznane zadoééuczynienie uznac nalezy zarazeco Wygorowane.  Celem zadoééuczynieniato ktérym mowa W art. 448 kc jest skompensowanie krzywdy bedqcej wynikiem naruszenia. dobra osobistego jakim jest prawo do Zycia W rodzinie, S’[EjC| poszukujejc kryteriéwjakie sqd winien braé pod uwage przy ustélaniu jego Wysokoéci, przede Wszystkim nalezy uwzgtednié role jakq W rodzinie petnit zmarty, poczucie osamotnienia, cierpienia moraine i wstrzqs psychiczny Wywotany émierciq osoby najblizszej. I Wysokoéé. zadoécuczynienia zawsze jest zalezna od ’rozmiaru_ Iszkody niemajqtkowej, ktora jest niewymierna i nie ma Zadnych mozliwoéci dowodowych mierzeniaskali cierpienia osoby przezywajqcej zatobe. ' Nie wymagato dowodu z_ opinii biegtego ustalenie jakie skutki W sferze psychicznej powodki Wywotata nagta utrata cérki. Dla kazdego _rocizica, W prawidtowo funkcjonujejcej rodzinie, najbardziej treumatycznym przezyciem jest émierc dziecka, co nie wymaga Wiadomoéci specjalnych. Zbedne byty opinie biegtych dla ustalenia sposobu przezywania Zatoby przez powodke, skoro strona pozwana nie kwestionowata ciramatyzmu doznafi jakie .staty sie jej udziatem. Wysokoéé zadoééuczynienia nie zalezy natomiast od tego W jaki sposob pozostaty przy zyciu cztonek rodziny przezywa strate osoby bliskiej. Nie jest przeciez tak, ze jeéli rodzic, _z uwagi na cechy osobnicze, lepiej radzi sobie z przezywanq trauma ma uzyskaé nizsze zadoééuczynienie, anizeli. ten, ktory okazuje emocje, a zatoba Wywotuje zmiany w stanie psychicznym czy nawet fizycznym. Gdyby émierc ciziecka Wywotata u rodzica rozstréj zdrowia j kwalifikowany W kategoriach medycznych, Wowczas mogtby dochodzich roszczeniaw oparciu 0 art. 445 kc, a gdyby stan zdrowia miat Wpb,/W na sytuacje materialnag przystugiwatoby mu roszczente 0 odszkodowanie z tytutu znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej (art. 446 § 3 c). Z takimi jednak powodka nie Wystepowata. .  Przechodzqc do wysokoéci zadoééuczynienia.  . Skoro éwiadczenie o ktorym mowa W art. 448 kc W zW. z art. 4 § 1 kc ma kompensowaé krzywde wyrzqdzonq na skutek pozbawienia prawa do zycia W rodzinie, na pierwszy plan — jak Sad podat Wyzej — Wysuwa sie rota jakq petnit W ' 3 'syga akt 1 Aca 1413r13 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja podlega uwzgiędnieniu. . W ustalonych okolicznościach faktycznych, które Sąd II instancji przyjmuje za własne, przyznane zadośćuczynienie uznać należy zaraząco Wygórowane. . Celem zadośćuczynieniao którym mowa W art. 448 kc jest skompensowanie krzywdy będącej wynikiem naruszenia. dobra osobistego jakim jest prawo do życia w rodzinie, stąd poszukując kryteriów jakie sąd winien brać pod uwagę przy ustalaniu jego wysokości, przede wszystkim należy uwzględnić rolę jaką w rodzinie pełnił zmarły, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej. i Wysokość. zadośćuczynienia zawsze jest zależna od rozmiaru .szkody niemajątkowej, która jest niewymierna i nie ma żadnych możliwości dowodowych mierzeniaskali cierpienia osoby przeżywającej żałobę. ' Nie wymagało _dowodu z_ opinii biegłego ustalenie jakie skutki W sferze psychicznej powódki wywołała nagła utrata córki. Dla każdego rodzica, W prawidłowo funkcjonującej rodzinie, najbardziej traumatycznym przeżyciem jest śmierć dziecka, co nie wymaga wiadomości specjalnych. Zbędne były opinie biegłych dla ustalenia sposobu przeżywania żałoby przez powódkę, skoro strona pozwana nie kwestionowała dramatyzmu doznań jakie .stały się jej udziałem. Wysokość zadośćuczynienia nie zależy natomiast od tego W .jaki sposób pozostały przy zyciu członek rodziny przeżywa stratę osoby bliskiej. Nie jest przecież tak, że jeśli rodzic, _z uwagi na cechy osobnicze, lepiej radzi sobie z przeżywaną traumą ma uzyskać niższe zadośćuczynienie, aniżeli, ten, który okazuje emocje, a żałoba _wywołuje zmiany W stanie psychicznym czy nawet fizycznym. Gdyby śmierć dziecka wywołała u rodzica rozstrój zdrowia V kwalifikowany W kategoriach medycznych, wówczas mógłby dochodzić" roszczeniaw oparciu o art. 445 kc, a gdyby stan zdrowia miał wpływ na sytuację materialną' przysługiwałoby mu roszczenie o odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej (art. 446 § 3 c). Z takimi jednak powódka nie występowała. _ - Przechodząc do wysokościzadośćuczynienia. - _ Skoro świadczenie o którym mowa W art. 448 kc W zw. z art. 4 § 1 kc ma kompensować krzywdę wyrządzoną na skutek pozbawienia prawa do życia W rodzinie, na pierwszy plan -jak Sąd podał wyżej - wysuwa się rola jaką pełnił w ` 3 --- STRONA 4 --- Sygn. aktIACa 1413f13 rodzinie zmarty i Wptyw przedwczesnejsmierci na funkcjonowanie pozostatych cztonkow rodziny.  ' " Zwazyc nalezy, Ze zmarta W chwili zdarzenia miata Wtasna rodzine. Mieszkata z matka, ktéra swiadczyta pomoc W opiece nad Wnuczka jednak  jak zeznata powodka — cérka Wraz z mezem planowata wybudowanie Wtasnego domu, co oznacza, Ze wspolne zamieszkanie byto jedynie czasowe. Jesti dziecko jest doroste i zaktada Wtasna rodzine rzecza naturalna jest, Ze rodzina generacyjna nie jest juz jedyna W ktérej funkcjonuje. Nawet przy bardzo silnych WIQZGCIT emocjonalnych rodzicow 2 dzieckiem oczywistym jest, ze gdy dziecko uzyskuje samodzielnosé ekonomiczna, zaktada Wtasna rodzine i ma potomstwo, zmianie ulegaja relacje rodzinne. Nie umniejszajac skali cierpienia powodki jako matki; nie moze ujsc z pola Widzenia, ze zmarta pierwszoptanowa rote petnita W relacjach z Wtasnym dzieckiem, a nie z rodzicami. . Z tych przyczyn przyjaé nalezy, ze odpowiednia suma z tytutu zadoséuczynienia jest kWota 50.000 zt, co skutkuje zmiana Wyroku W oparciu o art. 386 § 1 kpc czego konsekwencja jest zmiana rozstrzygniecia o kosztach procesu. Rozliczenie kosztéw  poniesionych przez strony nastepuje zgodnie z art. 100. kpc. Koszty te wyniosty 8.216 zt, przez co kazda obciqzona jest po 4.108 zI, boWiem powodztwo zostaio uwzglectnione W potowie. Powodka poniosta 4.616 21, a strona pozwana 3.600 zl przez co do zasadzenia na korzysc powodki pozostaje 508 zI. Przy zasadzeniu kwoty 50.000 zt, optatew Wysokosci 2.500 zt ponosi strona pozwana. V  Co do kosztéw pcstepowania apeiacyjnego W ocenie Sadu odwotawczego zastosowanie winna znalezé zasada stusznoéci Wyrazona W art. 102 kpc, biorac pod uwage charakter dochodzonego roszczenia oraz, Ze zadoséuczynienie nie stuzy pokrywaniu kosztow postepowania szczegolnie W sytuacji gdy strona pozwana odmowita zaspokojenia roszczenia, co spowodowato koniecznoéc jego dochodzenia przed sadem. 1 ' _   4 Sygn. aktIACa 1413f'13 rodzinie zmarły i wplyw przedwczesnejśmierci na funkcjonowanie pozostałych członków rodziny. ' ' ' Zważyć należy, że zmarła W chwili zdarzenia miała własną rodzinę. Mieszkała z matką, która" świadczyła pomoc W opiece nad _wnuczką jednak - jak zeznała powódka - córka wraz z mężem planowała wybudowanie własnego domu, co oznacza, że wspólne zamieszkanie było jedynie czasowe. Jeśli dziecko jest dorosłe i zakłada własną rodzinę rzeczą naturalną jest, że rodzina generacyjna nie jest już jedyną W której funkcjonuje. Nawet przy bardzo silnych więzachi emocjonalnych rodziców z dzieckiem oczywistym jest, że gdy dziecko uzyskuje samodzielność ekonomiczną, zakłada własną rodzinę i ma potomstwo, zmianie ulegają relacje rodzinne. Nie umniejszając skali cierpienia powódki jako matki; nie może ujść z pola widzenia, że zmarła pierwszoplanową rolę pełniła W relacjach z własnym dzieckiem, a nie z rodzicami. _- Z tych przyczyn przyjąć należy, że odpowiednią suma z tytułu zadośćuczynienia jest kwota 50.000 zł, co skutkuje zmianą wyroku w oparciu o art. 386 § 1 kpc czego konsekwencją jest zmiana rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Rozliczenie -kosztów - poniesionych przez strony następuje zgodnie z art. 100. kpc. Koszty te wyniosły 8.216 zł, przez co każda obciążona jest po 4.108 zł, bowiem powództwo zostało uwzględnione W połowie. Powódka poniosła 4.616 zł, a strona pozwana 3.600 zł przez co do zasądzenia na korzyść powódki pozostaje 508 zł. Przy zasądzeniu kwoty 50.000 zł, opłatęw wysokości 2.500 zł ponosi strona pozwana. V - Co do kosztów postępowania apelacyjnego w ocenie Sądu odwoławczego zastosowanie winna znaleźć zasada słuszności wyrażona W art. 102 kpc, biorąc pod uwagę charakter dochodzonego roszczenia oraz, że zadośćuczynienie nie służy pokrywaniu kosztów postępowania szczególnie W sytuacji gdy strona 'pozwana odmówiła zaspokojenia roszczenia, co spowodowało konieczność jego dochodzenia przed sądem. ' ' _ - . 4