Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt |c wssxos _ \ ._.'§_’ '1'5 ._ *3 \~J:.li ai 22:: “$3 \ n.‘ @<<f; WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2010 roku Sqd Okrggowy w Czgstochowie Wydziai I Cywiiny w skfadzie: Przewodniczqcy: SSO Lidia Dudek Protokolant: Agata Suchaniak po rozpoznaniu w dniu 14'|ipca 2010 roku w Czgstochowie Sprawy Z powfidziwa — przeciwko pozwanemu Skarbowi Paristwa Dyrektorowi Aresztu Sledczego w , Dyrektorowi Zak%adu Karnego W Dyrektorowi Zaktadu Karnego w 0 zap+atQ 1. oddala powédztwo; 2. nie obciqza powoda —ko 3. przyznaje adwokatowi —od Skarbu Pafistwa Sa_du Okregowego w Czqstochowie kwote 4 392 z+ (cztew tysiape trzysta dziewigédziesiaj dwa z+0te w kwotg 792 zt tytu%em podatku VAT) t tui y em zwrotu kosztéw nieopfaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzqdu. sztami procesu; sygn, akt io rßaxoa _ \ .jff ":'¿ ._ *Ê &-J:_'~'=:=*` 'mi fax: “Ń \ 1.- - <r<<f; WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 łipca 2010 roku Sąd Okręgowy W Częstochowie Wydział I Cywiłny W składzie: Przewodniczący: SSO Lidia Dudek Protokolant: Agata Suchaniak po rozpoznaniu W dniu 14'|ipca 2010 roku W Częstochowie Sprawy Z Dowództwa _ przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa Dyrektorowi Aresztu Śledczego W , Dyrektorowi Zakładu Karnego W Dyrektorowi Zakładu Karnego w o zapłatę - 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda _ko 3. przyznaje adwokatowi _od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego W Częstochowie kwotę 4 392 zł (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt dwa złote - W kwotę 792 zł tytułem podatku VAT) t tuł y em zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzędu. sztami procesu;
--- STRONA 2 ---
Sygn. 31¢ 10 109/09 Uzzisadnienie . Powéd _ W pozwie Z dnia 28.05.2009 Ir. Wnios1 0 zasatdzeniev na rzecz od pozwanego.S1<arbu Pafistwa — Dyrektora Aresztu §1edczego W ‘Dyrektora Zak1adu Karnego W , Dyrektora Zaldadu Karnego W kwoty 200 000 Z1 Wraz z ustawowymi odsetkami od d ' ' k d cm‘ ' k. t ma wyio u >0 1a zap1aty 1 osz ami procesu. W uzasadnieniu pozwu powod oda1, 12': przebywah 1 W Areszcie Sledcz m W ' — od 16.07.2004 r. do 09.12.2004 r.; ' 5 od 05.01.2005 r. do 01.07.2005 r.; . '—_ od 06.09.2005 r. do 16.12.2005 r.; " — od19.01.2008 r. do 20.11. 2008 r.; ' _ 2. W Zaldadzie Kamym W Aod 25.01.2004 r. do 21.04.2004 r. 3. WZa1<1adzie Kamym W 0d 20.11.2008 r. do nadal. Powod podnios1, 12 W czasie pobytu W tych placowkaoh pozwany nie zapewnfl mu Warunkow bytowych, ktore prawo nakazuje zapewnié osobie izolowanej. Powod uskar2a._1 siq na przetrzymy_Wanie go W przeludnionych celach, niezapewniénie podsta'.WoWeg0'sprze;tu kwaterunkowego iodpowiednich Warunkow do utrzymania higieny ogolnej i intymnej, brak W1aéciWej_Wenty1acji celi, przy jednoczesnym umieszczeniu Wraz _z nim palaczy tytoniu, brak prywatnoéci przy korzystaniu z urzqdzefi sanitarnych, bmk zaj Q6 kulturalno oéWiatoW"ych i sportowych oraz utrudniony kontakt z rodzingi bliskimi poprzez 0 graniczony dostqp do korzystania z sa.m0inl<asujqc0go aparatu telefonioznego. W zanieclianiu dzia1a1i zlnierzajqcych do poprawy Warunkow bytowych powod upatruje niehumanitarnego i nieludzkiego traktowania. Przebywanie W takich W_a1"un1<ach jest dlanicgo .poniZajape, uwlaczajape jego ludzkiej godnoéci. Rodzi poczucie niezashlzonej krzywdy, nadto skutkowalo pogorszeniem sic; stanu zdrowia powoda. Odpowiednie zadoééuczynienie za Wyrzqdzonq W ten sposéb krzywdq powéd oszacoWa1na kwotq 200.000 Z1. _ Na rozprawdide W dniu 14 lipca 2010 roku pOW‘00..Sp1‘6CyZOW8.1 powédztwo W ten sposob, Ze Wniosi 0 zasqdzenie odsetek od Zaglanej kwoty 200 000 21 od dnia Wniesienia pozwu. Pozwany Skarb Pafistw a ~ D rektor Zaldadu Kamego W Zabrzu, Dyrektor Arcsztu Qledczego W ioraz Dyr'e1<tor Zakiadu Karnego W zastngpowany przez Prokuratorieg Generalnq Skarbu Pafistwa Wnios1 o oddalenie powodztwa i zaszydzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postgpowania Wed%ug norm przepisanych. A _ _ 2 ' . _ W odpowiedzi na pozew odnoénie pobytu powoda W Zakiadzie Karnym sygri na lc 169/09 Uzasadnienie _ - Powód _ _ W pozwie z ania 28.05.2009 tr. wniósł 0 zasądzenie, na rzecz od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego W 'Dyrektora Zakładu Karnego W -, Dyrektora Zakładu Karnego w kwoty 200 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od d ` ' k d dn' ` k t ma wyio u _o 1a zapłaty 1 osz ami procesu. W uzasadnieniu pozwu powód odał, iż przebywał: 1 W Areszcie Sledcz m W ' - od 16.07.2004 r. do 09.12.2004 r.; ' - ę od 05.01.2005 r. do 01.07.2005 r.; . . '__ od 06.09.2005 r. do 16.12.2005 r.; -- - od 19.01.2008 r. do 20.11. 2008 r.; ' _ 2. W Zakładzie Karnym W od 25.01_.2004 r. do 21.04.2004 r. 3. W Zakładzie Karnym W od 20.11.2008 r. do nadal. Powód podniósł, iz W czasie pobytu W tych placówkach pozwany nie zapewnił mu Warunków bytowych, które prawo nakazuje zapewnić osobie izolowanej. Powód uskarżał się na przetrzymywanie- go W przeludnionych celach, niezapewnienie podstawowegosprzętu kwaterunkowego iodpowiednich warunków do utrzymania higieny ogólnej i intymnej, brak Właściwejwentyłacji celi, przy jednoczesnym. umieszczeniu wraz _z nim palaczy -tytoniu, brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, brak zaj ęó kulturalne - oświatowych i sportowych oraz utrudniony kontakt z rodzinąi bliskimi poprzez ograniczony dostęp do korzystania z sarnoinkasującego aparatu telefonicznego. W zanieclianiu działań zmierzających do poprawy warunków bytowych powód upatruje niehumanitarnego i nieludzkiego traktowania. Przebywanie W takich w_arunkach jest dla-niego poniżające, uwłaczające jego ludzkiej godności. Rodzi poczucie niezasłużonej krzywdy, nadto skutkowało pogorszeniem się stanu zdrowia powoda. Odpowiednie zadośćuczynienie za wyrządzoną W ten sposób krzywdę powód oszacował na kwotę 200000 zł. _ Na rozprawie W dniu "14 lipca 2010 roku powód .sprecyzował powództwo w ten sposób, że wniósł o zasądzenie odsetek od żądanej kwoty 200 000 zł od dnia wniesienia pozwu. Pozwany Skarb Państw a ~ D rektor Zakładu Karnego W Zabrzu, Dyrektor Aresztu Śledczego W iloraz Dyrektor Zakładu Karnego W _ zastępowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. 1 _ _ _ I . _ - W odpowiedzi na pozew odnośnie pobytu powoda W Zakładzie Karnym
--- STRONA 3 ---
W _ pozwany WS1{3Z31, i2 Zaklad Karny W —.jest jednostkq ’_cy'pu po1otWartego z oddzialem ofwartym. Skazani W porze dziennej, praktycznie do godziny 17.00, a. W porze 2imowej do godziny 16.00, moga. poruszaé sic; W sposob nieograniczony po Wydzielonym obszarze Wiegziennym, na 1<tory11*1 znajdujq sie; min. boiska i tereny zielone. Cele mieszkalne sq otwarte caiat dobq. Powod przez oa1y okres pobytu W tej placowce przebyWa1 W celi o pow. 33, 04 mg przeznaczonej dla 11 skazanych. Pozwany przyzna1, iz zdarza1o sieg, 2e przebywalo W niej 14 skazanych, jednakze przeludnienie wyste;poWa1o tylko okresowo. Placowka by1a modernizowana W latach 20032007. Przeprowadzono W niej W szerokim zakresie prace remontowe, ktére znaczqco podn1os1y komfort pobytu. Ubikacja i 1a2nia, znajdujq sig W oddzielnych. pomieszczeniach, podobnie jak pa1amia.’Pa1enie W celaoh jest zabronione. Pomieszczenia sq odpowiednio oéwietlone i praWid1oWo Wentylowane. Wprawdzie n;~istQpL1je wy1apzanie doplywu energii elektrycznej do cel Amieszkaniowych W dni powszednie W godzinach 8.3011.00, wymuszone wzglqdami teclmicznymi, jednakze W Zaden sposob nie uniemozliwia. _ to powodowi lektury ani sporzqdzania korenspondencji. ' Odnoénié roszczefi powoda majapych swe irocflo W pobycie W Z_ak1adzie Karnym W _ pozwany podni6s1 Zarzut przedawnienia. Z ostroznoéoi procesowej podai jednak, i2 W czasie odbywania kary pozba.Wienia.Wo1noéci przez powoda W tym zakiadzie Warunki bytowe zawsze by1y zgodne z obowiqzujqcymi nonnami. W celach, W ktorych przebyWa1 powod mog1y sis; zdarzyé okresowe przekroczenia, ktore jednak by1y niewielkie. Pozwany Dyrektor _Aresz.tu §1edczeg0 W _ podnios1 zarzut przedawnienia roszczefi powoda majapych swoje 2rod1o W pierwszych trzech okresach pobytu powoda W pod1eg1ej mu placowce, tj. do dnia 16.12.2005 r. Od " b ' d ' ddn' 21012008 d d' nosme po ytu poWo a W areszme o 121. . . 1'. o ma 20.11.2008 1". pozwany odkreéla, i2 powod opisujap niepraWid1oWoéci W funkcjonowaniu i aresztu, nie WS1(&1ZE1_1, aby ‘W zWia1z1<L_1 z pobytem W tej placowce ponios1 jakqkolwiek szkodz3. Brak szkody Wy1r.rtcza mozliwoéé powstmiia odpowiedzialnoéci odszkodowawczej S1<ar_bu_PafistWa. Pozwany podkreélfl, ii powod czcgsto przebywalr W Warunkach zapewniaj dc}/ch mu ustawowe 3,1112 powierzchni lub to norms; przekraozajapych. Twierdzenie powoda 0 ,,nadmiérnym prze1u,dnien_iu cel mieszkalnych” sac nieprawdziwe, bowiem przeludnienie cel, W ktorych powod by1 zakwaterowany 11112110 charakter okresowy. Warunki bytowe», W tym Wyposaienie ce1 mieszkalnych W Areszcie 81edczym W zawsze byly zgodne Z obowiqzujqcymi W tym zakresie przepisami i powod miai zapewnione do W1asnego uzytku, 1021“). szafl<Q, taboret, miejsce przy stole. Wszystkie cele W Areszcie §1edczym sq Wyposaione W kapiki sanitame, wydzielone od reszty pomieszczefi murowanymi écianami, bqdi wygrodzeniami z plyt paidzierzowych, W sposob umozliwiajapy nieskrqpowane korzystanie. Nadto powod mog1 korzystaé z w _ pozwany wskazał, iż Zakład Karny W _.jest _jednostką typu półotwartego z oddziałem otwartym. Skazani W porze dziennej, praktycznie do' godziny 17.00, a W porze zimowej do godziny 16.00, mogą poruszać się W sposób nieograniczony po wydzielonym obszarze więziennym, na którym znajdują się m.in. boiska i tereny zielone. Cele mieszkalne są otwarte całą dobę. Powód przez cały okres pobytu W tej placówce przebywał W celi o pow. 33, 04 mz przeznaczonej dla 11 skazanych. Pozwany przyznał, iz zdarzało się, że przebywało W niej 14 skazanych, jednakże przeludnienie występowało tylko okresowo. Placówka była modernizowana W latach 2003-2007. Przeprowadzono W niej W szerokim zakresie prace remontowe, które znacząco podniosły komfort pobytu. Ubikacja i łaźnia, znajdują się W .oddzielnych pomieszczeniach, podobnie jak palamia._Palenie W celach- jest zabronione. Pomieszczenia są odpowiednio oświetlone i prawidłowo Wentylowane. Wprawdzie następuje wyłączanie dopływu energii elektrycznej do cel _mieszkaniowych W dni powszednie W godzinach 8.30-11.00, wymuszone względami technicznymi, jednakże W żaden sposób nie uniemożliwia _ to powodowi lektury ani sporządzania korenspondencji. " Odnośnie roszczeń powoda mających swe źródło W pobycie W Zakładzie Karnym W _ pozwany podniósł zarzut przedawnienia. Z ostrożności proc-esowej podał jednak, iz W czasie odbywania kary pozbawienia' wolności przez powoda W tym zakładzie warunki bytowe zawsze były 'zgodne z obowiązującymi normarni. W celach, W których przebywał powód mogły się zdarzyć okresowe przekroczenia, które jednak były niewielkie. Pozwany Dyrektor _Aresztu Śledczego W _ podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda mających swoje źródło W pierwszych trzech okresach pobytu powoda W podległej mu placówce, tj. do dnia 16.12.2005 r. Od " b I d ` ddn` 21012008 d d' nosme po ytu powo a W areszcie o 1a . . r. o nia 20.11.2008 r. pozwany odkreśla, iż powód opisując nieprawidłowości W funkcjonowaniu ± aresztu, nie wskazał, aby 'W związku -z pobytem W tej placówce poniósł jakąkolwiek szkodę. Brak szkody wyłącza mozliwość powstania odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Pozwany podkreślił, iż powód często przebywał W warunkach zapewniających mu ustawowe 3_ m2 powierzchni lub tę normę przekraczających. Twierdzenie powoda o „nadmiernym przeludnieniu cel mieszkalnych” są nieprawdziwe, bowiem przełudnienie cel, W których powód był zakwaterowany miało charakter okresowy. Warunki bytowe, W tym Wyposażenie cel mieszkalnych W Areszcie Śledczym w- zawsze były zgodne z obowiązującymi W tym zakresie przepisami i powód miał zapewnione do własnego użytku, łóżko, szaflcę, taboret, miejsce przy stole. Wszystkie cele W Areszcie Śledczym są Wyposażone W kąciki sanitarne, wydzielone od reszty pomieszczeń rnurowanymi ścianami, bądż wygrodzeniami z płyt pażdzierzowych, _W sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. Nadto powód mógł korzystać z
--- STRONA 4 ---
salnoinkasujapego aparatu telefonicznego po uprzednim pisemnym Zgloszeniu talciego zamiaru oddziaiowemu. Sqd ustalil, co nastgpuje: . Powod K — przebyWa1 W Zaldadzie Karnym W _ W okresie od dnia 20 listopada 2008 1*. do dnia 1 lipca 2009 r. Zak1ad ten jest jednostkq typu po1otWartego z oddzia1em otwartym. Skazani W porze dziennej, praktycznie do godziny 17.00, a W porze zimowej do godziny 16.00 mega, poruszaé sio’ W sposob nieograniczony po Wydzielonym obszarze Wiqziennym, na ktorym znajdujqsiq min. boiska i tereny Zielone. Cele mieszkalne sq otwarte oa1a, dobq. Zak1ad zosdtal W szerokim zakresie odnowiony W latach 2003 _2007 W szczegolnoéci poprzez Wymiang stolarki okienno — drzwiowéj, Wykonanie POd%6g 0 . 4 1 . Powod zosta1 umieszczony W celi nr 3 0 pow. 33, 04 mg przeznaczonej dla 11 skazanych. Z uwagi na przekroczenie pojemnoéci zaldadu W celi Wraz z powodem okresowo przebywaio jeszcze naWet do 13 skazanych. O przekroczeniu pojlemnoéci kaidorazowo zawiadamiany by1 segdzia penitenojarny zgodnie z Wymogami statuowanymi rzez przepis art. 248 kkw (dowod: pisma Dyrektora Zaldadu Karnego W i)— k.4143) _ _ Ce1a,_W ktorej przebywai powod zaopatrzona byla We Wszelki sprzot l<Wa_te1'unl<oWy okreélony przepisami oboWia,zuja,o3/'1ni W tym zakresie (tj. kodeksem karnym Wykonawczym i rozporzqdzeniami Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 Isierpnia 2003 ' roku W sprawie regulaminu organizacyjno 4 po1"zqdkoWego Wykonywania. tymczasowego aresztowania, W sprawie regulaminu organizacyjno — porzqdkowego Wykonywania kary pozbawienia. Wolnoéci oraz z dnia 17 paidziernika 2003 roku W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zakladach karnych i aresztach éledczych) W iloéci odpowiedniej do stanu Zaludnienia. By1a Wiaéciwie Wentylowana i oéwietlona. Odcinanie doplywu energii elektrycznej W godzinach przedpoiudniowyoh W dni pOWS2Z6df11€ p0z0staWa10 bez Wp1yWu na funkcjonowanie osadzonych, W szczegolnoéci nie uniem0Z1iWia1o korzystania z ksiagek czy prasy lub spo1*zqdza1fi.ia korespondencji. W celi oboWiqzyWa1 zakaz palenia. O przypadkach naruszenia tego zakazu osadzeni ‘Winni byli zawiadarniaé funkcjonariuszy (dowodz protokol kontroli sanitarnej — k.4445, sprawozdanie Z Wizytacji 1<.290302). , ' Ubikacja, iainia i paiamia znajdujq sir; W osobnych pomieszczeniach. Ka,pie1 odbyWa1a sis; dWa razy W tygodniu. 1 A . Powod 2 p1‘0Z6b§/W211 W Areszcie §1edczym W _ W okrésach: — od 19.07.2004 1'. do 10.10.2004 12; samoinkasującego aparatu telefonicznego po uprzednim pisemnym zgłoszeniu .takiego zamiaru oddziałoweinu. - - Sąd ustalił, co następuje: _ Powód Z _ przebywał W Zakładzie Karnym W _ W okresie od dnia 20 listopada 2008 r. do dnia 1 lipca 2009 r. Zakład ten jest jednostką typu półotwartego z oddziałem otwartym. Skazani w porze dziennej, praktycznie do godziny 17.00, a W porze zimowej do godziny 16.00 .mogą poruszać się W sposób nieograniczony po wydzielonym obszarze Więziennym, na którym znajdują się m.in. boiska i tereny zielone. Cele mieszkalne są otwarte całą dobę. Zakład został w szerokim zakresie odnowiony W latach 2003 -52007 w szczególności poprzez wymianę stolarki okienno - drzwiowej, wykonanie pßdłóa- Ś _ i A _ Powód został umieszczony W celi nr 3 o pow. 33, 04 m2 przeznaczonej dla ll skazanych. Z uwagi na -przekroczenie pojemności zakładu W celi Wraz z powodem okresowo przebywało jeszcze nawet do 13 skazanych. O przekroczeniu pojemności każdorazowo zawiadamiany był sędzia penitencjarny zgodnie z wymogami statuowanymi rzez przepis art. 248 kkw (dowód: pisma Dyrektora Zakładu Karnego W Ł- k.4l-43) _ _ Cela, _W której przebywał powód zaopatrzona była We wszelki sprzęt kwaterunkowy określony przepisami obowiązującymi W tym zakresie (tj. kodeksem karnym wykonawczym i rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 .sierpnia 2003 I roku W sprawie regulaminu organizacyjne « porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, W sprawie regulaminu organizacyjne - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności oraz z dnia 17 _paździeniika 2003 roku W sprawie warunków bytowych osób osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych) W ilości odpowiedniej do stanu zaludnienia. Była Właściwie wentylowana i oświetlona. Odcinanie dopływu energii elektrycznej W godzinach przedpołudniowych W dni powszednie pozostawało bez wpływu na funkcjonowanie osadzonych, W szczególności nie uniemożłiwiało korzystania z książek czy prasy lub sporządzania korespondencji. W celi obowiązywał zakaz palenia. O przypadkach naruszenia tego zakazu osadzeni winni byli zawiadarniać funkcjonariuszy (dowód: protokół kontroli sanitarnej - k.44-45, sprawozdanie z wizytacji k.290-302). _ ~ ' Ubikacja, łaźnia i palamia znajdują się W osobnych -pomieszczeniach. Kąpiel odbywała się dwa razy W tygodniu. Ĺ A _ ' Powód 2 _ przebywał W Areszcie Śledczym W _ W okresach: - - od 19.07.2004 r. do 10.10.2004 r.;
--- STRONA 5 ---
— od 08.01.2005 1". do 01.07.2005 r.; — od 07.09.2005 r. do 16.12.2005 r.; ' ~ od 21.01.2008 r. do 20.11.2008 1:; _ — od 01.07.2009 r. do chwili obecnej; ' W czasie pobytu W Areszcie 81:zdczym W powod zakwaterowany byi‘ celach: ‘ — nr 47 0 pow. 15.01 ml — przeznaczona dla 5 osadzonych; — nr 24 o pow. 24.94 m2 — przeznaczona dla 8 osadzonych; W — nr 52 0 pow. 17.96 m2 — przeznaczona dla 5 osadzonych; ‘ “ ' V Okresowo W czasie pobytu powoda W tych celach przebyWa1‘a nastgpujqca liczba osadzonych: ’ — W celi nr 47 od 5 do 8 osob; ~ W celi nr 24 od 7 do 11 osob; — W celi nr 52 odd? do 9 osob; ' . Umieszczenie osadzonych na czas okreslony W W8.1‘LIH1<E1C1'l, ktor)/C11 powierzchnia celi najedna, osobg Wynosfla mniej ni2 31112 odby_Wa1o sic; W trybie art. 248 § 1 1<1<W. O kazdym przypadku informowany by} sfgdzia penitencjarny (dowodz Wykaz_pomieszcze1‘1 — k.6971, zawiadomienia 0 ' 'u l<.72 76, zarzqdzenia — k.7778, zeznania swiadka k.3 73). ' Podczas pobytu W Areszcie 81::dczym W powod mi.211 zapewnione do Whasnego uzytku 162140, szafl<Q, taboret, miejsce przy stole. Z magazynu odziezowego otrzyma11 sprzqt sto1oWy, materac, poscie1. Co mic'sia,c otrzymyWa1 srodki higieny osobistej. Cele, W ktorych przebyWa1, by1_y W1asciWie oswietlone i Wentylowane. Zgodnie 2 deklaraoja, powod by1 umieszczony W oeli dla niepalqoych. O ewentualnych przypadkach palenia przez osadzonych z nim W jednej ce1i powod nie informoWa1..WychoWaWcy, W zWi'a,z1<u z czym nie ' Wadzano ch ' lterwencii W tym zakresie (dowodz zeznania swiadka ' 5 5 4 1<.371 372 : I M 11.372373 1<.3_73). _ ' Wszystkie cele W Areszcie Sledczym sq W}/pOS820116 W ka5:i1<i sanitame, Wydzlielone od reszty pomieszczefi murowanymi scianami, bqdi Wygrodzenianii Z p1yt paidzierzowych, W sposob umoiliwiajqcy nieskropowane korzystanie. O czystosé W celi osadzeni mieli obowiqzek dbao We W1asnym zakresie korzystajap z dostarozonego im W tym celu niezbegdnego Wyposaienia. Regulamie przeprowadzane byly dezynsekcje i (I1f31'8l)r'Z9.C_16‘((.10W(')(1I proto1<o1y kontroh — k 86 120 rawozdamez w1zytac]1 — k.160168, zeznanla svnadka — k.436, czqéciiowo zeznania swiadkéw 10450451 » 1<.47 1 2 . 1<.4ss 4891 . Nadto powod zatrudniony by1 W kuchni aresztu, dziqki czemu 1<:orzysta1 codziemiic Z ciep1ej kapieli. ' _ Powod mial moiliwosé “uczestniczenia W zajqciach kulturalno — oéwiatowych _ i sportowych oferowanych przez adlninistracjeg aresztu. W - _od 08.01.2005 r. do 01.07.2005 r.; - od 07.09.2005 r. do 16.12.2005 r.; " ~ od 21.01.2008 r. do 20.11.2008 r.; - _ - od 01.07.2009 r. do chwili obecnej; ' - W czasie pobytu W Areszcie Śledczym W _ powód zakwaterowany był celach: “ - nr 47 o pow. 15.01 mz - przeznaczona dla 5 osadzonych; - nr 24 o pow. 24.94 m2 - przeznaczona dla 8 osadzonych; › - nr 52 o pow. 17.96 mz - przeznaczona dla 5 osadzonych; ` ` ` , Okresowe W czasie pobytu powoda W tych celach przebywała następująca liczba osadzonych: 4 - w celi nr 47 od 5 do 8 osób; ~ W celi nr 24 od 7 do 11 osób; - .W celi nr 52 od? do 9 osób; ` .- - Umieszczenie osadzonych na czas określony W warunkach, których powierzchnia celi najedną osobę wynosiła mniej niz 31112 odbywało się W trybie art. 248 § 1 kkw. O kazdym przypadku informowany był sędzia penitencjarny (dowód: wykaz. pomieszczeń - k.69-71, zawiadomienia o- ` 'u - k.72- 76, zarządzenia - k.77-78, zeznania świadka k.3 73). " 'Podczas pobytu W Areszcie Śledczym W powód miał zapewnione do własnego użytku łóżko, szafkę, taboret, miejsce przy stole. _Z magazynu odziezowego otrzymał sprzęt stołowy, materac, pościel. Co miesiąc otrzymywał środki higieny osobistej. Cele, W których przebywał, były właściwie oświetlone i wentylowane. Zgodnie z deklaracją powód był umieszczony W celi dla niepalących. O ewentualnych przypadkach palenia przez osadzonych z nim W jednej celi powód nie informował wychowawcy, W związku z czym nie ` wadzano ch ` iterwencji W tym zakresie (dowód: zeznania świadka ' 5 5 ± 1<.371 372 Ľ l ~« 11.372-373 k.3_73). _ ' Wszystkie cele W Areszcie Śledczym są Wyposażone w kąciki sanitarne, wydzielone od reszty pomieszczeń murowanymi ścianami, bądź wygrodzeniami z płyt paździerzowych, W sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. O czystość W celi osadzeni mieli obowiązek dbac we własnym zakresie korzystając z dostarczonego im W tym celu niezbędnego Wyposażenia. Regularnie przeprowadzane były dezynsekcje i deratyzacje (dowód: protokoły kontroli - k 86 120 rawozdaniez wizytacji - k.160-168, zeznania swiadka - k.436, częściowo zeznania świadków _ - i<.450-451 _ ~ 1<.47 1- 2 -. 1<.488- 489). . Nadto powód zatrudniony był W kuchni aresztu, dzięki czemu korzystał codziennie z ciepłej kąpieli. ' _ Powód miał mozliwość “uczestniczenia W zajęciach kulturalno - oświatowych _ i sportowych oferowanych przez administrację aresztu. W
--- STRONA 6 ---
Areszcie 81edc2ym W nie funkcjonuje Wprawdzie swietlica, ktora, zamieniono 2 koniecznosci na. cele nlieszkalnav jest natomiast 1no21iWos6 ko1"zysta.nia 2 biblioteki, brania udzialu W konkursach tematycznych i oglqdania za posrednictwem lokalnej sieci kablowej i kana1u Wideo programow telewizyjnych i filmow edukacyjnych. W placowce dzia1a takze radioWe2e1. Z zajeé sportowych dostepny jest tenis sto1oWy i W ograniozonym zakresie si1oWn'i_a. Plaeowka prenumeruje trzy dzienniki do u2ytku skazanych. Inne periodyjki dostepne sq odplatnie W kantynie aresztu (doW6d: program — k.121 129; karta biblioteczna — k.130, informacja o czynnoéciach przeprowadzonych Z upowaznienia Rzecznika Praw Obywatelskich — k.155158). Samoinkasujapy aparat telefoniczny zainstalowany jest W areszcie na 1<a2dym oddziale. Osadzeni uprawnieni sa, do korzystania 2 niego W dni powszednie W godzinach 16.00 20.00, a W niedziele 1 éwieta W godzinach 8.00 20.00 po uprzednirn pisemnym zgioszeniu takiego zamiaru odd2ia1oWen1u. Powod regularnie kor2ys_ta1 2 tego uprawnienia, 2aden 2 funkcjonariuszy nie c2yni1 m_u 2adnych przeszkod W realizacji zgloszonego zamiaru (dowod: zeszyt 2g1os2e1"1 — k.139147).. ' Powod jako skazany skierowany do odbycia kary W zakladzie karnym typu p61otWa11ego 1nia.1 prawo do trzech Widzefi W przeciqgu miesiapa. Regularnie odWied2a1a go 2ona, matka i babka. Czesto 2a zgodq dyrektora Widzenia. "by%y pr2ed1u2a.ne do 90 min. Powod czesto zwracai sie do prze1o2onych W sprawach dotyczqcych Widzefi, zg1as2a1 choc’: rozmow 2 kierownictwem aresztu. Skarg na. Warunki bytowe pa.nuja,ce W i jednostce, pr2e1udnienie, czy te2 sk1ad osobowy celi mieszkalnej nie 2g1as2a1. Nie sk1a.da1 1:e2 Zadnych prosb W tym zakresie (doW6d: karta ewidencji Widzefi —' 14.148153, zeszyt przyjeé osadzonych — k.13 1 137). W Zaldadzie W Karnym W powod pi‘26byWa1 W okrosach od 25.01.2004 r. do 21.04.2004 r. i od 20.10.2004 r. do 09.12.2004 r. (dowodz informacja. o pobytach i orzeczeniach — k.23223 7). W tym czasie Zaldad borykal sie 2 problemem przeludnienia. Zdarza1o sie i2 W celach, W ktorych przebyWa1 powod, umieszczano wiecej osob ni2 dopuszczalna ich pojemnosé, jednakze przekroczenia byliy niewielkie i okresowe. Byly takze okresy, gdy stan rzeczywisty osob przebywajqcych W celi by1 zgodny 2 Wymogami normatywnymi oraz okresy ,,niedo1udnienia”, kiedy W celi pr2ebyWa1o mniej osadzonych ni2 Wynika10 to 2 jej przeznaczenia. Umieszczenie osadzonych na czas okreslony W Warunkach, ktorych powierzchnia oe1i najednq osobe W)/Il0S11E1 mniej ni2 3m2 odbywalo sie W trybie art. 248 § 1 kkw. O kazdym przypadku informowany byi sedzia penitencjamy (dowod: 2aWiado1nienia— k.212). _ . Podczas pobytu W Zakiadzie Karnym W — powod mial zapewnione do Whasnego u2yt1<u 162ko, materac, posoiel, koce. D0 swej dyspozycji mial sprzcgty niezbedne do praWid1oWego funkcjonowania, a W szczegolnosci do Arejszcie Śledczym W _ nie funkcjonuje wprawdzie świetlica, którą zamieniono z konieczności na celę mieszkalną, jest natomiast możliwość korzystania z biblioteki, brania udziału W konkursach tematycznych í oglądania za pośrednictwem lokalnej sieci kablowej i kanału wideo programów telewizyjnych i filmów edukacyjnych. W placówce działa także radiowęzeł. Z- zajęć sportowych dostępny jest tenis stołowy i W ograniczonym zakresie siłownia. Placówka prenumeruje trzy dzienniki do użytku skazanych. Inne periodyki dostępne są odpłatnie W kantynie aresztu (dowód: program - k.121- 129; karta biblioteczna - k.130, informacja o czynnościach przeprowadzonych z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich - k.155-158). Samoinkasujący aparat telefoniczny zainstalowany jest W areszcie na każdym oddziale. Osadzeni uprawnieni są do korzystania z niego W dni powszednie W godzinach 16.00 - 20.00, a W niedziele i święta W godzinach 8.00 - 20.00 po uprzednirn pisemnym zgłoszeniu takiego zamiaru oddziałowemu. Powód regularnie korzystał z tego uprawnienia, żaden z funkcjonariuszy nie czynił mu żadnych przeszkód W realizacji zgłoszonego zamiaru (dowód: zeszyt zgłoszeń - k.139l47).. - " Powód jako skazany skierowany do odbycia kary W zakładzie karnym typu półotwartego miał prawo do trzech widzeń W przeciągu miesiąca. Regularnie odwiedzała go żona, matka i babka. Często za zgodą dyrektora widzenia 'były przedłużane do 90 -min. Powód często zwracał się do przełożonych W sprawach dotyczących widzeń, zgłaszał chęć rozmow z kierownictwem aresztu. Skarg na warunki bytowe panujące W ń jednostce, przeludnienie, czy też skład osobowy celi mieszkalnej nie zgłaszał. Nie składał też żadnych próśb W tym zakresie (dowód: karta ewidencji widzeń -' k. 148-1 53, zeszyt przyjęć- osadzonych - k.13 1- 1-3 7). W Zakładzie W Karnym W _ powód przebywał W okresach od 25.01.2004 r. do 21.04.2004 r. i od 20.10.2004 r. do 09.12.2004 r. (dowód: informacja. o pobytach i orzeczeniach - k.232-23 7). W tym czasie Zakład borykał się z problemem przeludnienia. Zdarzało się iż W celach, W których przebywał powód, umieszczane więcej osób niż dopuszczalna ich pojemność, jednakże przekroczenia były niewielkie i okresowe. Były także okresy, gdy stan rzeczywisty osób przebywających W celi był zgodny z wymogami normatywnymi oraz okresy „niedoludnienia”, kiedy W celi -przebywało mniej osadzonych niż wynikało to z jej przeznaczenia. Umieszczenie osadzonych na czas określony w warunkach, których powierzchnia celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3m2 odbywało się W trybie art. 248 § 1 kkw. O kazdym przypadku informowany był sędzia penitencjarny (dowód: zawiadomienia- k.212). _ _ - Podczas pobytu W Zakładzie Karnym W _ powód miał zapewnione do własnego użytku łóżko, materac, pościel, koce. Do swej dyspozycji miał sprzęty niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, a w szczególności do
--- STRONA 7 ---
zachowania por2qd1<u i higieny. Pomieszczenia, W ktorych pr2'.ebyWa1 powod, byly WyremontoWane,_praWid1oWo Wentylowane i oswietlone. PoW6d osadzony by1 W celi dla niepalqoych. O ewentualnych przypadkach palenia przez osadzonych W tej celi powéd nie informowal Wychowawcy. _ . _Cele Wyposa2one byly W Wegziy sanitarne oddzielone od reszty pomieszczefi murowanymi scieinami, bqd2. Wygrodzeniami 2' p1yt pa2d2ierzoWych, W sposob umo2liWiaja,cy nieskrepowane korzystanie. O czystosé powod Wspolnie 2 pozostaiymi osadzonymi dba1 We W1a.snym zakresie (dowodz protokoi kontroli sanitarnej — k.230). , W okresie od S listopada 2004 roku do 9 grudnia, 2004 roku powod by1 zatrudniony na stanowisku roznoszagzego posi1ki (dowodz skierowanie — 14.227). . PoWod,mia1 mo21iWosé realizacji swoich zainteresowali W ra1_n_ach zajeé kulturalno oswiatowych, takich jak zajecia W. swietlicy, liczne lionkursy, spotkania, mecze, tumieje itp. Nie by} ograniczony W mo21iWosci utrzymywania Wiezi 2 rodzinq i innymi osobami bliskimi _ poprzez Widzenia, kontakt telefoniczny, ozy te2 listownie W zakresie okreslonym przez przepisy prawa. M6g1 brac’: 'ud2ia.1 W nabo2e1istWach, korzystaé 2e zbioru biblioteki 221k1adu. B3/1 objety profilaktycznq opieka, lekarslq (d0W6d: sprawozdanie 2 Wizytacji — 12217223, zeznania swiadka 4 k.399). 4 4 Powod nie 2g1as2a1 jakichkolwiek skarg no Warunki bytowe, przeludnienie, c_2y te2 sldad osobovqr celi mieszkalnej. Nie sk1ada1 te2 2adnych prosb W tym zakresie. PoWy2s2y stan " fa1<tyc2_ny Said" usta1i1 na podstaWie WSZ}/S11(1C1"1 Wskazanych Wy2_ej dokurnentow. Za Wiarygodne _u2na1 Sa,d pr2ed1o2one dokumenty W postaci sprawozdafi 2 Wizytacji placowek penitencjarnych, protoko1y kontroli tych placowek, dokumentacje zgromadzonq W 2wia,2ku 2 pobytem W tych placowkach powoda. Dokumentacja ta poWsta1a bez zwiqzku 2 niniejszym postepowaniem, Wobec czego jej tresé uznaé na1e2y 2a obiektywnqi prawdziwq. 1 _ ' a roWn1e2 zez ' ' " ' e c1 byh lub sq funkcjonariuszami S1u2by Wieziennej i przedstawili ObI'f:1Z,W8.1'I1I11(0W bytowych osob osadzonych W piacowkach, ktore swiadkow zatrudnjiajac Zeznania tych oséb sa, rzeczowe i jasne, Wzajemnie sie potwierdzajqce, 2najdujqta1<2e oparcie W wymienionych Wyzej clokumentach. Sqd nie 2na1a21 tak2e podstaw do zarzujcenija swiadkom braku obiektywizmu; W ' S d ' t 1 ' ' dk' I ' d ‘ ocenle Q u zeznama yc1 sW1a on sa,W1ar§/go ne. W czesci Sqd da1 roWnie2 Wiare zeznaniom swiadkow strony powodowej — Januszowi . —. : rat prawdziwe nalezalo uznaé ich — i 5' tWie1"cl2enia dotyc2a,ce " przeludnienia cel mieszkelnych .W pozwanych placowkaoh, niezabudowania kqcilcow sanitamyoh poWy2ej Wysokosci 120 cm zachowania porządku i higieny. Pomieszczenia, W których przebywał powód, były Wyremontowane,_prawidłoWo wentylowane i oświetlone. Powód osadzony był W celi dla niepalących. O ewentualnych przypadkach palenia przez osadzonych w tej celi powód nie informował wychowawcy. _ - _ _Cele wyposażone były W węzły sanitarne oddzielone od reszty pomieszczeń murowanymi ścianami, bądź. Wygrodzeniaini z' płyt paździerzowych, W sposób umożliwiający nieskrępowane korzystanie. O czystość powód wspólnie z pozostałymi osadzonymi dbał We Własnyin zakresie (dowód: protokół kontroli sanitarnej - k.230). _ W okresie. od 5 listopada 2004 roku do 9 grudnia 2004 roku powód był zatrudniony na stanowisku roznoszącego posiłki (dowód: skierowanie - k.227). _ Powódmiał mozliwość realizacji swoich zainteresowań w rainacłi zajęć kulturalno - oświatowych, takich jak zajęcia w świetlicy, liczne konkursy, spotkania, mecze, turnieje itp. Nie był ograniczony W możliwości utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi _ poprzez widzenia, kontakt telefoniczny, czy też listownie W zakresie określonym przez przepisy prawa. Mógł brać 'udział W nabożeństwach, korzystać ze zbioru biblioteki zakładu. Był objęty profilaktyczną opieką lekarską (dowód: sprawozdanie z Wizytacji - i<.2 i 7-223, zeznania świadka _ _ a i<.399). 4 i Powód nie zgłaszał jakichkolwiek skarg na warunki bytowe, przeludnienie, czy też skład osobowy celi mieszkalnej. Nie składał też żadnych próśb W tym zakresie. - Powyższy stan ' faktycz_ny Sąd' ustalił- na podstawie wszystkich wskazanych Wyżej dokumentów. Za wiarygodne _uznał Sąd przedłożone dokumenty W postaci sprawozdań z wizytacji placówek penitencjarnych, protokoły kontroli tych placówek, dokumentację zgromadzoną W związku z pobytem W tych placówkach powoda. Dokumentacja ta powstała bez związku z niniejszym postępowaniem, Wobec czego jej treść uznać należy za obiektywnąi prawdziwą. I _ ' a rowniez zez ` ' " ' e ci byli lub są funkcjonariuszami Służby Więziennej i przedstawili obrazwarunków bytowych osób osadzonych W placówkach, które świadków zatrudniają. Zeznania tych osób są rzeczowe i jasne, wzajemnie się potwierdzające, znajdują także oparcie W wymienionych wyżej dokumentach. Sąd nie znalazł także podstaw do zarzucenia świadkom braku obiektywizmu; W ' S d ` t 1 ' ` dk' ' ` d ` ocenie ą u zeznania yci swia ou sąwiarygo ne. W części Sąd dał również wiarę zeznaniom świadków' strony powodowej ~ Januszowi „ _i : -ra prawdziwe nalezało uznać ich _ i - 5' twierdzenia dotyczące ' przeludnienia cel mieszkalnych .w pozwanych placówkach, niezabudowania kącików sanitarnych powyżej wysokości 120 cm
--- STRONA 8 ---
oraz uszkodzeli podiog, zawilgocenia czesci scian i Wystepowania insektow. Zeznania te 2nalaziy potwierdzenie W pr2ed1o2onej dokumentacji, W tych punktach swiadkowie sq zgodni. Sqd nie dai natomiast Wiary twierdzeniom co do tego, i2 skargi na u2yWa.nie p1"2e2 osadzonych tytoniu W celach dla niepaiqcych pozostawaiy bez reakcji 2e strony funkcj onariuszy, na skutek czego W l<a2dej celi palono papierosy. W ocenie Sqdu W tej czesci zeznania swiadkow nie znalaziy potwierdzenia W zebranym W sprawie materiale dowodowym, W szczegolnoéci swiadkowie bedapy funkcjonariuszami S1u2by Wieziennej stanowczo temu przeczyli, przedstawiajap szczegoiowo obowiqzujqcy W tym zakresie porzqdek postepowania okreélony regulaminem, 0 ktérym jak twierdzili pouczali ka2dego osadzonego, i 2 ktorego Wynikaio, 12 dla osob palapych tytofi W celaoh dla niepalapych przewidziane sq kary dyscyplinarne. W ocenie Sqdu bardziej prawdopodobnym jest fakt, i2 powéd nie zgiaszai naruszefi regulaminu W tym zakresie przeiozonym, ni2 to, 2e funkcjonariusze odstqpili od ukarania sprawcow I1Ei.l'L1SZ6fi. _ W sWoich zeznaniach powod powoiai takie same okolicznosci ja.1< Wskazali bezposrednio Wy2ej swiadkowie. Skar2y1 sie na przeludnienie, brak swietlicy, utrudniony 1<onta1<t 2 rodzinq, palenie tytoniu W celach nieodpowiednie Warunki sanitame, brak zajeé kulturalnych, ograniczony dostep do siiowni. Sposrod tych okolicznosci tylko odnosnie dwoch pierwszych zebrany W sprawie materiai dowodowy dai podstawy do stwierdzenia, i2 sq prawdziwe. Oceny powoda co do dopuszczenia sie pr2e2 pozwane placowki uchybieli W zakresie dalej Wymienionych Sqd nie podzielii. Twierdzenia powoda byiy Wyolbrzymione i nieobiektywne. _ . Sqd zWa2yl, co nastgpuje: W _ro2po2naWanej sprawie powod ! domaga sic; zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistyoh poprzez niezapewnienie mu godnych i humanitarnych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Wypunktowai uchybienia pozwanych placowek podajdc, i2 umieszczono go W przeludnionych celach 2 osobami palagzymi tytofi, W oelach brakowaci mia1o sprzetu 1<Waterun1<oWego, a Wydzielone 2 nich 1<a,ciki sanitarne nie zapewniaiy intymnosci. Podai tak2e, i2 placéwki nie prowadziiy zajeé kulturalno — oswiatowych i programow resocjalizacyjnych, a nadto, 2e utrudniano mu kontakty 2 _rod2ina,i bliskimi. Postawione przez powoda W pozwie zarzuty pod adresen} pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Dyrektora Aresztu Sledczego W ektora Zakiadu Karnego W , Dyrektora Zakladu Karnego W maja, charakter ogolnikowy. W szczegolnosci powod nie W'S1(E1ZE1i, jakiego rodzaju Wyposa2enia. brakowaio W'C€1E1C1‘1, W ktorych byi przetrzylnywany, oraz nie Wskazal kiedy i W jakich celach jego zdaniem — oraz uszkodzeń podłóg, zawilgocenia części ścian i występowania insektów. Zeznania te znalazły potwierdzenie W przedłozonej dokumentacji, w tych punktach świadkowie są zgodni. Sąd nie dał natomiast wiary twierdzeniom co do tego, iż skargi na używanie przez osadzonych tytoniu w celach dla niepalących pozostawały bez reakcji ze strony funkcjonariuszy, na skutek czego w kazdej celi palono papierosy. W ocenie Sądu W tej części zeznania świadków nie znalazły potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności świadkowie będący funkcjonariuszami Służby Więziennej stanowczo temu przeczyli, przedstawiając szczegółowo obowiązujący w tym zakre_sie porządek postępowania określony regulaminem, o którym jak twierdzili pouczali kazdego osadzonego, i z którego wynikało, iż dla osób palących tytoń w_ celach dla niepalących przewidziane są kary dyscyplinarne. W ocenie Sądu bardziej prawdopodobnym jest fakt, iz powód nie zgłaszał naruszeń regulaminu w tym zakresie przełożonym, niz to, że funkcjonariusze odstąpili od ukarania sprawców naruszeń. _ _W swoich .zeznaniach powód powołał takie same okoliczności jak wskazali bezpośrednio wyzej świadkowie. Skarżył się na przeludnienie, brak świetlicy, utrudniony kontakt- z rodziną, palenie tytoniu w celach nieodpowiednie warunki sanitarne, brak zajęć kulturalnych, ograniczony dostęp do siłowni. Spośród tych okoliczności tylko odnośnie dwóch pierwszych zebrany' w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do stwierdzenia, iż są prawdziwe. Oceny powoda co do dopuszczenia się przez pozwane placówki uchybień w zakresie dalej wymienionych Sąd nie podzielił. Twierdzenia powoda były wyolbrzymione i nieobiektywne. _ _ Sąd zważył, co następuje: W _rozpoznawanej sprawie powód Ľ I domaga się zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez niezapewnienie mu godnych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Wypunktował uchybienia pozwanych placówek podając, iż umieszczono go w przeludnionych celach z osobami palącymi tytoń, w celach brakować miało sprzętu kwaterunkowego, a wydzielone z nich kąciki sanitarne nie zapewniały intymności. Podał także, iż placówki nie prowadziły zajęć kulturalno - oświatowych i programów resocjalizacyjnych, a nadto, że utrudniano mu kontakty' z _rodzinąi bliskimi. . .Postawione przez powoda w pozwie zarzuty pod adresem pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Aresztu Sledczego w ektora Zakładu Karnego w -, Dyrektora Zakładu Karnego w mają charakter ogólnikowy. W szczególności powód nie wskazał, jakiego rodzaju wyposażenia brakowało W' celach, w których był przetrzymywany, oraz nie wskazał kiedy i w jakich celach - jego zdaniem -
--- STRONA 9 ---
Wystepowaio przeiudnienie, czyli gdzie i 2 iloma osobami pr2ebyWa1 W jednym pomieszczenio. Powocl nie Wykazai ta.k2e jakiego rodzaju szkody (krzywdy) doznai 2e stropy pozwanego, ani W Zaden sposob nie udowodnii Wysokoéci. kwoty, ktorej zapiaty sie domaga. ' Wprawdzie ciezar. dowodu, 2e Warunki W zakladaeh czy aresztach odpowiadaty obowiazujacyin normom i dziaianie pozwanego Wobec powoda byio zgodne 2 prawem spoczywa na pozwanym, jednak2e pozwany, aby moc odniesé sie do stawianych zarzutow musiwiedzieé, jakie konkretnie zachowanie naruszaj ace dobra osobiste zarzuca mu powéd. 1 W okolicznosciach spravvy zgromadzony materiai dowodowy. nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia wobec powoda norm Wykonywania kary pozbawienia. Woinosci innych ni2 norma powierzchniowa. W szczegolnosci poWod zawsze miai do swoj ej dyspozycji pelny, przewidziany przepisami prawa zestaw sprzetu kwaterunkowego, otrzymywai okreslone przepisami srodki czystosei, posciel, bielizne, reczniki. Wyposa2enie to byio mu systematycznie Wymieniane W okresach okreslonych regulaminem. Pomieszczenia, W ktorych przebywai, byiy Wiasciwie oswietlone, Wentylowarie i ogrzewane. Dyrektorzy pozwanych placowek Welwiasciwym czasie reagowali na prosby o de2ynse1<cj'e_ czy usprawnienie instalacji. Utrzyrnanie czystosci W celi na1e2a1o do niego samego. Sposob Wydzielenia kapika sanitarnego zapewniai minimum intymnosci. Powod korzystai takfze 2 Wszelkich dostepnych form kontaktu 2 najb1i2s2ymi. Miai tak2e mo21iWosé korzystania 2 gier, prasy, odbiornika radiowegoite1eWi2yjnego,spr2etow gimnastyeznych itp. _ _ Pozwany u przyznai fakt osadzenia jnowoda okresowo W Warulnkach przeludnienia. PoWy2s2e nie przesadza jednak2e automatycznie ustalenia naruszenia pr2e2 po2Wanego dobr osobistych powoda. W pierwszej kolejnosci na1e2y podkreslié, i2 Skarb Pa1istWa nie ponosi odpowiedzialnosci za sam fakt stosowania Wobec osadzonyeh, W tym powoda art. 248 klcw, dopuszezajacego mo21iWosé umieszczenia osadzonego czasowo W Warunkach, gdzie powierzchnia na jednego osadzonego jest mniejsza _ni2 3 mg. Sad podziela W tym Wzgledzie stanowisko Sadu NajWy2s2'ego 2 dnia 2 paidziernika. 20071". Wyra2one W sprawiei o sygn. akt II CSK 269/07. Sad NajWy2s2y W uzasadnieniu tego orzeozenia Wskazat, 2e Wystepuj ace bezspornie przeludnienie W placowkach penitencjarnych, tj. osadzenie osob odbywajacych kare pozbawienia Wolnosci W pomieszczeniach 0 powierzchni poni2ej 3 1112 W przeliczeniu na osobe, nie jest rownoznaczneg samo przez sie, 2 naruszeniem dobr osobistych tyoh osob, W szczegolnosci ich godnosci i prawa do humanitarnego traktowania. Stwierdzenie poWy2s2ego mo21iWe jest. na zasadach ogolnych, tj. W"yia,c2nie W przypadku stwierdzenia zaistnienia przesianek statuowanych przepisami art. 23 kc i art. 24 kc W ZW. 2 art. 417 kc. Tylnczasem, jak 2auWa2a Sad NajWy2s2y W pierwszej kolejnosci, W'(Z1Z1E1'12i111L1 pozwanego polegajacym jedynie na umieszezeniu osadzonego zgodnie 2 brzmienieni art. 248 1<1<W W Warunkach nieczyniapych zadosé normie poWier2chniowej brak jest występowało przeludnienie, czyli gdzie i z iloma osobami przebywał W jednym pomieszczeniu. Powód nie wykazał także jakiego rodzaju szkody (krzywdy) doznał ze strony pozwanego, ani W żaden sposób" nie -udowodnił wysokości kwoty, której zapłaty się domaga. . ' Wprawdzie ciężar. dowodu, że warunki w zakładach czy aresztach odpowiadały obowiązującym normom i działanie pozwanego wobec powoda było zgodne z prawem spoczywa na pozwanym, jednakże pozwany, aby móc odnieść się do stawianych zarzutów musiwiedzieć, jakie konkretnie zachowanie naruszające dobra osobiste zarzuca mu powód. Ą W okolicznościach 'sprawy zgromadzony materiał dowodowy. nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia wobec powoda norm wykonywania kary pozbawienia wolności innych niż norma powierżchniowa. W szczególności powód zawsze miał do swoj ej dyspozycji pełny, przewidziany przepisami prawa zestaw sprzętu kwaterunkowego, otrzymywał określone przepisami środki czystości, pościel, bieliznę, ręczniki. Wyposażenie to było mu systematycznie wymieniane w okresach określonych regulaminem. Pomieszczenia, w których przebywał, były właściwie oświetlone, wentylowane i ogrzewane. Dyrektorzy pozwanych placówek weiwłaściwym czasie reagowali na prośby o dezynsekcj'ę_ czy usprawnienie instalacji. Utrzymanie czystości w celi należało do niego samego. Sposób wydzielenia kącika sanitarnego zapewniał minimum intymności. Powód korzystał także z wszelkich dostępnych form kontaktu z najbliższymi. Miał także możliwość korzystania z gier, prasy, odbiornika radiowego i telewizyjnego, sprzętów gimnastycznych itp. _ _ - Pozwany I przyznał fakt osadzenia powoda okresowo w warunkach przeludnienia. Powyższe nie przesądza jednakże automatycznie ustalenia naruszenia przez pozwanego dóbr osobistych powoda. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za sam fakt stosowania wobec osadzonych, w tym powoda art. 248 kkw, dopuszczającego możliwość umieszczenia osadzonego czasowo w warunkach, gdzie powierzchnia na jednego osadzonego jest mniejsza _niż 3 mz. Sąd podziela w tym względzie stanowisko Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007r. wyrażone w sprawie o sygn. akt II CSK 269/07. Sąd Najwyższy W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazał, że występujące bezspornie przeludnienie W placówkach penitencjarnych, tj. osadzenie osób odbywających karę pozbawienia wolności w pomieszczeniach o powierzchni poniżej 3 mz W przeliczeniu na osobę, nie jest równoznaczne, samo przez się, z naruszeniem 'dóbr osobistych tych osób, w szczególności ich godności i prawa do humanitarnego traktowania. Stwierdzenie powyższego możliwe jest na zasadach ogólnych, tj.- wyłącznie w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek statuowanych przepisami art. 23 kc i art. 24 kc W zw. z art. 417 kc. Tymczasem, jak zauważa Sąd Najwyższy w pierwszej kolejności, w 'działaniu pozwanego polegającym jedynie na umieszczeniu osadzonego zgodnie z brzmieniem art. 248 kkw w warunkach nieczyniących zadość normie powierzchniowej brak jest
--- STRONA 10 ---
pr2es1zin1<i_ bezprawnosci. Przepis art. 248 kkw uznany Wyrokiem Trybunaiu Konstytucyjnego 2 dnia. 26 maja 2008 1". sygn. akt" SK 25/07 2a niezgodny 2 Koiistytucja utracii “moo dopiero 2 dniem 6.12.2009 r., a zatem nie mo2na pozwanemu Skarbowi Pafistwa, zarzucié naruszenia tego przepisu, czy bezprawnosci 2 powodu postepowania W Zgodzie 2 poWy2s2yrn uregulowaniem, aibowiem do dnia 6 grudnia 2009 r. norma ta obowiazywaia W polskim pO1‘Z8,€11<.L1pl‘21WI1y1'I1 (por.: Wyrok Trybunatu Konstytucyjnego 2 dnia 26.05.2008 1:, SK 25/07, OTKA 2008/4/62 DzU.RP 2008/96/620). . ,W dalszej kolejnosci na1e2y stwierdzié, i2 sam fakt nieprzestrzegania normy powierzchniowej 3 m2 nie mo2e stanowié samodzielnej podstawy odpowiedzialnosci pozwanego. Pozwany mégiby ponosié. odpowiedzialnosé, gdyby .W danym przypadku Wystapiiy jeszcze inne przypadki iamania norm i przepisow prawa, ktore rnogiyby prowadzié do naruszenia godnosci osobistej i poni2ajaeego traktowania. Powierzchnia celi przyshigujapa osobie pozbawionej Wolnosci nie jest samoistna przesianka do oceny, czy doszio do naruszenia dobr osobistych osadzonego bad2 naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Cztowieka i Podstawowych Wolnosci sporzadzonej W Rzymie 4 listopada 195 0r. (D2. U. 19931‘., nr 61, p02. 284 2e 2m.), zgodnie 2 ktorym nikt nie mo2e byo poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizajacemu traktowaniu aibo karaniu. Tra1<toWar1ie jest uznawane 2a ,,nielud2kie”, je2e1i miedzy innymi byio zamierzone, dokonywane 2 premedytacja, stosowane pr2e2 Wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciagiy oraz powoduje bad2 urazy cielesne, bad2 giebokie fizyczne i psychiczne cierpienie, a 'ta1<2e jest ,,poni2ajag:e”, gdy miaio takie r1ate2enie, 2e spowodowaio u ofiar poczucie strachu, cierpienia i upokorzenia W stopniu bedacyin W stanie je poni2yé. Aby traktowanie c2y karanie mo2na bylo uznaé 2a ,,nie1ud2kie” lub ,,poni2ajqce”, cierpienie i upokorzenie 2 nimi 2Wia_2ane rnusi W kazdym przypadku Wykraczaé daleko poza niezbedny element dolegliwosci, ktory pociaga 2a soba stosowanie niezgodnych 2 prawern form traktowania lub karania (por.: Wyrok Europej skiego Trybunalu Praw C21oWie1<a 2 dnia 6 kwietnia 2000 r./ nr 26772/95 LEX nr 76872). Dokonujac ooeny, czy kara lub traktowanie jest ,,poni2aj2tce” W rozumieniu art. 3 Konwencji, na1e2y W2ia,c':pod uwage, ozy W zamierzeniu ma poni2yc': i upokorzyé dana_ osobe oraz czy Wywarto negatywny Wptyw na jej osobowosé W sposob sprzeczny 2 art. 3 Konwencji (por.: Wyrok Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka 2 dnia 19 kwietnia 2001 r., nr 28524/95, LEX nr 76215). Oznacza to, i2 W zaistniaiym przypadku, aby mo2na byio mowié o odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa 2a naruszenie norm metra2_oWych cel, W 1<toryc11 przetrzymywany by1 powod, musiaioby dojsé tak2e do ustalenia naruszenia pr2e2 Skarb Pafistwa innych norm stanowiatcych Warunki \Vy1(011)’W8.1'11E1 kary pozbawienia Wolnoéci Wobec powoda. W okolicznosciach niniejszej sprawy naruszenia takieh norm nie stwierdzono. Pozwany skutecznie bronii sie przedstawiajac dowody 2 dokumentow, przeczace twierdzeniom powoda. Sprawozdania 2 Wizytacji W placowkach, W ktorych przebywai powod, przesłanki bezprawności. Przepis art. 248 kkw uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. sygn. akt' SK 25/07 za niezgodny z Konstytucją utracił moc dopiero z dniem 6.12.2009 r., a zatem nie można pozwanemu S_karbowi Państwa, zarzucić naruszenia tego przepisu, czy bezprawności z powodu postępowania W zgodzie z powyższym uregulowaniem, albowiem do dnia 6 grudnia 2009 r. norma ta obowiązywała w polskim porządku prawnym (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.05.2008 r., SK 25/07, OTK-A 2008/4/62 DzU.RP 2008/96/620). . ,W dalszej kolejności należy stwierdzić, iż sam fakt nieprzestrzegania noriny powierzchniowej 3 m2 nie może stanowić samodzielnej podstawy odpowiedzialności pozwanego. Pozwany mógłby ponosić. odpowiedzialność, gdyby .w danym przypadku wystąpiły jeszcze inne przypadki łamania norm i przepisów prawa, które mogłyby prowadzić do naruszenia godności osobistej i ponizającego traktowania. Powierzchnia celi przysługująca osobie pozbawionej wolności nie jest samoistną przesłanką do oceny, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego bądż naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej _w Rzymie 4 listopada 1950r. (Dz. U. 199312-, nr 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z którym nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Traktowanie jest uznawane za „nieludzkie”, jeżeli między innymi było zamierzone, dokonywane z premedytacją, stosowane przez wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciągły oraz powoduje bądż urazy cielesne, bądż głębokie fizyczne i psychiczne cierpienie, a 'także jest „poniżające”, gdy miało takie natężenie, że spowodowało u ofiar poczucie strachu, cierpienia i upokorzenia w stopniu będącym W stanie je' poniżyć. Aby traktowanie czy karanie można było uznać za „nieludzkie” lub „poniżające”, cierpienie i upokorzenie z nimi związane musi w każdym przypadku wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, który pociąga za sobą stosowanie niezgodnych z prawem form traktowania lub karania (por: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 kwietnia 2000 r./ nr 26772/95 LEX nr 76872). Dokonując oceny, czy kara _lub traktowanie jest „poniżające” W rozumieniu art. 3 Konwencji, należy wziąć-pod uwagę, czy w zamierzeniu ma poniżyć i upokorzyć daną osobę oraz czy wywarło negatywny wpływ na jej osobowość w sposób sprzeczny z art. 3 Konwencji (po1'.: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 19 kwietnia 2001 r., nr 28524/95, LEX nr 76215). Oznacza to, iz w zaistniałym przypadku, aby można było mówić o odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie norm metrażowych cel, W których przetrzymywany był powód, musiałoby dojść także do ustalenia naruszenia przez Skarb Państwa innych norm stanowiących warunki wykonywania kary pozbawienia wolności wobec powoda. W okolicznościach niniej szej sprawy naruszenia takich norm nie stwierdzono. Pozwany skutecznie bronił _się przedstawiając dowody z dokumentów, przeczące twierdzeniom powoda. Sprawozdania z wizytacji W placówkach, W których przebywał powód,
--- STRONA 11 ---
nie zawieraja, Wzmianek o 2adnych uchybieniach W zakresie skarzonym przez powoda, tresé notatek _ siuzbowych 'Ws1<a2uje . na dopeinienie przez funkejonariuszy obowiazkow W zakresie udostepnienia powodowi niezbednego Wyposa2enia kwaterunkowego‘ celi, uwzglednienia 21o2onej przez. niego deklaracji odnosnie palenia, zapewnienia mu mo21iWosci udziaiu W zajeciach kulturalno — oswiatowych i programach resocjalizacyjnych ora2 umo21iWienia mu kontaktow 2 najblizszymi W Wymiarze odpowiednim dla posiadanego przez niego statusu. 7 Z zebranego materiatu dowodowego nie Wynika ta1<2e, aby mogto dojsé do ograniczenia praw osadzonego i naruszenia jego godnoéci. Nalezy u2naéi_2a_ Wykazane, i2 powod podc2as pobytow W kazdym 2 zakiadow karnych bad2 areszcie sledczym miai 2apeWnione W granicach okreslonych przepisami prawa odpowiednie Warunldbytowe. Wskazaé na1e2y, i2 powod nie zgiaszat Zadnych uwag pod adresern pozwanego dotyc2apych'sk1adu ceii ani 2adnych skarg dotyczacych Wa1_'un1<oW bytowych. Na podkreslenie zasiuguje rowniez fakt, i2 .u1nies2c2enie W przeludnionych celach nie miaio W Zamierzeniu ponizyé czy upokorzyé powoda, ale Wynikaio 2 ogolnej sytuacji W kraju, W szczegolnosci 2 tego, 2e placowki penitencjarne nie dj/sponuja, srodkami na stworzenie odpowiedniej ilosci miejsc dla Wszystkich osob do nich kierowanych, a przeludnienie nie stanowi podstawy do odmowy przyjecia osoby tymczasowo aresztowanej, doprowadzonejl c2y zgiaszaj acej sie do odbywania kary. ' ' _ Z zebranego materiatu dowodowego Wynika W sposob niewatpliwy, 2e przypadku powoda : _ nie dos21o do Wiekszego ograniczenia dobr osobistych, ni2 Wynika to 2 zadaii ochronnych i celu stosowania tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia Wolnosci. Mo2na stwierdzié, 2e ucia21iWosci 2Wia,2ane 2 izolacja W przypadku powoda nie przekraczaiy nieuniknionego elementu dolegliwosci Wpisanego W Wykonywanie kary pozbawienia. Wolnosci. ' 7 ' ‘ _ W"oko1ic2nosciach sprawy ‘brak jest zatem podstaw do przyjecia odpowiedzialnosci Skarbu Panstwa 2a szkode na podstawie art. 41.7 kc, tj. 2a niezgodne 2 prawem dziatanie lub zaniechanie przy WykonyWaniu 'W1ad2_y publicznej z uwagi na nieziszczenie sie przesianek przewidzianych W tym przepisie. C2asoWe umieszczanie powoda W celach, W ktorych zostaty naruszone normy o powierzchni na jednego osadzonego, nie mozna uznaé 2a dziaianie bezprawne, gdy2 odbywaio sie zgodnie z przepisami prawa. W pozostaiym natomiast zakresie nie dopuszczono sie Wobec powoda Zadnych uchybien. Samo osadzenie W Warunkach uszczoplenia — nieznacznego — normy powierzchniowej nie skutkowato powstaniern takich uciagliwosci W odbywaniu pr2e2 powoda. kary pozbawienia Wolnosci, ktore zasadnie mo2na byioby nazwac uW1ac2aja,cymi godnosci iudzkiej powoda, lub jego niehumanitarnym traktoWa;niem. ' " ' nie zawieraja wzmianek o zadnych uchybieniach W zakresie skarzonym przez powoda, treść notatek _ służbowych 'wskazuje _ na dopełnienie przez funkcjonariuszy obowiązków w zakresie udostępnienia powodowi niezbędnego wyposażenia kwaterunkowego' celi, uwzględnienia złożonej przez. niego deklaracji odnośnie palenia, zapewnienia mu mozliwości udziału W zajęciach kulturalno - oświatowych i programach resocjalizacyjnych oraz umożliwienia mu kontaktów z najblizszymi w wymiarze odpowiednim dla posiadanego _przez niego statusu. ` Z zebranego materiału dowodowego nie wynika także, aby mogło dojść do ograniczenia praw osadzonego i naruszenia jego godności. Należy uznać‹_za_ wykazane, iż powód podczas pobytów W każdym z zakładów karnych bądź areszcie Śledczym miał zapewnione W granicach określonych przepisami prawa odpowiednie warunkibytowe. Wskazać należy, iż. powód nie zgłaszał żadnych uwag pod adresem pozwanego dotyczących 'składu ceii ani żadnych 'skarg dotyczących warunków bytowych. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iz .umieszczenie w przeludnionych celach nie miało W zamierzeniu poniżyć czy upokorzyć powoda,- ale wynikało z ogólnej sytuacji W kraju, w szczególności z tego, ze placówki penitencjarne nie dysponują środkami na stworzenie odpowiedniej ilości miejsc dla wszystkich osób do nich kierowanych, a przeludnienie nie stanowi podstawy do odmowy przyjęcia osoby tymczasowo aresztowanej, _doprowadzonej -czy zgłaszaj ąc-ej się do odbywania kary. ` " _ Z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób niewątpliwy, ze przypadku powoda Ľ _ nie doszło do większego ograniczenia dóbr osobistych, niz wynika to z zadań ochronnych i celu stosowania tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia wolności. Mozna stwierdzić, ze uciążliwości związane z izolacją W przypadku powoda nie przekraczały nieuniknionego elementu dolegliwości wpisanego w wykonywanie kary pozbawienia wolności. ` V " ' _ W' okolicznościach sprawy 'brak jest zatem podstaw do przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę na podstawie art. 41.7 kc, tj. za niezgodne z -prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu 'władzy publicznej z uwagi na nieziszczenie się przesłanek przewidzianych w tym przepisie. Czasowe umieszczanie powoda w celach, w których zostały naruszone normy o powierzchni na jednego osadzonego, nie można uznać za działanie bezprawne, gdyż odbywało się zgodnie 2 przepisami prawa. W pozostałym natomiast zakresie nie dopuszczone się wobec powoda zadnych uchybień. Samo osadzenie w warunkach uszczuplenia ~ nieznacznego - normy powierzchniowej nie skutkowało powstaniem takich uciążliwości w odbywaniu przez powoda kary pozbawienia wolności, które zasadnie można byłoby nazwać uwłaczającymi godności ludzkiej powoda, lub jego niehumanitarnyin traktowariiem. ' " - `
--- STRONA 12 ---
Na marginesie, Sad stwierdza, 2e nie2a1e2nie od poWy2s2ego, nawet W przypadku ustalenia, i2 funkcjonariusze Wskazanych piacowek penitencjarnych dojauscili sie uchybienia przy stosowaniu przepisu art. 248 kkw poprzez uczynienie 2 Wyj atku dopuszczonego pr2e2 ustawodawce reguiy postepowania, ktore to stwierdzenie skutkowaé W1l’11'10 przyjeciem 2is2c2enia sie przesianki bezprawnosci ioh dziaiania W stosunku do powoda i zarazem naruszenia jego dobr osobistych i jego niehumanitarnego traktowania, ipowodztwo W niniejszej sprawie takze podlegaé musiaioby oddaleniu. 7 Nie sposob W okolicznosciach sprawy nie zwrocié uwagi na to, 2e powod dopuszczajac sie . popetnienia przestepstwa powinien liczyé sie 2 tym, 2e zostanie mu Wymierzona kara i orientowai sie W realiachjej wykonywania. Fakt przeiudnienia W jednostkach penitencjamych jest powszechnie znany, powod W przesziosci odbywai ju2 Kare pozbawienia Wolnosci, dlatego miai swiadomosé, 2e kara bedzie Wykonywana W takich Wiasnie Warunkach. Mimo to zdecydowai sie Wejsé W konflikt 2 prawem, czyrn Wyrzadzii szkode nie tylko bezposrednio polcrzywdzonemu, ale caiemu spoieczenstwu, poniosio ono bowiem koszty pociagniecia go do odpowiedzialnosci karnej. Godzqcym W elementarne poczucie sprawiedliwosci byioby Wykreowanie sytuacji, W ktorej powod 2a to, czego sie dopuscii, otrzyrna nieznacznie doiegliwa, kare, i rownoczesnie znaczna nagrode — opusci zakiad karny po odbyciu kary Wzbogacony tylko 2 tego tytuiu, i2 W tyrn zakiadzie przebywai. Wyplata zadoséuczynienia W chocia2by najmniejszej Wysokosci W sytuacji, W jakiej znajduje sie powod, doprowadziiaby do jego Wzbogacenia, Zadnego cierpienia Wyinagajacego bowiem takiego 2re1<ompensoWania powodowi nie przysporzono. Na1e2y mieé na uWad2e, 2e miara dolegliwosci Wynikajapych 2 Wykonania kary pozbawienia Wolnosci dia. osob tak jak powod przystosowanych do 2ycia W Warunkach 2a1<1'adu 1<a.rnego nie jest znaczna. Wskutek naruszenia normy poWier2chnioWej natezenie tych doiegiiwosci tylko nieco Wzrasta, dlatego 2a,dania zaptaty zadoséuczynienia 2a naruszenie przez to dobr osobistych nie mo2na uznaé 2a siuszne, a sarnej zapiaty 2a sprawiedliwe naprawienie Wyrzadzonego zia, przeciwnie, dziaianie takie godziioby W zasady Wspo12ycia spoieoznego. Wykonanie kary ma W swoim 2a1o2eniu stanowié dolegliwosé dla skazanego, a nie byé podstawq dla osiagania pr2e2 niego korzysci materialnych. OboWia,2l<iem palistwa jest zapewnié godziwe i humanitarne Warunki Wykonywania kary pozbawienia wolnoéci, co nie oznacza, i2 osadzony, ktory nie przestrzegai porzadku prawnego, czym doprowadzii do Wyrzqdzenia ju2 szkody spoieczefistwu, mo2e rozmiar tego uszczerbku bez dalszych przeszkod pos2'er2ac':. Nie bez znaczenia pozostaje ta.k2e fakt, i2 Zadane przez powoda zadoséuczynienie musiaioby zostaé Wypiacone przez Skarb Panstwa, tj. 2 1najaJ1<u gromadzonego pr2e2 caie spoieczenstwo, W tym ofiary przestepstw przez niego popeinionych, co 2, caia pewnoscia narusza zasady Wsp612ycia spoiecznego. Nadto Wypiacanie zadoséuczynien W sprawach analogicznych do Na marginesie, Sąd stwierdza, że niezależnie od powyższego, nawet w przypadku ustalenia, iz funkcjonariusze wskazanych placówek penitencjarnych dopuścili się uchybienia przy stosowaniu przepisu art. 248 kkw poprzez uczynienie z wyjątku dopuszczonego przez ustawodawcę reguły postępowania, które to stwierdzenie skutkować wimio przyjęciem ziszczenia się przesłanki bezprawności ich działania W stosunku do powoda i zarazem naruszenia jego dóbr osobistych i jego niehumanitarnego traktowania, powództwo W niniejszej sprawie także podlegać musiałoby oddaleniu. ` Nie sposób w okolicznościach sprawy nie zwrócić uwagi na to, że powód dopuszczając się . popełnienia przestępstwa powinien liczyć się z tym, że zostanie mu wymierzona kara i orientował się w realiachjej wykonywania. Fakt przeludnienia w jednostkach penitencjarnych jest powszechnie znany, powód W przeszłości odbywał już karę pozbawienia wolności, dlatego miał świadomość, że kara będzie wykonywana w takich właśnie warunkach. Mimo to zdecydował się wejść w konflikt z prawem, czym wyrządził szkodę nie tylko bezpośrednio pokrzywdzonemu, ale całemu społeczeństwu, poniosło ono bowiem koszty pociagnięcia go do odpowiedzialności karnej. Godzącym w elementarne poczucie sprawiedliwości byłoby wykreowanie sytuacji, w której powód za to, czego się dopuścił, otrzyma nieznacznie dolegliwą karę, i równocześnie znaczną nagrodę - opuści zakład karny po odbyciu kary wzbogacony tylko z tego tytułu, iz w tym zakładzie przebywał. Wypłata zadośćuczynienia w chociazby' najmniejszej wysokości w sytuacji, w_ jakiej znajduje się powód, doprowadziłaby do jego wzbogacenia, żadnego cierpienia wymagającego bowiem takiego zrekompensowania powodowi nie przysporzono. Należy mieć na uwadze, że miara dolegliwości wynikających z wykonania kary pozbawienia wolności dia osób tak jak powód przystosowanych do zycia w warunkach zakładu karnego nie jest znaczna. Wskutek naruszenia normy powierzchniowej natężenie tych dolegliwości tylko nieco wzrasta, dlatego żądania zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie przez to dóbr osobistych nie można uznać za słuszne, a samej zapłaty za sprawiedliwe naprawienie wyrządzonego zła, przeciwnie, działanie takie godziłoby W zasady współżycia społecznego. Wykonanie kary ma w swoim założeniu stanowić dolegliwość dla skazanego, a nie być podstawą dla osiągania przez niego korzyści materialnych. Obowiązkiein państwa jest zapewnić godziwe i humanitarne 'warunki wykonywania kary pozbawienia wolności, co nie oznacza, iż osadzony, który nie prżestrzegał porządku prawnego, czym doprowadził do wyrządzenia już szkody społeczeństwu, może rozmiar tego uszczerbku bez dalszych przeszkód poszerzać. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, iż żądane przez powoda zadośćuczynienie musiałoby zostać wypłacone przez Skarb Państwa, tj. z majątku gromadzonego przez całe społeczeństwo, W tym ofiary przestępstw przez niego popełnionych, co z, całą pewnością narusza zasady współżycia społecznego. Nadto wypłacanie zadośćuczynień W sprawach analogicznych do
--- STRONA 13 ---
niniejszej jeszcze bardziej obnizaloby mozliwoéci Pafistwa W zakresie 0ddzia%ywania na warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Zqdanie zapiaty zadoééuczynienia uznaé nalezy Za sprzeczne z zasladami wspéhzycia spoiecznego réwniez i 2 tego wzglgdu, Ze niczapewiqienie powodowi wlaéciwych warunkéw bytowych W ramach wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolnoéci nie wynikalo z celowego i nacechowanego ziq wolat dziahmia jakiegokolwiek podmiotu odpowiedzialnego 23 warunki odbywanizi kary. Powéd nie ska,r2y% sis; na éwiadome represjonowanie go czy dyskryminowanie przez funkcjonariuszy Siuzby Wiqziennej. Waruhki panujqce W pozwanych jednostkach penitencjarnych podobnie jak w wiqkszoéci takiéh placéwek na» terenie kraju, vvynikajq wylapznie z ograniczonych érodkéw finansowych resortu, Wi€101€1lI1iCh‘ zaszioéci i niemoznoéci osiagniqcia standardéw unijnych w krétkim czasie. Dodatkowo nie sposéb nie zauwaiyé i tego, Ze sytuacja oséb hospitalizowanych oraz oséb zamieszkujapych lokale socjalne jest czgsto pod wzglqdem bytowym duzo gorsza ni2 wiqiniéw, ktérzy Wszakze odbywajq kareg, a wiegc powinni odczuwaé jej dolegliwoéé. Kara pbzbawienia Wolnoéci orzekana jest za najciqisze przestqpstwa i stanowié ma represjg, odpiateg za wyrzqdzone Z10, a zatem nie 111026 byé traktowana jako irédlro dodatkowych dochodéw. _ Ponadto roszczenia powoda za okres do 16 czerwca 2006 1". wygasiy na skutek przedawnienia. 6 ' . 1\/Iajagc powyzsze na uwadze Sqd oddali} powédztwo. Orzeczono nie 'znajdujap podstaw do Zastosowania art. 417 § 1' kc. __ O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 _kpc. Powéd znajduje sis; w trudnej Syiuacji materialnej, dlatego, W ocenie Sqdu, shlsznym byio nie obciagaé go obowiqzkiem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego poniesionych przez przeciwnika. V _ O kosztach nieopkaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 29 ust.1 ustawy Prawo 0 adwokaturze oraz § 6 pkt 6 rozporzzgdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzesinia 2002 1". W sprawie oplrat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieoplcaconej pomocyprawnej udzielonejzurzqdu. 6 < * Z/ Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszq dorqczyé pelnomocnikowi powoda. Cz§st0ch0wa, dnia 18 sierpnia 2010 roku. niniejszej jeszcze bardziej obniżałoby możliwości Państwa w zakresie oddziaływania na warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia uznać należy' za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego również i z tego względu, że niezapewnienie powodowi właściwych warunków bytowych W ramach wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolności nie wynikało z celowego i nacechowanego złą wolą działania jakiegokolwiek podmiotu odpowiedzialnego za warunki odbywania kary. Powód nie skarżył się na świadome represjonowanie go czy dyskryminowanie przez funkcjonariuszy Służby Więziennej. Warunki panujące 'w 'pozwanych jednostkach penitencjarnych podobnie jak w większości takich placówek na terenie kraju, wynikają wyłącznie z ograniczonych środków finansowych resortu, wieloletnich zaszłości i niemożności osiągnięcia standardów unijnych W krótkim czasie. Dodatkowo nie sposób nie zauważyć i tego, że sytuacja osób hospitalizowanych oraz osób zamieszkujących lokale socjalne jest często pod względem bytowym dużo gorsza niz więźniów, którzy wszakże odbywają karę, a więc powinni odczuwać jej dolegliwość. Kara pozbawienia wolności orzekana jest za najcięż-sze przestępstwa i stanowić ma represję, odpłatę za wyrządzone Zło, a zatem nie może być traktowana jako źródło dodatkowych dochodów. - _ Ponadto roszczenia powoda za okres do 16 czerwca 2006 r. wygasły na skutek przedawnienia. t ` _ Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo. Orzeczono nie 'znajdując podstaw do zastosowania art. 417 § l" kc. __ O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 _kpc. Powód znajduje się w trudnej 'sytuacji materialnej, dlatego, W ocenie Sądu, słusznym było nie obciążać go obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez przeciwnika. ' _ - O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 29 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonejzurzędu. _ « * Z/ Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi powoda. Częstochowa, dnia 18 sierpnia 2010 roku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Częstochowie Wydział#akt#art. 248 kkw#art. 248 § 1 kkw.#art. 248 klcw#art. 23 kc#art. 24 kc#art. 417 kc.#art. 3 Konwencji#art. 29 ust.1 ustawy