Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (wyrok Sądu Najw
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygnatura akt 'I C 156/10 'T'-.'Š'¦' :if . /. - __ IH' ':"ł. '-._ Ä -_ wz'-“åa fff-āigåße WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 07-10-2010 r Sąd pkręgowz W w Koninie ............................ ..Wydział I Cywilny -Rsífinfiwy W składzie: Przewodniczący: SSO n _ Ławnicy ' W Protokolant: sekr. sąd. po rozpoznaniu w dniu 23-09-2010 r. _. ......................... ._ W Koninie przy udziale ............... Q. ......... .. I l l I l I I I I Ii -ÍÍÍÍ'ÍÊ'Í-------------Ííiííýí i I I I I I I I I I ł I I I I I Ę I i I ł I I I I (wymienić prokuratora lub przedstawiciela orgspołecznej jeśli brał udział W sprawie) sprawy z powództwa M.K ................................... .. I I l I I l I I l l I I I I I I I I I I l I I | | | i I | | i Ł I | I I | i | Q I | I [1 I I I I l I l I I I I l Ü l I I I I I I I I I I I I I Q l I Ę | | ' 1 U | ' I I 1 | I ll przeciwko J.R ......................... .. I I I I I I I I I I I I I I I I I l l l I I Ę U I l I | I l | l | l l l l 1 l | | | I ll l I I I I I I I I i i l l I I I I I I I I I I I I I I I h l U I l 1 I I l l I | l | l ql o ochronę dóbr osobistych ....... .. I I Í I I I I I I II I I l I Ü Ü l l P ll ll - I Í Í - I I Í | I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I l Q II I I I I I I I I I I I l l l Ü Ü Ü Ii.
--- STRONA 2 ---
1. Nakazuje pozwanemu zamieszczenie W tygodniku na stronie 3 w formacie 10cm x 10 cm W terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku płatnego ogłoszenia następującej treści: ,,J. R. przeprasza M. K. za pomawianie jego osoby oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji naruszających jego dobre imię oraz cześć i podważających zaufanie do jego działalności gospodarczej przez twierdzenie, że rzekomo drzwi produkowane przez ...M. _K, ul. są niepełnowartościowe". 2. Upoważnia powoda do opublikowania ogłoszenia opisanego W pkt. 1 wyroku na koszt pozwanego, w przypadku gdyby pozwany nie uczynił tego w zakreślonym w wyroku terminie. 3. Oddala powództwow pozostałym zakresie. O 4. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Uzasadnienie Powód M. K. złożył pozew o: - nakazanie pozwanemu usunięcia skutków umyślnego naruszenia 'dóbr osobistych powoda M. K., spowodowanego zniesławianiem, oczernianiem, pomawianiem powoda oraz rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji o powodzie i prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej pod firmą M. K., ulica która miała miejsce W siedzibie miejsca pracy pozwanego w firmie , ulica poprzez zamieszczenie jako płatne ogłoszenie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie publicznego oświadczenia na pierwszej stronie tygodnika w formacie" 10 cm x 10 cm (100 cmż), o następującej treści: ,.,J. R. bardzo przeprasza Pana M. K. za pomawianie jego osoby oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji naruszających Jego dobre imię
--- STRONA 3 ---
oraz cześć i podważających zaufanie do Jego działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą M. K., ulica ..., - J. R. "; - nakazanie pozwanemu zaprzestania pomawiania powoda oraz rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na temat powoda i jego działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą ...M. K., ulica - nakazanie 'pozwanemu opublikowania tekstu przeprosin, o których mowa W punkcie 1 powyżej, W formie płatnego ogłoszenia W: w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku W niniejszej sprawie - wszystkich W formacie 10 cm x 5 zm ( 50 @m2); - upoważnienie powoda do opublikowania tekstu powyższych przeprosin na koszt pozwanego w tytułach prasowych wymienionych w punkcie 1 i 3 powyżej, W przypadku gdyby nie uczynił tego pozwany w zakreślonym w wyroku terminie; - nakazanie zapłaty przez pozwanego na rzecz adres: kwoty zł (... złotych); _ - zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu według norm -przepisanych. Roszczenie swoje powód oparł na treści art. 23 i 24 kc. Powód podniósł, że pozwany - jego były pracownik, zarzucając mu niewłaściwe postępowanie W życiu '_ zawodowym, naruszył jego dobre imię i cześć narażając go na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania jego działalności gospodarczej. W piśmie z dnia 10.03.2010r. powód sprecyzował treść żądanego ogłoszenia W prasie, domagając się, aby przeprosiny miały następującą treść: 1 ,,.J. R. bardzo przeprasza Pana M. K. za pomawianie jego osoby oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji naruszających jego dobre imię oraz cześć i podważających zaufanie do jego działalności gospodarczej przez twierdzenie, że rzekomo drzwi produkowane przez M. K., ul. ..., są niepełnowartościowe” Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanegokosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany zaprzeczył, aby kiedykolwiek wypowiadał się na temat powodaw sposób opisanyw pozwie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: - .Powód M. K. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą .__ M. K. z siedzibą przy ul. - .
--- STRONA 4 ---
Działalność ta polega m. in. na produkcji wyrobów stolarskich oraz handlu produktami zarówno własnymi jak i innych producentów. W tym celu firma powoda prowadzi sklep. W sklepie tym W charakterze sprzedawcy pracował pozwany. W dniu 25.08.2008r. powód zwolnił pozwanego dyscyplinarnie. Przyczyną zwolnienia było stawienie się do pracy pod wplywem alkoholem. Pozwany wytoczył proces przed Sądem Pracy Sąd Rejonowy w Koninie i w sprawie o sygn. akt wniósł o zmianę rozwiązania umowy .o pracę. W pozwie oświadczył, że W dniu 25.08.2008r. nie podjął pracy w stanie po spożyciu, alkoholu, a cała ta sytuacja jest zmową pracownikowi kierowniczki firmy. j Na rozprawie W dniu 14.10.2008r. pozwany przyznał przed Sądem Pracy, że był pod wpływem alkoholu i prosił o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, na co M. K. wyraził zgodę. . Po pewnym czasie do powoda zaczęły napływać od różnych osób W tym klientów informacje, że sprzedawca w sklepie W wypowiada się bardzo negatywnie na temat powoda oraz jego produktów. Jedną z osób, do których pozwany wypowiadał się negatywnie na temat prowadzonej przez powoda działalności była J. S.. Była ona w sklepie W dniu 27.08.2009r. i rozmawiała z pozwanym. Pozwany powiedział 'do niej, że firma nie powinna nazywać się producentem, ponieważ otrzymują gotowe drzwi, które przerabiają, naruszając ich konstrukcję, wskutek czego drzwi są niepełnowartościowe, a z powodem w sądzie nikt nie wygrał. Nazwał powoda oszustem, naciągaczem, kłamcą. M Kiedy powód spotkał pozwanego na ulicy powiedział mu, że wie o tym i żeby pozwany przestał mówić takie rzeczy. - Pomimo tego nadal docierały do powoda informacje o tym, że pozwany negatywnie wypowiada się na temat powoda i produktów jego firmy. Wobec powyższego uznał za konieczne wystąpić z niniejszym pozwem. Pozwany do dnia 24.05.2010r. pracował jako sprzedawca w sklepie W Obecnie pozostaje bez pracy - otrzymuje zasiłek chorobowy W kwocie zł. Choruje na cukrzycę, nadciśnienie, wrzody żołądka. Płaci alimenty na rzecz córki W kwocie po zł. miesięcznie. Pozwany W dniu 23.09.2010r. przybył na rozprawę pod wpływem alkoholu. Alkotest wykazał 2,50 promila alkoholu w wydychanym powietrzu. Sąd ukarał pozwanego grzywną w kwocie zł. . '|-1-
--- STRONA 5 ---
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: - notatki służbowej sporządzonej przez pracownicę powoda J. S. -- k. 8; - zaświadczenia 2 ewidencji działalności gospodarczej- k. 9-10; - świadectw pracy pozwanego z dnia 26.08.2008r.- 11, 37; - dokumentacji lekarskiej pozwanego - k. 40-45; - rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron j pozwanego z właścicielem sklepu - k. 46; - zeznań świadków J. S. -- k. 31-32, J. D. - k.32 i A. C. - k. 52; - . zeznań powoda - k. 54, 25; - akt sprawy Sądu Rejonowego W Koninie sygn. ....... .. Zebrane W sprawie dokumenty nie budzą wątpliwości co do -swej autentyczności. Zeznania świadków są logiczne i spójne. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, które w całości potwierdził pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zeznania J. S. i A. C. wzajemnie się pokrywają. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego, który zaprzeczał, aby kiedykolwiek wyrażał się W' sposób opisany przez powoda oraz świadków S. i C. Pozwany nie przedstawił dowodów obalających wiarygodność świadków S. i C. Ponadto pozwany kilkakrotnie w toku procesu kłamał przed Sądem. Zeznał np. że nie jest prawdą, że był pod wpływem alkoholu, kiedy został zwolniony przez powoda. Składając wyjaśnienia informacyjne zaprzeczał, aby przyznał tę okoliczność przed Sądem Pracy W Koninie. W protokole rozprawy z dnia 14.10.2008r. W sprawie sygn. akt jest wprost napisane ,,Powód przyznaje, że był pod wpływem alkoholu i prosi o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron". J. R. był powodemwtamtej sprawie. - ' Na rozprawęw dniu 23.09.2010r. W niniejszej sprawie pozwany również przybył pod wpływem alkoholu. Na pytanie Przewodniczącej pozwany oświadczył, że nie jest pod wpływem alkoholu. Badanie alkotestem wykazało u pozwanego 2,50 promili alkoholu wwydychanym powietrzu. Sąd zważył, co następuje;
--- STRONA 6 ---
Dobra osobiste są wartościami niemajątkowymi, wiążącymi się z osobowością człowieka, uznanymi powszechnie W danym społeczeństwie. Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, a ogranicza się W art. 23 kc do stwierdzenia, że dobrem osobistym są W szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Art. 24 § 1 kc zapewnia ochronę osobom, których dobro osobiste zostało zagrożone bądż naruszone bezprawnym działaniem. Ochrona dóbr' osobistych przysługuje wyłącznie wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki przewidziane W art. 24 § 1 kc, tzn. naruszenie dobra osobistego oraz bezprawność działania sprawcy. Na tle cytowanego przepisu na powodzie jako uprawnionym spoczywał obowiązek wykazania działań naruszających jego dobra osobiste, na pozwanym zaś obowiązek wykazania istnienia okoliczności wyłączających bezprawność działania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rozpoznając sprawę W przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.06.2004r. sygn. V CK 609/03, LEX nr 109404, wyrok sądu apeIacyj.nego z dnia 3.06.2.003r. sygn. I A Ca 1162/02, Wokanda 2004/6/35). ł Zgodnie z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych Wolności stwierdza zaś, że każdy ma prawo do Wolności wyrażania opinii. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zwraca uwagę, że wolność słowa jest jedną z podstawowych Wolności obywatelskich, a swoboda wypowiedzi jest jedną z zasadniczych wartości. Swoboda wypowiedzi nie ogranicza się jedynie do poglądów powszechnie akceptowanych. Dotyczy to również wypowiedzi, które oburzają, mają charakter kontrowersyjny. Zasada Wolności słowa nie jest jednak nieograniczona. Podlega ona ograniczeniu ze względu na ochronę dobrego imienia i praw innych osób. Należy zauważyć, że dobra osobiste są czymś szczególnie cennym. Trzeba więc dążyć do zapewnienia ich ochrony W każdym przypadku, W którym odniesiony W nim _uszczerbek znajduje potwierdzenie nie tylko W odczuciu samego zainteresowanego, ale iw zobiektywizowanej ocenie zewnętrznej.
--- STRONA 7 ---
Powód wykazał, że pozwany naruszył jego dobre imię i cześć, poprzez zarzucanie mu niewłaściwego postępowania jako przedsiębiorcy, co mogło narazić powoda na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania działalności gospodarczej. Twierdzenie pozwanego, że powód przerabia konstrukcję- drzwi i przez to drzwi te stają się niepełnowartościowe z całą pewnością narażają powoda na utratę zaufania u klientów. .1 Potwierdzili to świadkowie J. S. i A. C. Wprawdzie obie panie są pracownicami powoda, a świadek C. również siostrą' powoda, jednakże ich zeznania są spójne, logiczne, jasne, a pozwany nie przedstawił dowodów, które zakwestionowałyby wiarygodność tych świadków. O Dowodem takim nie mogą być zeznania przełożonego pozwanegowsklepie - świadka J. D. To, że uczył on pozwanego profesjonalnego zachowania w stosunku z-klientami, a opisane W pozwie zachowanie jest niedopuszczalne, nie oznacza jeszcze, że pozwany przestrzegał tych zasad. Tym bardziej, że jak świadek zeznał, nie był przez cały czas W sklepie, kiedy pracował tam pozwany. Zeznał również, że W salonie pracowało 2 sprzedawców, ale mogło być tak, że jeden był na sklepie, a drugi np. na zapleczu. Pozwany w- toku procesu nie wykazał, aby zarzuty kierowane przez niego pod adresem powoda były prawdziwe. Nie wykazał również, aby powód oszukał kogoś, okłamał czy naciągnął. .Wręcz przeciwnie.. pozwany zeznając stwierdził, że jego zdaniem produkty powoda są dobrej jakości, a on nigdy nie twierdził, że jestřinaczej. Mającpowyższe na uwadze Sąd w pkt. 1 wyroku nakazał pozwanemu zamieszczenie W tygodniku na stronie 3 W formacie 10cm x 10 cm W terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku płatnego ogłoszenia następującej treści; ,,J. R. przeprasza M. K. za pomawianie ' jego osoby oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji naruszających jego dobre imię oraz cześć i podważających zaufanie do jego działalności gospodarczej przez twierdzenie, że rzekomo drzwi produkowane przez M. K., ul. są niepełnowartościowe". Wprawdzie naruszenie dóbr osobistych powoda przez pozwanego nie nastąpiło na łamach gazety, jednakżez uwagi na skutki _jakie naruszenie to mogło wywołać (utratę zaufania do powoda jako przedsiębiorcy) i rozgłaszanie nieprawdziwych informacji publicznie wśród klientów, Sąd uznał, że odpowiednim będzie przeproszenie powoda na łamach gazety. Z tym, że na_jednej`z kolejnych
--- STRONA 8 ---
stron, a konkretnie stronie trzeciej, a nie pierwszej. Umieszczenie ogłoszenia na pierwszej stronie byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby naruszenie dóbr nastąpiło na łamach tej bądż innej gazety. Zgodnie z żądaniem pozwu Sąd na podstawie art. 480 par. 1 kc, W pkt. 2 wyroku upoważnił powoda do opublikowania ogłoszenia opisanego W pkt. 1 wyroku na koszt pozwanego, W przypadku gdyby pozwany nie uczynił tego W zakreślonym W wyroku terminie. Sąd oddalił powództwo W pozostałym zakresie. Przede Wszystkim W części dotyczącej żądania umieszczenia ogłoszenia na piennszej stronie tygodnika _..., co wyżej uzasadnił Ponadto Sąd oddalił żądanie, co do publikacji przeprosin W dwóch jeszcze innych gazetach. Zdaniem Sądu byłoby to zbyt daleko idące, nie znajdowało żadnego merytorycznego uzasadnienia. W opinii Sądu tygodnik jest najpopularniejszą i najbardziej poczytną gazetą regionalną W Koninie i okolicach. Mając na uwadze charakter firmy powoda, to, że stąd głównie wywodzą się klienci jego firmy, Sad uznał, że ogłoszenie W powinno usunąć skutki działań pozwanego. Nadto Sąd miał na uwadze, że umieszczenie ogłoszenia związane jest z poniesieniem kosztów tego ogłoszenia przez pozwanego. Zważywszy zaś na sytuację finansową pozwanego, stanowiłoby to dla niego nadmierne obciążenie. 'Sąd oddalił również powództwo W zakresie żądania nakazania zaprzestania pomówień i rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na temat działalności gospodarczej powoda. Gdyby pozwany nadal pracował jako sprzedawca, a powód wykazałby, że nadal narusza jego prawa, żądanie powoda byłoby uzasadnione. Ponieważ jednak pozwany od maja 201 Or. nie pracuje W sklepie ani też żadnym innym, należało uznać, że nie ma już możliwości rozpowszechniania wśród klientów nieprawdziwych informacji o powodzie. ' W myśl art. 24 § 1 kc z art. 448 kc, W razie naruszenia dobra osobistego, sąd może zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez powoda cel społeczny. Zasądzenie tej kwoty jest fakultatywne i zależy od uznania Sądu. Sąd mając na uwadze skalę naruszeń, jak również sytuację finansową pozwanego oraz jego stan zdrowia wymagający leczenia, z czym związane są wydatki, oddalił powództwo o zapłatę kwoty zł na rzecz domu dziecka, uznając, że to stanowiłoby nadmierną dolegliwość dla pozwanego. I V _Na podstawie art. 98 kpc Sąd kosztami procesu obciążył pozwanego _ Sad W całości nałożył koszty procesu na pozwanego, pomimo, że nie ii uwzględnił
--- STRONA 9 ---
wszystkich roszczeń powoda. W opinii Sądu bowiem, powód wygrał proces. Oddalenie części roszczeń powoda podyktowane było przede wszystkim złą sytuacją finansową pozwanego, a także tym, że pozwany przestał pracować W sklepie, co jednak nastąpiło już po Wytoczeniu powództwa.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Rejonowy w Koninie#akt#art. 23 kc#Art. 24 § 1 kc#art. 24 § 1 kc#art. 54 ust. 1 Konstytucji#Art. 10 Konwencji#art. 480 par.#art. 448 kc#art. 98 kpc