Postanowienie akt

--- STRONA 1 --- _ _ _ _ II CKN 137_Q{0O_: tekst Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 26 marca 2003 r. fl CKN 1370100 ' 1. Zachowanie sie; funkcjonariusza paostwowego jest bezprawne, jezeli pozostaje w sprzecznoéci z obowiqzujqcym porzqdkiem prawnym, przez ktory nalezy rozumieé nie tylko obowiqzujqce ustawodawstwo, aie rowniez przyjote ogolnie w spmeczeflstwie zasady wspélzycia sp0%ecznego. Jest jeszcze jeden aspekt bezprawnoéci w odniesieniu do dzialafi podjotych przez wysoko wyspecjaiizowane jednostki, takie jak Poiicja, wyposazone W szereg uprawnierfi, ktorych realizacja, czosto prowadzaca do naruszenia cudzego dobra osobistego, ma za nadrzegdny cel ochrong porzqdku prawnego. Jednostki takie nalezy traktowaé jak profesjonalistow, wobec ktorych trzeba stawiao wysokie wymagania co do fachowoéci, starannosci przy wykonywaniu poszczegolnych zadar':, a z drugiej strony wobec dysponowania dragtycznymi, niebezpiecznymi srodkami  do zachowania daieko idqcej Aostroznoéci w posmgiwaniu sio nimi, wyrazajqcej sie; miegdzy innymi w stosowaniu zasady proporcjonalnoéci, tj. uzywania odpowiednich érodkow i w sposob wspoimierny. potrzebny do osiqgniocia celu. , 2. Uznaniu winy funkcjonariusza nie stoi na przeszkodzie umorzenie postgpowania w sprawie pmekroczenia uprawniefi przez funkcjonariuszy Poiicji i nieumyélnego spowodowania choroby, gdyz zgodnie z art. 11 k.p.c. tylko ustalenia prawomocnego wyroku skazujqcego wydanego w postqpowaniu karnym wiqzq sad cywilny co do popemienia pt'Z€Sf$pSt‘\N8. Uwaga: Teza ozoéciowo nieaktualna LEX nr 78827 T882? I : aJ1..AJ.L§._'L '. : a|1.._’I_1_ Sklad orzekajqcy   .  Przewodniczqcy: SSN Heiena Ciepia. SQdz1oWie SN: Bronisiaw Czech (sprawozdawca), Marek Sychowicz. Sentencja Sad Najwyzszy w sprawie z powodztwa Sebastiana P. przeciwko Skarbowi Pahstvva  Komendzie Wojewodzkiej Policji w L. 0 zap1atQ 25.000 21 i ustalenie, po rozpoznaniu w izbie Cywiine} w dniu 26 marca 2003 r. na rozprawie kasacji obu stron od wyroku Sqdu Apelacyjnego w 1;. z dnia 30 maja 2000 r.'. “ 1. zmienia zaskarzony wyrok w ten sposob, ze: a) zasqdzonq wyrokiern Sqdu Okrggowego w L. z dnia 28 grudnia 1999 r., sygn. akt [...}, kwote 12.000 2+ z odsetkami ustawowymi od dnia 1 kwietnia 1998 r. podwyzsza do kwoty 20.000 21 {dwadzieécia tysiocy zlotych) z takimi samymi odsetkami; b) zasqdza od pozwanego na rzecz powoda kwoto 2.400 21 (dwa tysiace czterysta ziotych} tytu+em zwrotu kosztow procesu za pielwszag i drugq instancje; 2. oddala kasacje pozwanego oraz kasacje powoda w pozostalej czoéci; 3. zasqdza od pozwanego na rzecz powoda kwote 1.000 2% (jeden tysiqc zlotych) tytuiem zwrotu kosztow postopowania kasacyjnego. ' < Uzasadnienie faktyczne Sqd Okrogowyw 1:. wyrokiem z dnia 28 grudnia 1999 r.: 1. zasqdzfl od pozwanego na rzecz powoda 12.000 zi z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 1998 r., 2. usta|i1, ze pozwany ponosi odpowiedzialnoéc zaszzkody mogqce ujawnié siq w przyszméci u powoda Sebastiana P., a powstaie na skutek zdarzema 2 dnia 2? stycznia 1998 r.; 3. oddalil powodztwo w pozostalej czrgéci, A 4. orzek1o kosztach procesu. _ . Podstawq rozstrzygniocia staiysio nastopujqce ustalenia i oceny prawne: '  _ W dniu 27 stycznia 1998 r. funkcjonariusze Poticji prowadzili obserwacjo samochodu rfiarki Peugeot 405 o nr rej.[...], odnoénie ktorego mieii informacje z Wojewodzkiej Bazy Danych, 2e tablice rejestracyjne umieszczone na tym samochodzie przypisane byly do samochodu innej marlgi, wycofonego z ruchu, co nasuwaio podejrzeriie, ze obserwowany System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 2312014 Stan prawny programu: 20140731 || ckm 13_?_orco¿ tekst Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2003 r. łl CKN 13TÜr'|JO ' 1. Zachowanie się funkcjonariusza państwowego jest bezprawne, jeżeli pozostaje w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, przez ktory należy rozumieo nie tylko obowiązujące ustawodawstwo, ale rownież przyjęte ogolnie w społeczeństwie zasady wspołżycia społecznego. Jest jeszcze jeden aspekt bezprawnosci w odniesieniu do działao podjętych przez wysoko wyspecjalizowane jednostki, takie jak Policja, wyposażone w szereg uprawnień, ktorych realizacja, często prowadząca do naruszenia cudzego dobra osobistego, ma za nadrzędny cel ochronę porządku prawnego. Jednostki takie należy traktować jak profesjonalistow, wobec ktorych trzeba stawiać wysokie wymagania co do fachowości, staranności przy wykonywaniu poszczegolnych zadan, a z drugiej strony wobec dysponowania drastycznymi, niebezpiecznymi środkami - do zachowania daleko idącej _ostrożnosci w posługiwaniu się nimi, wyrażające] się między innymi w stosowaniu zasady proporcjonalnooci, tj. używania odpowiednich srodkow i w sposob wspoimierny, potrzebny do osiągnięcia celu. _ 2. Llznaniu winy funkcjonariusza nie stoi na przeszkodzie umorzenie postępowania w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Poiicji i nieumyślnego spowodowania choroby, gdyż zgodnie z art. 11 k.p.c. tylko ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym wiążą sąd cywilny co do popełnienia przestępstwa. Uwaga: Teza częściowo nieaktualna LEX nr 78827 T8827 ; al1._śL1_Ż_„§_fL '. I fiEL._'U. Skład orzekający - - ' - ~ Przewodniczący: SSN Heíena Ciepła. Sędziowie SN: Bronisław Czech (sprawozdawca), lwarek Sychowicz. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powodztwa Sebastiana P. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Wojewodzkiej Policji w Ł. o zapłatę 25.000 zł i ustalenie, po rozpoznaniu w izbie Cywiinej w dniu 28 marca 2003 r. na rozprawie kasacji obu stron od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 30 maja 2000 r.: ' 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposob, że: aj zasądzoną wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 28 grudnia 1999 r., sygn. akt [...1, kwotę 12.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 1 kwietnia 1998 r. podwyższa do kwoty 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) z takimi samymi odsetkami; b) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztow procesu za piennszą i drugą instancję: 2. oddala kasację pozwanego oraz kasację powoda w pozostałej części: 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztow postępowania kasacyjnego. ' - Uzasadnienie faktyczne Sąd Okręgowƒw Ł. wyrokiem z dnia 28 grudnia 1999 r.: 1. zasądził od pozwanego na rzecz powoda 12.000 zł z us`tawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 1998 r., 2. ustalił, że pozwany ponosi odpowiedzialność za-szkody mogące ujawnić się w przyszłości u powoda Sebastiana P., a powstałe na skutek zdarzenia z dnia 2? stycznia 1998 r.; 3. oddalił powodztwo w pozostałej częsci, . 4. orzekł o kosztach procesu. _ . Podstawą rozstrzygnięcia stałysię następujące ustalenia i oceny prawne: ' - _ W dniu 2? stycznia 1998 r. funkcjonariusze Policji prowadzili obsennację samochodu marki Peugeot 405 o nr rej.[...], odnośnie ktorego mieii informacje z Wojewódzkiej Bazy Danych, że tablice rejestracyjne umieszczone na tym samochodzie przypisane były do samochodu innej marki, wycofanego z ruchu, co nasuwało podejrzenie, że obsennowany System Informacji Prawnej Lek (Lek Ümegaj 28_r'2014 Stan prawny programu: 2014-0?-31 --- STRONA 2 --- _ _ __ _ _____ __ H _________ _ II CKN 1370100tekst pojazd mote pochodzio z przestepstwa. Samochod ten zostat wprowadzony na polski obszar celny bez uiszczenia opiat przez J.K., ktory jeidzii tym pojazdem bez dokumentow. (Samochod zostat pozniej zatrzymany na poczet naieznoéci celnych). Do samochodu podeszio 4 mezczyzn, 2 ktorych trzech wsiadio do wewnatrz. Policjanci bedacy w cywilnych ubraniach ruszyli biegiem w kierunku pojazdu, trzymajqc w jednej rece legitymaoje siuzbowe, a w drugiej pistolety i krzyczac: "Policial". Funkcjonariusz T.K. podbiegi doprawych przednich drzwi, gdzie na przednim siedzeniu obok kierowcy siedziat powod, trzymajacy jakié czarny przedmiot w rece. Kiedy powod na polecenie funkcjonariusza potozyi rece 2 przodu, T.K. zauwazyi, ze trzymai on panel od radia. Wobec tego, 2e powod nie posiuchai rozkazu wyjsoia z samochodu, poiicjant wyciagnai go, a nastepnie kazai mu poiozyé sie na ziemi twarza do doiu, z roztozonymi rekami, do czego powod zastosowai sie. T.K. caty czas trzymai przeiadowany i odbezpieczony pistoiet. Przykleknat nad powodem, przygnioti go kolanem i polecii podaé rece do tytu, w celu skuciia kajdankami. Powod podajqc rece uderzyi w rake policjanta, w ktore} trzymai on pistolet, ktory wowczas wystrzelii. Pocisk ugodzil powoda w piecy i wyszedt 2 drugiej strony. Powod by? przytomny i po podniesieniu go, wziai kurtke i ogiadat rane postrzaiowa. Nastepnie zostai przewieziony do szpitaia. Powod przeszedt operacje, w czasie ktorej zszyto mu jelito grube i wycieto uszkodzony odcinek 10 cm jelita cienkiego. Operacja, ttwajaca okoio godziny, wykonywana byia w sytuacji zapalenia otrzewne}. Trzeba byto przeprowadzio toalete jamy bizusznej, a nastepnie Eeczyo powoda antybiotykami. Powod przebywai w szpitalu do 5 iutego 1998 roku. Ranywiotowa i wylotowa byiy niepowikiane. Dolegiiwoéci bolowe byiy érednie. ingerencja operacyjna moze powodowaé powstanie zrostow jeiitowych i przepukliny. Przy wykonywaniu pracy fizycznej konieczne jest w takiej sytuacji korzystanie ze zwolnienia iekarskiego przez 6 miesiecy od dnia zabiegu. U powoda stwierdzono 10prooentowy tzwaiy uszczerbek na zdrowiu; nie ma obecnie zadnych powikian. Na przeiomie kwietnia i maja 1998 roku powod podjai prace jako krojczy 2 wynagrodzeniem 679 zi brutto. W dniu wypadku nie byi zatrudniony. Powod jest bezdzietnym kawalerem, mieszka z matka. W 1994 r. byi skazany za nieumyélne paserstwo, w 1999 r.  za spowodowanie debetu na rachunku bankowym. Sledztwo wszczete w sprawie przekroczenia przez funkcjonariusza policji uprawniefi, w trakcie wykonywania przez niego obowiazkow siuzbowych, tj. o przestepstwo z art. 142 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zostaio prawomocnie umorzone postanowieniem 2 dnia 30 czerwca 1998 r. wobec niepopeinienia przestepstwa. Analizujac przestanki odpowiedziainoéci Skarbu Pafistwa w oparciu o art. 417 k.c., Sad Okregowy uznat, ze zostaiy speinione trzy przesianki 2 tego przepisu, mianowicie: postrzelenie powoda nastapiio przez funkcjonariusza Poiicji przy wykonywaniu czynnosci siuzbowych, powod doznai uszkodzenia ciaia, bedacego nastepstwem dziaiania policjanta. Dziaianiom T.K., w ocenie Sadu Okregowego, nie mozna przypisao cech bezprawnosci. Nie byi to bowiem przypadek nieostroznego obchodzenia sie z bronia_, ale nieszczesliwy wypadek nie zawiniony przez policjanta, zatem Skarb Panstwa nie ponosi odpowiedziainoéci na podstawie art. 417 k.c. \‘ _  _ . _ _ _ _ _ _ Natomiast Sad .Okregowy"uznat, 2e"|5'rzyznanie'bowodowi'2'ado:§¢uczyn'iehia jest zgodne 2 zasadami wspoizycia spoiecznego w oparciu o art. 419 k.c. Sad wskazat, ze powod uczestniczyi w zdarzeniu rodzacym zagrozenie dla jego Zycia i zwiqzanym z wieikq obawa i bolem, przeszedt operacje, odniosi reaina szkode na zdrowiu, co uzasadnia przyzrianie mu stosownej rekomperisaty na zasadach stusznoéci. Okresiajqc wysokosé zadoééuczynienia Sad I instancji mial na uwadze stopiefi trwaiego uszczerbku na zdrowiu u powoda, krotki pobyt w szpitalu, bez komplikacji w leczeniu, a z drugiej strony doznanie postrzatu w brzuoh, stres z tym zwiazany, przejscie operacji w sytuacji zapaienia otrzewnej, ewentualne nastepstwa w postaci pizepukliny i zrostow. Za odpowiednia w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Sad uznai kwote 12.000 zi zadoééuczynienia. Odsetki zasqdzit od daty doreczenia pozwanemu pozwu. Wobec mozliwosci ujawnienia sie skutkow postrzatu w . przyszioéci, Sad ustaiit odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa za takie skutki. . _ Apelacje obydwu stron oddalii Sad Apeiacyjny w L. wyrokiem zaskarzonym kasaciz4. Sad ten podkreéiit, Ze istota probiernu, majqcego decydujacy wptyw na przypisanie Skarbowi Parfistwa odpowiedzialnoéci na zasadzie art. 417 k.c., czy ewentuatnie art. 419 k.c., iest ocena, czy postepowanie funkcjonariusza Policji miaio charakter bezprawny i czy byto zawinione. Analizujqc okoliczrioéci sprawy Sad Apelacyjny przyjat, ze dziaianie policjanta T. K. miaio ceohy zarowno bezprawnoéci, jak i winy w postaci niedbalstwa, co prowadzi do przypisania pozwanemu odpowiedziainosci za ptzedmiotowy wypadek. Obydwie strony zaskarzyiry kasacjami wyrok Sadu Apelacyjnego. Powod zarzucii naruszenie: 1) art. 445 § 1 k.c. przez przyjecie, Ze "kwota 12.000 ziwyczerpuje zadoséuczynienie powodowi doznana krzywde“, 2) art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. "w skutek nie wyciagniecia Zadnych wtasnych wnioskow i ograniczenie sie do wymienienia (...) zdarzefi w tym m.in.: pobytu powoda w szpitalu, operacji i zwiazanym 2 nia zagrozeniem dla organizmu, a takze stanu psychicznego powoda oraz charakteru odniesionych obrazeri“. _ Przytaczajac wymienione podstawy kasacyjne powod wniost 0 zmiane zaskarzonego wyroku przez zasadzenie dalszej kwoty 13.000 zi z tytuiu zadoééuozynienia za doznana krzywde, ewentualnie o uchylenie wyroku "w zaskarzonej czeéci“ i przekazanie sprawy Sqdowi Apeiacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygniecie o kosztach postepowania kasacyjnego. ' '  Pozwany zarzucii naruszenie: _ ‘ " _ 1) art. 417 § 1 k.c. przez "niewiasciwe zastosowanie oraz jego biedna wykiadnie, w wyniku czego przyjeto, 2e dziaianie funkcjonariusza Poiicji byio zawinione i‘w konsekwencji ustalono na tej podstawie odpowiedziainosé Skarbu System Informacji Prawnej Lex (Lek Omega] 28112014 Stan prawny programu: 2014~0731 __ __ _ _ ____ __ __ _ ||CKN13?'ÜiÜ0-tekst pojazd może pochodzio z przestępstwa. Samochód ten został wprowadzony na polski obszar celny bez uiszczenia opłat przez J.ł(., który jeździł tym pojazdem bez dokumentów. (Samochód został póżniej zatrzymany na poczet należności celnych). Do samochodu podeszło 4 mężczyzn, z ktorych trzech wsiadło do wewnątrz. Policjanci będący w cywilnych ubraniach ruszyli biegiem w kierunku pojazdu, trzymając w jednej ręce legitymacje służbowe, a w drugiej pistolety i krzycząc: "Policjal". Funkcjonariusz T.K. podbiagł doprawych przednich drzwi, gdzie na przednim siedzeniu obok kierowcy siedział powod, trzymający jakiś czarny przedmiot w ręce. Kiedy powod na polecenie funkcjonariusza położył ręce z przodu, T.l<. zauważył, że trzymał on panel od radia. Wobec tego, że powód nie posłuchaj rozkazu wyjścia z samochodu, policjant wyciągnął go, a następnie kazał mu położyć się na ziemi twarzą do dołu, z rozłożonymi rękami, do czego powod zastosował się. T.K. cały czas trzymał przeładowany i odbezpiaczony pistolet. Przyklęknął nad powodem, przygnićtł go kolanem i polecił podać ręce do tyłu, w celu skucia kajdankami. Powod podając ręce uderzył w rękę policjanta, w ktorej trzymał on pistolet, który wówczas wystrzelił. Pocisk ugodził powoda w plecy i wyszedł z drugiej strony. Powód był przytomny i po podniesieniu go, wziął kurtkę i oglądał ranę postrzałową. Następnie został pmewieziony do szpitala. Powod przeszedł operację, w czasie której zszyto mu jelito gruba i wycięto uszkodzony odcinek 10 cm jelita cienkiego. Operacja, trwająca około godziny, wykonywana była w sytuacji zapalenia otrzewnej. Trzeba było przeprowadzić toaletę jamy brzusznej, a następnie leczyc powoda antybiotykami. Powod przebywał w szpitalu do 5 lutego 1998 roku. Rany "wlotowa i wylotowa były niepowikłane. Dolegliwości bólowe były średnie. ingerencja operacyjna może powodowao powstanie zrostow jelitowych i przepukliny. Przy wykonywaniu pracy fizycznej konieczne jest w takiej sytuacji korzystanie ze zwolnienia lekarskiego przez 8 miesięcy od dnia zabiegu. U powoda stwierdzono 10-procentowy trwały uszczerbek na zdrowiu: nie ma obecnie żadnych powikłań. Na przełomie kwietnia i maja 1998 roku powod podjął pracę jako krojczy z wynagrodzeniem S?9 zł brutto. W dniu wypadku nia był zatrudniony. Powód jest bezdzietnym kawalerem, mieszka z matką. W 1994 r. był skazany za nieumyślne paserstwo, w 1999 r. - za spowodowanie debatu na rachunku bankowym. Śledztwo wszczęte w sprawia przekroczenia przez funkcjonariusza policji uprawnień, w trakcie wykonywania przez niego obowiązków służbowych, tj. o przestępstwo z art. 142 ust 1 ustawy z dnia S kwietnia 1990 r. o Policji, zostało prawomocnie umorzone postanowieniem z dnia 30 czerwca 1998 r. wobec niepopełnienia przestępstwa. Analizując przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa w oparciu o art. 41? k.c., Sąd Okręgowy uznał, ze zostały spełnione trzy przesłanki z tego przepisu, mianowicie: postrzelenie powoda nastąpiło przez funkcjonariusza Policji przy wykonywaniu czynności służbowych, powod doznał uszkodzenia ciała, będącego następstwem działania policjanta. Oziałaniom T.l<., w ocenie Sądu Okręgowego, nie można przypisać cech bezprawności. Nie był to bowiem przypadek niaostrożnego obchodzenia się z bronią, ale nieszczęśliwy wypadek nie zawiniony przez policjanta, zatem Skarb Państwa nie ponosi odpowiedziainości na podstawie_ art. 41? k.c. "":~ '_ . . . _ _ __ _ _ _ Natomiast Sąd .Okręgowy"uznał, że"`przyznanie'powodowiz"adośćuczynienia jest zgodne z zasadami współżycia społecznego w oparciu o art. 419 k.c. Sąd wskazał, że powod uczestniczył w zdarzeniu rodzącym zagrożenie dla jego życia i związanym z wielką obawą i bólem, przeszedł operację, odniosł reainą szkodę na zdrowiu, co uzasadnia przyznanie mu stosownej rekompensaty na zasadach słuszności. Określając wysokość zadośćuczynienia Sąd l instancji miał na uwadze stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu u powoda, krotki pobyt w szpitalu, bez komplikacji w leczeniu, a z drugiej strony doznanie postrzału w brzuch, stres z tym związany, przejścia operacji w sytuacji zapalenia otrzewnej, ewentualne następstwa w postaci przepukliny i zrostow. Za odpowiednią w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Sąd uznał kwotę 12.000 zł zadośouczynienia. Odsetki zasądził od daty doręczenia pozwanemu pozwu. Wobec możliwości ujawniania się skutków postrzału w przyszłości, Sąd ustalił odpowiedzialność Skarbu Państwa za takie skutki. _ _ Apelacja obydwu stron oddalił Sąd Apaiacyjny w Ł. wyrokiem zaskarżonym kasacją. Sąd ten podkreślił, że istotą problemu, mającego decydujący wpływ na przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności na zasadzie art. 41? k.c., czy ewentualnie art. 419 k.c., jest ocena, czy postępowaniefunkcjonariusza Policji miało charakter bazprawny i czy było zawinione. Analizując okoliczności sprawy Sąd Apelacyjny przyjął, że działania policjanta T. K. miało cechy zarówno bazprawności, jak i winy w postaci niedbalstwa, co prowadzi do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za przedmiotowy wypadek. Obydwie strony zaskarżyły kasacjami wyrok Sądu Apelacyjnego. Powod zarzucił naruszenie: 1) art. 445 § 1 k.c. przez przyjęcie, że "kwota 12.000 złwyczerpuja zadośćuczynienie powodowi doznaną krzywdę", 2) art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. "w skutek nie wyciągnięcie żadnych własnych wniosków i ograniczenie się do wymienienia (...) zdarzeń w tym m.in.: pobytu powoda w szpitalu, operacji i związanym z nią zagrożeniem dla organizmu, a także stanu psychicznego powoda oraz charakteru odniesionych obrażeń". _ Przytaczając wymienione podstawy kasacyjne powod wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenia dalszej kwoty 13.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ewentualnie o uchylenie wyroku “w zaskarżonej części" i przekazanie sprawy' Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. " ' - _Pozwany zarzucił naruszenie: _ ' " _ 1) art. 41? § 1 k.c. przez "niewłaściwe zastosowanie oraz jego błędną wykładnię, w wyniku czego przyjęto, że działanie funkcjonariusza Policji było zawinione i:w konsekwencji ustalono na tej podstawie odpowiedzialność Skarbu System Informacji Prawnej Lek (Lek Omega) 2812014 Stan prawny programu: 2014~0?¬31 --- STRONA 3 --- ___ _ _ _ _ II CKN 1370100 — tekst Pafistwa (...}", 2) "art. 328 § 1 k.p.c." przez "pominiecie i nie ustosunkowanie sie do dowodu z zeznafi swiadka Grzegorza B., co mogio mien‘: istotny wpiyw na wynik sprawy (...)". Wskazujac na pzzytoczone podstawy kasacyjne, pozwany wniost "0 zmiane wyroku w caiosci i oddalenie powodztwa“ oraz zasadzenie na jego rzecz od powoda kosztow procesu, ewentualnie  o uchyienie zaskarzonego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi Apelacyjnemu w L. do ponownego rozpoznania i rozstrzygniecia o kosztach postepowania kasacyjnego. Uzasadnienie prawns   Sad Najwyzszy zwazyt, co nastepuje: . _ 1. Nie sa zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego wysuniete zarowno przez powoda, jak i przez pozwanego. Wbrew twierdzeniu powoda Sad Apeiacyjny nie naruszyi art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. w sposob opisany w podstawie kasacyjnej. Przyjat bowiem za wtasne szczegotowe ustaienia Sadu Okregowego dotyczace skutkow wypadku 1 oceniajac je przyznai powodowi zadoééuczynienie pieniezne za doznana krzywde w kwocie, ktora  jego zdaniem  byia odpowiednia w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Okolicznosé zas, czy taka "odpowiedniosé" istotnie zachodzipto kwestia prawidiowosoi wyktadni art. 445 § 1 k.c.. 0 czym ni2ej. Gdy idzie o zarzut pozwanego naruszenia art. 328 k.p.c., to w istocie odnosi sie on do § 2 tego przepisu. a nie do § 1, jak myinie napisano w kasacji. Zarzut ten dotyczy pominiecia i nieustosunkowania sie w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku do dowodu z zeznart swiadka Grzegorza B. istotnie, w uzasadnieniu wyroku Sadu Apelacyjnego  tak samo, jak w uzasadnieniu wyroku Sadu Okregowego  brak jest ustosunkowania sie do tego dowodu. Trzeba jednak zauwazyé. ze sam pozwany w swojej apelacji nie zwracat na to uwagi. Uchybienie to nie ma jednak dta wyniku sprawy istotnego znaczenia, gdy weimie sis pod uwage tress zeznari tego swiadka (k. 79v). 3. Nie jest zasadny zarzut pozwanego naruszenia art. 417 k.c. Sad Apelacyjny przyjat trafnie, 2e pojecie bezprawnosci ujmowane jest szeroko, zarowno w doktrynie, jak i w orzecznictwie. Przyjmuje sie bowiem, ze zachowanie sie funkcjonariusza pafistwowego jest bezprawne, jezeii pozostaje w sprzeoznosci z obowiazujacym porzadkiem prawnym, przez ktory nalezy rozumieé nie tylko obowiazujace ustawodawstwo, ale rowniez przyjete ogolnie w spoteczefistwie zasady wspoizycia spoiecznego. Jest jeszoze jeden aspekt bezprawnosci w odniesieniu do dziatafi podjetych przez wysoko wyspecjaiizowane jednostki, takie jak Poiicja, wyposazone w szereg uprawnien, ktorych realizacja, czesto prowadzaca do naruszenia cudzego dobra osobistego, ma za nadrzedny cel ochrone porzadku prawnego. Jednostki takie nalezy traktowaé jak profesjonalistow. wobec ktoiych trzeba stawiaé wysokie wymagania co" do .fachowos'ci, "stara"nno's'ci' przy"'wykonywaniu poszczegoinych zadafi, a z drugiej strony wobec dysponowania drastycznymi, niebezpieoznymi srodkami  do zachowania daleko idacej ostroznosci w posiugiwaniu sie nimi, wyrazajajcej sie miedzy innymi w stosowaniu zasady proporcjonalnosoi, tj. uzywania odpowiednich srodkow i w sposob wspoimierny, potrzebnydo osiagniecia celu. Zasada ta znajduje rowniez wyraz w przepisie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Polioji (Dz. U. Nr 30, _poz. 179 ze zm.), ktow stanowi, 2e uzycie broni palnej powinno nastepowaé w sposob wyrzajdzajacy mozliwie najmniejsza szkode osobie, przeciwko ktorej uzytobroni i nie moze zmierzaé do pozbawienia jej Zycia, a takze narazaé na niebezpieczefistwo utraty zycia Iub zdrowia inriych osob. Uzycie broni palriej jako najniebezpieczniejszego srodka przymusu obwarowane jest szeregiem warunkow okreslonych w powotanej ustawie o Policji, a takze w rozporzadzeniu Rady Ministrow z dnia 21 maja 1996 r. w sprawie szczegoiowyoh warunkow 1 sposobu postepowania przy uzyciu broni painej przez policjantow (Dz. U. Nr 63, poz. 298 ). Przepisy te dotycza sytuacji "uzycia broni" zdefiniowanego jako oddanie strzaiu w kierunku osoby w osiu jej obezwtadnienia. Zastosowanie tego srodka traktuje sie jako ostatecznosé, kiedy inne srodki przymusu bezposredniego  uzyte tylko w razie niepodporzadkowania sie poieoeniom organow Policji tub jej funkcjonariuszy  okazaly sis niewystarczajace Iub ich uzycie ze wzgledu na okolicznosci danego zdarzenia nie jest mozliwe. Artykut 17 ust. 1 ustawy o Poiicji Wymienia enumeratywnie sytuacje, w ktorych policjant ma prawo uzycia broni, a dotycza one tyiko wyjatkowo niebezpiecznych okoiicznosci, kiedy istnieje zagrozenie zdrowia Iub zycia funkcjonariusza, innych iudzi, kiedy inna osoba posiuguje sie bronia, kiedy chodzi o odparcie zamachu na obiekty i urzadzenia wazne dla’ parfistwa Iub mienie, ale tylko gdy zamach stwarza jednoczesnie zagrozenie dia zycia, zdrowia tlub wolnosci cztowieka, a takze w sytuacji gdy chodzi o ujecie osoby podejrzanej o popeinienie pizestepstwa, ale tyiko w scisle okreslonych okolicznosciach. Poza reguiacja ustawowa pozostaje samo posiugiwanie sie bronia, bez oddawania strzaiu, a polegajace na trzymaniu w rece broni przygotowanej do strzaiu. Natezy jednak wnioskowaé, Ze w takiej sytuacji posiugiwanie sie bronia  rozumiane jak wskazano  jest mozliwe tylko w okolicznosciach wymienionych w art. 17 ust 1 ustawy o Policji, w ktowch ostatecznie moze dojsé do uzycia broni, czyli oddania strzaiu. Trafnie przyjat Sad Apelaoyjny, 2e niezaleznie odkoniecznosci przestrzegania przez funkcjonariuszy Poiicji zasad nie tylko uzycia, ale i posiugiwania sie bronia w sytuacjach wskazanych w ustawie o Poiicji, obowiazuja ich powszechne reguiy dotyczace korzystania z niebezpiecznego narzedzia. jakim jest pistolet, a dotyczace wyjatkowo ostroznego, rozwaznego, przemyélanego, przewidujajcego postepowania. Te wymogi tym bardziej itym staranniej powiriny bye przestrzegane przez poiicjantow, ktorych nalezy traktowao jako Profesjonaiistow przeszkoionych w zakresie posiugiwania sie bronia ijej uzycia, majacych doswiadczenie w" tym zakresie i posiadajacych tym samym wieksza wiedze i moziiwoso pizewidywania skutkow niewiasciwego korzystania z broni. istotne jest przy tym nie tylko scisie trzymanie sie instrukcji przekazywanych w ramach szkolerfi, ale postepowanie zgodnie z zasadami zdrowego rozsadku, stosownie do okolicznosoi, z wyobrazeniem o System lnformacji Prawnej Lex (Lax Omega) 2872014 Stan prawny programu: 20140731 __ _ || CKM 137Ür'ÜÜ - tekst Państwa (...)", 2) "art 328 § 1 k.p.c." przez "pominięcie i nie ustosunkowanie się do dowodu z zeznań świadka Grzegorza B., co mogło mieo istotny wpływ na wynik sprawy (...)". Wskazując na przytoczone podstawy kasacyjne, pozwany wniósł "o zmianę wyroku w całości i oddalenie powództwa" oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie prawne - Sąd Najwyższy zważył, co następuje: . _ 1. Nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego wysunięte zarowno przez powoda, jak i przez pozwanego. Wbrew twierdzeniu powoda Sąd Apeiacyjny nie naruszył art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. w sposob opisany w podstawie kasacyjnej. Ptzyjął bowiem za własne szczegołowe ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące skutków wypad ku i oceniając je przyznał powodowi zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w kwocie, która -jego zdaniem - była odpowiednia w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Okolicznośo zaś, czy taka "odpowiedniość" istotnie zachodzi, ~-jo kwestia prawidłowości wykładni art. 445 § 1 k.c., o czym niżej. Gdy idzie o zarzut pozwanego naruszenia art. 328 k.p.c., to w istocie odnosi się on do § 2 tego przepisu, a nie do § 1, jak mylnie napisano w kasacji. Zarzut ten dotyczy pominięcie i nieustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku do .dowodu z zeznań świadka Grzegorza B. istotnie, w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego - tak samo, jak w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego - brak jest ustosunkowania się do tego dowodu. Trzeba jednak zauważyo, ze sam pozwany w swojej apelacji nie zwracał na to uwagi. Uchybienie to nie ma jednak dla wyniku sprawy istotnego znaczenia, gdy weżmie się pod uwagę treśo zeznań tego świadka (k. 'i"9y). 3. Nie jest zasadny zarzut pozwanego naruszenia art. 41? k.c. Sąd Apelacyjny przyjął trafnie, że pojęcie bezprawności ujmowane jest szeroko, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie. Przyjmuje się bowiem, że zachowanie się funkcjonariusza państwowego jest bezprawne, jeżeli pozostaje w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, przez który należy rozumieć nie tylko obowiązujące ustawodawstwo, ale rowniez przyjęte ogólnie w społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Jest jeszcze jeden aspekt bezprawności w odniesieniu do działań podjętych przez wysoko wyspecjalizowane jednostki, takie jak Policja, wyposażone w szereg uprawnień, których realizacja, często prowadząca do naruszenia cudzego dobra osobistego, ma za nadrzędny cel ochronę porządku prawnego. Jednostki takie nalezy traktować jak profesjonalistów, wobec których trzeba stawiać wysokie wymagania co' do .tacho'woś"ci, stara'nno'ś'ci' przy"'wykonywaniu 'poszczegolnych zadań, a z drugiej strony wobec dysponowania drastycznymi, niebezpiecznymi środkami - do zachowania daleko idącej ostrożności w posługiwaniu się nimi, wyrażające] się między innymi w stosowaniu zasady proporcjonalności, tj. używania odpowiednich srodków i w sposób współmierny, potrzebny .do osiągnięcia celu. Zasada ta znajduje rownież wyraz w przepisie art. 1? ust. 3 ustawy z dnia 8 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, _poz. 1?9 ze zm.), który stanowi, że użycie broni palnej powinno następowao w sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę osobie, przeciwko ktorej użytobroni i nie może zmierzao do pozbawienia jej życia, a także narażao na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia innych osób. Użycie broni palnej jako najniebezpieczniejszego środka przymusu obwarowane jest szeregiem warunków określonych w powołanej ustawie o Policji, a także w rozporządzeniu Rady lylinistrow z dnia 21 maja 1998 r. w sprawie szczegółowych warunkow i sposobu postępowania przy użyciu broni palnej przez policjantów (Dz. U. Nr 83, poz. 298 ). Przepisy te dotyczą sytuacji "użycia broni" zdeflniowanego jako oddanie strzału w kierunku osoby w celu jej obezwładnienia. Zastosowanie tego środka traktuje się jako ostatecznoso, kiedy inne środki przymusu bezpośredniego -› użyte tylko w razie niepodporządkowania się poleceniem organów Policji lub jej funkcjonariuszy - okazały się niewystarczające lub ich użycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia niejest możliwe. Artykuł 1? ust. 1 ustawy o Policji wymienia enumeratywnie sytuacje, w których policjant ma prawo użycia broni, a dotyczą one tylko wyjątkowo niebezpiecznych okoliczności, kiedy istnieje zagrożenie zdrowia lub życia funkcjonariusza, innych ludzi, kiedy inna osoba posługuje się bronią, kiedy chodzi o odparcie zamachu na obiekty i urządzenia ważne dla" państwa lub mienie, ale tylko gdy zamach stwarza jednocześnie zagrożenie dla zycia, zdrowia .lub wolności człowieka, a także w sytuacji gdy chodzi o ujęcie osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, ale tylko w ściśle określonych okolicznościach. Poza regulacją ustawową pozostaje samo posługiwanie się bronią, bez oddawania strzału, a polegające na trzymaniu w ręce broni przygotowanej do strzału. Należy jednak wnioskować, że w takiej sytuacji posługiwanie się bronią - rozumiane jak wskazano -jest możliwe tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust 1 ustawy c Policji, w ktorych ostatecznie może dojść do użycia broni, czyli oddania strzału. Trafnle przyjął Sąd Apelacyjny, że niezależnie odkonieczności przestrzegania przez funkcjonariuszy Policji zasad nie tylko użycia, ale i posługiwania się bronią w sytuacjach wskazanych w ustawie o Policji, obowiązują ich powszechne reguły dotyczące korzystania z niebezpiecznego narzędzia, jakim jest pistolet, a dotyczące wyjątkowo ostrożnego, rozważnego, przemyślanego, przewidującego postępowania. Te wymogi tym bardziej itym staranniej powinny być przestrzegane przez policjantów, ktorych należy traktować jako profesjonalistów przeszkolonych w zakresie posługiwania się bronią ijej użycia, mających doświadczenie wtym zakresie i posiadających tym samym większą wiedzę i mozliwość przewidywania skutkow niewłaściwego korzystania z broni. istotne jest przy tym nie tylko ścisłe trzymanie się instrukcji przekazywanych w ramach szkoleń, ale postępowanie zgodnie z zasadami zdrowego rozsądku, stosownie do okoliczności, z wyobrażeniem o ' ¬. System Informacji Prawnej Lek (Lek Omega) 28_r2014 Stan prawny programu: 2014-0?-31 --- STRONA 4 --- 1 W W 1| cm 1370100 1.tekst mozliwyoh skutkach swoich dziatari, odpowiednio w poszczegolnych ich etapach. Funkcjonarlusz T.K., z ktorego broni nastapilo zranienie powoda, nie przestrzegalwszystkich tych zasad. W niniejszej sprawie za uzasadnione mozna uznaé posluzenie sie przez policjantow bronia gotowa do strzalu, tj. przetadowana i odbezpieczona w pierwszej fazie interwencji, kiedy do samochodu, co do ktorego istnialo podejrzenie, ze pochodzi z przestepstwa, zblizylo sis czterech mezczyzn, ktorzy mogli bye rowniez uzbrojeni. Powstala zatem sytuacja okreslona w art. 17 ust 1 pkt 5 ustawy o Policji, tj. potrzeba dzialania w celu odparcia zamachu na mienie, stwarzajacego jednoczesnie bezpoérednie zagroienie dla zycia, zdrowia Iub wolnosci czlowieka. C0 prawda sytuaoja ta nie byta jednoznacznie oceniona przez wszystkich interweniujacych poliojantow, skoro czesé z nich, jak T.G., S.B., M.M., nie mieli przeiadowanej albo odioezpieczonej broni. Niemniej mozna przyjaé, Ze T.K. nadal dzialal prawidlowo, trzymajao brofr gotowa do strzatu, kiedy widzial w reku powoda nieokreslony ozarny przedmiot, ktory mogt sie okazaé np. pistoletern. Natomiast kiedy policjant ten zorientowal sie, ze powod trzymat w reku jedynie panel od radia, kiedy juz po wyciagnieoiu powoda z samochodu, powod  zgodnie z poleceniem  poiozyl sie twarza do ziemi i z wyciagnietymi rekami, a T.K. ograniczyl mozliwosé jego ruchow, klekajac mu na plecach  ustaly podstawy do postugiwania sie bronia przez policjanta, tym bardziej ze kazdym z pozostaiych mezczyzn zajal sie inny policjant. Powod podporzadkowal sie bowiem ostatecznie poleceniu poiozenia sie na ziemi. Nie byio wiec nawet potrzeby zastosowania srodkow przymusu bezpoéredniego na zasadzie art. 16 ust 1 ustawy o Poiicji, a takze nie bylo priestanek, aby przypuszozaé, ze powod lezac na brzuchu i z wyciagnietymi rekami stwarza bezposrednie zagrozenie dla zycia, zdrowia Iub wolnosci innego czlowieka, co uzasadniaioby uzycie Iub posluzenie sie bronia w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt. 5 ustawy o Policji. j Trafnie zatem Sad Apelacyjny uznal, ze od momentu polozenia sie powoda na ziemi, poslugiwanie sie przez funkojonariusza T.K. przetadowana i odbezpieczona bronia nie miesciio sie w ramach porzadku prawnego zakreslonego miedzy innymi przepisami ustawy o Policji. Niezaleznie od tego funkcjonariusz ten nie zachowal powszechnie przyjetyoh zasad ostroznego, rozwaznego, przewidujacego obchodzenia sie z bronia. Kiedy polecii powodowi. znajdujacemu sie w niewygodnej pozycji, podanie rak do tytu, trzymajac w niedaiekiej odleglosci od jego ciaia Iub nawet nad oiaiern odbezpieczony pistoiet, mogl i powinien byt przewidzieé, Ze powod wykona poiecenie badi niedbale, badi nonszalancko, badi jedynie nieostroznie i nawet przypadkiem uderzy w jego reke  co w efekcie mialo miejsce  wywolujac wystrzal pistoietu. To nie powod  obezwiadniony i pozbawiony mozliwosci obserwacji, powinien przewidjrwaé, ze policjant trzyma nad nim pistolet gotowy dostrzaiu, lecz funkcjonariusz wyszkolony fizycznie, teoretycznie, majacy w tym momencie przewage nad powodem, po zminimaiizowaniu niebezpieczenstwa ze strony lezacego cztowieka, powinien przewidzieé, Ze wystarczy jeden nieostrozny ruch, albo powoda, also nawet sarnego policjanta, manewrujacego druga reka przy kajdankach, w niewygodnej kleozacej p__ozy_oji, aby pistolet wystrzelil. Brak takiego podstawowego przewidywarria skutkuje przypisanie funk'cj'onariuszowi 'winy'nieum'y'slnej w postaoi niedbalstwa. Outym, zeto T.K. przekroczyi pewne zasady ostroznego obchodzenia sie z bronia, éwiadczy chociazby postepowanie pozostalyoh funkcjonariuszy, z ktorych niektérzy nawet nie uznali 'za potrzebne przeladowanie broni. Nawet jeéli T.K. ocenit sytuacje jako powazniejsza, powinien zabezpieozyé odbezpieczona wczesniej bron, wykonujac czynnosci nad lezacym powodem. W sytuacji niespodziewanego zagrozenia odbezpieozenie pistoletu moze bye dokonane  wedlug zeznan innych funkojonariuszy  jednym ruchem reki i wobec braku mozliwosci szybkiego dzialania ze strony powoda, bytoby to mozliwe do wykonania w odpowiednim dla skutecznosci czasie. Z przedstawionych rozwazafi wynika, Ze Sad Apelaoyjny przyjat trafnie, i2 dzialanie funkcjonariusza policji T.K. nalezalo uznao za zawinione, a tym samym przyjaé, ze zostaiy speinione wszystkie przeslanki z art. 417_ k.c. uzasadniajace odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa na podstawie tego przepisu. Uznaniu winy funkcjonariusza nie stoi na przeszkodzie umorzenie postepowania w sprawie przekroczenia uprawnierfi przez funkcjonariuszy Policji i nieumyslnego spowodowania choroby. gdyz zgodnie z art. 11 k.p.0. tyiko ustalenia prawomocnego wyroku skazujacego wydanego w postepowaniu karnym wiaza sad cywilny co do popeinienia przestepstwa. Zasadny jest w czesci zarzut powoda naruszenia art. 445 § 1 k.c. przez zasadzenie zadoséuczynienia pienieznego jedynie w kwocie 12.000 zi. W ocenie Sadu Najwyzszego, przy uwzglednieniu  opisanych wyzej szczegolowo ustalen przyjetych za podstawe rozstrzygniecia  obrazen odniesionych przez powoda i ich skutkow oraz cierpien z nimi zwiazanyoh, odpowiednia w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. kwota zadoséuczynienia jest 20.000 zi. Dlatego w tym przedmiocie oraz w zakresie kosztow procesu podlega zmianie zaskarzony wyrok. Z powyzszych przyczyn izasad Sad Najwyzszy orzektjakw sentencji wyroku (art. 39312 i 39315 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i108§1k.p.c.wzw.zart.393191391k.p.c.). . System lnformacji Prawnej Lex (Lek Omega) 2872014 Stan prawny programuz 20140731 _ _ _ il CKN 13?Ü."ÜÜ_ş¿_teks_t możliwych skutkach swoich działań, odpowiednio w poszczególnych ich etapach. Funkcjonariusz T.K., z którego broni nastąpiło zranienie powoda, nie przestrzegał _wszystkich tych zasad. W niniejszej sprawie za uzasadnione można uznać posłużenie się przez policjantów bronią gotową do strzału, tj. przeladowaną i odbezpieczoną w pierwszej fazie interwencji, kiedy do samochodu, co do którego istniało podejrzenie, że pochodzi z przestępstwa, zbliżyło się czterech mężczyzn, którzy mogli być również uzbrojeni. Powstała zatem sytuacja określona w art. 17 ust 1 pkt 5 ustawy' o Policji, tj. potrzeba działania w celu odparcia zamachu na mienie, stwarzającego jednocześnie bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub wolności człowieka. Co prawda sytuacja ta nie była jednoznacznie oceniona przez wszystkich interweniujących policjantów, skoro część z nich, jak T.G., SB., lyl.l`y1., nie mieli przeładowanej albo odbezpieczonej broni. Niemniej można przyjąć, że T.K. nadal działał prawidłowo, trzymając broń gotową do strzału, kiedy widział w ręku powoda nieokreślony czarny przedmiot, który mógł się okazać np. pistoletem. Natomiast kiedy policjant ten zorientował się, że powód trzymał w ręku jedynie panel od radia, kiedy już po wyciągnięciu powoda z samochodu, powód - zgodnie z poleceniem - położył się twarzą do ziemi i z wyciągniętymi rękami, a T.K. ograniczył możliwośo jego ruchów, klękając mu na plecach - ustały podstawy do posługiwania się bronią przez policjanta, tym bardziej że każdym z pozostałych mężczyzn zajął się inny policjant. Powód podporządkował się bowiem ostatecznie poleceniu położenia się na ziemi. Nie było więc nawet potrzeby zastosowania środków przymusu bezpośredniego na zasadzie art. 18 ust 1 ustawy o Policji, a także nie było przesłanek, aby przypuszczać, że powód leżąc na brzuchu i z wyciągniętymi rękami stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub wolności innego człowieka, co uzasadniałoby użycie lub posłużenie się bronią w oparciu o art. 1? ust. 1 pkt. 5 ustawy o Policji. _ Trafnle zatem Sąd Apelacyjny uznał, że od momentu położenia się powoda na ziemi, posługiwanie się przez funkcjonariusza T.K. przeładowaną i odbezpieczoną bronią nie mieściło się w ramach porządku prawnego zakreślonego między innymi przepisami ustawy' o Policji. Niezależnie od tego funkcjonariusz ten nie zachował powszechnie przyjętych zasad ostrożnego, rozważnego, przewidującego obchodzenia się z bronią. Kiedy polecił powodowi, znajdującemu się w niewygodnej pozycji, podanie rąk do tyłu, trzymając w niedalekiej odległości od jego ciała lub nawet nad ciałem odbezpieczony pistolet, mógł i powinien byl przewidzieć, ze powod wykona polecenie bądż niedbale, bądż nonszalancko, bądż jedynie nieostrożnie i nawet przypadkiem uderzy w jego rękę - co w efekcie miało miejsce - wywołując wystrzał pistoletu. To nie powód - obezwładniony i pozbawiony możliwości obserwacji, powinien przewidywać, że policjant trzyma nad nim pistolet gotowy dostrzału, lecz funkcjonariusz wyszkolony fizycznie, teoretycznie, mający w tym momencie przewagę nad powodem, po zminimalizowaniu niebezpieczeństwa ze strony leżącego człowieka, powinien przewidzieć, że wystarczy jeden nieostrożny ruch, albo powoda, all:-to nawet samego policjanta, manewrującego drugą ręką przy kajdankach, w niewygodnej klęczącej pozycji, aby pistolet wystrzęlił. Brak takiego podstawowego przewidywania skutkuje przypisania funkcjonariuszowi 'winy`nie"umyślnej w postaci niedbalstwa. O""tyrn, żeto T.K. przekroczył pewne zasady ostrożnego obchodzenia się z bronią, świadczy chociażby postępowanie pozostałych funkcjonariuszy, z których niektórzy nawet nie uznali 'za potrzebne przeładowanie broni. Nawet jeśli T.K. ocenił sytuację jako poważnlejszą, powinien zabezpieczyó odbezpieczoną wcześniej broń, wykonując czynności nad leżącym powodem. W sytuacji niespodziewanego zagrożenia odbezpieczenie pistoletu może byo dokonane - według zeznań innych funkcjonariuszy -jednym ruchem ręki i wobec braku możliwości szybkiego działania ze strony powoda, byłoby to możliwe do wykonania w odpowiednim dla skuteczności czasie. Z przedstawionych rozważań wynika, że Sąd Apelacyjny przyjął trafnie, iż działanie funkcjonariusza policji T.K. należało uznać za zawinione, a tym samym przyjąć, że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 41T"_ k.c. uzasadniające odpowiedzialnosc Skarbu Państwa na podstawie tego przepisu. Uznaniu winy funkcjonariusza nie stoi na przeszkodzie umorzenie postępowania w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji i nieumyślnego spowodowania choroby, gdyż zgodnie z art. 11 k.p.c. tylko ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym wiążą sąd cywilny co do popełnienia przestępstwa. Zasadny jest w części zarzut powoda naruszenia art-. 445 § 1 k.c. przez zasądzenie zadośouczynienia pieniężnego jedynie w kwocie 12.000 zl. W ocenie Sądu Najwyższego, przy uwzględnieniu - opisanych wyżej szczegółowo ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia - obrażeń odniesionych przez powoda i ich skutków oraz cierpień z nimi związanych, odpowiednią w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. kwotą zadośćuczynienia jest 20.000 zł. Dlatego w tym przedmiocie oraz w zakresie kosztów procesu podlega zmianie zaskarżony wyrok. Z powyższych przyczyn izasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku (art. 39312 i 39315 k.p.c. oraz art. 98 § 1 r rss § 1 k.p.c. w zw. z str. 398191 ser k.p.c.). _ "System informacji Prawnej Lek (Lek Omega) 28i2014 Stan prawny programu: 2014-0?-31 | | .-