Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt _VI AC2: 1350/11 vi‘ A . W Y R O K ‘ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ < 4 Dnia 17 kwietnia 2012 r. Sqd Apelabyj ny W Warszawie VI Wydzial Cywilny W skladzie: Przewodniczqcy — Sgdzia SA — Ryszard Sarnowicz _ Sqdzia SA — Marek Podogrodzki . ‘ Sgdzia SA — Maciej Kdwalski (spr.) Protokolant — sekr. sqdowy Ewelina Murawska p0 rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. W Wafszgwie .na rozprawie sprawy z powédzfwa E. B. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Areszt ' Sledczy (...) W W. 0 zapiatge na skufek apelacji pozwaliego _ od wyroku Sqdu Okreggowego W Warszawie z dnia 5 wrzeénia 2011 r. sygn. akt III C 762/10 oddala apelacjg. M L Uiygrraiem % Id 8?1 I7 ‘“'1/L%‘OH MSIC Wyr. 4 Wyrok Sqdu odwolawczcgo Sygn. akt _VI ACa 1350/11 vi* V _ W Y R O K " W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ r 4 Dnia 17 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący - Sędzia SA - Ryszard Sarnowicz _ Sędzia SA - Marek Podogrodzki . ` Sędzia SA - Maciej Kowalski (spr.) Protokolant - sekr. sądowy Ewelina Murawska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. W Warszawie .na rozprawie sprawy z powództwa E. B. - przeciwko Skarbowi Państwa - Areszt ' Śledczy (...) W W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego _ od wyroku Sądu Okręgowego W Warszawie z dnia 5 września 2011 r. sygn. akt III C 762/10 oddala apelację. W L slygrzaiem p 'wl Ś T. ,Í-7 "ŠVLĘOR MSIC Wyr. 4 Wyrok Sądu odwoławczego
--- STRONA 2 ---
2 UZASADNIENIE Powéd E. B. d0maga1 six; zasqdzenia 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Dyrektora Aresztu Sledczego (. . .) kwoty 76.000 Z1 z tytuiu odszkodowania za naruszenie débr osobistych otaz zaszgdzenia 0d pozwanego na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka W W. kwoty 30.000 ‘ziotych. Wskazywal, i2 przebywal w Areszcie Sledczym (. . W przeludnionych celach W ,,Warunkach niegodnych”, co narazflo go na utratq zdrowia i naruszyio godnoéé osobistzg z uwagi na brak intymnoéci i prywatnoéci. Podniési tez, it jako osoba dotkniegta kalectwem — brak nég, nie miai zap.eWr_1i0nych Wiaéciwych Warunkéw odbywania kary W tej jednostce. Pozwany Skarb Pafistwa wnosfl 0 oddalenie powédztwa. Nie kwestionowai, i2 mog10 dojéé do osadzenia powoda W pfzeludnionych celach. Odpowiedzialnoéé wynikajqca 2 art. 24 § 1 k.c. oparta jest jednak na bezprawnoéci dzialania. Dyrektor podlegiej pozwanemu jednostki Wskazanej W pozwie zawiadamia1 kazdorazowo sqdziego penitencjarnego 0 sytuacjach, gdy liczba. osadzonych przekroczyha norms; i 0 zastosowaniu art. 248 k.k.w. Zaprzeczyh aby W Areszcie Sledczym (. . .) panowaly Warunki opisane przez powoda W pozwie. Sa,d OkrQg0Wy ustalil, Ze powéd E. B, przebywafl W Areszcie S1edczym(...) W okresie od 7 marca 2009 r. do 14 maja 2010 r. W celach, W ktérych przebywai, W wyzej wskazanym okresie powierzchnia’ przypadaj qca na jednq osobq niej ednokrotnie w'ynosi1a mniej niz 3 n12. Powéd jest osoba, niepefinosprawnq — nie ma nég. Z tegopowodu zglaszai zapotrzebowanie na dofinansowanie protez, co skutkowalo zakupem W dniu 8.04.2010 r. z funduszu Aresztu Sledczego ip1‘Z_€k8._Z&11116lT1 powodowi dwéch protez uda prawego i podudzia lewego. 2 UZASADNIENIE Powód E. B. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego (. . .) kwoty 76.000 zł z tytułu odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka W W. kwoty 30.000 złotych. Wskazywał, iż przebywał w Areszcie Śledczym (_ _ w przeludnionych celach W „warunkach niegodnych”, co naraziło go na utratę zdrowia i naruszyło godność osobistą z uwagi na brak intymności i prywatności. Podniósł tez, iz jako osoba dotknięta kalectwem - brak nóg, nie miał zapewnionych właściwych warunków odbywania kary w tej jednostce. - Pozwany Skarb Państwa wnosił o oddalenie powództwa. Nie kwestionował, iz mogło dojść do osadzenia powoda w przeludnionych celach. Odpowiedzialność wynikająca z art. 24 § 1 k.c. oparta jest jednak na bezprawności działania. Dyrektor podległej pozwanemu jednostki wskazanej W pozwie zawiadamiał każdorazowo sędziego penitencjarnego o sytuacjach, gdy liczba osadzonych przekroczyła normę i o zastosowaniu art. 248 k.k.w. Zaprzeczył, aby W Areszcie Śledczym (. . .) panowały warunki opisane przez powoda w pozwie. Sąd Okręgowy ustalił, że powód E. B. przebywał w Areszcie Śledczym (. . .) W okresie od 7 marca 2009 r. do 14 maja 2010 r. W celach, w których przebywał, w wyzej wskazanym okresie powierzchnia, przypadaj ąca na jedną osobę niejednokrotnie wynosiła mniej niz 3 m2. Powód jest osoba niepełnosprawną - nie ma nóg. Z tegopowodu zgłaszał zapotrzebowanie na dofinansowanie protez, co skutkowało zakupem w dniu 8.04.2010 r. z funduszu Aresztu Sledczego i przekazaniem powodowi dwóch protez - uda prawego i podudzia lewego.
--- STRONA 3 ---
3 Roszczenie powoda Sad Okregowy co do zasady uznal za sluszne W éwietle art. 24 k.o. i 448 k.c. W oeenie Sadu, twierdzenia powocla, co do zlych Warunkéw odbywania kary, 2 uwagi na zly stan teehniozny pomieszczefi nie znajduja Wprawdzie potwierdzenia W materiale dowodowym sprawy. Cele, W ktorych zostal osadzony powod nie spelnialy jednakze Wymogu zapewnienia powierzchni min. 3 m2 na osobe. W ten sposob nie zostal zachowany wymég zapewnienia przez Pafistwo godziwjlch Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci, co jest jednym podstawowych kanonow nowozytnego pafistwa prawa. Powod jest osoba niepelnosprawna — przeszedl W 1996 r. amputacje neg, a Wiekszoéé eel, W ktorych byl osadzony byla przeludniona i Zadna nie byla przystosowana dla osob niepelnosprawnych, co stwarzalo "dyskomfort W oodziennym funkejonowaniu. Powyzsze Wskazuje na bezprawne dzialanie jednostki organizacyjnej pozwanego. Zgodnie z obowiazujacym W czasie osadzenia powoda art. 248 1<.k.W., dyrektor Aresztu Sledczego mogl skorzystaé 2 przewidzianej W nim regulacji, ale Wymagalo to _stwierdz'enia zaistnienia ,,szczegolnie uzasadnionego Wypadku”. D0 jego stwierdzenia nie Wystarcza ogélnikowe powolanie sie na istniejacy W krajuv stan przeludnienia zakladéW karnyeh. Warunki W jednostkach penitencjarnych, W ktoryeh przebywal powod, Wielokrotnie jako reeydywista, skazany n1. innymi za kradzieze i probe gwaltu, byly mu znane i obecne poczucie pokrzywdzenia zwiazanego z warunkami odbywania kary nie jest znaczne. Rozrniar cierpiefi Wiazal sie przede Wszystkim z niedostosowaniem celi do potrzeb osoby niepelnosprawnej, W tym wynikal . z koniecznoéci korzystania z Wezla sanitamego nieprzystosowanego dla takiej osoby. Pfzeludliienie celi potegowalo przy tym mozliwoéé konfliktow. Sytuaoje te éwiadcza 0 3 Roszczenie powoda Sąd Okręgowy co do zasady uznał za słuszne W świetle art. 24 k.c. i 448 k.c. W ocenie Sądu, twierdzenia powoda, co do złych warunków odbywania kary, z uwagi na zły stan techniczny pomieszczeń nie znajdują wprawdzie potwierdzenia W materiale dowodowym sprawy. Cele, W których został osadzony powód nie spełniały jednakże wymogu zapewnienia powierzchni min. 3 mz na osobę. W ten sposób nie został zachowany wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, co jest jednym podstawowych kanonów nowożytnego państwa prawa. Powód jest osobą niepełnosprawną, - przeszedł W 1996 r. amputację nóg, a większość cel, W których był osadzony była przeludniona i żadna nie była przystosowana dla osób niepełnosprawnych, co stwarzało 'dyskomfort w codziennym funkcjonowaniu. Powyższe wskazuje na bezprawne działanie jednostki organizacyjnej pozwanego. - - Zgodnie z obowiązującym W czasie osadzenia powoda art. 248 k.k.w., dyrektor Aresztu Śledczego mógł skorzystać z przewidzianej W nim regulacji, ale wymagało to _stwierdzenia zaistnienia „szczególnie uzasadnionego wypadku”. Do jego stwierdzenia nie wystarcza ogólnikowe powołanie się na istniejący W kraju stan przeludnienia zakładów karnych. Warunki W jednostkach penitencjarnych, W których przebywał powód, Wielokrotnie jako recydywista, skazany m. innymi za kradzieże i próbę gwałtu, były mu znane i obecne poczucie pokrzywdzenia związanego z warunkami odbywania kary nie jest znaczne. Rozmiar cierpień Wiązał się przede Wszystkim z niedostosowaniem 'celi do potrzeb osoby niepełnosprawnej, W tym wynikał . z konieczności korzystania z węzła sanitarnego nieprzystosowanego dla takiej osoby. Przeludnienie celi potęgowało przy tym mozliwość konfliktów. Sytuacje te świadczą o
--- STRONA 4 ---
4 pewnego rodzaju cierpieniu psychicznym, ktorego doznal powod. Oceniajac rozmiar doznanej przezefi krzywdy, Sad mial na uwadze, Ze aclministracja Aresztu starala sie poprawié samopoczuoie i stan zdrowia powoda kupujac na jego proébe i przekazujac mu protezy neg. W tej sytuacji nie mozna podzielié stanowiska, i2 nie starano sie uczynié tyle, ile bylo mozliwe, by poprawié powodowi Warunki odbywania kary. Poczucie pokrzywdzenia nie moze byé oceniane 2 punktu Widzenia subiektywnego, a nalezy je obiektywizowaé. Rozwazajap jaka kwota zadoééuozynienia W sytuacji powoda bedzie kwota odpowiednia, uwzgledniajaoa funkcje kompensaeyjna, Sad uznal, ifz bedzie to kwota 1.500 zlotych i kwote take, zasadzil W wyroku 2 dnia 5 Wrzeénia 2011 'r. Wskazujac, iz Zadanie zadoééuczynienia na swoja rzeez i zadania zasadzenia odpowiedniej sumy pienieinej na eel spoleczny sa Zadalliami alternatywnymi, co wyklucza. ich kumulaeje, Sad oddalil roszczenie powoda ponad kwote zasadzonego zadoééuezynienia. Apelaoje od powyzszego Wyroku W czeéoi uwzgledniajacej powédztwo Wywiodl pozwany Skarb Pafistwa. __ Zaskarzonemu Wyrokowi zarzucil: naruszenie przepisow prawa materialnego, majace Wplyw na treéc’: orzeczenia, W tym: art. 23 i art. 24 k.o. W zw. z art. 448 k.c. parzez bledna interpretaeje skutkuj ace, przyjeciem, ii: zostaly naruszone dobra osobiste powoda, powodowi przysluguje zadoééuczynienie pieniezne 2 tytulu naruszenia jego débr osobistych, 0 powod doznal jakakolwiek krzywde W Wyniku dzialania pozwanego, 4 pewnego rodzaju cierpieniu psychicznym, którego doznał powód. Oc-eniajac rozmiar doznanej przezeń krzywdy, Sąd miał na uwadze, że administracja Aresztu starała się poprawić samopoczucie i stan zdrowia powoda kupujac na jego prośbę i przekazując mu protezy nóg. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska, iż nie starano się uczynić tyle, ile było możliwe, by poprawić powodowi warunki odbywania kary. Poczucie pokrzywdzenia nie może być oceniane z punktu widzenia subiektywnego, a należy je obiektywizować. Rozważając- jaka kwota zadośćuczynienia W sytuacji powoda będzie kwotą odpowiednią, uwzględniająca funkcję kompensacyjną, Sąd uznał, iż będzie to kwota 1.500 złotych i kwotę taką zasądził w wyroku z dnia 5 Września 2011 r. Wskazujac, iż żądanie zadośćuczynienia na swoją rzecz i żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny są zadaniami alternatywnymi, co wyklucza ich kumulację, Sąd oddalił roszczenie powoda ponad kwotę zasądzonego zadośćuczynienia. Apelację od powyższego wyroku W części uwzględniającej powództwo wywiódł pozwany Skarb Państwa. __ Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na treść orzeczenia, W tym: art. 23 i art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. przez błędną interpretację skutkuj ącą przyjęciem, iż: - zostały naruszone dobra osobiste powoda, - - powodowi przysługuje zadośćuczynienie pieniężne z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych, Ą - powód doznał jakąkolwiek krzywdę W wyniku działania pozwanego,
--- STRONA 5 ---
5 art. 110 § 2 k.k.W. W zw. 248 § 1 k.l<.W. poprzez jego niewiaéciwe zastosowanie i przyjecie, Ze przyczynia sie do naruszenia débr osobistych powoda, . art. 6 k.c. W zw. z art. 24 k.c. poprzez przyjecie, i2 to na pozwanym spoczywa eiezar udowodnienia okolicznoéci éwiadozacyeh, Ze nie doszlo do naruszenia dobr osobistych powoda, ‘ art. 481 § l k.o. zasadzenie odsetek ustawowych od kwoty zadoééuczynienia od dnia 24 sierpnia 2010 r. ' naruszenie przepiséw sprawa procesowego, majaoe WplyW_ na treéé orzeczenia, W tym: ' art. 233 § l k.p.c. Wobec odstapienia od Wszechstronnego rozwaienia zebranego materialu dowodowego i zaistnienia sprzecznoéoi istotnyoh _ ustalefi sadu z treécia tego materialu dowodowego, polegajacyeh na: przyjeoiu, 12 dobra osobiste powoda zostaly naruszone poprzez osadzenie powoda W Warunkach przeludnienia i W oelach nie przystosowanych dla potrzeb oséb niepehiosprawnyeh, — pominieciu faktu, iZ powod mogl poruszaé sie samodzielnie bez Wozka inwalidzkiego, _za pomoca protez oplaconych przez pozwanego, co skutkowalo brakiem potrzeby osadzenia powoda W celi dla oséb niepelnosprawnych, przyjeciu, i2 osadzenie powoda W przeludnionych celach, ktére mialo charakter okresowy i pomimo przesykania Sedziemu Penitencjamemu zawiadomiefi 0 okresowym przeludnieniu, zgodnie z art. 248 § 1 kw, bylo dzialaniem bezprawnym, art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nienaleiyteuzasadnienie zaskarzonego orzeczenia, polegajaoe na: . zaniechaniu odniesienia sie do zarzutu naduiycia prawa podmiotowego przez powoda oraz sprzecznoéci przyznania 5 art. 110 § 2 k.k.W. W zw. 248 § l k.k.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przyczynia się do naruszenia dóbr osobistych powoda, _ art. 6 k.c. W zw. z art. 24 k.c. poprzez przyjęcie, iż to na pozwanym spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności świadczących, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, ` art. 481 § l k.c. zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty zadośćuczynienia od dnia 24 sierpnia 2010 r. ' naruszenie przepisów sprawa procesowego, mające wpłyW_ na treść orzeczenia, W tym: ' - art. 233 § l k.p.c. wobec odstąpienia od wszechstronnego rozwazenia zebranego materiału dowodowego i zaistnienia sprzeczności istotnych _ ustaleń sądu z treścią tego materiału dowodowego, polegających na: - przyjęciu, iż dobra osobiste powoda zostały naruszone poprzez osadzenie powoda W warunkach przeludnienia i w celach nie przystosowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych, - pominięciu faktu, iż powód mógł poruszać się samodzielnie bez wózka inwalidzkiego, _za pomocą protez opłaconych przez pozwanego, co skutkowało brakiem potrzeby osadzenia powoda W celi dla osób niepełnosprawnych, - przyjęciu, iż osadzenie powoda W przeludnionych celach, które miało charakter okresowy i pomimo przesyłania Sędziemu Penitencjarnemu zawiadomień o okresowym przeludnieniu, zgodnie z art. 248 § l kw, było działaniem bezprawnym, - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nienależyteuzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, polegające na: . zaniechaniu odniesienia się do zarzutu nadużycia prawa podmiotowego przez powoda oraz sprzeczności przyznania
--- STRONA 6 ---
6 jakiegokolwiek zadoéeuczynienia pienieznego z zasadami Wspelzyeia spolecznego oraz poczuciem sprawiedliwoéci spolecznej oraz pominieciu Wyjaénienia zasadzenia odsetek ustawowych od kwoty zadoéeuczynienia od dnia 24 sierpnia 2010 r. ' art. 200 k.p.c. poprzez jego niewiaéciwe zastosowanie, art. 98 § 1 k.p.c. poprzez naruszenie zasady odpowiedzialnoéqi za Wynik prooesu. . Ponadto zarzucil: nierozpoznanie istoty sprawy i nie Wyjaénienie Wszystkich jej okoliezznoéci polegajace na zaiiiechaniu rozwazenia caloksztaltu Warunkew odbywania kary i nie uznaniu Wplywu zapewnionych przez jednostke penitencjama Warunkew bytowychl oraz udogodniefi W postaci zakupionyeh prze pozwanego protez neg jako rekompensaty pewnych ewentualnych niedogodnoéci. Wniesl o zmiane wyroku W zaskarzonej czeéci, tj. W punkcie I sentencji Wyroku poprzez oddalenie powedztwa i zmiane Wyroku W punkcie III poprzez zasadzenie od strony powodowej na rzecz_ pozwanego kosztew postepowania I instahcji Wedlug norm przepisanych oraz 0 zasadzenie od strony powodowej na rzeez pozwanego kosztew postepowania apelacyjnego Wedlug norm przepisanych ewentualnie 0 uchylenie Wyroku W zaskarzonej czeéci, tj. W punkcie I i III i przekazanie sprawy W tym zakresie do ponownego rozpoznania Sadowi Okregowemu W Warszawie. Sad Apelacyj ny zwaiyl, co nastepuje: Apelacja pozwanego nie zasluguj na uwzglednienie. Wyrazony W niej poglad, ii powed nie Wykazal, Zezostaly naruszone jego dobra osobiste i ,,dziala mu sie jakakolwiek krzywda” nie zasluguje na uwzglednienie. ' ' . 6 jakiegokolwiek zadośćuczynienia pieniężnego z zasadami współżycia społecznego oraz poczuciem sprawiedliwości społecznej oraz pominięciu wyjaśnienia zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty zadośćuczynienia od dnia 24 sierpnia 2010 r. " - art. 200 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, - art. 98 § 1 k.p.c. poprzez naruszenie zasady odpowiedzialności za wynik procesu. . Ponadto zarzucił: nierozpoznanie istoty sprawy i nie wyjaśnienie Wszystkich jej okoliczności polegające na zaniechaniu rozważenia całokształtu warunków odbywania kary i nie uznaniu wpływu zapewnionych przez jednostkę penitencjarną warunków bytowych. oraz udogodnień W postaci zakupionych prze pozwanego protez nóg jako rekompensaty pewnych ewentualnych niedogodności. Wniósł o zmianę wyroku W zaskarżonej części, tj. W punkcie I sentencji wyroku poprzez oddalenie powództwa i zmianę wyroku W punkcie Ill poprzez zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania I instancji Według norm przepisanych oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego wedlug norm przepisanych ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, tj. W ptmkcie I i III i przekazanie sprawy W tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu W Warszawie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługuj na uwzględnienie. Wyrażony W niej pogląd, iż powód nie wykazał, żezostaly naruszone jego dobra osobiste i „działa mu się jakakolwiek krzywda” nie zasługuje na uwzględnienie. " " -.
--- STRONA 7 ---
7 ' Ze znajdujacej sie Wlaktach sprawy informaeji Aresztu Sledczego Wynika, 2e W okresie objetym Zadaniem pozwu a2 do grudnia 2009 r. powed osadzony byl przez przewazaj acy okres ezasu W przeludnionyoh eelaeh. W orzeoznictwie przyjmuje sie, 2".e nadmierne zageszozenie W celi moze samo W sobie bye kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne, a W razie wyjatkowej kumulacji reznyoh niedogodnoéci nawet jako tortura. 1 Osadzenie skazanego odbywajacego kare pozbawienia Wolnosci W przeiudnionej celi, W kterej nie oddzielono urzadzefi sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewniono Wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania, mote stanowie naruszenie debr osobistych W postaoi godnosei i prawa do intymnoéci oraz uzasadniae odpowiedzialnoée Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. (tak m.in. Wyrok Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, Wyrok Sadu Najwyzszego z. dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06'). Rewniez W orzeoznictwie Europejskiego Trybunalu Praw Czlowieka z siedziba W Strasburgu podkreéla sie, Ze samo dlugotrwale przebywania W 'przepeinion'ych celach, W Warunkaeh uwlaczajaoyoh Iudzkiej godnosoi, stanowi Wystarczajaca przeslanke uznania naruszenia art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnosci. Stanowisko to potwierdzone zostalo W uchWa1e skladu 7 sedziew Sadu Najwyzszego z dnia 18 paidziemika 2011 r., III CZP 25/ l 1, W kterej, nawiazujac miedzy innymi do orzecznictwa sadu strasburskiego, Sad Najwyiszy Wskazal, Ze umieszczenie osoby pozbawionej Wolnosei W celi 0 powierzchni przypadajacej na osadzonego mniej szej nit 3 m2 moze stanowie moze stanowie Wystarczajaca przeslanke stwierdzenia naruszenia jej debr osobistych. Zarewno W przywolanej uchwale, jak i We Wozesniejszym orzeoznictwie, podnosi sie, Ze W kazdym przypadku konieczne jest uwzglednienie oaioksztaltu okolicznoéci danej sprawy, W tym ogelu parametrew skladajaoych sie na konkretne Warunki pozbawienia Wolnoéoi. 7 ` Ze znajdującej się wlaktach sprawy informacji Aresztu Śledczego Wynika, że W okresie objętym żądaniem pozwu aż do grudnia 2009 r. powód osadzony był przez przeważaj ący okres czasu W przeludnionych celach. W orzecznictwie przyjmuje się, że nadmierne zagęszczen-ie W celi może samo W sobie być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne, a W razie wyjątkowej kumulacji różnych niedogodności - nawet jako tortura. '‹ Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności W przeludnionej celi, W której nie oddzielone urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewnione wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania, może stanowić naruszenie dóbr osobistych W postaci godności i prawa do intymności oraz uzasadniać odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. (tak m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06). Również W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z siedzibą W Strasburgu podkreśla się, że samo długotrwałe przebywania W 'przepełnionych celach, W warunkach uwłaczaj ących ludzkiej godności, stanowi wystarczającą przesłankę uznania naruszenia art. 3 Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Stanowisko to potwierdzone zostało W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/ l 1, W której, nawiązując między innymi do orzecznictwa sądu strasburskiego, Sąd Najwyższy wskazał, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności W celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniej szej niż 3 mz może stanowić może "stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Zarówno W przywołanej uchwale, jak i we wcześniejszym orzecznictwie, podnosi się, że w. każdym przypadku konieczne jest uwzględnienie całokształtu okoliczności danej sprawy, W tym ogółu parametrów składających się na konkretne Warunki pozbawienia Wolności.
--- STRONA 8 ---
8 Jak zostalo to ustalone W tej sprawie przez Sad Okregowy i ktere to ustalenia sa aprobowane przez Sad Apelacyjny, Warunki bytowe W celach zajmowanych przez powoda, poza przeludnieniem, nie przekraczaly minimalnego dopuszczalnego standardu. Iednakze zwaiye naiezy, Ze przewazajacy okres pobytu W Areszcie Sledcaym (. . .) powed przebywal W celach 0 powierzchni mieszkalnej przypadajacej na jednego skazariego ponizej 3 rnz a jedynie kilka dni W celach kterych powierzchnia ta przekraczala 4 1112, a Wiec realizowala postulowany standard strasburski (zob. orzeczenie Europejskiego Trybunahl Praw Czlowieka dnia 22 paidziernika 2009 r. W sprawach Sikorski przeciwko Polsce oraz Orohowski przeciwko Polsoe). Intensywnose dokonanego "W tej sprawie naruszenia przemawia W ooenie Sadu Apelacyjnego za uznaniem, Ze dobro osobiste powoda W postaei godnosoi osobistej zostalo przez organy paristwa polskiego naruszone. Poza oczywistymi niedogodnosciami zwiazanymi z dlugotrwalym pobytem W przeludnionyeh i celach, zwlaszcza dla osoby niepelnosprawnej, Wskazae naleiy rewniez na Wynikajaoe z zaistniaiego stanu rzeczy peWne lekoewaienie praW powoda przyslugujaoyoh mu na mocy przepisew prawa krajowego i Wiazacych Polske paktew prawa miedzynarodowego. Tym samym uznae naleiy, 2':e godnose powoda, rozumiana jako sfera osobowosoi jednostki, ktera korikretyzuje sie W poozuoiu Wlasnej Wartosci i oczekiwaniu szacunku ze strony innych, zostala W tej sprawie naruszona. Jak wskazal Sad Najwyzszy, miedzy inn}/mi W Wyroku 2 dnia 17 maroa 2010 r., II CSK 486/09, Wymeg zapewnienia przez Pafistwo godziwyoh Warunkew odbywania kary pozbawienia WOIHOSCI jest jednym z podstawowych obowiazkew derriokratycznego pafistwa prawnego, Wynikajacym 2 norm prawa miedzynarodowego. Zgodnie bowiem 2 art. l0 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu PraW Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudiiia 1966 r. (Dz. U. 1977 r. Nr - 8 Jak zostało to ustalone W tej sprawie przez Sąd Okręgowy i które to ustalenia są aprobowane przez Sąd Apelacyjny, 'warunki bytowe W celach zajmowanych przez powoda, poza przeludnieniem, nie przekraczały minimalnego dopuszczalnego standardu. Jednakże zważyć należy, że przeważający okres pobytu W Areszcie Śledczym (. . .) powód przebywał W celach 0 powierzchni mieszkalnej przypadającej na jednego skazanego poniżej 3 mz a jedynie kilka dni w celach których powierzchnia ta przekraczała 4 1112, a więc realizowała postulowany standard strasburski (zob. orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dnia 22 pażdziernika 2009 r. W sprawach Sikorski przeciwko Polsce oraz Orchowski przeciwko Polsce). Intensywność dokonanego °w tej _sprawie naruszenia przemawia W ocenie Sądu Apelacyjnego za uznaniem, że dobro osobiste powoda W postaci godności osobistej zostało przez organy państwa polskiego naruszone. "Poza oczywistymi niedogodnościami związanymi z długotrwałym pobytem W przeludnionych I celach, zwłaszcza dla osoby niepełnosprawnej, wskazać należy również na wynikające z zaistniałego stanu rzeczy pewne lekceważenie praw powoda przysługujących mu na mocy przepisów prawa krajowego i wiążących Polskę paktów prawa międzynarodowego. Tym samym uznać nalezy, że godność powoda, rozumiana jako sfera osobowości jednostki, która konkretyzuje się W poczuciu własnej Wartości i oczekiwaniu szacunku ze strony innych, została W tej sprawie naruszona. Jak wskazał Sąd Najwyższy, między innymi W wyroku z dnia 17 marca 2010 r., II CSK 486/09, wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych Warunków odbywania kary pozbawienia wolności _jest jednym z podstawowych obowiązków demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z norm prawa międzynarodowego. Z-godnie bowiem z art. 10 ust. l ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. 1977 r. Nr
--- STRONA 9 ---
9 38, poz._ 167) oraz art. 3 Europejskiej Konwenoji o Oohronie Praw Czlowieka i Podstawowyoh Wolnosci, kazda osoba pozbawiona Wolnosoi musi bye traktowana W sposeb humanitarny Z poszanowaniem przyrodzonej godnosoi ozlowieka. Zasady powyzsze zostaly recypowane do polskiego porzadku prawnego i Wyrazone W art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji RP. ‘ 0 Nie mozna rewniez podzielie stanowiska pozwanego co do braku bezprawnosci W jego dzialaniaoh. W szczegelnosci zas podstawa Wyiaczenia bezprawnosciw tej sprawie nie moze bye art. 248 § 1 k.k.W., ktery obowiazywal W polskim porzadku prawnym do dnia 6 grudnia 2009 r. Zgodnie z tym przepisem (W brzmieniu nadanym ustawa z dnia 24 lipca 2003 r. o zmianie ustawy — Kodeks karny Wykonawczy oraz niekterych innych ustaw), W szczegelnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakladu karnego lub aresztu sledczego megl umiescie osadzonych, na ezas okreslony, W Warunkaoh, W kterych powierzclmia W "oeli'r1a jedna osobe Wynosila mniej niz 3 m2. O takim umieszozeniu naleiaio bezzwlocznie powiadornie sedziego penitencjlarnego. Trafnie Wskazano W orzecznictwie Sadu Najwyzszego, Ze prawidlowa Wykladnia tego przepisu, traktowanego jako okolicznose Wyiaozajaoa bezprawnose Skarbu P&fiS1W&1, musi uwzgledniae zarewno normy konstytuoyjne, jak i Wiazace pafistwo polskie umowy miedzynarodowe. W efekcie jedynie Wykazanie przez pozwariego," Ze ograniczenie powierzchni celi mieszkalnej nastapilo z konkretnej przyozyny o charakterze nadzwyczajnym i na kretki czas, czyli udowodnienie zaistnienia sytuacji tymczasowej o wyjatkowym charakterze, moze uzasadniae uwzglednienie zarzutu Wylaczenia bezprawnosci naruszenia. W niniejszej sprawie pobyt powoda W warunkach sprzecznych z obowiazujaoym nonnatywern (3 m2 na jednego osadzonego) nie mial oharakteru nadzwyczajnego Wyjatku, a do grudnia 2009 r. stanowil W istoeie 9 38, poz._ 167) oraz art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, każda osoba pozbawiona wolności musi być traktowana w sposób humanitarny z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Zasady powyższe zostały recypowane do polskiego porządku prawnego i wyrażone W art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji RP. ` ¬| Nie można również podzielić stanowiska pozwanego co do braku bezprawności w jego działaniach. W szczególności zaś podstawą wyłączenia bezprawnościw tej sprawie nie może być art. 248 § 1 k.k.w., który obowiązywał w polskim porządku prawnym do dnia 6 grudnia 2009 r. Zgodnie z tym przepisem (W brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 lipca 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw), w szczególnieuzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia W "celi 'na jedną osobę wynosiła mniej niz 3 mz. O takim umieszczeniu należało bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Trafnie wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ze prawidłowa wykładnia tego przepisu, traktowanego jako okoliczność wyłączająca bezprawność Skarbu Państwa, musi uwzględniać zarówno normy konstytucyjne, jak i wiążące państwo polskie umowy międzynarodowe. W efekcie jedynie wykazanie przez pozwanego, że ograniczenie powierzchni celi mieszkalnej nastąpiło z konkretnej przyczyny o charakterze 'nadzwyczajnym i na krótki czas, czyli udowodnienie zaistnienia sytuacji tymczasowej o wyjątkowym charakterze, może uzasadniać uwzględnienie zarzutu wyłączenia bezprawności naruszenia. W niniejszej sprawie pobyt powoda w warunkach sprzecznych z obowiązującym normatywem (3 m2 na jednego osadzonego) nie miał charakteru nadzwyczajnego wyjątku, a do grudnia 2009 r. stanowił w istocie
--- STRONA 10 ---
l0 regule. Nie mozna uznae, Ze pobyt W tyoh Warunkach mial charakter kretkotrwalty. ' Zgodnie Z art. 448 k.c. W przypadku naruszenia dobra osobistego sad moze przyznae pokrzywdzonemu odpowiednia sume tytulem zadoseuozynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzie odpowiednia sume pieniezria na Wskazany przez niego, cel spoieczny. Odpowiedzialnoée odszkodowawoza Skarbu Pafistwa, rewniez W przypadku kompensaeji szkody niemajatkowej (krzywdy moralnej) na podstawie art. 448 k.o., opiera sie jedynie na przeslance bezprawnosei, bez konieoznosci — Wbrew stanowisku przedstawionemu 1 W apelacji . — odwolywania sie do zasady Winy (zob. przywolana powyzej uohwala skladu 7 sedziew SN z dnia 18 paidziernika 2011 r.). W efekcie, Wbrew stanowisku pozwanego nie byio konieczne W tej spraWie Wykazywanie Winy, W ty1_r1__u111ys1nos'_,ci po stro1iie_ pozwanego, W swietle 448 k.o. ustawodawcaW zakresie odpowiedzialnosoi majatkowej za naruszenie debr osobistyoh pozostawia sadowi pewien luz decyzyjny. Sad, maj ac na uwadze oaioksztalt okolioznosci danej sprawy, Wladny jest podjae deoyzje co do konieoznosci przyznania zadoseuozynienia lub swiadezenia pienieznego na Wskazany przez pokrzywdzonego oel spoleczny. Zakres istniejaeego luzu deoyzyjnego ograniczony . jest przede Wszystkim przez kompensaoyjna funkcje majatkowych srodkew oohrony debr osobistych. Zasadnicza fiinkoja tej instytucji jest bowiem przyznanie kompensaty W postaci zadoseuczynienia za doznana krzywde, a Wiec doznane na skutek naruszenia debr osobistych cierpienia moraine i psychiozne. Okreslaj ac kwote naleznego zadoseuczynienia nie mozna calkowicie abstrahowae od takich okolicznosoi, jak stopiefi zamoziiosci spoleozefistwa, __ przeoietna stopa Zyciowa i sytuacja bytowa irmych grup spolecznyoh. W sprawie istnieje zbieg dweoh przyczyn doznawanej przez powoda krzywdy — niedogodnosci i 10 regułę. Nie można uznać, ze pobyt w tych warunkach miał charakter krótkotrwały. ' Zgodnie z art. 448 k.c. W przypadku naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać pokrzywdzonemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego ¬_ cel społeczny. Odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa, również W przypadku kompensacji szkody niemajątkowej (krzywdy moralnej) na podstawie art. 448 k.c., opiera się jedynie na przesłance bezprawności, bez konieczności - wbrew stanowisku przedstawionemu 1 w apelacji . - odwoływania się do zasady winy (zob. przywołana powyżej uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 18 paździemika 2011 r.). W efekcie, wbrew stanowisku pozwanego nie było konieczne W tej sprawie wykazywanie winy, w ty1_n__ umyślnos'_,ci po stronie pozwanego. W świetle 448 k.c. ustawodawca-W zakresie odpowiedzialności majątkowej za naruszenie dóbr osobistych pozostawia sądowi pewien luz decyzyjny. Sąd, mając na uwadze całokształt okoliczności danej sprawy, władny jest podjąć decyzję co 'do konieczności przyznania zadośćuczynienia lub świadczenia pieniężnego na wskazany przez pokrzywdzonego cel społeczny. Zakres istniejącego luzu decyzyjnego' ograniczony „ jest przede wszystkim przez kompensacyjną funkcję majątkowych środków ochrony dóbr osobistych. Zasadniczą fimkcją tej instytucji jest bowiem przyznanie kompensaty w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a więc doznane na skutek naruszenia dóbr osobistych cierpienia moralne i psychiczne. Określaj ac kwotę należnego zadośćuczynienia nie można całkowicie abstrahować od takich okoliczności, jak stopień zamożności społeczeństwa, __ przeciętna stopa życiowa i sytuacja bytowa innych grup społecznych. W sprawie istnieje zbieg dwóch przyczyn doznawanej przez powoda krzywdy - niedogodności i
--- STRONA 11 ---
ll oierpieii Wynikajaoych z samego faktu pozbawienia Wolnosci oraz niedogodnosoi i oierpiefi Wynikajacyoh z faktu Wykonywania kary pozbawienia Wolnosoi W Warunkaoh przeludnienia. Przyozyny te sa przy tym soisle ze soba powiazane, zaé ioh precyzyjne rozdzielenie W kontekécie doznawanej przez powoda krzywdy, nie Wydaje sie W praktyoe mozliwe. Podniese przy tym nalezy, Ze sam fakt odbywania kary pozbawienia Wolnosoi, na ktera powed zostal skazany prawomocnymi Wyrokarniza popelnione przestepstwa nie stanowi podstawy do przyznariia jakiejkolwiek kompensaty. Wprawdzie sam fakt pobytu W zarnknietym zakladzie karnym Wiaie sie '2 reinego rodzaju ograniczeniarni Wolnosoi osobistyeh, jednakze ograniozefi tyoh nie mozna uznae za bezprawne. Mieszoza sie one bowiem W granioaoh przewidzianych prawem i stanowia konieezna, a zarazem oozywista, konsekwenoje odbywanej kary (zob. rewniez postanowienie Sadu Najwyzszego z dnia 22 grudnia 2011 r., I CSK 335/11). Majao powyzsze okolioznosoi na L1WEtCiZB,'W ocenie Sadu Apelaoyjnego przyznana powodowi kwota stanowi adekwatna i odpowiednia kompensate krzywdy Wynikajaoej pobytu powoda W Areszoie Sledozym (...) W celach niewypelniajaoyoh normatywu powierzohniowego przewidzianego W art. H0§2kkW. Wbrew zarzutom apelaeji Sad Okregowy prawidlowo zastosowal art. 448 l<_.c._ jak rewniei art. 23 i 24 l<.o. przyjmujao, iz zostaly naruszone dobra osobiste powoda i Ze przysluguje mu z tego tytuiu zadoseuczynienie. Podniesiony W apelacji zarzut, i2 Wobec zakupienia przez. Areszt Sledozy dla powoda protez uda prawego i podudzia lewego nie bylo potrzeby przenoszenia go do oeli przystosowanej dla os'eb niepelnosprawnyoh o tyle jest nietrafiony, Ze protezy kupiono, jak Wynika z pisma Aresztu Sledczego W W. (k. 5556 akt sprawy), W"dr1iu_ 8 kwietnia ll cierpień wynikających z samego faktu pozbawienia wolności oraz niedogodności i cierpień wynikających z faktu wykonywania kary pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia. Przyczyny te są przy tym ściśle ze sobą powiązane, zaś ich precyzyjne rozdzielenie w kontekście doznawanej przez powoda krzywdy, nie wydaje się W praktyce możliwe. Podnieść przy tym należy, że sam fakt odbywania kary pozbawienia wolności, na którą powód został skazany prawomocnymi wyrokamiza popełnione przestępstwa nie stanowi podstawy do przyznania jakiejkolwiek kompensaty. Wprawdzie sam fakt pobytu W zamkniętym zakładzie karnym wiąże się z różnego rodzaju ograniczeniami wolności osobistych, jednakże ograniczeń tych nie można uznać za bezprawne. Mieszczą się one bowiem w granicach przewidzianych prawem i stanowią konieczną, a zarazem oczywistą, konsekwencje odbywanej kary (zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2011 r., I CSK 335/ll). Mając powyższe okoliczności na uwadze,'w ocenie- Sądu Apelacyjnego przyzna-na powodowi kwota stanowi adekwatną i odpowiednią kompensatę krzywdy wynikającej pobytu powoda W Areszcie Śledczym (...) w celach niewypełniających normatywu powierzchniowego przewidzianego w art. U0§2kkw. Wbrew zarzutem apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 448 k.c._ jak również art. 23 i 24 k.c. przyjmując, iz zostały naruszone dobra osobiste powoda i że przysługuje mu z tego tytułu zadośćuczynienie. Podniesiony w apelacji zarzut, iż wobec zakupienia przez Areszt Śledczy dla powoda protez uda prawego i podudzia lewego nie było potrzeby przenoszenia go. do celi przystosowanej dla osób niepełnosprawnych o tyle jest nietrationy, że protezy kupiono, jak wynika z pisma Aresztu Śledczego W W. (k. 55-56 akt sprawy), wn' dniu 8 kwietnia
--- STRONA 12 ---
12. 2010 r. Zapewnienie mu tego udogodnienia dotyozylo zatem jedynie kofioowego okresu odbywania parez powoda l(E11')/' pozbawienia Wolnosci. Okolioznose, i2 powodowi, ktery Wielokrotnie odbywai juz Kare pozbawienia Wolnosci, jako recydywiscie Warunki W jednostkaoh penitencj amych byly doskonale znane zostala nwzgledniona przy okreslaniu Wysokosci naleznego mu zadoéeuczynienia. Odsetki od kwoty zadoseuczynienia Sad Okregowy zasadzil od 24.08.2010 r. tj. doreozenia pozwanemu Wezwania do zaplaty (odpisu pozwu). W ostatnirn czasie W orzeoznictwie Sadu Najwyzszego zdeoydowanie przyjmuje sie poglad, zgodnie z kterym zadoseuozynienie, W rozmiarze, W jakim nalezy sie ono Wierzycielowi W dniu, W kterym dluznik ma je zaplaoie, Winno bye oprooentowane Z tytulu opeénienia od tego dnia, a nie dopiero od daty zasadzenia odszkodowania (por. Wyroki Sadu Najwyfzszego 2 dnia l0 lutego 2000 r., OSNC 2000, nr 9, poz. 158; z dnia 8 sierpnia 2001 r., OSNC 2002 nr 5, poz. 64; z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, OSNC 2005 nr 2, poz. 40; Z dnia 16 lipca 2004 r., ICK 83/04, Monitor Prawniozy 2004 nr 16, s. 726; Wyrok Sadu’NajWyZsze_go z dnia 14 stycznia 2011 r. I PK 145/ l0, OSNCP 2012/56/66, Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 18 lutego 2011 r. I CSK 243/10). Obecnie funkeja kompensaoyjna odsetek znew przewaza nad ioh funkoja Waloryzaoyjna. W tej sytuaoji zasadzanie odsetek od daty Wyrokowania prowadziloby W istocie do ioh umorzenia za okres sprzed daty wyroku i byloby nieuzasadnionym uprzywiiejowaniem diuznika, oo rnogloby go skianiae do jak najdiuzszego zwlekania z opeiznionym swiadczeniem pienieznym, W oczekiwaniu na orzeozenie sadu, znoszace obowiazek zaplaty odsetek za Wozesniej szy olcres. Zobowiazanie do zaplaty zadoseuczynienia z art. 445 k.c. ma charakter bezterminowy, stad tez o przeksztaleeniu go W zobowiazanie terminowe decyduje Wierayciel przez 12. 2010 r. Zapewnienie mu tego udogodnienia dotyczyło zatem jedynie końcowego okresu odbywania parez powoda kary pozbawienia wolności. Okoliczność, iż powodowi, który wielokrotnie odbywał już karę pozbawienia wolności, jako recydywiście warunki w jednostkach penitencj amych były doskonale znane została uwzględniona przy określaniu wysokości należnego mu zadośćuczynienia. Odsetki od kwoty zadośćuczynienia Sąd Okręgowy zasądził od 24.08.2010 r. tj. doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty (odpisu pozwu). - W ostatnim czasie W orzecznictwie Sądu Najwyższego zdecydowanie przyjmuje się pogląd, zgodnie z którym zadośćuczynienie, w rozmiarze, w jakim należy się ono wierzycielowi w dniu, w którym dłużnik ma je zapłacić, winno być oprocentowane z tytułu opóźnienia od tego dnia, a nie dopiero od daty zasądzenia odszkodowania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2000 r., OSNC 2000, nr 9, poz. 158; z dnia 8 sierpnia 2001 r., OSNC 2002 nr 5, poz. 64; z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, OSNC 2005 nr 2, poz. 40; z dnia 16 lipca 2004 r., ICK 83/04, Monitor Prawniczy 2004 nr 16, s. 726; wyrok Sądu' Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011 r. _I PK 145/10, OSNCP 2012/5-6/66, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011 r. I CSK 243/10). Obecnie funkcja kompensacyjna odsetek znów przeważa nad ich funkcją waloryzacyjną. W tej sytuacji zasądzanie odsetek od daty wyrokowania prowadziłoby w istocie do ich umorzenia za okres sprzed daty wyroku i byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem dłużnika, co mogłoby go skłaniać do jak najdłuższego zwlekania ż opóźznionym świadczeniem pieniężnym, w oczekiwaniu na orzeczenie sądu, znoszące obowiązek zapłaty odsetek za wcześniejszy okres. Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia z art. 445 k.c. ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu go w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyc-iel przez
--- STRONA 13 ---
13 Wezwanie dhiisnika do Wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, Ze przyznanie zadoseuozynienia jest fakultatywne i zalezy od uznania sadu oraz poozynionej przez niego oceny konkretnyoh okolioznosoi. Poszkodowany boWiem moze skierowae roszczenie 0 zadoseuczynienie bezposrednio do osoby ponoszaoej odpowiedzialnose deliktowa (Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 28 czerwoa 2005 r., , I CK 7/05, LEX nr 153254). W okolicznosciach niniejszej sprawy zasadzenie od pozwanego odsetek od kWoty zadoseuozynienia od daty Wezwania do zaplaty nie narusza zatem art. 481 § 1 k.o. Z powyiszych wzgledew uznajac, ii apelacja pozwanego nie zawiera uzasadnionych podstaw Sad Apelacyjny dzialajac na zasadzie art. 385 k.p.c. orzekl jak W sentencji wyroku. _ 1’ ii . .ZiZ§@d“@t@Ztriiralem ST. |l1 .8»I Da "Ia .£§‘!,r'wiris% 13 wezwanie dłużnika do wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, że przyznanie zadośćuczynienia jest fakultatywne i zależy od uznania sądu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okoliczności. Poszkodowany bowiem może skierować roszczenie 0 zadośćuczynienie bezpośrednio do osoby ponoszącej odpowiedzialność deliktową (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005 r., , I CK 7/05, LEX nr 153254). W okolicznościach niniejszej sprawy zasądzenie od pozwanego odsetek od kwoty zadośćuczynienia od daty wezwania do zapłaty nie narusza zatem art. 481 §- 1 k.c. Z powyższych względów uznając, iż apelacja pozwanego nie zawiera uzasadnionych podstaw Sąd Apelacyjny działając na zasadzie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. _ ai __ . .iitßmićfttitftw ST. |ll _.aw Da *ta Śƒiwíńså -
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Warszawie#akt#art. 24 § 1 k.c.#art. 248 k.k.w.#art. 24 k.o.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 110 § 2 k.k.W.#art. 6 k.c.#art. 248 § 1 kw#art. 328 § 2 k.p.c.#art. 200 k.p.c.#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 3 Europejskiej#art. 10 ust.#art. 47 Konstytucji#art. 248 § 1 k.k.W.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 448 k.o.#art. 445 k.c.#art. 385 k.p.c.