Teza / krótkie omówienie
ustalenia czy dowolna prokuratura rejonowa, jako skarb paifistwa w tut. Okregu, zostaia pozwana 0 domniemane naruszenie débr osobistych i czy uznano jej odpowiedzialnosé na okolicznoéé wykazania, iz tego rodzaju zachowan
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt:| C 190H0 ,_ ;..?@' V\IYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sqd Okrggowy w Gliwicach I Wydzia& Cywilny w skladzie nastgpujqcym: Przewodniczqcy: SSR del. Jaroslaw Klon Protokolanti Elzbieta Leszczewska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 roku w Gliwicach sprawy z powédztwa przec|wk 0 ochronq débr osobistych 1 oddala powédztwog Dnia 8 grudnia 2010 roku 2: umarza postrgpowanie w zakresie zawiadomiefi 0 popeinieniu przestgpstwa z dnia 8 lutego 2009 roku, 5 marca 2009 roku, 4 kwietnia 3. zasqdza od powodi I postzgpowania; roku i 6 sierpma 2009 roku; "H YZQCZ _ szeééset) zlotych tytu%em zwrotu kosztéw Sygn. akt:| C 190110 „ _ j.-.ft-' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Jarosław Klon Prótokolantż Elżbieta Leszczewska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 roku W Gliwicach sprawy z powództwa przeciwk o ochronę dóbr osobistych 1 oddala powództwo; Dnia 8 grudnia 2010 roku 2: umarza postępowanie W zakresie zawiadomień 0 popełnieniu przestępstwa z dnia 6 lutego 2009 roku, 5 marca 2009 roku, 4 kwietnia 3. zasądza od powodí I postępowania; roku i 6 sierpnia 2009 roku; na f2e°2 _ sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów
--- STRONA 2 ---
UZASADNIENIE Pvwéd _ Wfliési pozew przeciwko —W kiérym dvmagai Sie I sqdowego nakazu podjgcia przez pozwanego niezbgdnych czynnoéci zwiqzanych z zawiadomieniami i nakaz bezzwiocznego wyiqczenia z tych ozynnoéci wszystkich pracownikéw pozwanego; uznania pozwanego za winnego naruszenie débr osobistych powoda — uznania pozwanego za winnego ziamania art. 5, 3 i poérednio art. 6 i 1 Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci; podanie wyroku z uzasadnieniem do publicznej wiadomoéci w nastegpujqcej formie — wyrok z uzasadnieniem pozwany przeéie na wiasny koszt za pisemnym potwierdzeniem odbioru do kazdej Prokuratury Rejonowej i kazdego Sqdu Rejonowego w Polsce z proébq 0 umieszczenie w miejscu publicznym na okres 2 miesigcy; zasqdzenie kwoty 175.000 zi od pozwanego na rzecz powoda tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych powoda (po 25.000 zi za kazde ziekce4waZone zawiadomienie; zasqdzenie kwoty 1.000 zi od pozwanego na rzecz powoda tytuiern zryczaitowanych kosztéw postepowania; zasqdzenie kwoty 200 2+ od pozwanego na rzecz powoda za kazclq rozprawg w niniejszej sprawie, w tym mozliwe rozprawy odwoiawcze, kasacyjne itp.; obciqzenie pozwanego kosztami sqdowymi. W uzasadnieniu swego roszczenia powéd wskazai, 2e pozwany naruszyi jego dobra osobiste w zakresie w jakim wolnoéé i bezpieczeifistwo osoby sq warunkiem wstgpnym i warunkiem sine qua non dla gwarancji pozostaiych praw podstawowych gwarantowanych na mocy Konwencji, wszystkich albo prawie wszystkich — zwiaszcza praw gwarantowanych przez art. 14, 3, 7 a poérednio w réznych zakresach an. 6, 8, 1 Konwencji. Pozwany w odpowiedzi na pozew z dnia 9 czerwca 2010 roku wniési: 0 odrzucenie pozwu z powodu niedopuszczalnoéci drogi sqdowej w zakresie w jakim powéd domaga SiQ poprzez orzeczenie sqdu cywilnego nakazania okreélonego zachowania organowi procesowemu postgpowania karnego to jest nakazania podje;cia niezbqdnych czynnoéci w zwiqzku z doniesieniami powoda i nakazanie bezzwiocznego wyiqczenia sig z tych czynnoéci; oddalenie Zqdanie pozwu w pozostaiym zakresie; uzAsADN|EN|E POWÓC1 _ W'¬iÓSł i›02‹-2-W przeciwko _W którym domagał się I sądowego nakazu podjęcia przez pozwanego niezbędnych czynności związanych ż zawiadomieniami i nakaz bezzwłocznego wyłączenia z tych czynności wszystkich pracowników pozwanego; uznania pozwanego za winnego naruszenia dóbr osobistych powoda - uznania pozwanego za winnego złamania art. 5, 3 i pośrednio art. 6 i 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności; podanie wyroku z uzasadnieniem do publicznej wiadomości W następującej formie - wyrok z uzasadnieniem pozwany prześle na własny koszt za pisemnym potwierdzeniem odbioru do każdej Prokuratury Rejonowej i każdego Sądu Rejonowego W Polsce z prośbą o umieszczenie w miejscu publicznym na okres 2 miesięcy; zasądzenie kwoty 175.000 zł od pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powoda (po 25.000 zł za każde zlekce-4ważone zawiadomienie; zasądzenie kwoty 1.000 zł od pozwanego na rzecz powoda tytułem zryczałtowanych kosztów postępowania; zasądzenie kwoty 200 zł od pozwanego na rzecz powoda za każdą rozprawę W niniejszej sprawie, W tym możliwe rozprawy odwoławcze, kasacyjne itp.; obciążenie pozwanego kosztami sądowymi. W uzasadnieniu swego roszczenia powód wskazał, że pozwany naruszył jego dobra osobiste w zakresie W jakim wolność i bezpieczeństwo osoby są warunkiem wstępnym i warunkiem sine qua non dla gwarancji pozostałych praw podstawowych gwarantowanych na mocy Konwencji, wszystkich albo prawie wszystkich - zwłaszcza praw gwarantowanych przez art. 14, 3, 7 a pośrednio W różnych zakresach art. 6, 8, 1 Konwencji. Pozwany W odpowiedzi na pozew z dnia 9 czerwca 2010 roku wniósł: o odrzucenie pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej W zakresie W jakim powód domaga się poprzez orzeczenie sądu cywilnego nakazanie określonego zachowania organowi procesowemu postępowania karnego to jest nakazania podjęcia niezbędnych czynności W związku z doniesieniami powoda i nakazanie bezzwłocznego wyłączenia się z tych czynności; oddalenie żądanie pozwu w pozostałym zakresie;
--- STRONA 3 ---
zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztow zastepstwa procesowego wediug norm przepisanych; Nadto pozwany wniosi 0 zobowiqzanie powoda do sprecyzowania Zqdania pozwu poprzez wskazanie konkretnie jakie to jego dobra osobiste miaiy zostaé naruszone. W uzasadnieniu pozwany podniosi, i2 zgodnie z art. 1 kpk postepowanie w sprawach karnych nalezqcych do wlaéoiwoéci sqdow toczy sie wediug przepisow tego kodeksu i tym samym sprawa podejmowania czynnoéci na skutek zioienia zawiadomienia 0 popeinieniu przestepstwa winna byé wyiqoznie rozpoznawana wedtug tego postepowania i w Zadnym razie nie jest sprawq cywiln:1 w rozumieniu art.1 kpc a tym samym w tym zakresie brak jest pozytywnej przesianki procesowej w postaci dopuszczalnoéci drogi sqdowej przed sqdem cywilnym. W zwiqzku z powyiszym powod nie moze domagaé sie nakazania przez sqd cywilny okreéionych zachowafi organu procesowego karnego, gdyz w tym zakresie wytqcznie wtadnymi sq organy wiaéciwe wediug przepisow kodeksu postepowania karnego. Pozwany zdecydowanie zaprzeczyt jakoby istniaiy podstawy faktyczne roszczenia powoda, zwiaszcza temu aby zachodziia przesianka jego odpowiedzialnoéci w postaci bezprawnoéci dziatania oraz aby nastapiio naruszenie dobr osobistych powoda. Wszelkie dziaiania podejmowane przez pozwanego byty dziaianiami w ramach przysiugujajcych mu normatywnych kompetencji organu procesowego wynikajqcych z przepisow ustawy. Powod nie wskazat jakie dobro lub dobra osobiste miaiy zostaé naruszone przez pozwanego i w jaki sposob. Pozwany podniosi takze, i2 brak z jego strony bezprawnoéoi dziaiania poniewaz wszczecie postepowania w sprawie co do ktorych powod wystepowai w procesowej roli osoby podejrzanej iezy nie tylko w gestii kompetencji pozwanego, ale po jego stronie istniat takze prawny obowiqzek takiego zachowania. wynikajqcy vvprost z procedury karnej. Dziaianie pozwanego byio dziaianiem w granicach jego kompetencji, a wiec nie mogio stanowié naruszenia dobr osobistych powoda. Samo subiektywne odczucie krzywdy powoda z racji przeprowadzonych czynnoéci procesowych z jego udziaiem w oznaczonej roli procesowej, co wynikaio 2 ustaleifi tych postepowarfi, czy z racji istnienia uzasadnienia popeinienia przestepstwa, czy z racji istnienia uzasadnionych wqtpliwoéci co do poczytalnoéci w chwili czynu, nie moze byé traktowane jako naruszenie dobr osobistych powoda. W piémie z 29 czerwca 2010 roku powod ustosunkowujap sie do odpowiedzi na pozew w caioéci podtrzymai Zqdania pozwu. Wskazat, i2 pozwana nie nadaia biegu siedmiu zawiadomieniom o popetnieniu przestepstwa. Pozwany miai wszozqo iub odmowié wszczecia postepowania karnego, jednak nie podjqi Zadnej decyzji i byi bezozynny co wywotaio dla powoda dramatyczne skutki. Pozwany nie poinformowat nawet powoda 0 odmowie wszczecia postepowania i tym samym pozbawii go prawa dostepu do sqdu i moiliwoéci dochodzenia swych praw. - zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; Nadto pozwany wniósł o zobowiązanie powoda do sprecyzowania żądania pozwu poprzez wskazanie konkretnie jakie to jego dobra osobiste miały zostać naruszone. W uzasadnieniu pozwany podniósł, iż zgodnie z art. 1 kpk postępowanie W sprawach karnych należących do właściwości sądów toczy się według przepisów tego kodeksu i tym samym sprawa podejmowania czynności na skutek złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa winna być wyłącznie rozpoznawana według tego postępowania i W żadnym razie nie jest sprawą cywilną W rozumieniu art.1 kpc a tym samym wtym zakresie brak jest pozytywnej przesłanki procesowej W postaci dopuszczalności drogi sądowej przed sądem cywilnym. W związku z powyższym powód nie może domagać się nakazania przez sąd cywilny określonych zachowań organu procesowego karnego, gdyż W tym zakresie wyłącznie władnymi są organy właściwe według przepisów kodeksu postępowania karnego. Pozwany zdecydowanie zaprzeczył jakoby istniały podstawy faktyczne roszczenia powoda, zwłaszcza temu aby zachodziła przesłanka jego odpowiedzialności w postaci bezprawności działania oraz aby nastąpiło naruszenie dóbr osobistych powoda. Wszelkie działania podejmowane przez pozwanego były działaniami W ramach przysługujących mu normatywnych kompetencji organu procesowego wynikających z przepisów ustawy. Powód nie wskazał jakie dobro lub dobra osobiste miały zostać naruszone przez pozwanego i W jaki sposób. Pozwany podniósł także, iż brak z jego strony bezprawności działania ponieważ wszczęcie postępowania W sprawie co do których powód występował W procesowe] roll osoby podejrzanej leży nie tylko w gestii kompetencji pozwanego, ale po jego stronie istniał także prawny obowiązek takiego zachowania, wynikający wprost z procedury karnej. Działanie pozwanego było działaniem w granicach jego kompetencji, a więc nie mogło stanowić naruszenia dóbr osobistych powoda. Samo subiektywne odczucie krzywdy powoda z racji przeprowadzonych czynności procesowych z jego udziałem W oznaczonej roli procesowej, co wynikało z ustaleń tych postępowań, czy z racji istnienia uzasadnienia popełnienia przestępstwa, czy z racji istnienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności W chwili czynu, nie może być traktowane jako naruszenie dóbr osobistych powoda. W piśmie z 29 czerwca 2010 roku powód ustosunkowując się do odpowiedzi na pozew W całości podtrzymał żądania pozwu. Wskazał, iż pozwana nie nadała biegu siedmiu zawiadomieniom o popełnieniu przestępstwa. Pozwany miał Wszcząć lub odmówić wszczęcia postępowania karnego, jednak nie podjął żadnej decyzji i był bezczynny co wywołało dla powoda dramatyczne skutki. Pozwany nie poinformował nawet powoda 0 odmowie wszczęcia postępowania i tym samym pozbawił go prawa dostępu do sądu i możliwości dochodzenia swych praw.
--- STRONA 4 ---
W pismie z 22 wrzeénia 2010 roku powod wskazai prawa gwarantowane W Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci, ktére naruszyio zachowanie pozwanego ~ art. 34, art. 13, alt. 6, art. 18, art. 5, art. 8, art. 3. Pismem 2 22 wrzesnia 2010 roku powod cofnaj pozew W zakresie czterech z siedmiu wymienionych W pozwie zawiadomieifi w zwiazku z wykazaniem przez pozwana, i2 co nich podjeto czynnosci i odmowiono wszczecia tych postanowieri. Jednoczeénie powod rozszerzyi zadanie pozwu do kwoty 100.000 zt wzgledem zawiadomienia 0 popeinieniu przestepstwa z 28.11.2009r., co do pozostaiych dwoch nie zmienii Zadanej kwoty i ostatecznie domagai sie zasadzenia kwoty 150.000 zi tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych przez pozwanego. Zawiadomiona o toczacym sie postepowaniu Prokuratoria Generaina Skarbu Pafistwa w odpowiedzi na pozew wniosta o oddalenie powodztwa w caiosci i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania wediug norm przepisanych. W uzasadnieniu Prokuratoria zakwestionowaia zasadnosé powodztwa co do zasady i wysokoéci. Pozwana podniosia, iZ nie nastqpiio naruszenie dobr osobistych powoda albowiem prawo dostepu do sadu, srodkow odwoiawczych czy osobistego wystapienia przed sadem nie mieszoza sie w kategorii dobr osobistych w rozumieniu art. 23 kc. Rownoczesnie wskazata, iz dziaianie pozwanego nie byio bezprawne, poniewaz pozwany dziatat w granicach porzadku prawnego i zgodnie z przepisami kodeksu postepowania karnego nadat bieg pismom powoda z 28.03.2009r.i 20.05.2009r. Nadto brak jest jakiegokolwiek powiazania pomiedzy wysokosciq dochodzonej kwoty zadoséuczynienia a rzekomo doznana przez powoda w nastepstwie naruszenie jego dobr osobistych jego wysokosé nie znajduje uzasadnienia ani w swietle zasad doswiadczenia Zyciowego ani regui zdrowego rozsadku, kwota ta jest razaco wygorowana. Na rozprawie 22 paidziernika 2010 roku (k.149) powod ostatecznie sprecyzowai swoje stanowisko i domagai sie od pozwanego: ~ przeprosin — w sposob wskazany w pozwie; zasadzenia na jego rzecz kwoty 150.000 zl tytuiem zadoséuczynienia; zasadzenia na jego rzecz kwoty 1.200 zi tytuiem zwrotu kosztow postepowania W pozostatym zakresie powod cofnai powodztwo i zrzekt sie roszczenia. Jednoczesnie wskazai, ze pozwany naruszyl jego fundamentaine dobro osobiste do bezpieczefistwa I do wolnosci oraz prawo do wiaéciwego procesu sadowego. Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiat sie nastepujqco: Powod ziozyi nastepujace zawiadomienia o popeinieniu przestepstwa : 1. z 0.0220000 0rze0iwi<0iI<4 W piśmie z 22 września 2010 roku powód wskazał prawa gwarantowane W Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, które naruszyło zachowanie pozwanego ~ art. 34, art. 13, art. 6, art. 18, art. 5, art. 8, art. 3. Pismem z 22 września 2010 roku powód cofnął pozew W zakresie czterech Z siedmiu wymienionych W pozwie zawiadomień W związku z wykazaniem przez pozwaną, iż co nich podjęto czynności i odmówiono wszczęcia tych postanowień. Jednocześnie powód rozszerzył żądanie pozwu do kwoty 100.000 zł względem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z 28.11.2009r., co do pozostałych dwóch nie zmienił żądanej kwoty i ostatecznie domagał się zasądzenia kwoty 150.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych przez pozwanego. Zawiadomiona o toczącym się postępowaniu Prokuratorla Generalna Skarbu Państwa W odpowiedzi na pozew wniosła 0 oddalenie powództwa W całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Prokuratorla zakwestionowała zasadność powództwa co do zasady i wysokości. Pozwana podniosła, iż nie nastąpiło naruszenie dóbr osobistych powoda albowiem prawo dostępu do sądu, środków odwoławczych czy osobistego wystąpienia przed sądem nie mieszczą się W kategorii dóbr osobistych W rozumieniu art. 23 kc. Równocześnie wskazała, iż działanie pozwanego nie było bezprawne, ponieważ pozwany działał W granicach porządku prawnego i zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego nadał bieg pismom powoda z 28.03.2009r.i 20.05.2009r. Nadto brak jest jakiegokolwiek powiązania pomiędzy wysokością dochodzonej kwoty zadośćuczynienia a rzekomo doznaną przez powoda w następstwie naruszenia jego dóbr osobistych - jego wysokość nie znajduje uzasadnienia ani w świetle zasad doświadczenia życiowego ani reguł zdrowego rozsądku, kwota ta jest rażąco wygórowana. Na rozprawie 22 pażdziernika 2010 roku (k.1-49) powód ostatecznie sprecyzował swoje stanowisko i domagał się od pozwanego: ~ przeprosin - W sposób wskazany W pozwie; zasądzenie na jego rzecz kwoty 150.000 zł tytułem zadośćuczynienia; - zasądzenia na jego rzecz kwoty 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania W pozostałym zakresie powód cofnął powództwo i zrzekł się roszczenia. Jednocześnie wskazał, że pozwany naruszył jego fundamentalne dobro osobiste do bezpieczeństwa i do wolności oraz prawo do właściwego procesu sądowego. Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco: Powód złożył następujące zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa : 1. z ß.02.200':~›f. i:›fze‹=iwi‹‹›í'‹.4
--- STRONA 5 ---
2. z 5.03.2009r. przecivvk k.5 3. z 4.04.2009r. przeciwko k.78 4. z 6.08.2009r. przeciwk k.10 5. z 28.03.2009r. przeciwko k.6 6. z 20.05.2009r. przeciwk k.9 7. z 28.11.2009r. przeciwko k.11 Zawiadomienia nr 1, 2, 3, 5 i 6 byty przedmiotem postepowania prowadzonego przez Prokurature Rejonowa w pod sygnatura akt Ds 213/O9, ktore to postepowanie zakoficzyio sie wydaniem postanowienia 0 odmowie wszczecia éiedztwa z 29 czerwca 2009 roku. Zawiadomienie nr 4 byio przedmiotem postepowania prowadzonego przez Prokurature Rejonowa wpod sygnaturq akt Ds 1379/O9, ktére to postepowanie zakoficzyto sie wydaniem postanowienia 0 odmowie wszczecia sledztwa z 25 listopada 2009 roku. Zawiadomienie nr 7 takie byio przedmiotem postepowania prowadzonego przez Prokurature Rejonowa w— pod sygnaturq Ds 761/09, ktore zakoficzyio sie odmowq wszczecia postepowania z 14 stycznia 2010r. W aktach sprawy brak jest zazalenia na powyzsze postanowienie, natomiast znajduje sie w nich pismo powoda z 8 iutego 2010 roku zatytutowane ,,za2a|enie na zarzadzenie 0 odmowie przyjecia zazalenia", ktore zostaio pozostawione ad acta. Dowod: /postanowienie 2 29.06. 2009r. Ds 213/09 k. 127132, dokumenty w aktach sprawy Ds 761/09 K133148, postanowienie z 14.01.2010r. K142, postanowienie z 25.10.2010r.w aktach Ds 1443/10 k. 154158, zawiadomienia 0 popeinieniu przestepstvva w aktach Ds 1443/O9 k.1920/ Przedstawiony powyzej stan faktyczny Sad ustalii w oparciu 0 dokumenty zgromadzone w aktach, ktore nie byiy kwestionowane przez Zadna ze stron. Sad oddalii wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu w przedmiocie ustalenia czy dowolna prokuratura rejonowa, jako skarb paifistwa w tut. Okregu, zostaia pozwana 0 domniemane naruszenie débr osobistych i czy uznano jej odpowiedzialnosé na okolicznoéé wykazania, iz tego rodzaju zachowanie pozwanego pozwala mu na iekkomyélnosé, niedbaistwo z uwagi na niewykonalnosé wniosku powoda uznajap, iz: po pierwsze reaiizacja takiego wniosku nie byia realna, 2. z 5.03.2009r. przeciwk k.5 3. z 4.04.2009r. przeciwko k.7-8 4. z 6.08.2009r. przeciwk k.10 5. Z 28.03.2009r. przeciwko k.6 6. z 20.05.2009r. przeciwk k.9 7. z 28.11.2009r. przeciwko k.11 Zawiadomienia nr 1, 2, 3, 5 i 6 były przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W - pod sygnaturą akt Ds 213/09, które to postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 29 czerwca 2009 roku. Zawiadomienie nr 4 było przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W-pod sygnaturą akt Ds 1379/09, które to postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 25 listopada 2009 roku. Zawiadomienie nr 7 także było przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W- pod sygnaturą Ds 761/09, które zakończyło się odmową wszczęcia postępowania z 14 stycznia 2010r. W aktach sprawy brak jest zażalenia na powyższe postanowienie, natomiast znajduje się W nich pismo powoda z 8 lutego 2010 roku zatytułowane „zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia", które zostało pozostawione ad acta. Dowód: /postanowienie z 29.06.2009r. Ds 213/09 k. 127-132, dokumenty W aktach sprawy Ds 761/09 k.133-148, postanowienie z 14.01.2010r. k.142, postanowienie z 25.10.2010r.w aktach D8 1443/10 k. 154-158, zawiadomienie 0 popełnieniu przestępstwa W aktach D8 1443/09 k. 19-20/ Przedstawiony powyżej stan faktyczny Sąd ustalił W oparciu 0 dokumenty zgromadzone W aktach, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Sąd oddalił Wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu W przedmiocie ustalenia czy dowolna prokuratura rejonowa, jako skarb państwa W tut. Okręgu, została pozwana o domniemane naruszenie dóbr osobistych i czy uznano jej odpowiedzialność na okoliczność wykazania, iż tego rodzaju zachowanie pozwanego pozwala mu na lekkomyślność, niedbalstwo z uwagi na niewykonalność wniosku powoda uznając, iż: ' po pierwsze realizacja takiego wniosku nie była realna,
--- STRONA 6 ---
0 po drugie przeprowadzenie takiego dowodu nie miaio znaozenia dia rozstrzygniecia sprawy, 0 po trzecie, zgromadzony materiai dowodowy byi Wystarozajacy do rozstrzygnieoia niniejszej sprawy. Sad zwaiyl co nastepuje: Powodztwo nie zasiugiwato na uwzglednienie. Powod domagai sie zadosouczynienia i uznania pozwanego Winnym naruszenia jego dobr osobistych oraz podania wyroku do wiadomosoi publicznej. Powod Wskazai, i2 zostaiy naruszone jego dobra osobiste poprzez niepodjecie przez pozwanego jakiohkolwiek dziaiaifi dotyczqoyoh ztoionyoh przez niego zawiadomieri o popeinieniu przestepstw z 28.03.2009r., 20.05.2009r. i 28.11.2009r., nadto podniosi, i2 pozwany naruszyi jego fundamentalne dobro osobiste do bezpieczefistwa i do Wolnosci oraz prawo do Wiasciwego procesu sqdowego a takze nie poinformowai go nawet o odmowie Wszczecia postepowania i tym samym pozbawii go prawa dostepu do sadu i mozliwosci dochodzenia swych praw. Zgodnie z art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moie przyznaé temu, ozyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde Iub na jego zadanie zasqdzié odpowiednia sums pieniezna na Wskazany przez niego cei spoieczny, niezaleinie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Przepis art. 23 k.c. zawiera otwarty katalog dobr osobistych, W ktorym niewatpliwie nie mieszcza sie dobra wskazane przez powoda. ,,Dobra osobiste, ujmowane sa W kategoriach obiektywnych, jako wartoéci o charakterze niemajatkowym, soisle zwiazane z cziowiekiem, decydujape o jego bycie, pozycji w spoleczeristwie, bedace wyrazem odrebnosci fizycznej i psychicznej oraz mozliwosci tworczych, powszechnie uznane W spoieczefistwie i akceptowane przez system prawny. Nierozervvalne zwiazanie tyoh Waitosci, jako zespoiu cech wiasoiwych cziowiekowi, stanowiapyoh o jego Waioraoh, z jednostka ludzka wskazuje na ich bezwzgledny charakter, towarzyszacy mu przez caie Zycie, niezaleznie od sytuacji w jakiej znajduje sie W danej chwili. Katalog dobr osobistych, wymienionych W art. 23 k.c., pozostajacych pod ochronq prawa cywilnego jest otwarty i Wraz ze zmianami stosunkow spoiecznych moga pojawiaé sie i znikaé pewne dobra, co jednak nie oznacza, Ze naiezy do niego zaliozyé prawo do sqdu" (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 6 maja 2010 r. Ii CSK 640/09). Prawo do sadu jest gwarantowane przepisami Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowyoh Woinosci z 4 iistopada 1950 r. (daiej. E.k.p.c.) i Konstytucji RP nie moze byo zaliczone do kategorii Wartosci stanowiacych dobro osobiste ' po drugie przeprowadzenie takiego dowodu nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, - po trzecie, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd zważyl co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód domagał się zadośćuczynienia i uznania pozwanego winnym naruszenia jego dóbr osobistych oraz podania wyroku do wiadomości publicznej. Powód Wskazał, iż zostały naruszone jego dobra osobiste poprzez niepodjęcie przez pozwanego jakichkolwiek działań dotyczących złożonych przez niego zawiadomień o popełnieniu przestępstw z 28.03.2009r., 20.05.2009r. i 28.11.2009r., nadto podniósł, iż pozwany naruszył jego fundamentalne dobro osobiste do bezpieczeństwa i do wolności oraz prawo do właściwego procesu sądowego a także nie poinformował go nawet o odmowie wszczęcia postępowania i tym samym pozbawił go prawa dostępu do sądu i możliwości dochodzenia swych praw. Zgodnie z art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 23 k.c. zawiera otwarty katalog dóbr osobistych, W którym niewątpliwie nie mieszczą się dobra Wskazane przez powoda. ,,Dobra osobiste, ujmowane są w kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące o jego bycie, pozycji W społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczych, powszechnie uznane W społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Nierozerwalne związanie tych wartości, jako zespołu cech właściwych człowiekowi, stanowiących o jego walorach, z jednostką ludzką Wskazuje na ich bezwzględny charakter, towarzyszący mu przez całe życie, niezależnie od sytuacji W jakiej znajduje się W danej chwili. Katalog dóbr osobistych, wymienionych W art. 23 k.c., pozostających pod ochroną prawa cywilnego jest otwarty i wraz ze zmianami stosunków społecznych mogą pojawiać się i znikać pewne dobra, co jednak nie oznacza, że należy do niego zaliczyć prawo do sądu" (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia S maja 2010 r. ll CSK 640/09). Prawo do sądu jest gwarantowane przepisami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (dalej. E.k.p.c.) i Konstytucji RP nie może być zaliczone do kategorii Wartości stanowiących dobro osobiste
--- STRONA 7 ---
jednostki, ponieWa2 jest uprawnieniem przyznanym jej tymi regulacjami W zwiazku 2 funkcjonowaniem W okresionej sferze 2ycia spoiecznego. Nie ma podstaw do przyjecia, 2e Wszystkie prawa podstawowe objete E.k.p.c. oraz Wolnosci i prawa osobiste wymienione W Konstytucji (art. 38 do 56) powinny byé chronione za pomoca srodkow Wskazanych W art. 24 k.c., do czego dojso mo2e, jesii naruszenie ich doprowadzi zarazem do pogwatcenia dobra osobistego. Podkreélajqc range prawa do sadu jako podstawowego prawa oztowieka oraz koniecznosé Wynagrodzenia Wszystkich krzywd Wywotanych pogwaiceniem go, Trybunat nie Wyrazit zapatrywania, 2e prawo to ujmowane byé powinno jako dobro osobiste cztowieka. Z tresoi art. 24 § 1 k.c. wynika, 2e osoba, ktorej dobro osobiste zostaio zagrozone cudzym dziataniem, mo2e Zadaé zaniechania tego dziaiania, ohyba 2e nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mo2na takfze zadao, azeby osoba, ktora dopusciia sie naruszenia, dopeiniia czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnoéci azeby ztoiyia oéwiadczenie odpowiedniej treéci i W odpowiedniej formie. Podstawowa przesianka cywilnoprawnej oohrony dobr osobistych jest ustalenie, Ze dobro osobiste zostato naruszone dzialaniem bezprawnym i ta przesianka Warunkuje roszczenia 2 art. 448 k.c. Zatem, obok obiektywnego naruszenia dobr osobistych, konieczne jest roWnie2 odczucie krzywdy, naruszenie dobr musi byé bezprawne. Naiezy tak2e podkresiié, i2 Sad rozpoznajac sprawe W przedmiooie ochrony dobr osobistych powinien W piervvszej kolejnosci ustalié, czy doszto do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalié, czy dziatanie pozwanego byio bezprawne. Dowod, 2e dobro osobiste zostalo zagrozone Iub naruszone, ciazy na osobie poszukujacej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjaj dziaianie 2agra2ajace dobru osobistemu innej osoby Iub naruszajace to dobro, spoczywa ciezar dowodu, 2e nie byto ono bezprawne. (wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 17 czerwca 2004 roku, LEX nr109404, V CK 609/03). Wniosek nalezato Wysnué taki, i2 powod Winien udowodnié, 2e jego dobro osobiste zostaio naruszone, natomiast na pozwanym spoczywa ciezar dowodu, i2 jego dziaianie nie byio bezprawne. W niniejszej sprawie powod nie wykazat, aby dziaiania pozwanego naruszyty jakiekolwiek jego dobra osobiste albowiem powoiywane przez niego prawo do sadu nie miesci sie W katalogu dobr osobistych. Nadto Wszystkie zawiadomienia o popeinieniu przestepstwa Wskazane przez powoda tj. 2 28.03.2009r., 20.05.2009r. i 28.11.2009r. zostaty przez pozwanego rozpoznane. Zawiadomienia 2 28.03.2009r. i 2 20.05.2009r. byiy przedmiotem postepowania prowadzonego przez Prokurature Rejonowanpocl sygnatura akt Ds 213/09, ktore to postepowanie zakonczyio sie wydaniem postanowienia o odmowie wszozecia éledztwa 2 29 czerwca 2009 roku. Nadto Warto 2auWa2yé, i2 o ile powod twierdzi, i2 zawiadomienia 2 dnia jednostki, ponieważ jest uprawnieniem przyznanym jej tymi regulacjami W związku z funkcjonowaniem W określonej sferze życia społecznego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wszystkie prawa podstawowe objęte E.k.p.c. oraz wolności i prawa osobiste wymienione W Konstytucji (art. 38 do 56) powinny być chronione za pomocą środków wskazanych W art. 24 k.c., do czego dojść może, jeśli naruszenie ich doprowadzi zarazem do pogwałcenia dobra osobistego. Podkreślając rangę prawa do sądu jako podstawowego prawa człowieka oraz konieczność Wynagrodzenia wszystkich krzywd wywołanych pogwałceniem go, Trybunał nie wyraził zapatrywania, że prawo to ujmowane być powinno jako dobro osobiste człowieka. Z treści art. 24 § 1 k.c. wynika, że osoba, której dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia można także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełnila czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej formie. Podstawową przesłanką cywilnoprawne] ochrony dóbr osobistych jest ustalenie, że dobro osobiste zostało naruszone działaniem bezprawnym i ta przesłanka warunkuje roszczenia z art. 448 k.c. Zatem, obok obiektywnego naruszenia dóbr osobistych, konieczne jest również odczucie krzywdy, naruszenie dóbr musi być bezprawne. Należy także podkreślić, iż Sąd rozpoznając sprawę W przedmiocie ochrony dóbr osobistych powinien W pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukujące] ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 roku, LEX nr 109404, V CK 609/03). Wniosek należało wysnuć taki, iż powód winien udowodnić, że jego dobro osobiste zostało naruszone, natomiast na pozwanym spoczywa ciężar dowodu, iż jego działanie nie bylo bezprawne. W niniejszej sprawie powód nie wykazał, aby działania pozwanego naruszyły jakiekolwiek jego dobra osobiste albowiem powoływane przez niego prawo do sądu nie mieści się w katalogu dóbr osobistych. Nadto wszystkie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa wskazane przez powoda tj. 2 28.03.2009r., 20.05.2009r. i 28.11.2009r. zostały przez pozwanego rozpoznane. Zawiadomienia z 28.03.2009r. i z 20.05.2009r. byly przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonowąbpod sygnaturą akt Ds 213/09, które to postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 29 czerwca 2009 roku. Nadto warto zauważyć, iż o ile powód twierdzi, iż zawiadomienie z dnia
--- STRONA 8 ---
20.05.2009 roku nie byio objete kognicja postanowienia z dnia 29 czerwca 2009 roku, to Warto zwrocié uwage, i2 tresé zawiadomienia o popeinieniu przestepstwa z dnia 6 marca 2009 roku jest tozsame W tresci 2 tresciq zawiadomienia z dnia 20 maja 2009 roku zatem brak byio podstaw do powielania orzeczen W tym zakresie. Zawiadomienie 2 28.11.2009r. tak2e byto przedmiotem postepowania prowadzonego przez Prokurature Rejonowa w_ pod sygnatura Ds 761/09, ktore zakonczyio sie odmowa, Wszozecia postepowania z 14 styoznia 2010r. Orzeczenia powyzsze mogty bye skarzone W ramach prowadzonego postepowania karnego. Dziaianie pozwanego byio zgodne 2 przepisami, a Wieo nie byio bezprawne. Nalezy podkreéiié, i2 dziaianiem bezprawnym jest dziaianie sprzeozne 2 normami prawa Iub zasadami Wspoizycia spoiecznego, a bezprawnosé Wytaoza dziatanie majace oparcie W przepisach prawa, zgodne 2 zasadami Wspoi2ycia spotecznego, dziatanie za zgoda pokrzywdzonego oraz W Wykonywaniu prawa podmiotowego. (Wyrok Sadu Najwyzszego 2 dnia 4 czerwca 2003 r., I CKN 480/01) Uwzgledniajac Wszystko powyzsze, Sad oddaiii roszczenie powoda jako nieudowodnione i niezasadne. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 98 kpc. Powod byi osobq zwolnionqz kosztow sadowych, co nie zwalnia go jednak od ponoszenia kosztow zastepstwa procesowego strony pozwanej. Powod Wytaczajqc powodztwo Winien liczyé sie z koniecznosciq ponoszenia kosztow procesu, W tym kosztow zastepstwa procesowego strony pozwanej. Zgodnie 2 art. 99 kpc stronom reprezentowanym przez radce prawnego Iub rzecznika patentowego oraz Skarbowi Panstwa reprezentowanemu przez Prokuratorie Generalna, Skarbu Panstwa zwraca sie koszty w Wysokosci naleznej Wedtug przepisow o Wynagrodzeniu adwokata. W tym zakresie sad opart sie 0 tresé przepisow kpc podanych WyZ8j i § 2.1 i § 6 pkt 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosci 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie opiat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu. W zwiazku 2 poWy2s2ym Sad Zasqdlii Od Powoda Ha rzecz P<>ZWa"e9<> — kwote 3.600 ziotych tytutem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego. Sedzia Jarostaw Klon 20.05.2009 roku nie było objęte kognicją postanowienia z dnia 29 czerwca 2009 roku, to warto zwrócić uwagę, iż treść zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z dnia 6 marca 2009 roku jest tożsame W treści z treścią zawiadomienia z dnia 20 maja 2009 roku zatem brak było podstaw do powielanie orzeczeń wtym zakresie. Zawiadomienie z 28.11.2009r. także było przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w_ pod sygnaturą Ds 761/09, które zakończyło się odmową wszczęcia postępowania z 14 stycznia 2010r. Orzeczenia powyższe mogły być skarżone W ramach prowadzonego postępowania karnego. Działanie pozwanego było zgodne z przepisami, a więc nie było bezprawne. Należy podkreślić, iż działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie W przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz W wykonywaniu prawa podmiotowego. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003 r., I CKN 480/01) Uwzględniając wszystko powyższe, Sąd oddalił roszczenie powoda jako nieudowodnione i niezasadne. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 98 kpc. Powód był osobą zwolnionąz kosztów sądowych, co nie zwalnia go jednak od ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej. Powód wytaczając powództwo winien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej. Zgodnie z art. 99 kpc stronom reprezentowanym przez radcę prawnego lub rzecznika patentowego oraz Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata. W tym zakresie sąd oparł się o treść przepisów kpc podanych wyżej i § 2.1 i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 wrzesnia 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W związku z powyższym Sąd 2aSą<?12"0<ł POWOGH na f2e02 P02Wafle9° _ kwotę 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Jarosław Klon
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Gliwicach#akt#art. 1 kpk#art.1 kpc#art. 23 kc.#art. 448 k.c.#art. 23 k.c.#art. 38 do#art. 24 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 98 kpc.#art. 99 kpc