Teza / krótkie omówienie
odtworzenia akt sprawy o sygn. (...), które toczyły się pod sygn. -_(...)oraz -(...). obu" przypadkach dosz'-lo do uimorzenía postępoważn_ia uwagi na s'l:wierdzenie uje1¬r1:nej -_pirzesl~an`ki, procesowej w postaci powag
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
r C 190/13 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego W Gdańsku Strona 1 z 4 “šzukanie Statystyki Reguły anonimizacji Wsparcie Wyloguj się Bożena Zych Sąd Okręgowy W Elblągu 2 29 sierpnia 2013: I C 190/13 i Metryka Treść Historia i Ê àš " . ..._.. ‹...............,.. ..... . ._ _ .................. .............\ _ ................ ....._. _ . _ ,,_,_ , __ , _ , _ Sygn. akt 'I C 190/13 VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013 roku _Sad Olofegowy w Elblągu W)-'dzial I Cywil_ny' W' slda dzie 'następującym : Przewodniczący: SSO Arkadiusz Fall 'Protoliolantz st. seltr. sądowy Katarzyna Kow'alsl<a_ po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia'2013 r. W Elblągu T18 1`0ZpI`E1\-V16" " " sprawy z pov»-'ód.ztwa'E. D. przeciwko (...)w Elblągu i (...) o zapłatę i ochronę dóbr osobistych I. oddala powód_ztwo; II. odstępuje od obciążenia powoda l‹osztami sadowymi. Sygn. akt I C 190/13 UZASADNIENIE Powód. E. _D.wniós"-l- o zasądzenie od Sl~':a1'bu Państwa reprezeintowanego przez (...)k_wo't}= 20.000 zl 'tytulem zadość uczyníienia `bezp1'a\f}fne i zawinione naruszenie jego dobra osobistego í godności w postępowaniach: (...), (...)i (...), (...)oraz zasądzenie na rzecz _powoda od Sltarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu, Okręgowego W Elblągu kwot;-' 40.000 zł tytułem zadośću_cz}-'nienia za bezprawne i zawinione naruszenie jego dobra. osobistego i godności przez pozwanego w postępowaniach odwolawczjffch od orzeczeń Sądu Rejonowego W Elblągu : (...), [...)i (_...). Ponadto W piśmie dnia 1.8 marca 2013 r. powód domagał się zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia _.,, Prezes Sądu Okręgowego W Elblągu. i Prezes Sądu Rejonowego W Elblągu przeprasza Pana E. D.za naru_szenie _jego godności i doznaną k1'z}n-vcię moralną na skutek bezprawnego i zawinionego przez Sąd Oliregovą-‹' W Elblągu / Sąd Re_jo1ixo\«›j.-' W Elblągu t1'zyl<rotnego, Wielolemiego stosowania nieznanej pol_sl<ie1nu gprawu 'procesox-»'e1m1 'for_mul}›' nie11wzgl_ęd nienia wnioslm Pana 0 odtworzenie zniszczonşfcli akt s“pra\-x‹'y. Pieczęć/ 'pod_`p_is”, W _'l`or:n1ie pisma przeslanego w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się m-¬_ş,'rol<t1 W przedmiotowej sprawie. Powód. twierdził, że W sprawach wymien_ion}„'ch W pozwie doszło do naruszenia jego dobra osobistego W postaci godności bowiem. l<_ill<ul<rotnie użyto wobec niego sforlnulowania Ostatnio SpraWdZał(a): ĘOŻENA ZYCH ____ _ _ __ _ __ ................................................. lps://10.11.93_22/nCourt-admin/Content/$N/1510'|000OO00503__LC_O00190_____2013_____UZ____2013-08-29_001/P... 2014-04-24
--- STRONA 2 ---
C 190/13 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 2 Strona2 z 4 _,,.~3`l_<az_;-iijiyfff, _po_m'i1n_o _że _doszlo do zatarcia skazaniia orzeczonego wyrokiem Sądu 'Rejonowego w _Elblągu _wydanym w sprawie sygn. _akt (...). Podniesiono także , że powód zostal poniżony przez bezpodstawną odmowę odtworzenia akt wymienionej sprawy, o czym stanowi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2012 r. w spifanńe sygn. akt (...). Powód wyjaśni-1, wysokość żądanych świadczeń jest analogia do n1aks'ymalnej wysokości odszkodowania, którego domagać się można :na _podstawie przepisów regulującycii odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu przewleklości postępowania. Wskazano talúe, że bezprawność postępowania funkcjonariuszy strony pozwanej wynika z .II czteromiesięcznego opoznienia we wdrożeniu w życie cytowanego postanowienia Sądu Najwyższego. Pozwany Skarb Państwa - Sąd Okręgowyi Sąd Rejonowy w Elblągu domaga-l się oddalenia powództwa zaprzeczając jego zasadności. Podnoszono zwlaszcza, powód nie wykazał bezprawności w zachowaniu funkcjonariuszy pozwanego, nie wskazał dobra osobistego, które mialo zostać nartlszone, a niezależnie od tego, z obiektywnego punktu wicl_ze'nia, :nie moglo dojść do naruszenia jakiegokolwiek cl_ob:ra osobistego powoda. Sąd ustali.-l następujący stan 'faktyczny : Pismem dnia 1_ lipca 2008 r. powód wniósł' do Sądu Rejonowego w Elblągu 0 odtworzenie akt spírawy oznaczonej sygn. (...) w części niezbędnej do wznowienia postępowania lub przeprowadzenia postępowania w trybie kasacji nadzwyczajnej, w zwiazku z zaistnieniem bezwzględnej _przesłanki odwol-awczej normowanej przez art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Z uwagi termin przeclioiwywania akt, przedmiotowe akta zostaly zniszczone w dniu 12 września 2005r. zgodnie z Rozporządzeniem Ministra S_p_raw:iedliwości dnia 5 marca 2004 ir. w sprawie a1rcĹhi_w'izo\-va nia akt sądowycli. Sąd 'Rejonowy w li`..postanowieniem dnia 9 września 2008 r. o sygn. (...)nie uwzg]_ęd nil wniosku powoda 0 odtworzenie akt, wskazu_jąc, że skazanie powoda w sprawie o sygn. akt (...)uleglo zatarciu, kara orzeczona wy1'okie1n w tej sprawie zostala wykonana, zaś uwzględniwszy _pomocniczy charakter postępowania w sprawie odtworzenia akt, brak bylo podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca mial istotnie interes prawny w 0'd'tworzeniu akt. W s'to'sunku do powyższego postanowienia powód wniósł: zażalenie, które po roz_patrzer1'iu przez Sąd Okręgowy w Ezostalo postanowienient UJ Fm CL- dnia 30 września 2008 r. o sygn. (...)utrzy1nane w mocy. odwoławczy zaakceptowa-l stanowisko wyrażone w zaskarżo_nym postanowien iu. W uzasadnieniu swego orzeczenia wskazano, że brak bylo podstaw do zastosowania art. 161 k.p.k., skoro kara orzeczona w spra.wie(...) zostala wykonana, -_skazanie uległo zatarciu z mocy prawa, a tym samym funkcjonuje fikcja _prawna polegająca na tym, skazanie uważa się za niebyle. W okresie 2008 - 2012 strona powodowa jeszcze dwukrotnie inicj owaia postępowanie w przedmiocie odtworzenia akt sprawy o sygn. (...), które toczyły się pod sygn. -_(...)oraz -(...). obu" przypadkach dosz'-lo do uimorzenía postępoważn_ia uwagi na s'l:wierdzenie uje1¬r1:nej -_pirzesl~an`ki, procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. W dniu 29 maja 2012 r. Sąd Najw_yższy postanowieniern w sprawie (...), po rozpoznaniu kasacji Rzecznil<a Praw Obywatelskich od. postanowienia Sądu Okręgowego w E.z dnia 30 września 2008 r. o sygn. (...) utrzyinującego w mocy postanoytienie Sądu Rejonowego w (...)z dnia 9 września 2008 ir. o sygn. (...), orzekł na korzyść powoda i uchylił; zaskarżone pos'tanowienia, pirzekazują sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Akta sprax-W wraz z postanowieniem Sądu Najwyższego zostaly doręczone Sądowi Rejonowernu w Elblągu w dniu 5 czerwca 2012 r. i omylkowo przekazane do archiwum. Ostatecznie sprawa zostala zarejestrowana pod sygn. (...) w dniu 24 września 2012 r. Odpowiedzialny za _pomyłkę _pracownik został pociągnięty do odpowiedzialinościi po rządkowęj. _Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Elblągu odtworzyl akta pnawomocne zakończonej sprawy o sygn. (...). Postanowienie to zostalo utrzymane w ;mocy przez Sąd Okręgowy w _Elblągu w postanowieníu_ dnia 22 stycznia 2011.3 r. w sprawie o sygn. (...). Sąd zważyi, co następuje : Mając na uwadze przedstawioną _przez powoda podstawę t`aktycz11ą powództwa stwierdziić "trzeba, że odpowi_edzialność pozwanego może layć rozpatrywane przez pryzmat przesłanek art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Z wymienionych przepisów \›vynika, że pozostają pod ochroną prawa cywilnego dobra osobiste czlowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda. sumienia, nazwisko lub pseudonim. Ponadto ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym dzia-laniem, może żądać za_ni_ecl1ania tego dzialania, chyba że :niejest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszein_ia może on także żądać, ażeby osoba, któ_ra do_puścila się naruszenia, dopelnila czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby zloä-'la oświadczenia od_powiedniej treści i w odpowiedniej formie. Ponadto osoba, której dobro osobiste jest zagrożone lub zostalo już naruszone może także żądać zadośćuczynienia pieniężnego na zasadach przewidziainycli w kod.eksie cywilnym lub za_platy odpowjiedniej sumy _pieniężnej na wskazany cel spo-leczny. Ustawodawca przewidzial także uprawnienie domagania się na zasadach ogólnych przez poszkodowanego naprawienia szkody wyrządzonej wskutek naruszenia dobra osobistego. .Jeżeli chodzi o zadośćuczynienie to podstawą prawną jego przyznania jest także art. 448 k.c., przy czym w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że jedna z przesłanek tego _roszczenia jest czyn sprawcy naruszenia dobra osobistego noszący ps://10.11.93.22/ncourt-admin/Content/$N/151010000000503* l_C_000190_2013_ UZ_____2013-08-29_001/P... 2014-04-24
--- STRONA 3 ---
C 190/13 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strona 3 z 4 znamiona winy 'tw każdej postaci (uchwala skl.-adu 7 sędziów dnia 9 września 2008 r., Ĺl`_l'I CZP 31,/08, OSNC 2009/3 /36). kolei przepisu art. 24 § 2 k.c. wynika dornniernanie, iż naruszenie dobra osobistego nastąpiło bezprawnie, w związku. z czym na podmiocie, który określone dobro osobiste naruszył ciąży obowiązek udowod.nienia, iż naruszenie to nastąpiło w okolicznościach uchylającycli bezprawność zachowania. Do takich okoliczności należy działanie w ramach. _porządku p rawnego al.bo w obronie uzasadnionego interesu, w_yl<onjywa11ie _prawa podrniotowego, jak też zgoda pokrzywdzonego na ingerencję w sferę jego dóbr osobistych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989r., II CR 419/89, OSP 1990/11 - 12/377). Punktem wyjścia jest jednak wykazania, na _podstawie reguły dowodowej wynikającej z art. 6 k.c., przez osobę żądającą oc.hrony dóbr osobistych, że - z obiektywnego punktu widzenia ~ faktycznie doszło do naruszenia tego rodzaju prawa niemajątkowego (por. wyrok. Sądu Najwyższego dnia :1.:m1arca 1997 r., .II_l. CKN 33 /97, (...)., nr 6 - 7, poz. 93). W ocenie sądu powód nie wykazał tego rodzaju okoliczności i:`aÍk'tycznycĹh,, które potwierdzają, że pozwany naruś`zyl~ jego dobra osobiste, zwłaszcza w postaci czci (godności). Nadto okoliczności ustalone w toku procesu nie przemawiają za tezą, że postępowanie funkcjonariuszy pozwanego w stosunku do powoda nosiło cechy bezprawności, a tym samym pozwany nie ponosi wobec _powoda odpowiedzialności cywilnopra.wnej. Czy'nn,ośc'i podjęte przez funkcjonariuszy pozwanego 1n.ieśc'i`-ły się w giranicach prawa, powód nie wykazał, że postąpili oni sprzeczníe porządkiem prawnym. W okolicznościacli s'prawy brak podstaw do przypisania pozwanernu czynów noszących znamiona winy, choćby w postaci niedbalstwa. ' Powód ponad arguznentację wskazaną w uzasadnieniu pozwu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. _przywoła-l _jako podstawę faktyczną powództwa n'ie'prawidłowe używanie w postanowieniach Sądu Rejonowego w 'Elblągu słowa „skazany”, co zostało dostrzeżone przez Sąd. Okręgowy w Elblągu, który w dniu 22 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. akt VI M 1513 sprostowal oczywiste omyłki pisarskie i w miejsce slowa „skazanego” wpisał prawidłowe określenie ,,wnioskodawcę”. Powód zaznaczył, że w dacie wydania postanowień nie mógł być uważany za osobę skazaną., skoro doszło do zatarcia skazania orzeczonego wobec niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawie sygn. akt (...). Powód (fix f'§\ uznał, nairuszono w ten sposób _jego godno .. Z kolei. w kategorii poniżenia powód pojmowa-l: ten fakt, że doszło do bez_pod.st;awnej odmowy _odtworzenia akt wymienionej wyżej sprawy w oparciu o pozaprawne przesłanki, co znalazło potwierdzenie w postanowienia Sądu. Najwyższego z dnia. 20 maja 2012 r. W pozwie z kolei zaakcentowano przewleklzość postępowania dotyczącego odtworzenia akt, co także miało doprowadzić do naruszenia dobra osobistego w postaci godności. W ocenie sądu wszystkie wyżej zarysowane podstawy 'ł:`ak'tyczne żądań nie _prowadzą do wniosku, wogóle , _punktu widzenia obiektywnego, mogło dojść do naruszenia jakichkolwiek dóbr osobistych powoda, w tym zwlaszcza w postaci naruszenia czci. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego -ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, zwłaszcza w postaci godności osobistej i stanu uczuć, nie może być dokonywana 'według miary indylt-'i}'id1.1a.l11ej wrażliwości zainteresowanego (ocena subiektywne). .Kryteria'oceny naruszenia muszą być poddane obiektywizacji, a 1nia:n.owi,cie uwzgl.ęd;nić trzeba odczucia szerszego grona uczestników i, 'powszeclmie 'przyj1n'owane, a zasługujące na akceptacje normy postepowania ( obyczaj, tradycja, obiektywne reakcja spo`lecze'ństw-a itp.). Innymi słowy, trzeba dokonać oceny pod kątem tego, czy określone postępowanie strony pozwanej w powszechnym odczuciu. stanowi o naruszeniu godności człowieka, czy też opinia _publiczna nie wiąże z nim takich konsekwencji (wyroki z dnia 16 stycznia 1996 if., II Cr 692/75, Lex nr 1998; z dnia 25 kwietnia 1.989 r., I CR 143 / 89, .Lex nr5282 i dnia 1:1 n'›.a:rca 1997 r, III. CKĹN /97, Lex n:r 24457). 9 Mając na uwadze powyższe powtórzyć. mozna, że nie sposób postawić tezy, 'iż użycie .nawet niepoprawne, przez sądy rozstrzygające wniosek o odtworzenie akt , terminu „skazany” w stosunku do powoda w powszechnyni odczuciu społecznym naruszylo jego godność. Trzeba wziąć pod uwagę kontekst, w jakim sąd użył tego sformułowania, a mianowicie nastąpiło to w odniesieniu do zaszłej sytuacji prawnej tzn. uznania powoda wi.n.nyn1 popelzjnienia przest:ępstwa _praw'on1oc11_y'n1 wyrokieni wydanym w postępowaniu o sygn. (...). l`s'totnie, doszło już do zatarciia skazania orzeczonego wyrokiem wydanym w tej sprawie ale tylko na użytek samych orzeczeń określano powod.a jako skazanego. Powód, wydaje się, nazbyt wrażliwie reaguje na omyłki sądów rozpoznających jego sprawę. Odnosi się wrażenie, że powód próbuje nyl<orz_'ş-'stać je w celu sl<onstruowania tezy o na ruszeniu jego dóbr osobistych. Jeżeli, chodzi o kolejną podstawę :taktyczna powództwa, a mianowi_c'ie odmowę odtworze nia akt (...), to stwierdzić trzeba, że taki stan rzeczy mial miejsce w toku. dopuszczalnej przez przepisy prawa procedury postępowania i, aczkolwiek, okazało się, iż wadliwe. z punktu widzenia przepisów prawa były postanowienia Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawie (...)i Sądu Okręgowego w Elblągu. w sprawie (...), to jednak sam ten 'fakt nie świadczy o bezprawności postępowania w znaczeniu art. 24 § 1 k.c. Odmienna ocena stanu faktycznego danej sprawy i przepisów prawa, które mają w ;niej zastosowanie przez sąd, wyższego rzędu i tym samym weryilikacja rozstrzygnięcia sądu niższego rzędu nie stanowi samo przez się o naruszeniu dobra osobistego adresata tego rozstrzygnięcia, chyba że znajdą się w nim, zwlaszcza w jego motywach, sforrnułowania wy"k::acz-ające poza niezbędne ramy, godzące w dobra osobiste określonej osoby (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01,, Lex nr 75353). Z tego rodzaju sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie postępowania o od'tworzenie akt, które toczy-lo się przed. Sądem Rejonowyin w Elblągu oraz Sądem Okręgowym w Elblągu. Odmienna ocena przesłanek prawnych, które maj ą skutkować odtworzeniem zniszczonych akt w celu wznowienia postępowania lub przeprowadzenia postępowania w trybie kasacji nadzwyczajnej dokonanej przez Sąd Najwyższy w postępowaniu z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie sygn. akt; (...) nie skutkuje poglądern, że sądy niższej instancji. odimawiając odtworzenia akt naruszył-y tym samym dobra osobiste powoda, gdyż przeczy tej tezie powoda także obiektywne miara oceny tej sytuacji faktycznej z punktu widzenia powszechnego odczucia, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych. ps://10.11.93.22/ncourt-admin/content/$N/151010000000503_ |wC_O0019O 2013 UZ 2013-08-29 001/P... 2014-04 24
--- STRONA 4 ---
C 190/13 treść oazeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strona 4 z 4 ._0n1awi.ąiac kolejną 'podstawę źl'aktycz11ą'powództwa ?.wia_2'.ana czasem t;rwa:nia postępowa nia o odtworzenie akt.r1a'leż},f w tej kwestii zatiważşfć, że naprawieniu szl<od}.= związanej z przewlek-lością postępowania sądowego służy procedura uregu.lowana w ustawie z dnia 17 czerwca 1.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczyrn prowadzonym lub nadzorowanynfl przez ›p'.rol<u1'a'tora i postępowaniu sąd.owy:m bez :nieuzasadnionej zwlo"ki. Powód formnłując wyso'l<ośó żądania 'pieniężnego t¬wie1'd':/.ii-l', że nawiaztlje do tego aktu prawnego, niemniej jednak, zdaniem sądu, w niniejszej sprawie nie można rozstrzygać o tym, czy miała miejsce przewlekłość postępowania, czy też nie. Niezależnie od tego stwierdzenia sąd stoi na stanowisku, sam kilkuletni okres trwania postępowania o odtworzenie akt nie implikuje tezy o naruszeniu dobra osobistego powoda. Dodać można, o czym już wzmiankowano, że art. 448 k.c., który statuuje roszczenie o zadośćtlczynienie w razie naruszenia dobra osobistego znajduje zastosowanie tylko w wy_pad.ku zawinioinego :n,aruszen'ia dóbr osob'istycl1 (w_§„=:ro`l< Sądu Najwjrższego 'z."d.nia 19 stycznia 2007 r., I_`lĹi CSK, 358/06, Lex nr 277289), dlatego też i z tego wzgledu brak jest podstaw do uwzględnienia żądań pieniężnych zgłoszonych w sprawie albowiem trudno dopatrzeć się wi ny, choćby,-" w postaci niedbalstwa, po stronie tfunlœjonariuszy obu stationesfisc'i Skarbu Państwa. Sąd odstąpił od obciążania _powoda kosztami procesu _mając na względzie jego s},'”tuacje inajatlwwą., a. _mianowicie to, że _powód utrzymuje się jeclynie en1e:1'ytŁ11'y mal żonki., która cierpi :na chorobę no'wo'two1'ową i ws_pa1'c.ia .ti.n.ansowego dzieci. Neurocourt Admin 2.0.5 © 1992 - 2014 Neurosoft Sp. z o.o., Wszelkie prawa zastrzeżone Zgłoszenie błedu tps://10.11.93.22/ncourt-admin/content/$N/151010000000503* |____C______0001 90____2013___ UZ_2013-08-29_001/P... 2014-04-24
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Elblągu 2 29 sierpnia 2013#akt#art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.#art. 161 k.p.k.#art. 448 k.c.#art. 24 § 2 k.c.#art. 6 k.c.#art. 24 § 1 k.c.