Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
.. Sygn. akt | ACa 210/09 21": Q 1'$21: /'/I ‘¢":f\‘i‘¥7 .. ~./F‘ 14.;: WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2009 r. Sqd Apelacyjny w Lublinie, I Wydziat Cywilny ‘ ' F w sktadzie: » . Przewodniczqcy Sedzia SA Walentyna LukomskaDrzymata (spr.) Sedziaz SA Danuta Mietlicka Scgdzia: SA Bogdan Radomski Protokolant seknsqdowy Marcin Zbafiski po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powédztwa J. Z » przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Areszt Sledczy w R _ zastepowanemu przez Prokuratorie Generalnq Skarbu Pafistwa 0 zadofiéuczynienie ' na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okregowego w Radomiu z dnia 4 tutego 2009 r. sygn. akt I C 1534/07 . I. Oddalaapelécje; ‘ ' "ll. zasagdza od powoda J Zt ‘" _ na rzecz Skarbu Pafistwa , Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwote 5.400 (pieé tysiecy czterysta) ztotych twute ,ppstepowania za druga_ instancjg. 2" 3"‘ '_ ~1l.1'§/Ill M Z ,. . A If ‘S? \;&"5§'>.>?1‘{;.‘\""~._|'fL '3; ‘ a.z5Oan zgrvginagem :.‘ ‘~ ' . swxadczy: § ‘O '¢~Q;;*;.;¢;;;4;fi‘if E 3 IS‘ . l . 1 {7,_‘\_\, ‘ J a1a:s>;31sa' 1ar1sa,as*.=';,= . . :4..; , ’ r'.?.. G:‘:z'.m"a’..v , ~w / :=~, ~ I’ I .»_ _~ .’ 2‘ ., y 1 \ u ~ ._‘_,.~ _ _ ." _~.' 11 .‘“. {fir 'i ‘R"'&'In ii: » '*.'§__'S‘;"i km, -¬. sygn. ak: | Aca 270/09 āłf' „Ä E11: /'if `f`:Š\`i`*Ÿ .. JC” 1.4;-: WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny W Lublinie, I Wydział Cywilny ` ' Y w składzie: › . Przewodniczący - Sędzia SA Walentyna Łukomska-Drzymala (spr.) Sędzia: SA Danuta Mietlicka ' Sędzia: SA Bogdan Radomski Protokolant seknsądowy Marcin Zbański . po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa J. Z › przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Areszt Śledczy w R _ zastępowanemu przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa o zadośćuczynienie ` na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 4 lutego- ZOO9 r. sygn. akt I C 1534/07 _ I. oddalarapelācję; ' " ii. zasądza od powoda J Z:-' ~' _ na rzecz Skarbu Państwa - , Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tfiute ',ppstępowania za drugą instancję. zi' "@'-` '_- ¬1lf~'^Í-Ĺl ±„ z ._ . O J/ Ê? xiåą ."'>.>Ÿ'1.i;.""*×._|'fL ąå ' a.z5Oan zgrvginašem 'Š' “' " . swiadczy; Ê "Q 'Š~Qq_3.¿ç-;.;-:¿;.&“'~'.'Í_* '~ E Ê .¬, . _ . 1 {¿,_"_„, -' _i azarsąfsa' 1ar:',sąüs=.=';.= , _ -.IQ-..; , f P2.. fÍÍ'f“.!{-'.¬'¿:¬a=..v . »zw / -cz «› I' › I .›_ _~ .' :Í .› of _¿| . u ~ ..¿__.~ _ . ." ¿'~.` Q ."-. -›' Ęl 'r "¬'u~\. :ÊĹ › `×-.Í__`-e'2"i 3.”,
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I ACa 270/09 A UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 lutego 2009 1'. Sqd Okrggowy w Radomiu oddalii powédztwo powoda I A ' Z . ‘ skierowane przeciwko pozwanemu Skarbowi Pafistwa — Aresztowi Sledczemu W R o zaptatq kwoty ‘4 r 4.700.000 zi tytulem zadoééuczynienia za umyéhle poddanie go ckugotrwaiemu ciqgkemu procesowi biologicznego wyniszczania organizmu skutkujapego powstaniem u niego trwalego, duzego i nieodwmcalnego uszczerbku na zdrowiu, cierpiefi fizycznych i psychicznych, utraty sil _witah1ych oraz postegpujapej degradacji chorych organéw (pkt I) i zasqdzil od powoda na rzecz pozwanego kwotq 3.600 zl tytulem kosztéw procesu, nie obciajajqc go pozostalymi kosztami z tego tylulu (pkt II). ' ' W uzasadnieniu wyroku Sag! Okrqgowy wskazal na nastqpujape Llstalerlia i motywy swego rozstrzygniqcia: _ Y Powéd I ' " Z. ‘ odbywa kare; pozbawienia wolnoéci poczagtkowo w Areszcie §1edczym W R‘ ’ , a od jesieni 2006 r. w Areszcie §1edcz"ym w W " B. ; . Plzez caly czas pozostawal od dpiekq medycznac Od 2006 1'. w zwiqzku z wystqpujqcymi u niego schorzeniami i zghlszanymi g . dolegliwoéciami bélowymivpowéd poddawany byi w miejscach" swego pobytu licznym badaniom lekarskim, konsultacjom specjalistycZny1n oraz leczeniu farmakologicznemu i operacyjnemu. Rozpoznana‘ u niego przepuklina pachwinowa, kamica pqcherza Zéiciowego i przerost gruczoiu krokowego byly kilkak1_otnie oceniane przez specjalistq chirurga oraz urologa. Wykonano u powoda badania specyficznego antygenu prostaty clelem wykluczénia ewentualnego procesu mzrostowego tego gruczolu. Powyzsze _schorzeniei zostaly zakwalifikowane dp Ieézehia zabiegowego w "tfybie planowanym, w terminie dowoh_1yn_a p_o pgzeprowadzeifiu dodatkowych badafi. W styczhiu Sygn. akt I ACa 270/09 ' UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy W Radomiu oddalił powództwo powoda I O V Z „ _ skierowane przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu W R o zapłatę kwoty ‹4 8 4.700.000 zł tytułem zadośćuczynienia za umyśhie poddanie go długotrwałemu ciągłemu procesowi biologicznego wyniszczenia organizmu skutkująccgo powstaniem u niego trwałego, dużego i nieodwracalnego uszczerbku na zdrowiu, cierpień fizycznych i psychicznych, utraty sił _witalnych oraz postępującej degradacji chorych organów (pkt I) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł tytułem kosztów procesu, nie obciążając go pozostałymi kosztami z tego tytułu (pkt II). " ' W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustalenia i motywy swego rozstrzygnięcia: _ Í ' Powód I ` - -¬ Z. ` odbywa karę pozbawienia wolności początkowo W Areszcie Šledczym W R ' , a od jesieni 2006 r. W Areszcie Śledczym w W ' B. - ; . Przez cały czas pozostawał od opieką medyczną. Od 2006 1-. W związku z występującymi u niego schorzeniami i zgłaszanymi Ę _ dolegliwościami bólowymipowód poddawany był w miejscach' swego pobytu licznym badaniom lekarskim, konsultacjom specjalistycznym oraz leczeniu farmakologicznemu i operacyjnemu. Rozpoznanai u niego przepuklina pachwinowa, kamica pęcherza żółciowego i przerost gruczołu krokowego byly kilkak1_'otnie oceniane przez specjalistę chirurga oraz urologa. Wykonano u powoda badania specyficznego antygenu prostaty celem wykluczenia ewentualnego procesu .rozrostowego tego gruczołu. Powyższe _schorzenia zostały zakwałifikowane do leczenia zabiegowego W trybie planowanym, W terminie dowolnym po 'przeprowadzeniu dodatkowych badań. W styczniu
--- STRONA 3 ---
2007.r. po przewiezieniu powoda do Aresztu §ledczeg0 'W ‘ ' M ' powéd cofnaj zgodq na zabieg operacyjny usuniqcia prgcherzyka Zfficiowego, Z powodu podawanej przez niego‘ choroby wrzodowej Zolqdka by} leczony farmakologicznie i stosowano dietq, przeprowadzono badanie gastroskopowe, vktére nie ujawnilo czyrmego procesu zapalnego zarévvno Zoiqdka jaki dwunastnicy. Powéd leczony by! tez na nadcislnienie tqtnicze farmakologicmie, okresowo wykonywane byio EKG. Liczzné pomiary ciémenia wykazywaiy wielkoéci prawidiowe. Z uwagi na zglaszane przez powoda dol_eg1i_w0§ci bélowe odcinka Itgdiwiowego krqgoslupa zostalipqddany badaniu neurologicznemu i leczeniu farmaceutycznemu. Podczas badania W. dniu 13 marca 2006 r. powéd oéwiadczyl, 2e nie chce lekéw doustnych, ale z uwagi na utlfzymywanie siq dolegliwoéci bélowych podjql leczenie farmakologiczne; Wykonano u powoda badania radiologiczzne odcinka lqdiwviowoéluzyibwego krqgoskupa. W zwiqgku z zaémq oka. prawego powéd by! operowainy W Oddzialé Okulistyki w B W sierpniu 2006 1'. Po przebytej Qperacji pozostawal pod‘ stalq specja1istyc2.na,_ opiekq lekarskq. W 2002 r0k|.1 byl poddany opéracji oka lewego. ~ W _ _Zak1'es schorzefi powoda sqd ustalil w oparciu 0 dokumentacjq medycznq powoda tj. ksiagkc3 zdrowia skazanego. Wobec odmowy zlozenia zeznafi przez powoda" Sqd pomiliaj dowéd z przesiuchania stron. .' W tym 'stanie faktycznym Sqd Okrqgowy uznal zgdanie zasqdzenia zadoééuctynienia za bezzasadfie. Zdaniem Sqdu powéd me wykazal spehmiezlia przeslanek warunkujqcych uwzglqdnienie powédztwa W ‘oparciu _o przepis art. 417 kc; jak réwniez art. 4172 kc. Jakkolwiek bezsporne jest, i2 powéd odbywajqc kan; pqzbawieniawolnoéci cierpial na ustalone schorzienia, to jednak powc§d"11ie Wykazal, ii», we wskazanyni ppzez niego okresie dosz%o do’ pogprszenia stand jego zdrowia’ bQdqcego konsekwencjq dzialania lubj zaniechapia pracownjkéw zakladéw opieki zdrowotnej w Aresztach Sledczych WR A,w B}. = 113 .'P0w6d'nie' wykaza1_r6w_11ieZ,_aby dzi_a_la1_1ia._ podejmowang priez pracbw11il<éw__'sh12by 2007r. po przewiezieniu powoda do Aresztu Śledczego 'W “ ' -M " powód cofnął zgodę na zabieg operacyjny usunięcia pęcherzyka żółciowego, Z powodu podawanej przez niego choroby wrzodowej żołądka był leczony -farmakologicznie i stosowano dietę, przeprowadzono badanie- gastroskopowe, które nie ujawniło czynnego procesu zapalnego zarówno żołądka jaki dwunastnicy. Powód leczony był też na nadciśnienie tętnicze farmakologicznie, okresowo wykonywane było EKG. Liczné pomiary ciśnienia wykazywały wielkości prawidłowe. Z uwagi na zgłaszane przez powoda dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowego kręgosłupa zostałpoddany badaniu neurologicznernu i leczeniu farmaceutycznemu. Podczas badania W. dniu 13 marca 2006 r. powód oświadczył, że nie chce leków doustnych, ale z uwagi na utrzymywanie się dolegliwości bólowych podjął leczenie' farmakologiczne; Wykonano u powoda badania radiologiczne odcinka lędźwiowo-l‹1'zyżowŸego kręgosłupa. W związku z zaómą oka prawego powód był operowany w Oddziale" Okulistyki w B - W sierpniu 2006 r. Po przebytej operacji pozostawał pod' stałą specjalistyczną opieką lekarską. W 2002 roku był poddany operacji oka lewego. ~ „ - _ _Zakres schorzeń powoda sąd ustalił W oparciu o dokumentację medy_czną powoda tj. książkę zdrowia skazanego. Wobec odmowy złożenia zeznań przez powoda' Sąd pominął dowód z przesłuchania stron. Ä . W tym "stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał żądanie zasądzenia zaaaśeuzzmfenn za bazzasaaåe. zdaniem sądu powód nie wkaza speaziz-mia przesłanek warunkujących uwzględnienie powództwa W oparciu _o przepis art. 417 kc, jak również art. 4172 kc. Jakkolwiek bezspome. jest, iż powód odbywając karę pozbawieniawolności cierpiał na ustalone schorzenia, to jednak powód 'nie wykazał, iż¿ we wskazanym przez niego okresie doszło - do pogorszenia stanu jego zdrowia, będącego konsekwencją działania lub zaniechania pracowników zakładów opieki zdrowotnej W Aresztach Śledczyoh- WR ,W -Bą. = in- .trawóatnia wykazał również, aby dzi_a_łania._ podejmowane przez pracownilców _ 'służby
--- STRONA 4 ---
\._ 3 . wiegziennej mialy bezprawny charakter. Z0boWia,_zany do wypowiedzenia siq na temat treéci dorqczonej mu dokumentacji medycznej tj. wyciqgu z ksiagki zdrowia nie odniosl sisg W zaden sposéb do figlarujqcych tam .Zapi's(')W. Doprowadzony do sqdu celem przeshlchania W drodze pomocy sqdowej w_ charakterze powoda odméwil skiadania zeznafx, nie cheap odpowiadaé na zadawane mu pytania. _ _ W ocenie Sqdu Okrqgowego z dokumentacji medycznej nie wynika, aby ~ 1 . » F pracownicy wiqziennej sluzby zdrowia dopuécili siq w stosunku do powoda bezprawnych zachowafi skutkujqcych uszkodzeniem jego oiaia lub rozstrojern zdrowia. Wrqcz przeciwnie, figurujqce w niej zapisy éwiadczq 0 tym, Ze powéd z uwagi na wystqpujape u niego ‘schorzenia podda_wany by! licznym badaniom lekarskim i konsultacjom specjalistycznym oraz leczeniu fa1mal<o1ogicznemu _i operacyjnemu. Zalecane zabiegi by{y realizowane W takim zalcresie w jakim powéd wyrazal na nie zgodq. __ Z przedstawionych wzglqcléw Sqd Okrqgowy oddalil powodztwo jako bezpodstawne. " ' Apelacjq od powyzszego wyroku ziozyl powéd zarzucajqc naruszenie: 1. art. 64 i 65 kpc polegajqce na przyjqciu przez sqd, iz strona_ powodowa jako strona procesowa nie musi byé obecna na rozprawie, mime jego wyraénego wniosku 0 przymusowe sprowadzenie; l 2. art. 210 kpc pglegajqce na przyjqciu przez sqd stanowiska, iz powéd nie _ musi byé obecny na rozprawie, mimo jego wyraznego wniosku 0 przymusowe sprowadzenie; 4 ‘ 3. art. 212 kpc polegajqce na przyjqciu przez sacd stanowiska, ii sirona powodowa nie powinna_ byé pouczona co do swoich uprawniefi ‘w procesie; A ' ' 4. art. 379 pkt 5 kpc polegajqce na przyjqciu przez sqd stanowiska, iz strona powodowa nie zoétala pozbawiona moinoéci obrony swoioh praw. ~._ 3 _ Więziennej miały bezprawny charakter. Zobowiązany do wypowiedzenia się na temat treści doręczonej mu dokumentacji medycznej tj. wyciągu z książki zdrowia nie odniósł się W żaden sposób do figurujących tam zapisów. Doprowadzony do sądu celem przesłuchania W drodze pomocy sądowej w_ charakterze powoda odmówił składania zeznań, nie chcąc odpowiadać na zadawane mu pytania. _ _ W ocenie Sądu Okręgowego z dokumentacji medycznej nie wynika, aby ~ 1 _ › s pracownicy Więziennej służby zdrowia dopuścili się W stosunku do powoda bezprawnych zachowań skutkujących uszkodzeniem jego ciała lub rozstrojern zdrowia. Wręcz przeciwnie, figurujące w niej zapisy świadczą o tym, że powód z uwagi na występujące u niego schorzenia poddawany był licznym badaniom lekarskim i konsultacjorn specjalistycznym oraz leczeniu farmakologicznernu _i operacyjnemu. Zalecane zabiegi były realizowane w takim zakresie W jakim powód wyrażał na nie zgodę. __ Z przedstawionych względów Sąd Okręgowy oddalił powództwo jako bezpodstawne. - ' ` Apelację od powyższego wyroku złożył powód zarzucając naruszenie: l. art. 64 i 65 kpc polegające na przyjęciu przez sąd, iż strona powodowa jako st1'ona procesowa nie musi być obecna na rozprawie, mimo jego wyraźnego wniosku o przymusowe sprowadzenie; I 2. art. 210 kpc pęlegające na przyjęciu przez sąd stanowiska, iż powód nie _ musi być obecny na rozprawie, mimo jego wyraźnego wniosku o przymusowe sprowadzenie; 4 ` 3. art. 212 kpc polegające na przyjęciu przez sąd stanowiska, iż strona powodowa nie powinna być pouczona co do swoich uprawnień 'w procesie; . ' ' 4. -art. 379 pkt- 5 kpc polegające na przyjęciu przez sąd stanowiska, iż strona powodowa nie została pozbawiona możności obrony swoich praw-.
--- STRONA 5 ---
Wskazujqc na przedstawione podstawy skarzapy wnosil o uchylenie zaskarzonogo wyroku W oaloéci i przekazanie sprawy Sqdowi Okrqgowemu I Wydzial Cywilny W Radomiu do ponownego rozpoznania. ' ' Sqd Apelacyjny zwazyi, co nastgpuje: Apelacja nie zashlguje na uwzglqdnienie. ‘ A ~ _ W pierwszej kolejnoéci ocenié nalezy najdalej idapy zarzut niewaznoéci postqpowania, ktéry skarzapy upairuje w pozbawieniu go przez sqd pierwszoj instancji _1noz1iwo§_ci obrony praw W procesie, na skutek niedoprowadzenia go n'a' rozprawq. Wbrew tvvierdzoniom apelacji nie doszlo W rozpoz;nawa.nej spzfawie “do pozbézwienia powoda mozliwoéci obrony praw, co ozyni zarzut niewaznoéci postqpowania bezzasadnym. Stosownie do art. 379 pkt 5 kpc niewaznoéé postqpowania zaohodzi; gdy strona zostaia pozbawiona moznoéci obrony swychpraw. Do pozbawienia stronymoznoéoi obrony jej praw dochodzi wowozas, gdy z powodu naruszenia przez sqd Iub strong przecivmq okreélonych przepisow Iub zasad procedury cywilnej, strona nie mogia braé i nie brala udzialu w postqpowaniu lub istotnej jego Vczqécii nie miaia moizliwoéci usuniqcia skutkdw tyoh uohybiefi na nastqpnych rozprawaoh poprzedzajacoych wydanie wymku. Jakkolwiok zarzut ‘ niewaznoéci postqpowania z " powodu pozbawienia stronymoznoéoi obrony praw nalezy oceniaé W okolicznoéoiaoh konkretnej sprawy, to jednalé, wedlug ugruntowanego orzeczniotwa, przy analizie czydoszlo do takiego pozbawienia nalezy najpielw rozwazyé, czy nastqpiio vnaruszenie przepiséw procesowych, a W drugiej kolejnoéci trzeba sprawdzié, czy uchybienie to wpiynolo na moznoéé strony do dziakania w postqpowaniu, Ia w kofiou nalezy zbadaé, czy pomimo realizaoji tych przeslanek strona'_mog1a bronié swychA praw W _ procesie. Tylko w razie kumulatywnego speinienia wszystkich tyoh trzeoh przes1anek,. mozzna odpowiedzieo twiordzqpo, 2e_ strona zostala pozbawiona moznoéci dziaiania (vide: wyrok N z dnia 23.06.2004 r., sygn. V CK 607/03, Lox nr 194103; wyrok Wskazując na przedstawione podstawy skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku W całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu I Wydział Cywilny W Radomiu do ponownego rozpoznania. " " Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. ` ` ~ _ W pierwszej kolejności ocenić należy najdalej idący zarzut nieważności postępowania, który skarżący upatruje w pozbawieniu go przez sąd pierwszej instancji _możliwości obrony praw W procesie, na skutek niedoprowadzenia go na' rozprawę. Wbrew twierdzeniom apelacji nie doszło w rozpoznawanej sprawie do pozbawienia powoda możliwości obrony praw, co czyni zarzut nieważności postępowania bezzasadnym. Stosownie do art. 379 pkt 5 kpc nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony- swychpraw. Do pozbawienia stronymożności obrony jej praw dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury cywilnej, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części_i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach- poprzedzających wydanie wyroku. Jakkolwiek zarzut ' nieważności postępowania z ' powodu pozbawienia strony-możności obrony praw należy oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy, to jednak, według ugruntowanego orzecznictwa, przy analizie czyzdoszło do takiego pozbawienia należy najpierw rozważyć, czy nastąpiło .naruszenie przepisów procesowych, a w drugiej kolejności trzeba sprawdzić, czy uchybienia to wpłynęło na możność strony do działania W postępowaniu, fa W końcu należy zbadać, czy pomimo realizacji tych przesłanek strona. mogła bronić swych, praw W _ procesie. Tylko W razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych trzech przesłanek,. można odpowiedzieć twierdząco, że strona została pozbawiona możności działania (vide: wyrok N z dnia 23.06.2004 r., sygn. V CK 607/03, Lex nr 194103; wyrok
--- STRONA 6 ---
S . SN z 17.02.2004 r.,' sygn. III CK 226/02, Lex nr 163995; postanowienie SN z 2.02.2006 r., sygn. II CZ 134/05, Lex nr 192016). . _ _ ' Przenoszap powyzsze rozwazania na grunt sprawy niniejszej stwierdzié nalezy, iz nie doszlo do naruszenia przez sqd pierwszej in$t_anoji przepisow prooesowych, W tym takze przepisow Wskazanych W apelacji. Zupeinie niezrozumialy jest zarzut naruszenia przepisow art. 64 i 65 kpc regulujqoych kwestie zdolnoéci sqdowej i procesowej. Sqd nie zakwestionowai przyshlgujapej 4 1 ! powodowi jako osobie fizycznej zarowno zdolnoéci sqdowej jak i zdolnoéci procesowej. Kwestia nie uwzglodnieniawniosku powoda o doprowadzenie go na tormin rozprawy do sqdu nie skutkuje naruszeniem W/W przepisow. W ocenie Sqdu Apelacyjnego nie doszio takze do naruszenia pozostalych przepisdw prawa procesowego wskazanych w apelaoji tj. art. 210 i 212 kpc. Przede Wszystkim stwierdzié nalezy, iz kodeks postqpowania Icywilnego nie zawiera przepisu zobowiqzujqcego sqd kazdorazowo do doprowadzenia strony pozbawionej wolnoéci no kazdy termin rozprawy na jej zqdanie. Rozprawa mozo siq odbyé pod nieobecnoéé stron, zasi od decyzjiprzewod11iozqcego skiadu zalezy czy strona bqdzio zobowiqzana do stawiennictwa obowiqzkowego i czy zarzqdzi W zwiqzku z tym doprowadzenie skazanego do sqdu na rozprawq (art. 208 pkt_ 1 kpc). Przebieg rozprawy przed sazdem pierwszoj instancji odbywal siq zgodnie z przepisem art. 210 kpc. Jakkoiwiek sama rozprawa ma oharakter ustny, to przewodlficzqcy moze zobowizgzaé strong do z_1o:'zenia Wnioskow dowodoW§/ch i ustosunkowania sio do twierdzefi strony przeciwnoj na piémie. Powod mimo otrzymania odpisu pozwu i zobowia,_zania do zlozenia wnioskow dowodowych z mozliwoéci przedstawienia swojego stanowiska i ziozeniai wnioskéw dowodowych nie skorzystai, powohijqc sicg jedynie na dokumentaojq lekafska. zna'1jdujapq siq w Areszcie dlédczyrn. Dowod ten zostai przez sqd ooeniony, a do dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez pozwanego i dorqczonej powodowi, nie ustosunkowai sio on i jej Iiie zakwestionowal. Nie doszlo tez do naruszenia art. 212 kpc. Sod nie naruszyl przewidzianego W nim' obowiqzlcu pouczenia stron. Sposéb dziaiania powoda 5 _ SN z 17.02.2004 r., sygn. III CK 226/02, Lex nr 163995; postanowienie SN z 2.02.2006 r., sygn. II CZ 134/05, Lex nr 192016). _ _ -_ ' Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż nie doszło do naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów procesowych, w tym także przepisów wskazanych w apelacji. Zupełnie niezrozumialy jest zarzut naruszenia przepisów art. 64 i 65 kpc regulujących kwestie zdolności sądowej i procesowej. Sąd nie zakwestionował przysługującej Ą - 1 s powodowi jako osobie fizycznej zarówno zdolności sądowej jak i zdolności procesowej. Kwestia nie uwzględnieniawniosku powoda o doprowadzenie go na termin rozprawy do sądu nie skutkuje naruszeniem W/W przepisów. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło także do naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego wskazanych W apelacji tj. art. 210 i- 212 kpc. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż kodeks postępowania 'cywilnego nie zawiera przepisu zobowiązującego sąd każdorazowo do doprowadzenia strony pozbawionej wolności na każdy termin rozprawy na jej żądanie. Rozprawa może się odbyć pod nieobecność stron, zaś od decyzji przewodniczącego składu zależy czy strona będzie zobowiązana do stawiennictwa obowiązkowego i czy zarządzi W związku z tym doprowadzenie skazanego do sądu na rozprawę (art. 208 pkt 1 kpc). Przebieg rozprawy przed sądem pierwszej _instancji odbywał się zgodnie z przepisem art. 210 kpc. Jakkolwiek sama rozprawa ma charakter ustny, to przewodniczący może zobowiązać stronę do złożenia wniosków dowodowych i ustosunkowania się do twierdzeń strony przeciwnej na piśmie. Powód mimo otrzymania odpisu pozwu i zobowiązania do złożenia wniosków dowodowych z możliwości przedstawienia swojego stanowiska i złożenia wniosków dowodowych nie skorzystał, powołując się jedynie na dokumentację lekarską znajdującą się W Areszcie Śledczyrn. Dowód ten został przez sąd oceniony, a do dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez pozwanego i doręczonej powodowi, nie ustosunkował się on i jej nie zakwestionował. Nie doszło też do naruszenia art. 212 kpc. Sąd nie naruszył przewidzianego w nim' obowiązku pouczenia stron. Sposób działania powoda
--- STRONA 7 ---
i treéé skiadanych pism nie uzasadnial udzielania mu pouczefi co do kwestii procesowych. Obowiqzek pouozenia wystqpuje ,,W razie uzasadnionej potrzeby”. gdy sprawa jest skomplikowana pod wzglqdem faktyoznyln llub prawnym Wstopniu przekraczaj qcym umiejqinoéci i mozliwoéoi obrony swych praw przez strong. Sytuacja taka w sprawie nie zachodzi. Ponadto z przytoczonyoh przez powoda faktéw nie wynikaio istnienie roszczefi, 0 ktérych przewodniczqcy mialby obowiqzek pouczaé powoda. . _ Wbrew twierdzeniom apelacji Sqd Okrqgowy umozliwil takzepowodowi ziozenie osobiécie zeznafi w charakterze strony‘ i zarzqdzii przesiuchanie go w piiinocy sqdowej przed Sqdem Rejonowym W W ."..= Przeshichanie to" mialo siq odbyé po przeprowadzeniu postqpowania dowodowego, ktore ograniczalo siq do dokumentacji lekarskiej. Wszystkie pisma prooesowe i ioh zaiqczriiici byiy powodowi dorqczone. Powod nie skorzystai z mozliwoéci osobistego wypowiedzenia siq W sprawio i ziozenia Wnioskdw dowodowyoh odmawiajap skiadania zeznafi. Szczegoiowe pytzinia. Wskazane W odezwie sqdowej dotyczyly istotnych dla sprawy falctdw powolywanych W pozwie, opartyoh na osobistej wiedzy i przezyciach powoda, do odpowiedzi na ktoronie byiy potrzebne Zadne notatki. Nic nie staio tez na. przeszkodzi_o, algy W trakcie przesluchania powéd zgiosii konkretne wnioski .5 a dowodowe. Skoro powod nie iskorzystal‘ z mozliwoéci ziozenia zeznaii bezzasadnie odmawiajqo odpowiedzi na pytania, nie moze teraz Ikonstruowaé na tej podstawio wniosku o poiiawieniu go mozliwoéci obrony. ' ' ' ' Majqc powyzsze na uwadze stwierdzié nalezy, iz nie doszio do naruszenia przepiséw postqpowania procesowego, a tym samym bezzasadny jest zarzut powoda 0 niewazxioéci postqpowania. Dodaé‘ tez nalezy, izbrak udzialu powoda W rozprawach p__rzed Sqdem Okrqgowym nie ptowadzil do naruszenia jego pr_aW takzo z tego wzglqdu, iz na terminachtych sqd nie przeprowadzai zadriych CZYI1flO§CI dowodowych. Tym _sarnym brak jest jakiohkolwiek podstaw do uznania, ze brak uczestnictwa powoda osobiécie na kazdym terminie rozprawy _ stanowi wadliwoéé dzialania sa,_du prowadzapq ' do pozbawienia i treść składanych pism nie uzasadniał udzielania mu pouczeń co do kwestii procesowych. Obowiązek pouczenia występuje „W razie uzasadnionej potrzeby”, gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym wstopniu przekiaczaj ącym umiejętności i możliwości obrony swych praw przez stronę. Sytuacja taka W sprawie nie zachodzi. Ponadto z .przytoczonych przez powoda faktów nie wynikało istnienie roszczeń, o których przewodniczący miałby obowiązek pouczać powoda. _ _ Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Okręgowy umożliwił takżepowodowi złożenie _osobiście zeznań W charakterze strony i zarządził przesłuchanie go W .pftšinocy sądowej przed Sądem Rejonowym W W .if Przesłuchanie to' miało się odbyć po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, które ograniczało się do dokumentacji lekarskiej. Wszystkie pisma procesowe i ich załączniki były powodowi doręczone. Powód nie skorzystał z możliwości osobistego wypowiedzenia się w sprawie" i złożenia wniosków dowodowych odmawiając składania' zeznań. Szczegółowe pytania wskazane W odezwie sądowej 'dotyczyły istotnych dla sprawy faktów powoływanych W pozwie, opartych na osobistej wiedzy i przeżyciach powoda, do odpowiedzi na którenie były potrzebne żadne notatki. Nic nie stało też na przeszkodzie, aby w trakcie przesłuchania powód zgłosił konkretne wnios1‹›'.i .›z › dowodowe. Skoro -powód nie skorzystał' z możliwości złożenia zeznań bezzasadnie odmawiając odpowiedzi na pytania, nie może teraz konstruować na tej podstawie wniosku o pošawieniu go możliwości obrony. ` - " ' " Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania procesowego, a tym samym bezzasadny jest zarzut powoda o nieważności postepowania. Dodać* też należy, iżbrak udziału powoda W rozprawach przed Sądem Okręgowym nie prowadził do naruszenia jego praw także z tego względu, iż na terminach' tych sąd nie przeprowadzał 'żadnych czynności dowodowych. Tym _samym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że brak uczestnictwa powoda osobiście na każdym terminie rozprawy _ stanowi wadliwość działania sądu prowadzącą " do pozbawienia
--- STRONA 8 ---
x_. 6 1 A I go moznoéci obrony praw. W tym stanie rzeczy zarzut niewaznosci postepowania jako caikowioie chybiony nie zasiuguje no uwzgiednienie. Prawo do rzetelnego procesu, W przypadku osoby pozbawionej wolnoéci, nie moze byé utozsamiane Z obowiqzkiem sqdu zapewnienia jej osobistego uczestnictwa na kazdym terminie rozprawy. " W ooenie Sqdu Apelacyjnego W prawidiowo ustalonym stanie fa.ktycznym sqd pierwszej instancji prawidlowo ocenii zqdanie pozwu z punktu widzenia <4 < \ przepisow prawa materialnego. Prawidlowo przyjaci said orzekaj apy, iz powod nie udowodnii przesianek odpowiedzialnosici pozwanego Skarbu Paiistwa. Sam fakt istnienia schorzefi u powoda, ktére ujawniiy sie W trakci_1g§;_\..oc§i_<1_;>_y\1\1ania kary pozbawienia Wolnosci nie jest wystarczajqcy do obciqzenia odpoinfiedzialnoéciq za ten stan rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa. Z zapisow ksiagki zdrowia skazanego. niezakwestionowanych przez powoda, Wynika, ii byi on objety opiekq iekarska, poddawany zabiegom leczniozym W tym operaoyjnym (zaéma obu oczu). Zabiegi te nie byly realizowane tylko Wtedy, gdy pow6d'odmowi1 zgody (k.30vstr. 8 ksiagki zdrowia). PoW6d nie Wskazuje na konkretr_1e fakty i zdarzenia, W ktdryoh miaioby dojsé do bezprawnyoh dziaiafi praooWnik6W Wieziennej sluzby zdrowia, W wyniku ktérych doszioby do pogorszenia stanu zdrowia powoda. Ogolnikowoéé twierdzefi przedstawionych W pojzwie pozwala na stwierdzenio braku ich zasadnoéci. W ocenie Sqdu Apelacyjnego nie ma W okolioznoéciaoh sprawy jakichkolwiek podstaw do zakWestionoWania trafnoéci rozstrzygniecia sqdu pierwszej instancji. , " " Majqo powyzsze na uwadze Sqd Apelacyjny uznal, iz apelacja nie zawiera uzasadnionyoh zarzutéw, zaé zaskarzony wyrok odpowiada prawu. Z tych tez wzgledéw i na mocy art. 385 _ kpc Sqd Apelacyjny oddalii apelaojcg jako b . I A 1.={.3\~ ' l ezzasadna‘ . 1*" La 2" dnoé/zor ' a} ' f_._ _. 6° LY I! er‘ . . " » , .,1 1, _ " .|'= ‘ ‘ ,. » _,_\._§_.%_ , ‘,4? A‘,Q. swzadczy. 933'?".‘345.*'~ I silo‘ J3 : 1 ::,‘9~;;»fiP‘*.>'§ " I‘ \ : 4 r 46;, 1‘ _.r"_,.,.'.:.'..'. .' .3“ |‘\Q | _ \.~ >~.. L,/' \ ' 2" P: i _._; 1' 6 1’ *5‘ '~"<l~....t 5' 33 ‘=|'I=vi‘:|>.\l _ 0: 1“9' K U § “'1 1.. {.5 TE‘.'.1 \.J "I a _ 1 => T >C"1 f."_' ._.D '5.‘ :3 "'<ii x_. r Y W c go możności obrony praw. W tym stanie rzeczy zarzut nieważności postępowania jako całkowicie chybiony nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo do rzetelnego procesu, W przypadku osoby pozbawionej wolności, nie może być utożsamiane z obowiązkiem sądu zapewnienia jej osobistego uczestnictwa na każdym terminie rozprawy. - ' W ocenie Sądu Apelacyjnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił żądanie pozwu z punktu widzenia '4 ‹ s przepisów prawa materialnego. Prawidłowo przyjął sąd orzekaj ący, iż powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa. Sam fakt istnienia schorzeń u powoda, które ujawniły się W trakcię`¿.od_j;›_y\Nania kary pozbawienia wolności nie jest wystarczający do obciążenia odpowiedzialnością za ten stan rzecz pozwanego Skarbu Państwa. Z zapisów książki zdrowia skazanego, niezakwestionowanych przez powoda, Wynika, iż był on objęty opieką lekarską, poddawany zabiegom leczniczym W tym operacyjnym (zaćma obu oczu). Zabiegi te nie były realizowane tylko wtedy, gdy powód' odmówił zgody (k.30-vstr. 8 ksiażki zdrowia). Powód nie Wskazuje na konkretne fakty i zdarzenia, w których miałoby dojść do bezprawnych działań pracowników Więziennej służby zdrowia, w wyniku których doszłoby. do pogorszenia stanu zdrowia powoda. Ogólnikowość twierdzeń przedstawionych W pozwie pozwala na stwierdzenie braku ich zasadności. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie ma W okolicznościach sprawy jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania trafności rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. , ' " Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów, zaś zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych też względów i na mocy art. 385 _ kpc Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako b . . i ` '.=Ĺ,V\~ . I I ezzasad-ną › 1*” zla 2" dnoś/zcr ' ał " ¿›_.` _. 60 Y I! en* . . ' ~ , .-,I „ _ " ..-|" ' ^ ,. › _,_\„`._-¿_.k,,ł_ , A34» ,`„-ß, swiadczy. iÍÍ*Ê5¿'“'-„^3¿Í.f'~ I wild' JS : 2 2':-,“¿ñ'‹¿;'2ÂP'*~7'ä- " 7' \ 7 ‹¬ f tąxg, 'tt „.r„.,„'z:.:. -.' IÅCÅ |'\Q , ' _ ×.' >~.. L,/' \ Í ."' í.: i _._¿ »'16 I' ~ 'şh ""fl~..¬..-(- 'Gf 33 '=l'I=-4*;-ani' _ U3' H .Qt :J Í "'1 ¬.. (Ê 7`:`=.".Í »D ": a _ 1 '-> T ›-E'-1 f."_' ._.D °:_' :Ł *"‹-ŁŠ
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Lublinie#akt#art. 417 kc#art. 4172 kc.#art. 210 kpc#art. 212 kpc#art. 379 pkt 5 kpc#art. 379 pkt#art. 208 pkt#art. 210 kpc.#art. 212 kpc.#art. 208 pkt 1 kpc