Teza / krótkie omówienie
zadoséuczynienia W sposob sprzeczny z doswiadczeniem Zyciowym. W mysl powoianego Wy2'.'ej przepisu ustawy Sad ocenia wiarygodnosé i moo d0WodoW Wediug Wiasnego przekonania,
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt ||| Ca 393113 \§§33a¢ 2 A $3 33$ F“em "~1' ‘ rJh.\§. _ » WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sad Okregowy w Lodzi Ill Wydzia% Cywilny Odwoiawczy w nastapujqcym skfadzie: Przewodniczacy — SSO Bogdan Jachowicz S3dzr'ow:'e.' SO fzabeia Wawrzynkiewfcz SO Barbara Piacek Protokolant: Anna Jagusiak po rozpoznaniu w dniu 17 wrzeénia 2013 roku w Lodzi na rozprawie sprawy z powéclztwa B. J. Dnia 17 wrzeénia 2013 roku przeciwko (...) Spéice Akcyjnej z siedzibq w W. Oddziaiowi w L. 0 ustalenie i zap+at¢ na skutek apelacji powédki 0d wyroku Sqdu Rejonowego w Laczycy z dnia 28 grudnia 20312 roku sygn. akt lC117/10 1. oddala apelacja; 2. nie obciqia powédki kosztami postqpowania apelacyjnego.
--- STRONA 2 ---
Sygu akt III Ca 393113 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 roku Sad Rejonowy W Lqczycy W spraW1e z powédztwa B. J. przeciwko (. ..) Spoke Akcyjnej z siedziba, W W. Oddziai W L. 0 ustalenie i zaplateg: ustalil, Ze (...) Spolka Akcyjna z siedzibq W W. Oddziai W L. ponosi odpowiedzialnofié Wzglqdem B. J. za szkocly mogqce powstaé W przysz}oéci, pozostajaoe W zwiazku przyczynowym z wypaclkiem drogowym, do ktorego doszlo 28 Iistopada 2007 roku; A _ zasqdzfl od (. . .) Spélki Akcyjnej z siedziba, W W. Oddziai W L. na. rzecz B. J . kwote; 4.599 2% z ustawowymi odsetkami od dnia 8 sierpnia 2012 roku do dnia zaplaty; oddalil powodztwo W pozostalej czqéci; umorzyi postegpowanie co do kwoty 540 Z1; zasqdzi} od (. . .) Spolki Akcyjnej z siedziba W W. Oddzizfl W L. na rzecz B. J. kwote; 499 2% tytuhem zwrotu kosztéw procesu; ' obciqzyl i nakazzfl pobraé od (...) Spoiki Akcyjnej 2 siedziba W W. Oddz_ia% W L. na rzecz Skarbu Pazistwa — Sa,du Rejonowegouw Legczycy kwoto 79,32 Z1 t3/"tuksm zwrotu nieuiszczonych kosztéw sa,d0Wych; I obciqzyt i nakazal pobraé od B. J. na rzecz Skarbu Pafistwa — Sadu Rejonowego W Loczycy kwotq 67,57 Z1 tytuiem zwrotu nieuiszczonych kosztéw sadowych; _ nakazal zWrécié (. . .) Spoke Akcyjnej Z siedziba W W. Oddzia{ W L. I(Watt; 300 2} tyfuiem zwrotu niewykorzystanej zaiiczki uiszczonej przez pozwana} na poczet dowodu z opinii bieglego W dniu 28 lipca 2011 roku zaksic;gowanej pod pozycja; 2411 11/0098. Powyzszy Wyrok zaskarzyla apelacjq powédka W czgéci oddalajacej powoclztwo 0 zadoscuczynienie, tj. W zakresie punktu 3 oraz odpowiednio co do kosztéw procesu. Rozstrzygniooiu skariqca zarzucfia: ‘ 1
--- STRONA 3 ---
1. naruszenie prawa materiainego, tj. art. 445 § 1 k.c. W zW. z art. 444 § 1 k.c. poprzez przyjcgcie, 2e éwiadczenie pieniegzne z tytuhz zadoééuczynienia W kwocie 25.000 21 Wyp%ac0ne przez pozwany Zaktad Ubezpieczefi na etapie iikwidacji szkody W}’p6]11iE!. cecho ,,0dp0Wiednioéci” i oddalenie powodztwa W zakresie dalszego zadosléuczynienia, co umniejsza W istotny sposob kompensacyjna funkcjf; zadoééuczynienia i okreéla Wielkoéé tego éwiadczenia n_a razqco niskim poziomie, zwazywszy na charakter doznanych przez powédkq ol_)raZez'1 i przebieg Wypadku z dnia 28 grudnia 2007 roku oraz okolicznoéci Wplywaj a,cych na rozmiar krzywdy; __ 2. naruszenie przepisow prawa procesowego, tj.: a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozwazenia zebranego W sprawie materiaha. dowodowego i rozstrzygniqcie W przedmiocio zad0s'éuczynienia W sposob sprzoczny 2 doéwiadczeniem Zyciowym, 00 polcgalo na nieuwzglodnieniu W ocenach dotyczaoych zadoééuczynienia okolicznoéci Wynikajarcych z zeznafi powodki dotyczqcych przebiegu zdarzenia oraz charakteru doznanych obrazefi W zwiazku z utrata przednich zobow przoz powédkq; b) ‘art. 100 k.p.c. Iub art. 102 k.p.c. poprzez odstapienie 0d zastosowania odpowiednio przywolanego artykuhl, zwazywszy it ocena Wysokoéci éwiadczenia picnic‘gznego, jakim jest zadoééuczynienie, zalezala VV}’lQCZ11iC od uznania Sadu albo, it sprawa powodki mia%a szozegolny charakter z uwagi na dognane obrazenia. W oparciu o tak sforrmdowane zarzuty skarzqca Wni0s%a 0 zmiano zaskarzonego orzeczenia i zasadzenie dodatkowo ponad zasqdzone juz kwoty zadoééuczynienia dla powodki W kwooie 5.000 2% z ustawovvymi odsétkami od dnia 5 marca 2008 roku do dnia zaplaty. Nadto apoiujqca Wniosla 0 dokonanie stosowanych zmian W rozstrzygniociu co do kosztow procesu oraz 0 zasqdzenie od pozwanego na rzecz powodki kosztow postqpowania przed Sqdem apelacyjnym, W tym kosztéw zastgpstwa procesowego Wed}ug norm prawem przopisanych. 3 W odpowiedzi na apelacjq powédki strona pozwana wniosla o jej oddalenie W catoéci jako bezzasadnej oraz o zasqdzenie na rzecz pozwanego od powédki kosztow postqpowania za druga instancjo, W tym kosztow zastegpstwa procesowego wedkug norm przepisanych. Sad Okrggowy zwaiyl, co nastopujez _Ape1acja nie jest zasadna. 2
--- STRONA 4 ---
Zaskarione rozstrzygnieoie zostaio Wydane W Wyniku prawidiowo ustalonego stanu faktycznego, ktore to ustalenia Sad Okregowy podziela i przyjmuje za Wi&1SI16, jak rowniez W nastepstwie bezblednie zastosowanych przepisow p1"aWa materialnego. Na Wstepie koniecznyrn jest odniesienie sie do sformulowanych przez“ skarizgcfl, zarzutéw naruszenia przepisow postepowania, gdyi wnioski W tym zakresie z istoty swej determinuja, rozwazania co do pozostalych zarzutow apelacyjnych, bowiem jedynie nieobarczone biedem ustalenia faktyczne, bedqce wynikiern naiezycie przeprowadzonego postepowania moga, byé podstawa, oceny prawidiowoéci kwestionowanego rozstrzygniecia W kontekscie twierdzefi 0 naruszeniu przepisow prawa materialnego. W pierwszej kolej noéci za caikowicie chybiony naleialo uznaé podniesiony W apelacji przez strone powodowaf zarzut namszenia dyspozycji art. 233 § 1 k.p.o. poprzez brak Wszechstromlego rozwazenia zebranego W sprawie materiahl dowodowego i rozstrzygniecie W przedmiocie zadoséuczynienia W sposob sprzeczny z doswiadczeniem Zyciowym. W mysl powoianego Wy2'.'ej przepisu ustawy Sad ocenia wiarygodnosé i moo d0WodoW Wediug Wiasnego przekonania, na podstawie Wszechstronnego rozwazenia zebranego materialu. Ooena dowodow polega na ich zbadaniu i podjeciu decyzji, czy zostaia Wykazana prawdziwosé faktow, Z ktorych strony Wywodzq skutki prawne. Colem Sadu jest tu dokonanie okreslonych ustalefi faktycznych, pozytywnych badi negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiqcego podstawe rozstrzygniecia. Ooena Wiarygodnosci mocy dowodow przeprowadzonych W danej sprawie vtyraza istote sqdzenia W czesci obejmujqcej ustalenie faktow, poniewaz obejmuje rozstrzygniecie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie Wiasnego przekonania sedziego powzietego W Wyniku bezpoéredniego zetkniecia ze swiadkami, stronarni, dokumentami i innymi srodkami dowodowymi. Powinna odpowiadaé regulom logieznego rozumowania Wyrazajqcym fonnalne schematy powiqzafi miedzy podstawami Wnioskowania i Wnioskami oraz uwzgiedniaé zasady doswiadczenia Zyciowego wyznaczajace granice dopuszczalnych Wnioskow i stopiefi prawdopodobiefistwa ich wystepowania. w danej sytuacji. 0 Jezeli z okreélonego materialu dowodowego Sad Wyprowadza Wnioski logicznie poprawne i zgodne 2 doswiadczeniem Zyciowym, to ocena Sqdu nie narusza regut swobodnej oceny dowodow (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi sic; ostaé choéby W rownym stopniu, na podstawie tego inaterialu dowodowego, dawaiy sie wysnué Wnioski odmienne. Tylko W przypadku, gdy brak jest logiki W \7\fit2}Z8.I1iIl Wnioskow 2: zebranymi dowodami, lub gdy Wnioskowanie Sqdu Wykracza poza schematy Iogiki formalnej albo, Wbrew zasadom doswiadczenia. Zyciowego, 3
--- STRONA 5 ---
nie uwzglednia jednoznacznych praktycznych zwiazkow przyczynowoskutkowych to przeprowadzona przez Sad ocena dowodow moze byé skutecznie podwazona. W kontekécie powyzszych uwag naiezy stwierdzié, i2 Wbrew twierdzeniom apelujqcej W rozpoznawanej sprawie Said Rejonowy dokonal prawidlowych ustaleri faktycznych W oparciu o caly zgromadzony material dowodowy i nie naruszyi dyspozycji art. 233 § 1 k.p.c. Przeprowadzona przez tenze Sad ocena materiatu dowodowego jest W caioéci logiozna i zgodna z zasadami doéwiadczenia Zyciowego, zaé Wszelkie podniesione W tym zakresie zarzuty stanowiq W istocie jedynie niczym nieuzasadniona, polemike z prawidiowymi i nieobarczonymi jakimkolwiek bledem ustaleniami Sqdu pierwszej instancji. Przede Wszystkim Sad ten poczynil swoje ustaienia faktyczne na. podstawie dowodow, zwiaszcza W postaoi zeznafi swiadkow oraz zeznafi samej powodki, jak rowniez zlozonych W toku postepowania dokumentow, a takze wydanych W sprawie opinii bieglyoh sagdovwch, ktoryoh Wiarygodnosé, rzetelnosé i prawdziwoéé. zostaia przez Sqd pierwszej instancji oceniona W sposob prawidiowy. Podkreélenia Wymaga fakt, i2 Wszyscy powoiani W toku postepowania biegli odpowiedzieli Wyczerpujqco na postawione im pytania, Wydali opinie jasne i precyzyjne, powodka zas, ktéra W toku procesu byla reprezentowana przez profesjonalnego peitnomoenika, powyzszych opinii nie zakwestionowaia. 'W ooenie Sqdu opinie biegiych Iekarzy: specjalisty neurologa oraz stomatologa sq rzetelne, jasne, logiczne, nie zawieraja Wewnetrznyoh sprzecznosci i njejasnosci, a nadto zawarte W nich Wnioski zostaiy prawidlowo umotywowane i sat sformulowane W sposob stanowczy. Wskazanych opinii apelujaca W toku postepowania nie kwestionowaia, nie zglaszaia do nich zadnych zastrzezefi i nie Wnosiia 0 przeprowadzenie idowodow z opinii innych biegiych. W konsekwenoji naleialo stwierdzié, ii Wydane przez Sad Rejonowy rozstrzygniecie zostaio oparte na podstawie prawidiowo ustalonego stanu faktyoznego. Nietrafny okazat sie takze podniesiony W tresei apeiacji zarzut naruszenia przez Sad pierwszej instancji przepisow prawa materialnego, a zwlaszcza art. 445 § 1 k.c. W ZW. z art. 444 § 1 k.c. poprzez przyjecie, 2e éwiadczenie pieniezne z tycuiu zadoséuczynienia W kwocie 25.000 21 Wypiacone przez pozwany Zaklad Ubezpieczefi na etapie Iikwidacji szkody stanowi odpowiednie W rozumieniu powolanych przepisow ustawy zadoséuczynienie za doznanq przez powodke krzywde. . Odnoszztc sie szczegoiowo do kwestii Wysokoéci swiadczenia naleznego powodce tytuiem zadoséuczynienia zauwazyé trzeba, i2 zadoééuczynienie, W przeciwiefistwie do odszkodowania, dotyczy szkody niemajqtkowej, a wiec nieprzeliczalnej na okresiona, kwote pienieinq. Ustawodawca nie Wprowadzil przy tyrn Zadnych kryteriow, jakimi powinien 4
--- STRONA 6 ---
kierowaé sie sad przy ustalaniu Wysokosci naleznego poszkodowaneniu zadoééuozynienia, ogra11icza.ja,c sie jedynie do stwierdzenia, i2 ma byé ono odpowiednie. Juz z powyzszego wynika zatem, i2 pojecie ,,sumy odpowiedniej” jest pojeciem o charakterze niedookreélonym. Z tego Wzgledu W orzecznictwie, a takie W doktrynie Wskazuje sie kryteria; ktorymi nalezy kierowaé sie przy ustalaniu Wysokoéei zadoséuczynienia. Winno ono miec’: charakter kompensacyjny, a Wiec musi przedstawiaé odczuwalna Wartosé ekonomiczna}, nie bedaoa jednakze Wartosciq nadmierna, W stosunku do doznanej krzywdy. ‘Z4 tego Wynika, Ze ,,wa1tosé odpowiednia” to Wartosé utrzymana W granicach odpowiadajqcych aktualnym Warunkom i przecietnej stopie Zyciowej spoleczefistwa. Na Wysokoéé zadoséuczynienia skiadaja sie nadto cierpienia pokrzywdzonego tak fizyozne, jak i psychiczne, ktorych rodzaj, czas trwaniai nateienie nalezy kazdorazowo okreéiié W kontekécie materiaiu dowodowego sprawy. Indywidualny charakter zadoséuczynienia przesadza 0 tym, Ze ostateczne ustalenie, jaka konkretna kwota jest ,,odpoWiednia”, ztistoty swej nalezy do sfery swobodnego uznania. sedziowskiego, lecz nie mo2e to byé uznanie dowolne. Zawsze musi ono opieraé sie tak na caioksztatcie okolicznosci sprawy, jak i na czytelnych kryteriach ocennych, rzetelnie Wskazanych W treéci uzasadnienia (tak np. Wyrok Sadu Apeiacyjnego W Lublinie z dnia 5 maja 2008 r., II Alia 83/08, KZS 2008i’12f68). W kontokécie powyzszych uwag stwierdzié nalezy, Ze zarzut niewiasoiwego ustalenia kwoty zadoséuczynienia moie byé skuteczny W postepowaniu odwoiawczym tylko Wtedy, gdy orzeozenie W sposob oczywisty narusza zasady ustalania Wysokosci tego éwiadczenia. Praktycznie rzeoz biorqo ma to miejsce tylko pizy ustaleniu kwoty syrnbolicznej bqdi tez nadmiemie Wysokiej (pot. postanowienie Sqdu Najwyzszego z dnia 12 sierpnia 2008 r., V KK 45/08, LEX nr 438427). Korekta W postepowaniu odwoiawczym przyznanej przez s3,d pierwszej instancji tytuiem zadoséuczynienia sumy pienieznej mo21iWa jest zatem jedynie Wtedy, gdy suma ta raZa,co odbiega od tej, ktora byiaby adekwatna do rozmiarow doznanej krzywdy (pot. Wyrok Sa,du Apeiacyjnego W Katowicaoh 2 dnia 7 maja 2008 r., I AC3 199/'08, LEX nr 470056). » Juz z powyzszego Wynika, ze zmiana wysokosici zadoééuczynienia przez Said drugiej instancji mote nastqpié Wylzgcznie wtedy, gdy zasadzona kwota odbiega W sposob W3/rainy, Wrecz razqcy, a nie zas jakikolwiek, od kwoty adekwatnej do rozmiarow doznanej krzywdy. ' W niniejszej sprawie nie sposob stwierdzié, Ze ustalone przez Sad Rejonowy zadoséuczynienie nalezne powodce od pozwanego Zakladu Ubezpieczefi W kwocie 25.000 2%, ktora tokwota zostala juiz powodce Wyplacona W toku postepowania likwidacyjnego, jest nieadekxvatne, i to W sposob razqcy, do rozmiarow doznanej przez apeluj:3,03, na skutek 0 5
--- STRONA 7 ---
wypadku komunikacyjnego krzywdy. Sad Rejonovvy nie naruszyi przy tym Zadnej z regul ustalania W}/SOi(O8Ci zadoséuczynienia. W swoirn uzasadnieniu zas bardzo szeroko i szczegotowo odniosl sie do przeslanek, ktorymi kierowai sie przy ustaleniu lacznej kwoty zadoséuczynienia, Wskazujac dokladnie oko1iczno§ci,_ktore zadecydowaiy o tym, it odpowiednia kwota zadoééuczynienia bedzie Wlasnie Wypiacona powodce juz W toku postepowania likwidacyjnego naleinoéé W wysokoéé 25.000 21. W ocenie Sadu Okregowego kwota powyzsza jest odpowiednim zadoséuczynieniem doznaiiej przez B. J. krzywdy. Kwota ta speinia przy tym kryterium rekompensaty pienieznej za doznana przez strone powodowa krzywde, jest ona bowiem W petni adekwatna do rozrniaru krzywdy powodld, stopnia trwatego uszczerbku na zdrowiu, czasu trwania cierpiefi apelujacej oraz nastepstw zdrowotnych doznanego urazu. Jednoczeénie podkreslié nalezy, i2 nie jest to kwota nadmiernie Wygorowana. » . ' Uwzgledniajac powyzsze podkreélié rowniez nalezy, i2 za podwyzszeniem zasadzonego na rzecz powodki zadoséuczynienia o Zadana kWot<—; 5.000 Zi nie przemawiaiy takze same okolicznoéci, W jakich doszio do Wypadku z udzialem skariacej, a takz'e ich dramatyczny W odniesieniu do powodki przebieg. Rowniei W tym bowiem zakresie W ooenie Sadu odwotawezego kwota 25.000 zl bedzie stanowiia odpowiednia rekompensato doznanej przez powodke krzywdy W postaoi ciezkich przezyé zwiazanych z samym przebiegiem zdarzenia W nastepstwie, ktorego apelujaca doznala uszkodzenia ciala. Btednie rowniez W}/Wodzi skarzaca, iz orzekajac o kosztaoh procesu Sad RejonoWy uchybii dyspozycji art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i orzeezenie o tychze kosztach na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie 2 zasada stosunkowego ich rozdzielenia. Wbrew bowieni stanowisku apelujacej Sad pierwszej instancji prawidiowo uznal, it skoro powodztwo zostaio uwzglednione W czesci, tj. W 46%, to orzeczenie 0 kosztach postepowania Winno nastapié zgodnie z zasada stosunkowego rozdzielenia kosztow. Nie bez znaczenia jest rowniez fakt, iz nastepstwem zastosowania powyzszej zasady _by1o to, iz to na rzecz skarzacej zostaia zasadzona od pozwanego kwota 499 21 tytulem zwrotu poniesionych przez nia kosztow procesu stosownie do Wyniku sporu. Podkreélié rowniez naiezy, i2 W Wyniku oparcia przez Sad Rejonowy orzeczenia 0 kosztach procesu na podstawie art. 100 k.p.c. (W ZW. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sadowych w sprawach cywilnych) powodke obciazono jedynie obowiazkiem uiszczenia na rzecz Skarbu Pafistwa — Sadu Rejonowego W Leczycy kwoty W Wysokosci 67,57 zi tytuiem nieuiszozonych kosztow sadowych, ktora, to kwote powodka z pewnoscia bedzie W stanie poniesé. 6
--- STRONA 8 ---
Majao na uwadze poWyZsze, na podstawie art. 385 k.p.c., Sad Okregowy oddalit apelacje. O kosztach postepowania apelacyjnego Sad orzeki na podstawie art. 102 1<.p.c. i nie obciaiyi skarzacej obowiazkiem ponoszenia tychze kosztow W caloéoi. W tym miejscu przypomnieé nalezy, iZ zgodnie z powolanym Wyzej przepisem ustawy W Wypadkach szczegolnie uzasadnionyeh sad moze zasadzié od strony przegrywajacej tylko czesé kosztow albo nie obciazaé jej W ogole kosztami. Przepis ten ustanawia zasade slusznosci, bedaca odstepstwem od zasady odpowiedzialnoéci za Wynik procesu. Zasada ta jest rozwiazaniem szczegolnym, niepodlegajacym wykiadni rozszerzajacej, ‘W3/kiuczajacym stosowanie Wszelkich uogolniexi, Wymagajacym do swego zastosowania vwstapienia Wyjatkowych okolicznosci. Do okolicznosci branych pod uwage przez sad przy ocenie przesianek zastosowania dyspozycji omawianego przepisu, Wediug doktryny, zaliczyé rnozna nie tylko to zwiazane z samym przebiegiem postepowania, ale rowniez dotyczace stanu majatkowego i sytuaoji Zyciowej strony. Za trafny nalezy natomiast uznaé poglad, zgodnie z ktorym sama sytuacja ekonomiozna strony przegrywajacej, nawet tak niekorzystna, Ze strona bez uszozerbku dla utrzymania Wiasnego i czlonkow rodziny nie byiaby W stanie poniesé kosztow, nie stanowi podstawy zwolnienia — na podstawie art. 102 k.p.c.— od obowiazku zWrotu kosztow przeciWnikoWi, chyba Ze na rzecz tej strony przemawiaja, dalsze szczegolne okolioznosci, ktore same moglyby byé niewystarczajaoe, leoz iaoznie 2 trudna sytuacja, ekonomiozna Wyczerpuja, znamiona Wypadku szczegolnie uzasadnionego. Uwzgledniajac powyzsze nalezalo stWierdzié,"iZ W rozpoznawanej sprawie zaistniaty okolioznosci tlzasadniajace odstapienie od obciazenia powodki kosztami postepowania apelacyjnego W caioéci. Za takim orzeczeniem przemawial W szczegolnosci oharakter niniejszej sprawy, a nadto Wyj atkowo tmdna sytuacja zdrowotna i osobista powodki. 7 .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy w Lodzi Ill Wydzia% Cywilny Odwoiawczy w nastapujqcym skfadzie: Przewodniczacy — SSO Bogdan Jachowicz S3dzr'ow:'e.' SO fza#akt#art. 445 § 1 k.c.#art. 444 § 1 k.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 100 k.p.c.#art. 102 k.p.c.#art. 233 § 1 k.p.o.#art. 113 ust. 1 ustawy#art. 385 k.p.c.