Postanowienie akt

--- STRONA 1 --- Sygn. akt || c 890110 wIt' .\ _ /w a“Q,,.'>'=,\\'§Q)j =* 4...‘? ‘~“~==r=;="=¢ é“"=~ .1%,/[:€’_‘‘{;£‘~"¢"1 w. * 0.11;, ‘=1 ==2*~‘%?@1.:.~?J"‘*<;A".‘ \§$)1|“~=9 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2011 roku SAD OKREGOWY W LODZI II WYDZIAL CYWILNY w skladzie: Przewodniczacy SSO Barbara Kubasik Protokolantz S. Nowakowska—Birkc p0 rozpbznaniu W dniu 24 lutego 2011 roku W Lodzi na rozprawie sprawy z powédztwa H J przeciwko Skarbowi Pafistwa — Sa,dowi Rejonowemu dla w L zast¢powanemu przez Prokuratoric Generalna, Skarbu Pafistwa V o zaplatc 1 . oddala powédztwo; 2. zasadza od powédki H J na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwot¢ 9.000 zl (dziewieé tysiecy zlotych) tytulem zwrotu kosztéw procesu. _ --- STRONA 2 --- 1 Sygn. akt II C 890/10 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 6 lipca 2009 1'. I1 J'~ wvstqpila przeciw Skarbowi Pafistwa — Sqdowi Rejonowemu dla  w L ' dornagajqc siq zasqdzenia kwoty 117.'737,40 zi wraz z odpowicdnio naliczanymi odsetkami ustawowymi, odpovviadajqcymi terrninom platnoéci i przckazywania poszczegélnych naleinoéci, jak réwniez zazqdal przyznania zwrotu kosztow procesu. W uzasadnieniu pozwu powédka wskazala, iz jako byly komomik sqdowy Rewiru dzialajqcy przy Sqdzie Rejonowym dla w I , w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2004 r., realizujqc swoje obowiqzki, odprowadzila dochodzonq naleznoéé, na rzecz strony pozwanej, tytulem czqéci oplat egzckucyjnych w rozmiarze 20%. Podniosla przy tym, Ze w istocie rzeczy strona pozwana bezpodstawnie siq wzbogaciia, gdyz doszlo do spelnienia nienaleznego éwiadczenia. Powodka wyjaénila, iz system oplat za postopowanie egzekucyjne oparty byl na systemic oplaty stosunkowej, ktora skiadala siq z dwoch czqgéci. Obowiqzek uiszczenia pierwszej czoéci oplaty spoczywal na wierzycielu, w momencie vwszczrgcia egzekucji, zaé drugq czqséé oplaty éciqgal juz sam komornik od dluinika, z czego 20% bylo traktowane jako dochod Skarbu Pafistwa i podlegalo obligatoryjnemu odprowadzeniu do budzetu. Z uwagi na negatywne stanowisko TK w tym zakresie, z dniem 1 stycznia 2002 r. znowelizowano ustawq 0 komomikach; zmieniajag: zasady pobierania oplat egzekilcyjnych. W efekcie tcgo, mimo i2 formalnie nie uchylono art. 59 ust 4 ustawy o komomikach sqdowych i egzekucji, uzasadniajqcego przekazywanie tych oplat, rzeczony artykui stal siq przepiscm martwym, ktory w praktyce nie powinien byé stosowany. Zaistniaie w tym zakresie przeksztalcenia zaakceptowal Trybunal Konstytucyjny, ktory W wyroku z dnia 24 lutego 2003 r. pozytywnie wypowiedzial siq w tej kwestii. Z kolei organy pafistwowe nie rnialy w tym przedmiocie jednolitego zapatrywania i zasadniczo nie respektowa.ly tego nowego stanu prawnego, poniewaz z jednej strony nakazywaly komomikom pobieraé i odprowadzaé tq opiatq, pod rygorem wszczqcia postqpowafi dyscyplinarnych, a 2 drugiej strony twicrdziiy, Ze wsporrmiany przepis nie jest stosowany i nie ma on Zadnego wplywu na sektor fnanséw publicznych, jak réwniez przyznawaly, i2 oplata egzckucyjna jest jednolita i nie sklada sig z odrqbnych czqéci, wobec czego nie ma podstaw do przekazywania spomych dochodéw przez komornikéw do Skarbu Pafistwa. Na tcj plaszczyinie powédka nadmienila, i2 musiaia siq stosowaé do polecefi jednostek finansowych iodzkich sqdéw, ktére nakazywaly jcj przekazywanie tychie opiat, jak réwniez kontrolowaly prawidlowoéé dzialania komomika odnoécie wspomnianych czynnoéci. W konkluzji powédka stwierdziia, Ze od dnia I stycznia 2002 r., 2: uwagi na brak podstawy prawnej, niezasadne bylo przekazywanie jakichkolwiek kwot na rzecz SP tytulem oplat egzekucyjnych. Na koniec powodka Wsporrmiaia, ze dwukrotnie wystosowala do strony pozwanej wezwania do zaplaty, ktére zostaly rozpatrzone ncgatywnie, gdyi reprezentujqcy Skarb Pafiistwa Prezes Sqdu Rejonowego dla —  w I odméwii zwrotu Zqdanej kwoty. /pozew k. 2 — 8/ 0 Dnia 9 wrzeénia 2009 1'. Prokuratoria Generalna w_W = z_astqpujqca na gruncie procesowym pozwany Skarb Pafistwa — Said Rejonowy dla I w L zioiyla odpowiedi na pozew, W ktorej wniosla 0 oddalenie powédztwa oraz obciagenie powodki kosztami procesu. Strona pozwana przyznala, i2 na gruncie ustawy 0 komomikach wprowadzono szereg modyfikacji w zakresie oplat egzekucyjnych, zmieniajqc na tej plaszczyinie model i zasady egzekucji komorniczej. Mianowicic W miejsce dualizrnu oplat --- STRONA 3 --- 2 kornorniczych, polegajqcego na sciqganiu czesci oplaty od wierzyciela i czesci od dluznika, wprowadzono jednolitq opiate stosuifliowq okreslonq w art. 45 ustawy, zgodnie z ktérym rzeczona oplata obciaga dluznika, zaé jej rozmiar wynosi 15% od wartosci wyegzekwowanego swiadczenja. Pojawienie sie nowego unonnowania nie byio przeszkodq do stosowania wczesniej szych rozwiqzafi, bowiem w systematyce ustawy pozostawiono art. 59, 2 ktorego wywodzilo sie fakultatywne uprawnienie komornikéw do pobierania czesci opiat od wierzycieli i to jeszcze przed wszczeciem egzekucji. Tym samym dalsze istnienie w treéci ustawy art. 59 ust 4, oznaczalo ii ten przepis ma moo obowiqzujapqi to niezaleznie od tego, Ze ta regulacja nie byia do kofica spéjna z dokonanymi nowelizacjami. Wskazany przepis wiqzai wiec komornikow, ktorzy najpierw. pobierajap czesé opiaty stosunkowej od wierzyoiela, byli nastepnie zobiigowani do przekazatiia Skarbowi Pafistwa 20% oplaty sciqganej od dluinika, ktora w rzeczywistoéci stanowiia niejako drugq czesé oplaty stosunkowej. W konkluzji strona pozwana stwierdzila, iz rzeczony przepis nie stai sie martwq regulacjq, przez komornicy W toku swojej dzialalnosci musieli uwzgledniaé jego brzmienie tym bardziej, i2 Trybunal Konstytucyjny nie orzekl 0 niezgodnosci tegoz przepisu z konstytucjac Wedhig strony pozwanej, komornicy nie byli przymuszani przez sqdy w ramach nadzoru judykacyjnego do uiszczania powyzszych opiat, jak réwniez nie stosowano wobec nich Zadnych srodkéw dyscyplinujqcych. Zwrocono tez uwage, 12 komornik jako organ stosujqcy prawo, moze samodzielnie dokonywaé wykladni przepisow, a juz na pewno musi Wykazywaé sie znajomosciq przepisow prawnych. W slwietle tego, skoro powodka wiedziata 0 braku oboudqzku wnoszenia oplat na rzecz Skarbu Pafistwa, to jednoczesnie byla swiadoma it spelnia swiadczenie nienaleine. Z tej tez przyczyny podczas przekazywania oplat od razu nalezaio zastrzec, i2 swiadczenie jest spelniane na wypadek istnienia takiej powinnosci. Brak takiego zastrzeienia jest réwnoznaczny z brakiem dbalosci powodki 0 wlasne interesy, ktora nie korzystajqc 2 takiej mozliwoslci dopuscila do powstania sytuacji w ktorej wylqczony jest zwrot nienaleznego swiadczenia. . Reasumujqo. Prokuratoria podniosla, ii: powodka po dokonaniu wiasnej interpretacji obowiqzujapych przepisow prawa, zupehiie dobrowolnie przekazywala oplaty Skarbowi Pafistwa, co uniemozliwia zastosowanie instytucji bezpodstawnego wzbogacenia, gdyz wnoszone srodki‘ nie nosiiy przymiotu swiadczenia nienaleznego. /odpowiedi na pozew k. 95 — 100/ Powédka zakwestionowala stanowisko pozwanego, przedstawiajqc szereg kontrargumentow, przemavviajqcych przeciwko stosowanju art. 59 ust 4 ustawy. Zdaniem powodki, przede wszystkim niemoznosé siegnieoia do tego przepisu podyktowana jest tym, i2 odwohlje sie on do czesoiowo nie obowiqzujqcego ust 1. Poza tym, nie istnieje pojecie ,,drugiej czeéci opiaty egzekucyjnej”, albowiem calaoplata stosunkowa jest pobierana od dluinika za dokonanq egzekucje. Niedopuszczalne jest zaé rozdzielanie jednolitej oplaty stosunkowej na dwie odrebne czesci, a zwlaszcza traktowanie jako ,,pierwszej czesci opiaty” okreslonej W art. 45 ust 5 ustawy oplaty w wysokoéci 15% lub 25% najnizszego wynagrodzenia, do ktorej wplacenia komomik rnoie wezwaé wierzyciela przed wszczeciem egzekucji. Wprawdzie przepis posluguje sie sformuiowaniem ,,0plata stosunkowa”, ale czyni to biednie, gdyz ustawowa dcfinicja ,,0piaty stosunkowej” zawana jest w art. 44 ustawy, ktory przez takowq rozumie opiate zaleznq od wartosci wyegzekwowanego éwiadczenia. Tym samym, odnosnie opiaty wymienionej _w art. 45 ust 5 wystepuje inna podstawa obliczania, ktora w ogole nie jest tozsama z mechanizmem ustalania wlasciwej opiaty stosunkowej. Wreszcie, nie mozna pominqé tego, Ze calkowicie zrezygnowano z wymogu wniesienia oplaty przez Wierzyciela jako warunku wszczecia egzekucji, pozostawiajqc uznaniu komomika, czy podjqé okreslone kroki egzekucyjne bez pobrania oplaty, czy tez za uprzednim uiszczeniem sumy przewidzianej W art. 45 ust 5 ustawy. Z uwagi na to W razie, gdy zostanie wybrany --- STRONA 4 --- 3 pietwszy wariant, ze zrozumialych wzgledow odpada jakakolwiek sekwencja w uiszczaniu opiat, ktora na ko1'1cu w calosci uiszcza dtuinik, co z kolei bezprzedmiotowym czyni wyroznianie pierwszej i drugiej czeéci optaty egzekucyjnej. Powodka zauwaz'yla, iz gramatyczna wykiadnia art. 59 ust 4 ustawy daje niejednoznaczne i niejasne rezultaty, w zwiazku 2 czym prymat nalezy daé Wykladni funkcjonalnej i systemowej, ktore pozwalaja na ustalenie tresci normy prawnej zawartej W tym przepisie. /pismo procesowe k. 102 — 109/ Wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r. Sad Okregowy W Lodzi, II Wydziai Cywilny w calosci uwzglednii powodztwo, zasqdzajac od strony pozwanej na rzecz powodki kwote 117.737,40 zl wraz z Zadanymi odsetkami, liczonymi odrebnie dla kaidego ze éwiadczefi od dat ich przekazania. W rozwazaniach prawnych Sad doszedl do przekonania, Ze dokonana ustawa Z dnia 18 wrzesnia 2001 r. zmiana ustawy 0 komornikach okazala sie niezupelna ze wzgledu na pozostawienie art. 59 ust. 1 i 4, W Wyniku czego powstaia sytuacja, W ktorej Wskazany przepis choc’: formalnie obowiazywal, W istocie rzeczy by! przepisem martwym. Stato sie tak dlatego, ze nie bylo jego desygnatu, co nie pozwalato na jego stosowanie. Skoro bowiem art. 45 ust. 2 ustawy Wprowadzal jednolita opiate, to nie moina byio naliczaé jako dochodu Skarbu Pafistwa 20% od drugiej ozesci opiaty stosunkowej, gdyz takowa nie istniala. W konkluzji Sad uznal, iz 0d dnia 1 stycznia 2002 r. (data wejscia W Zycie nowelizacji) nie ma w obrocie prawnym art. S9 ust. 4 ustawy, wobec czego powodka nie byta zobowiazana do spelniania na rzecz strony pozwanej jakichkolwiek swiadczefi z tej podstawy. Tym samym powodka nienalezne uiszczata te swiadczenia. do spehiienia ktorychi wcale nie byla zobowiazana, co uzasadniaio domaganie sie zwrotu calej naleznoéci, w mysil przepisow o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zdaniem sadu. nie Wystapila tez zadna z negatywnych przeslanek uniemozliwiajaca zwrot swiadczenia, a to dlatego i2 powodka dzialata w specyficznej sytuacji, cechujacej sie swoistego rodzaju przymusem oraz obarczonej realna mozliwoécia zastosowania wobec komomika negatywnych konsekwencji nie wywiazywania sie przez niego ze swoich powirmosci. /Wyrok S0 z uzasadnieniem k. 130 — 144/ Zapadly wyrok zaskarzyta strona pozwana, domagajac sie zmiany rozstrzygniecia i oddalenia powodztwa lub ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Postawione zarzuty apelacyjne opiewaly na: 0 naruszenie przepisow prawa materialnego to jest:  art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 59 ust 1 i 4 ustawy o komornikach poprzez uch bledne zastosowanie i uznanie, Ze po 1 stycznia 2002 r. nie istnial obowiaczekodprowadzania przez komornika na rzecz Skarbu Pafistwa 20% opiaty stosunkowej sciagnietej od diuznika,  art. 411 pkt 1 k.c. przez jego nie zastosowanie,  art. 481 § 1 k.c. poprzez zasadzenie odsetek za opoinienie 0d dnia przyjecia swiadczenia przez pozwanego; u . 0 naruszenie przepisow proceduralnych (art. 231 i 233 § _1 k.p.c) poprzez btedna ocene zgromadzonego W sprawie materiahi dowodowego czego wyrazem staiy sie wadliwe ustaienia ze: .  powodka nie wiedziala, it nie jest zobowiazana do swiadczenia,  powodka spelniaj ac swiadczenie dzialala pod przymusem. Strona pozwana obszernie umotywowaia swoje poglady, wywodzac i2 art. 59 ust 4 ustawy 0 komomikach nie stracil racji bytu. Odwolujac sie do statusu komomika sadowego jalco funkojonariusza publicznego wskazano, it pobierania oplat egzekucyjnych jest scisle zwiazane z prowadzeniem egzekucji, ktora ze swej istoty jest przymusowym trybem zaspokojenia Wierzyciela przy Wykorzystaniu organow pafistwa. Chodzi wiec o wiasne zadania publiczno — prawne paiistwa, ktore akurat tutaj realizuje komomik bedacy organem egzekucyjnym. Wobeo tego, oplata egzekucyjna stanowi danine publiczna, co upowaznia --- STRONA 5 --- 4 organy pafistwa do tralctowania przynajmniej czesci tychze oplat jako wtasnych dochodow. Wreszoie, strona pozwana zarzuciia Sadowi, iz zbyt pochopnie przyjai za powodka wysokosé kwot przekazywanych tytulem 20% oplaty egzekucyjnej, nie wnikajac kiedy poszczegolne egzekucje zostaly wszozete oraz jakie swiadczenia byiy ich przedmiotem. W swietle tego mozna mieé zas watpliwosci i obawy co do prawidlowoéci naliczenia tychze oplat. /apelacja k. 156 — 166/ Ustosunkowujac sie do tresoi srodka odwolawczego powodka zazadala oddalenia apelacji, podnoszac iz zapadlo trafne i siuszne rozstrzygniecie, czyniace zadoéé prawu. /odpowiedi na apelaoje k. 172 — 181/ Dnia 22 czeiwca 2010 r. Sad Apelacyjny W Lodzi, I Wydzial Cywilny wydal Wyrok, mooa ktorego uchylil zaskarzony Wyrok i przekazat sprawe do ponownego rozpoznania. Co do meritum sprawy sad odwoiawczy, po zaprezentowaniu Wywodow prawnych dotyczacych mechanizmu ustalania i pobierania oplat egzekucyjnych w trybie ustawy 0 komornikach (art. 45 i 59 ust 4 ustawy), postawit teze, i2 z istoty wprowadzonych nowelizacja zmian odnoszacych sie do charakteru oplaty egzekucyjnej oraz statutu komornika, nie mozna Wywieéé a2 tak kategorycznego Wniosku, i2 z dniem 1 stycznia 2002 r. ustat obowiazek komornika odprowadzania do Skarbu Pafistwa kwoty 20% oplaty stosunkowej, i to takze W sprawach wszczetych przed tym dniem. Zdaniern Sadu II instancji jednoznaczne rozstrzygniecie tej kwestii wymaga wszechstronnej Wykladni przepisow intertemporalnych; Niezaleznie od tego Sad I instancji nie rozpoznal istoty sprawy, poniewaz nie poczynil Zadnych ustalefi W jakich konkretnie sprawach i jakie oplaty pobrata powodka, od ktorych nastepnie odprowadzita do budzetu pafistwa doohodzona pozwem kwote. hiaczej inowiac nie zostal odpowiednio zweryfikowany mechanizm ustalania i pobierania tych oplat, na wszystkich plaszczyznach jego funkcjonowania, z zwia._zku z czym niezbedne jest rozszerzenie postepowania dowodowego o te wazkie kwestie, rzutujace na catoksztah oceny postepowania obu stron. Brak tych ustalefi uniernozliwia zas zbadanie czy przekazywane stronie pozwanej kwoty, W istooie rzeczy stanowiiy nienalezne swiadczenie, podlegajace zwrotowi. Oprocz tego Wytknieto tea niewlaéciwe naliczanie odsetek, co Wynikalo z btednego utozsamienia ze soba terminu wymagalnosci z terminem spehiienia swiadczenia. /Wyrok SA k. 188 195 odW/ Pismern procesowym Z dnia 4 Iistopada 2010 r. powodka podtrzymaia swoje dotychczasowe stanowisko, przedstawiajac fragment ksiegi pienieinej za sierpiefi 2002 r. oraz karty rozliczeniowe, celem zobrazowania mechanizmu naliczania oplat egzekucyj nych. Swoje zapatrywania powodka powtorzyla potem W kolejnym piémie opatrzonym data 19 styczefi 2011 r. /pisma procesowe k. 214  215, 891 — 893/ Strona pozwana wnosila o oddalenie powédztwa, skladajac pisma procesowe W dniach 30 listopada 2010 r. i 23 lutego 2011 r. Prokuratoria zarzucila powodce nie udowodnienie roszczenia, zaznaczajqo iz zalalczone do akt sprawy dokumenty co najwyzej ukazuja jakie kwoty tytu1em oplaty pobrano i W jakich sprawach egzekiucyjnych. Natomiast bynajmniej nie wynika z nich kiedy Wszczeto egzekucje oraz nie mowia one wcale o rodzaju egzekwowanych swiadczefi. Wreszcie, brak jest informacji W jakich sprawach powodka odprowadzila do Skarbu Paristwa dochodzona pozwem kwote. Dodatkowo, strona pozwana nadmieniia, ii za nalezytym funkcjonowaniem komornika nie mogq przemawiaé przeprowadzane u niego wizytacje jednostek finansowych sadu, a to dlatego i2 taka kontrola ma jedynie charakter formalny i ogranicza sie do sprawdzenia tozsamosci kwot wyliczonych samodzielnie przez komornika i ujetych w kolunmie 9 ksiegi pienieznej 2 kwotami faktycznie --- STRONA 6 --- 5 wplaconymi. Przedmiot tej kontroli nie obejmowal zaé sprawdzania poprawnosci odprowadzania tej opiaty W poszczegolnyeh sprawach, a zwiaszcza prawidiowosci i rzetelnoéci oalego meohanizrnu jej naliczariia. W ramach przykladu, poprzez odwotanie sie do dokumentacji powodki przytoczono rozbieinosé zaistniaia W sierpniu, a sprowadzajaca sie do tego, i2 na rachunek Skarbu Pahstwa odprowadzono 3.078,48 21, podczas gdy suma 20% oplat egzekucyjnych W poszczegolnyoh sprawach dawala razem 3948,40 zl. W éwietle powyzszego, nie ma Wiec wystarczajacych eiementow, ktore maja decydujace znaczenie dla wlaéciwego zastosowania przepisow intertemporalnych. Z kolei powodka, na ktorej spoczywal ciezar dowodu, musi ponieéé ujemne konsekwencje niedopelnienia tego obowiazku, tym bardziej iz to do niej nalezalo prowadzenie kompletnej dokumentacji finansowej, co czynila jednak nienalezycie, poslugujac sie uproszczonym sposobem ksiegowania srodkow uzyskanych W toku egzekuoji. Na koniec, strona pozwana przytoczyla jeszcze wyrok SN z 6 paidziernika 2010 r., II CSK 184/10, ktory zapadi W identycznej sprawie, gdzie SN przyjat, iz art. 59 ust 4 ustawy o komornikach obowiazywal do dnia 12 listopada 2004 r., kiedy Weszla W Zycie kolejna nowelizacja tejze ustawy. W efekoie tego, komornicy do wskazanej daty Winni sie podporzadkowaé rygorom przewidzianym W art. 59 ust 4 ustawy, majac obowiazek odprowadzania do Skarbu Pafistwa 20% oplat sciagnietych od dtuinika. Co wiecej, SN wskazal, 12 rzeczony przepis rnial zastosowanie zarowno to egzekucji Wszczetyoh przed 1 stycznia 2002 r., jak i po dniu wejscia W Zycie ustawy nowelizujacej z dnia 18 wrzesnia 2001 r. /pisma procesowe k. 881  882, 909 — 912/ Na ostatniej rozprawie odbytej dnia 24 Iutego 2011 r. stanowiska stron nie uiegly zadnej zmianie, bowiem Wywodzily one jak do tej pory. /protokol rozprawy k. 918  921/ Sqd po ponownym rozpoznaniu sprawy ustali! nastgpujacy stan faktyczny: II J Wykonywala zawod komornika. Prowadzona przez powodke kancelaria komomicza miala siedzibe w I. przy ul. a pod wzgledern terytorialnym miescita sie ona na obszarze dawnego Rewiru , przynaleznego do Sadu Rejonowego dla 8 W L ' /okolicznosci bezsporne; nadto zeznania powodld k. 126 — 126 odw, 920 odw — 921/ Zgodnie z zakresem swoich obowiazkow powodka zajmowala sie prowadzeniem postepowari egzekucyjnyoh, W trakcie ktorych wykonywala czymiosci egzekucyjne Wobec dluzrtikow. Dokonywane czyrmosci mialy zroznioowany charakter, nienmiej jednak sprowadzaly sie one rowniez do pobierania i sciagania naleznych oplat egzekucyjnych, stanowiacych koszty egzekucji. Podejmowane przez nia dzialania mialy za podstawe obowiazujace przepisy prawa, a zwiaszcza unormowania zawarte w Kodeksie postepowania cywilnego, W ksiedze II zatytuiowanej ,,PostepoWanie egzekucyjne” — art. 758 — 1088 k.p.c. oraz regulacje wynikajace z ustawy z dnia 29 sierpnia I997 r. 0 komornikach sadowych i egzekucji. /okolicznosci bezsporne/ ' Z racji pelnionej ftmkcji powodka byta ponadto szefem prowadzonej przez siebie kancelarii kornorniczej_ oraz zwierzchnikiem Wobec zatrudnionych pracownikow. W sferze organizacyjnej do powodki nalezalo czuwanie nad prawidiowoscia dziaiania kancelarii we Wszystkich jej aspektach. Do grona pracownikow powodki nalezeli miedzy innymi: jej ma; J J1 oraz A W . Obie te osoby zajmowaly sie ksiegowosoia. Ich obowiazki obejmowaly miedzy imiymi: ksiegowanie i rozksiegowanie wplat, pobieranie optat, uiszczanie naleznosci oraz dokonywanie przelewow bankowych. Duzym uiatwieniem byi dostep do specjalnego programu komputerowego, ktoiy obliczal Wszystkie oplaty. W ten sam --- STRONA 7 --- 6 sposob prowadzono cala dokumentacje finansowa, a przede Wszystkim karty rozliczeniowe. W razie potrzeby posluzenia sie konkretna, karta rozliczeniowa dla innych celéw, przybierala ona forme wydruku komputerowego. Ksiega pieniezna byia W formic papierowej i W niej ujawniano podstawowe dane rozrachunlcowe. /zeznania éwiadkéw: J J" k. 919 odw, A W k. 920; zeznania powodki k. 126 —— 126 odw, 920 odw — 921; ksiega pieniezna k. 218 — 220; karty rozliczeniowe k. >221  879/ ' Kazda sprawa egzekucyjna Wia_za1a sie z koniecznoscia uiszczenia stosownych oplat. W przypadku spraw Wszczetych i zakoficzonych przed dniem 1 stycznia 2002 r. obowiazywaia oplata egzekucyjna W Wysokosci 21%, z czego 7% pobierano od Wierzyciela przy Wszozeciu egzekucji, zas pozostale 14% sciagano od dluznika. W razie skutecznosci egzekucji Wierzyeiel mégi liczyé na zwrot Wniesionej oplaty. Zawsze komornik musial tei przekazaé Skarbowi Palistwa 20% z oplaty sciagnietej od dluinika. Z ohwila nowelizacji ustawy o kornornikach (ustawa z dnia 18 Wrzeénia 2001 r. — Weszla W Zycie 1 stycznia 2002 r.). pojawiia sie jedna oplata W wysokoéci 15% pobierana tylko od dhiznika. Nowa optata. rniaia zastosowanie do spraw wszczetych po tej dacie, ale teZ do spraw wszczetych uprzednio, a nie zakoficzonych. Komornicy Wypracowali przy tym automatyczna praktyke zwrotu Wierzycielowi wczesniej pobranej od niego oplaty. Natomiast odnoénie oplaty uiszczanej przez diuznika, jej ozesié W rozmiarze 20% odprowadzano do Skarbu Pafistwa. /okolicznosci znane Sadowi z urzedu; nadto zeznania swiadkowz A K. k. 124 odw — 125, I K; ' k. 125, E. K k. 125 odw, 919, J J1 k. 919 odw, A W k. 920; zeznania powodki k. 126 — 126 odw, 920 odw — 921/ W okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2004 r. H J , przekazywala Skarbowi Pafistwa — Sadowi Rejonowernu dla — A 20% czesci oplat egzekucyjnych. Co miesieczne wpiaty byly dokonywane na rachunek bankowy sadu, droga przelewu, przy czym jednostkowe naleinosci samodzielnie obliczala powodka, Wykorzystuj ac do tego posiadane przez siebie dokumenty ksiegowo — finansowe. Przykladowo za miesiac sielpiefi 2002 1'. powodka tytulem 20% K.S.R., uiscila na rachunek sadu kwote 3.078,48 Z1, choé globalnie 20% calosci oplat egzekucyjnych uzyskanych Wtym miesiqcu dawalo W sumie kwote 3.948,40 21. /polecenia przelewow k. 13 — 24; zestawienie przekazanych kwot k.154 11; ksiega pienieina k. 218 — 220; karty rozliczeniowe k. 221 — 879; izeznania éwiadkow: J. J , k. 919 odw, A W k. 920; zeznania powodki k. 126 — 126 odw, 920 odw — 921/ Powédka przekazywala te naleznosci na rzecz Skarbu Patistwa, choé miata W tym zakresie pewne Watpliwosci, zwiazane z brzmieniem art. 59 ustaW‘y o komornikach. Wptaty byly jednak dokonywane regularnie, bowiem przy okazji odbywajacych sie kontroli ze strony sadu, jego pracownicy zatrudnieni W pionie finansowo — ksiegowym, stwierdzali, Ze istnieje taki obowiazek, obciaiajacy powodke jako komornika. Powodka zglaszaia jednak tym osobom swoje uwagi i zastrzezenia W odpowiedzi uslyszala, ii komornicy ze swoimi watpliwosciami powinni sie zwrocié do Ministerstwa Sprawiedliwosci. Oprocz tego powodka obawiala sie, Ze razie nie uiszczania oplat, zostanie Wobec niej Wszczete postepowanie dyscyplinarne. /zeznania powodki k. 126 126 odw, 920 odw — 921; zeznania swiadkow: A ' K A k. 124 odw — 125, L K k. 125, EI K k. 125 odw, 919,J J k. 919 odw! _ Jednorazowo powodka za jeden miesiqc nie przekazala rzeozonej oplaty, co od razu Wyszlo przy okazji kontroli, W zwiazku z czym powodke zobowiazano do uiszczenia tej naleznosci. /zeznania powodki k. 126 — 126 odw, 920 odw — 921/ --- STRONA 8 --- 7 Wspomniane kontrole miaty miejsce W dniach 31»pazdziernika 2002 r., 17 listopada 2003 r., 15 pazdziernika 2004 r. oraz 4 pazdziernika 2005 r. Wszystkie kontrole przeprowadzila L K '., bedaca glowna ksiegowa Sadu Rejonowego dla .  W L . Kazdorazowo Wyrywkowa kontrola obejmowala badanie prawidlowosci udokumentowania pienieinych obrotow kasowych oraz na rachunku bankowym kancelarii komorniczej. L K zawsze Wydawala pozytywna opinie na temat dziaialnosci powodki na plaszczyznie finansowej. W tresci protokoiow zamieszczala adnotacje mowiaca o prawidtowoéci naliczania i terrninowosci przekazywania oplat na rzecz Skarbu Pafistwa (20% z rubrvki 9 ksiegi pienieznej) na konto dochodow budzetowych Sadu Rejonowego d1a7 W L . /protokoly kontroli k. 46 — 56, zeznania: swiadka L K k. 125, J J‘ k. 919 odw, A W k. 920; zeznania powodki k. 126 — 126 odw, 920 odw — 921/ Funkcjonowanie kancelarii powodki W aspekcie finansowym zostalo jeszcze skontrolowane przez E K gtowna specjalistke d/s finansowych zatrudniona W Sadzie Apelacyjnyrn W Lodzi, ktora swoje czynnosci podjeia dnia 16 stycznia 2003 r. To sprawdzenie, choé rowniez Wyrywkowe, miaio nieco szerszy zakres, gdyz sprowadzaio sie ono do analizy prawidlowosci prowadzenia calej rachunkowosci, za okres ostatnich 2 rniesiecy. Kontrolerka zapoznala sie z dokmnentami finansowo — ksiegowymi, jak rowniez ze stanem spraw organizacyjno — biurowych. Jej zainteresowanie dotyczyto tez poprawnosci ustalania kwoty stanowiacej 20% 2 drugiej czesci opiat egzekucyjnych, sciagnietych od dtuznika, a przypadajacych na rzecz Skarbu Paiistwa (podstawa art. 59 ust 4 ustawy o komomikach). Po porownaniu dokumentacji obejmujacej Wykazy miesieczne z potwierdzeniami bankowymi oraz z Wykazem przedlozonym przez Oddziai Finansowy Sadu Rejonowego, E K nie dopatrzyla sie zadnych Wiekszych uohybiefi, stwierdzajac prawidlowosé Wyliczenia opiat naleznych Skarbowi Paiistwa oraz terminowoéé przekazywania poszczegolnych kwot. /protokoi kontroli k. 29 — 41; zeznania swiadka E K "c. 125 odw, 919, D: K k. 125 odw— 126/ Kontrola W zakresie poprawnosci i terminowosci odprowadzania do Skarbu Pafistwa przez komornika 20% oplat egzekucyjnych odbywaia sie na podstawie art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach, ktory stanowil o zakresie kontroli. W tej kwestii nie by1o zadnych instmkoji, regulaminow czy Wytycznyoh, dlatego tez kontrolerzy wypracowali pewna stala praktyke. Kontrolerzy pod katem matematycznym analizowali mbryke 9 ksiegi pienieznej, co polegalo na sumowaniu poszczegolnych pozycji, a nastepnie porownywali te pozycje z faktycznie dokonanymi Wpiatami lub przelewami z tego tytutu. /zeznania: swiadkéwz L" ‘ K k. 125, E K k. 125 odw, 919, D K  I k. 125 odw 126, J J k. 919 odw/  Identycznie jak powodka postepowali rowniez innikomornicy z okregu ktorzy przekazywali Skarbowi Pafistwa 20% oplat egzekucyjnych. Ci komornicy takze podlegali olcresowyrn kontrolom finansowym sprawowanym przez pracownikéw sadow 2 pionow finansowo — ksiegowych. Nalezyte wywiazywaiiie sie z tego obowiazku gwarantowaio brak Wytykow W protokolach kontrolnych oraz wykluczalo potencjalne Wyciagniecie konsekwencji dyscyplinarnych. Jakiekolwiek odstepstwa od normy~ co do wysokosci i terrninu przekazania czesci opiaty byly natychmiast wychwytywane przez kornorki finansowe sadu, ktore Wowczas zwracaiy sie o niezwloczne dokonanie Wplaty lub dopiaty. /zeznania swiadkow: A K _ k. 124 odw — 125, I. K k. 125, E K" k. 125 odw; zeznania powodki k. 126 — 126 odw, 920 odw— 921/ --- STRONA 9 --- 8 Tresé art. 59 ust 4 ustawy o komornikach byla niejednolicie interpretowana przez organy stosujace prawo. Swoje zastrzezenia W tym zakresie zgiaszali zwlaszcza komornicy, monitujac wlasny samorzad 0 przedstawienie pogladu W tej sprawie. Oprécz tego komornicy probowali zainteresowaé tym zagadnieniem prezesow sadow. Dnia 12 grudnia 2002 r. Prezes Krajowej Rady Komorniczej zwrocil sie do Ministerstwa Sprawiedliwosci z proéba o dokonanie Wykladni alt. 59 ust 4 ustawy. Odpowiedz zostala udzielona dopiero dnia 15 Wrzesnia 2004 r. Ministerstwo podaio, Ze przedrniotowy przepis nie ulegt zmianie Wskutek nowelizaoji, wynikajacej Z ustawy z dnia 18 Wrzesnia 2001 r. o zrnianie ustawy o komornikach. Jednoczesnie wyjaénito, iz do chwili nowelizacji dochod Skarbu Pafistwa, 0 ktorym mowa W art. 59 ust 4 ustawy, mial na celu Wyrownanie wydatkow budzetowych ponoszonych na wynagrodzenie komornikow. Natomiast po nowelizacji, W zwiazku ze zmiana statusu komornikow, ustala przyczyna ' uzasadniajaca istnienie obowiazku odprowadzania do budietu 20% oplat egzekucyjnych soiagnietych od dluznikow. Przedstawiciel rninisterstwa powolal sie tez na to, ze Wskutek nowelizacji nowe brzmienie uzyskal art. 45 ustawy, przewidujaoy pobieranie oplaty egzekucyjnej Wylacznie od dluznika, W stosunku proporojonalnym do Wyegzekwowanej kwoty. Tym samym nie mozna mowié o dualizmie optaty egzekucyjnej, a zwlaszcza o tym, Ze skiada sie ona z dwoch odrebnych czesci. W konkluzji MS uznz110, Ze odnosnie egzekucjit rozpoczetych po dniu 31 grudnia 2001 r. komornicy nie maja obowiazku odprowadzania do budzetu SP 20% oplat egzekucyjnych éciagnietych od dtuznikéw. Natomiast taki obowiazek jest nadal aktualny, jezeli o egzekucje Wszczete przed data I stycznia 2002 r. /stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwosci k. 57 — 58; zeznania swiadka A K k. 124 odw — 125, zeznania powodki k. 126' — 126 odw, 920 odw — 921/ W tym samym czasie W Sejmie trwaly intensywne prace legislacyjne W przedmiocie dalszych zmian W ustawie o komornikach. Rzadowy projekt ustawy z dnia 24 Wrzesnia 2004 r. o zmianie ustawy 0 komornikach zakladai uchylenie art. 59' ust 4 oraz proponowai nastepujace brzmienie art. 59 ust 1 ,,op1ate stosunkowa komornik sciaga od dluznika, obliczajac ja proporcjonalnie do Wyegzekwowanych kwot. Jako ratio legis tych unormowaii podano niespojnosé dotychczasowych przepisow. Autorzy zmian doszli do przekonania, ze niezbedne jest skreslenie art. 59 ust 4, ktory nie zostal uchylony przy okazji nowelizacji z wrzesnia 2001 r., choc’: wowczas powaznie zmieniono model funkcjonowania kornornika i zasady pobierania oplat. Rzeczone rozbieznosci Wynikaly z tego, Ze przyjeto cala i jednolita opiate stosunkowa, podczas gdy art. 59 ust 4 Wciaz poshigiwat sie pojeciem ,,drugiej czesci oplaty egzekucyj1_1ej”. Tym samym brak bylo desygnatu tego pojecia, gdyz "ustawa nie okreélala co nalezy rozumieé pod pojeciem ,,drugiej czesci oplaty”. Poza tym komornicy po nowelizacji zaczeli dzialaé na Wlasny rachunek, dlatego tez od tej pory Wszelkie oplaty byly przychodami komornikow, a nie Skarbu Pafistwa. Pozostawienie spornego przepisu nie bylo by niczyrn innym jak usankcjonowaniem swoistej daniny publiczno — prawnej, noszacej znamiona podatku o charakterze obrotowym, ktora oczywiscie moglaby zostaé nalozona, ale wylacznie po zachowaniu Warunkow okreslonyoh W art. 217 konstytucji. /uzasadnienie rzadowego proj ektu ustawy k. 110/ Ostatecznie ustawa z dnia 24 wrzesnia 2004 r. nowelizujaca ustawe o komornikach zostala uchwalona i zaczela obowiazywaé od dnia 13 listopada 2004 r. Zgodnie z jej zalozeniami nastapiio uchylenie art. 5.9 ust 4 ustawy o komomikach. /okolieznoéé znana Sadowi z urzeduf . Pismem 2 dnia 1_9 grudnia 2005 r. H J zwrocila sie do prezesa Sadu Rejonowego dla W L z prosba o zwrot kwoty 117.737,40 Z1, ktora --- STRONA 10 --- 9 wptacila na konto sadu tytulem 20% z drugiej czesci oplat egzekucyjnych, za okres od 1 stycznia 2002 r. do 9 grudnia 2005r. Swoje stanowisko powodka uzasadniia tym, iz Wspomniane naleznoéci, z braku podstaw prawnych do ich przekazywania, staiy sie swiadczeniemjnienaleznym. /pismo k. 12/ Prezes sadu zajal rnerytoryczne stanowisko W dniu 20 kwietnia 2006 r. W udzielonej odpowiedzi stwierdzil, iz nie ma podstaw do dokonania zwrotu, poniewaz chodzi 0 na1eZne swiadczenia przyslugujqce Skarbowi Parlstwa. Dowodem na zasadnosé pobierania oplat od komomikow jest przede Wszystkim to, Ze na gruncie sadownictwa konstytucyjnego, nie zapadio zadne orzeczenie, mowiace o niezgodnosci art. 59 ust 4 ustawy z konstymcja. Zaznaczone ponadto zostalo, Ze komornicy nie byli Wzywani ani przymuszani do Wnoszenia tych oplat, a ich faktyczne regulowanie wynikla z tego, ze komornicy samodzielnie dokonywali Wlasnej interpretacji art. 59 ust 4 ustawy, uznajac ze po ich stronie istnieje taki obowiazek. Nic nie stalo na przeszkodzie, aby przy uiszozaniu opiat zastrzec obowiazek ich zwrotu. Zwrocono tez uwage, ze po zmianie stanu prawnego komomicy mogli zaprzestaé Wnoszenia tych naleznosci. Na koniec Wskazano, ze skoro komornicy dziaiali dobrowolnie, to Wykluczony jest zwrot swiadczenia nawet noszacego przymiot nienaleznego. /odpowiedi k. 27 — 28/ H J Wraz z innymi komornikarni (BI S , J S , D N , A AK ’ 1 jeszcze raz podjeli probe odzyskania przysiugujacych im pieniedzy. Stosowne pismo zostato przygotowane dnia 8 listopada 2007 r. Komomicy zaprzeczyli twierdzeniom, ze dobrowolnie spehiiali swiadczenie. Powoiali sie tutaj na przeprowadzane Wobec nich kontrole ze strony komorek finansowych sadow, podczas ktorych restrykcyjnie sprawdzano prawidiowosé naliczania i terminowoéé przekazywania 20% oplat egzekucyjnych. /pismo komornikow k. 25 — 26/ Zadna z oplat przekazanych przez powodke na rachunek Sadu Rej onowego dla W L nie zostala mu zwrocona. Nie oddawano takze zaksiegowanych opiat wnoszonych przez imiych komomikow. Z dmgiej strony Zaden z komornikow nie mial tez postepowania dyscyplinarnego W sprawie niewnoszenia czqéci oplat egzekucyjnych. /zeznania swiadka A K k. 124 odw — 125; zeznania powodki k. 126 — 126 odw, 920 odw — 921/ Dokonujac ustaleii faktycznych Sad opari sie na powoianych dowodach, W szczegolnosciz dowodach z dokumentow — nie budzacych Wqtpliwosci co do ich zgodnosci z rzeczywistym stanem rzeczy i nie kwestionowanych przez ktorakolwiek ze stron oraz na zeznaniach powodki i powolanych W sprawie swiadkow. W istocie rzeczy pomiedzy stronami panowata zgodnosé, co do podstawowych zdarzefi zaistniatych W sprawie, iaczacyeh sie z dzialaniem powodki jako komornika, funkcjonowaniem jednostek finansowo — kontrolnych sadow oraz zasad i sposobu przekazywania oplat egzekucyjnyoh na rzecz Skarbu Pafistwa. Strony mialy natomiast caikowicie odmieime zdania co do Wykiadni i interpretacji unormowafi zawartych W ustawie o komornikach, zwlaszoza W §WietIe dokonywanych nowelizacji oraz W przedmiocie rozmiaru i wielkoéci swiadczefi przekazywanych tytulem 20% oplaty egzekucyjnej. Wobec tego, i2 powyisze zagadnienia Wiaza sie z merytoryczna ocena powodztwa, zarowno co do zasady, jak i Wielkosci, zostana one omowione W ponizszych rozwazaniach prawnych. --- STRONA 11 --- 10 Sad Okregowy zwaiyl, co nastgpuje: Powodztwo nie zasiuguje na uwzglednienie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy nalezy uznaé, podobnie jak to uozynii przednio Sad Okregowy , 12 powodztwo znajduje oparcie W przepisaoh prawai co do zasady nalezy sie powodce zwrot nienaleznie pobranych opiat egzekucyjnych. Sad nie jest zwiazany w tej sprawie pogladem SN Wyrazonym W Wyroku 2 dnia 6 pazdziernika 2010 r., II CSK 184/1 0, gdzie przyjeto, ii art. 59 ust 4 ustawy o komomikach obowiazywat do dnia 12 listopada 2004 r., kiedy weszla w zycie kolejna nowelizacja tejze ustaWy., a komornicy do Wskazanej daty Winni sie podporzadkowaé rygorom przewidzianym W art. 59 ust. 4 ustawy i mieli obowiazek odprowadzania do Skarbu Paiistwa 20% oplat sciagniqtych od dluznika, przy czym przepis mial zastosowanie zarowno to egzekucji Wszczetych przed 1 stycznia 2002 r., jak i po dniu Wejécia W zycie ustawy nowelizujacej z dnia 18 Wrzesnia 2001 r Oddalenie powodztwa Wiaze sie jedynie z nieudowodnienjem przez strone powodowa Wysokosci Zadania. W zwiazku z tym. W caiosoi nalezy podzielié argurnentacje prawna Sadu Okregowego poprzednio rozpoznajacego sprawe i jedynie przypomnieé, ze ustawa z W art. 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sadowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133 z 1997 r. poz. 882), Wskazywala, iz komornik sadowy jest funkcjonariuszem publicznym dzialajacym przy sadzie rejonowym. W art. 2 ust.1 ustawy Wymieniono kompetencje komornika stwierdzajac, Ze komornik wykonuje czymioéci egzekucyjne W sprawach cywihiych oraz inne czynnoéci przekazane na podstawie odrebnych przepisow. Jednoczeénie W ust 2 zastrzezono, Ze komomik pehii czyrmosci osobiscie, z Wyjatkiern przypadkow okreslonych W przepisach prawa. Komornikom powierza sie W szczegolnosci nastepuj ace zadania: 1) Wykonywanie orzeczefi sadowych W sprawach o roszczenia pieniezne i niepieniqznc oraz o zabezpieczenie roszczefi, 2) Wykonywanie innych tytulow Wykonawczych Wydanyoh na podstawie odrqbnyoh przepisow, 3) sporzadzanie protokohl stanu faktycznego przed Wszczeciem procesu sadowego lub przed wydaniem orzeczenia na zarzadzenie sadu lub prokuratora. Przy Wykonywaniu czymioéci komornik podlega tylko ustawom oraz orzeczeniom sadu, zas prezes sadu_ rejonowego, przy ktorym dziaiai komornik, nadzoruje formalna poprawnosé jego dzialalnosci: » O szybkosé, sprawnosé i rzetelnosé postepowania poprzez badanie, czy W konkretnych sprawach nie zachodzi nieuzasadniona przewleklosé W podej mowaniu czynnoéci, przy czym nadzor nie m0Ze Wkraczaé W dzialania podlegaj ace nadzorowi sadu, I I prawidlowoéé prowadzenia biurowosci i rachunkowosci, z tym, Ze nadzor nie moze Wkraczaé W gospodarke érodkami przeznaczonymi na utrzymanie kancelarii komorniczej i finansowanie dzialalnoéei egzekucyjnej, O kulture pracy, W tym przestrzeganie Wyznaczonych terminow czyrmosci i przyjmowania interesantéW oraz utrzymywanie kancelarii komorniczej na poziornie odpowiednim do godnoéci urzedu i posiadanych srodkow. (art. 3 ust.1, 2 ustawy). W zakresie nadzoru, o ktérym mowa W ust. 2, prezes sadu rejonowego dziaia Wyiacznie poprzez jednokrotna kontrole przeprowadzona W ciagu roku W kancelarii komornika sprawowana osobiécie lub przez Wyznaczonego sedziego i przy pomocy ksiegowego oraz W ramach rozpatrywania skarg i zazalefi nie stanowiacych przedmiotu rozpoznania sadu W trybie art. 767 Kodeksu postepowania cywiinego. Prezes sadu rejonowego uprawniony jest, W zakresie nadzoru, o ktoryrn mowa W ust. 2, do Zadania od --- STRONA 12 --- 11 komornjka stosownych Wyjaéniefi i Wydawania zarzadzefi, ktorych nieprzestrzeganie moze Stanowié podstawe Wszczecia postepowania dyscyplinamego (art. 3 ust. 3 ustawy). W rozdziale 5 ustawy znalazly sie z kolei przepisy regulujace koszty dziaialnosci egzekucyjnej komornika i zasady prowadzenia kancelarii, zas W rozdziale 6 przepisy okreslaj ace Wydatki W toku egzekucji. A Zgodnie z art. 34 ustawy koszty dziaialnosci egzekucyjnej komornika obejmowaiyz 1) osobowe i rzeczowe koszty zorganizowania i utrzymania kanoelarii, W szczegolnosci zwiazane z zatrudnieniem pracownikow, zapewnieniein lokaiu i Wyposazeniem W niezbedny sprzet biurowy, V 2) koszty ochrony zajetego mienia i niezbednej ochrony osobistej oraz ubezpieczenia rnienia kancelarii i Wiasnego ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej, 3) koszty przejazdow W miejscowosci bedacej siedziba komornika, korespondencji, obrotu pienieznego, przewozu drobnych ruchomoéci nie Wymagajacych transportu specjalistycznego, 4) obowiazkowe opiaty na samorzad komomiczy ponoszone zgodnie z przepisami ustawy, 5) inne koszty niezbedne do Wykonywania czynnoéci‘ egzekucyjnych oraz czynnosci przewidziane przepisami ustawy, jezeli nie sa pokrywane W trybie okreslonym W 39 art. 39. W art. 35 ustawy wskazano, ze koszty, 0 ktorych mowa W art. 34, komornik pokrywa Z uzyskanych oplat egzekucyjnych. ’ Zgodnie z art. 39 ustawy komornikowi naleial sie zwrot wydatkow gotowkowych poniesionych W toku egzekucji tylko W zakresie okreslonym ustawa. Wydatkami, 0 ktorych mowa W ust. 1, byiy: . 1. naleznosci biegiych, A I 2. koszty ogioszeiiw pismach, ' 3. koszty transportu specjalistycznego, przejazdu poza miejscowosé, ktora jest siedziba komomika, przechowywania i ubezpieczania zajetych ruchomosci, 4. naleznosci osob powolanych, na podstawie odrebnych przepisow, do udzialu W czynnoéciach, . ' 5. koszty dziaiania komornika, o ktorych mowa W art. 8 ust. 7, poza terenem rewiru komomiczego, _ 6. koszty doreczenia srodkow pienieznych przez poczte lub przelewem bankowym (art. 39 ust. 2 ustawy). . Najistotniejsze regulacje z punktu niniej szego rozstrzygiiiecia znalaziy sie W rozdziale 7 dotyczacym opiat egzekucyjnych. Kluczowy W tym zakresie art. 43 stanowii, ze za prowadzenie egzekucji i inne czynnoéci Wymienione W ustawie komomik pobieral opiaty egzekucyjne Art. 44 ustawy okreslai, Ze W sprawach 0 egzekucja swiadczefi pienieznych komornik pobiera opiaty stosunkowe, zalezne od Wartosci egzekwowanego éwiadczenia. W razie rozszerzenia przez Wierzyciela egzekucji co do wysokosci egzekwowanego swiadczenia, pobiera sie takze opiate stosunkowa od roznicy tego swiadczenia. W razie Wyboru przez Wierzycieia Wiecej niz dwoch sposobow egzekucji swiadczeii pienieznyoh, opiata stosunkowa ulega podwyzszeniu 0 1/10 czesé za kazdy nastepny sposob egzekucji. W sprawach o egzekuojq swiadczefi niepienieznych i W innych przypadkach okreslonych W ustawie oplata jest stala (art. 44 ust. 1, 2, 3 ). v Zgodnie 2 art. 45 ust. 1 ustawy Wszczecie egzekucji swiadczeii pienieznych uzaleznione jest od uiszczenia przez Wierzyciela ozeéci oplaty stosunkowej W Wysokosci 7% wartosoi egzekwowanego swiadozenia, nie Wiecej jednak niz 1/3 calej opiaty, o ktorej mowa --- STRONA 13 --- 12 W art. 49. Jezeli egzekucja okaze sie bezskuteczna badz Wyegzekwowana kwota nie Wystarcza na polcrycie kosztow egzekueji, komornik zwraca poiowe opiaty stosunkowej ( art. 45 ust. 2). Przepis art. 49 ustawy okreslai, ze caia opiata stosunkowa Wynosi 21 % wartoéci egzekwowanego swiadczenia, jednak nie moze byé nizsza niz 1/10 i wyzsza niz trzydziestokrotna Wysokosé prognozowanego przecietnego miesieoznego Wynagrodzenia W paiistwowej sferze budzetowej, zwanego dalej "prognozowanym przecietnym Wynagrodzeniem". Zasady ponoszenia opiat okreslai art. 59 ustawy. Opiate nie uiszczona przez wierzyciela zwolnionego od kosztow sadowych oraz pozostaia czesé opiaty nie obciazajaca Wierzyciela komornik sciaga od diuznika, z tym, ze druga czeéé opiaty stosunkowej oblicza sie proporcjonalnie do wyegzekwowanych kwot (art. 59 ust. 1). Jezeii egzekucja swiadczeii powtarzajacych sie trwa diuzej niz rok, Wysokosé swiadczefi Wyegzekwowanych stanowi podstawe ustaienia opiaty stosunkowej sciaganej od diuznika (art. 59 ust. 2). W egzekucji Wszozetej na polecenie sadu lub prokuratora z Wyegzekwowanych kwot W pierwszej kolejnosci zwraca sie uiszczona czesé opiaty stosunkowej, a druga poiowe oblicza sie zgodnie z zasada, o ktorcj mowa W ust. 1 (art. 59 ust. 3). Z drugiej czesci opiat egzekucyjnych sciagnietych od diuznika, o ktorych mowa W ust. 1, 20% stanowi dochod Skarbu Pafistwa (art. 59 ust. 4). Przepis art. 104 ustawy (przepisy przejsciowe i koficowe) Wskazywai , ze sprawy egzekucyjrie wszczete przed dniem wejécia W Zycie ustawy rozliczane sa do dnia jej zakoficzenia Wediug przepisow dotychczasowych, z tym ze ryczaity kancelaryj ne W caiosci zatrzymujakomornicy bez obowiazku rozliczania. Jak Wynika z powyzszych zasad, poczatkowo opiata egzekucyjna jaka jest opiata stosunkowa skiadaia sie z dwoch czesci. Pierwsza uiszczai Wierzyciel przy Wszczeciu egzekucji (7%), a druga komornik éciagai od diuznika (14%). Z drugiej czeéci éciagnietej od diuznika zgodnie z art. 59 ust. 4 ustawy 20 % byio dochodem Skaibu Pafistwa. Z drugiej ozesci opiaty (czyli 14 % od egzekwowancj kwoty) nadwyzka ponad 20 % byia dochodem komornika. Juz to sugeruje, 2e opiaty byiy dochodem komomika poza czescia odprowadzona do Skarbu Pafistwa. Takie zasady ponoszenia opiat Trybunai Konstytuoyjny uznai za niezgodne z Konstytucja RP, bowiem nakiadaiy na Wierzycieli obowiazek ponoszenia kosztow egzekucji juz przy jej Wszczeciu bez Wzgledu na Wynik tego postepowania. Stad tez zaistniaia koniecznosé nowelizacji przepisow ustawy z dnia 29 sieipnia 1997r. o komornikach sadowych i egzekucji W kierunku Wskazanym W orzeczeniu Trybunaiu (Dz. Nr 133, poz. 882). A ’ _ Z dniem 1 stycznia 2002r. Weszia W zycie ustawa z dnia 18 Wrzesnia 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sadowych i egzekucji oraz o zmianie niektorych innych ustaw (Dz.U. nr 130, poz. 1452). Dodano art. 3a W brzmieniu: ,, Komornik na Wiasny rachunek Wykonuje czynnoéci, 0 ktorych mowa W art. 2, i nie jest przedsiebiorca W rozumieniu przepisow ustawy z dnia 19 listopada 1999r.  Prawo dziaialnosci gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz 1178, z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193 oraz z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679 i Nr 102, poz. 1115)." Przepis art. 28 ze Wzgledu na przepisy podatkowe otrzymai jednak brzmienie: ,,Komornik jest osoba prowadzaca pozarolnicza dziaialnosé gospodarcza W rozumieniu przepisowz 0 podatku dochodowym od osob fizycznych, o ubezpieczeniach spoiecznych oraz o powszechnymubezpieczeniu zdroWotnym.". Natomiast przepis art. 45 po nowelizacji uzyskai brzmienie: i 1. Po ziozeniu przez Wierzyciela tytuiu Wykonawczego Wraz z Wnioskiem o wszczecie egzekucji komornik podejmuje czymiosci egzekucyjne, chyba Ze Wnioskowi nie mozna nadaé biegu z powodu przeszkod prawnych. 2. Za dokonana egzekucje swiadczeii pienieznych komornik pobiera od diuznika opiate stosunkowaw Wysokosci 15% Wartosci Wyegzekwowanego roszczenia. --- STRONA 14 --- 13 3. Za dokonanie zabezpieczenia roszozenia komomik pobiera opiate stosunkowa W Wysokoéci 5% wartosci roszczenia po dokonaniu zabezpieczenia. Jeieli ten sam komornik na wniosek Wierzycieia podejmie egzekucje do przedmiotu zabezpieczenia, opiate, 0 ktorej mowa W ust. 2, pomniejsza sie o kwote uiszczona za dokonanie zabezpieczenia. Dokonana przez Wierzyciela opiata podlega zwrotowi z pierwszych éwiadozefi Wyegzekwowanych przez komornika. 4. Jezeli egzekucja okaze sie bezskuteczna bad2': Wyegzekwowana kwota nie Wystarcza na pokrycie kosztow egzekucji, komornik zwraca poiowe opiaty stosunkowej pobranej od Wierzyciela tytuiem zabezpieczenia. 5. Komomik moze, przed Wszczeciem egzekuoji srodkow pienieznych, Wezwaé Wierzyoiela do Wpiacenia czesci opiaty stosunkowej W Wysokoslci 15% najnizszego Wynagrodzenia przy Wartosci egzekwowanego swiadczenia do 10.000 ziotych i 25% najnizszego wynagrodzenia, kiedy Wartosé egzekwowanego swiadczenia przekracza kwote 10 000 ziotych. 6. Przepisy ust. 13 stosuje sie odpowiednio do egzekucjiiialeznosci Skarbu Paiistwa i organow sarnorzadowych, nie Wyiaczajac egzekucji prowadzonej na polecenie sadu lub prokuratora. Wierzyciele, zwolnieni od ponoszenia kosztow sadowych przez sad lub z mocy ustawy, nie ponosza opiaty okreslonej W ust. 5. 7. Nie uiszczenie opiaty, o ktorej mowa W ust. 5, Wterminie tygodrda od dnia otrzymania przez Wierzyciela Wezwania do zapiaty lub nie przekazania jej‘ przez sad lub prokuratora, iacznie z poleceniem egzekucyj nym, powoduje zwrot Wniosku lub poleoenia. 8. Nieopiacony Wniosek o Wszczecie egzekucji Wniesiony przez adwokata lub radce prawnego zwraca sie bez Wzywania do opiat, jezeli od Wniosku pobrana powinna byé opiata staia. Przepis art. 47 otrzymai brzmienie: ,,W sprawach o egzekucje swiadczefi powtarzajacych sie komornik pobiera opiate, 0 ktorej mowa W art. 45 ust. 2, po kazdym roku prowadzenia egzekucji, a jezeli przedmiotem egzekucj i sa swiadczenia za okres krotszy niz rok  po zakoficzeniu egzekucji swiadczenia”. Ustawa skresliia art. 48, a art. 49 otrzymai brzmienie: ,',Caia opiata stosunkowa Wynosi 15% wartosci egzekwowanego swiadczenia, jednak nie moze bye nizsza niz 1/101 Wyzsza niz trzydziestokrotna wysokosé prognozowanego przecietnego miesiecznego Wyriagrodzenia W paiistwowej jsferze budzetowej, zwanego daiej <<progn0zowanym przecietnym wynagrodzeniem” . Opiate te komomik pobiera rowniez W przypadku umorzenia postepowania na Wniosek Wierzyciela ziozony przed upiywem roku od dnia otrzymania Wniosku o Wszczecie egzekucji; W tym celu komomik Wyda postanovvienie, W ktérym Wezwie diuinika do uiszczenia iialeznosci z tytuiu opiat W terminie 14 dni od dnia doreczenia postanowienia. Postanowienie po uprawomocnieniu podlega wykonaniu W drodze egzekucji bez zaopatrywania W klauzule Wykonalnosci”. . 1 Jak Wynika z przytoczonej regulacji : — bez zmian pozostawiono art. 59 ust.1 i 4 ,  mimo braku nowelizaoji art. 59 ust.1 i 4 Wprowadzono w art. 45 zasade , ze opiata jest jedna i nie ulega podziaiowi na dwie czesci, pobiera sie ja od diuznika W Wysokosci 15% egzekwowanego roszczeriia, _  W art. 45' ust. 5 Wprowadzono mozliwosé pobierania opiat od Wierzyciela, przy czym opiata ta, jest zupeinie inna opiata , niz W art. 45 ust. 2 (zupeinie inne zasady naliczania). Aby uniknaé stosowaiiia niekonstytucyjnych zasad pobierania opiat egzekucyjnych W diuzszym okresie ozasu, ustawodawca W przepisach intertemporalnych nakazywai ( art. 8 ust. 1 ustawy) do czynnoéci egzekuoyjnych oraz Wykonywania orzeczefi sadowych o zabezpieczenie roszczenia, rozpoczetych przed Wejéciem W zycie ustawy, stosowaé sie --- STRONA 15 --- 14 przepisy dotychczasowe. Zatem ustawodawca Wyraznie okreslii, ze chodzi tylko 0 czynnosci egzekuoyjne, a nie sprawy egzekucyjne. W kontekscie art. 759 §1 k.p.c. przez czynnosé egzekucyjna nalezy rozmnieé kazda formalna czynnosé organu egzekucyjnego, okreslona co do formy, miej sca, czasu jej dokonania, jezeli zmierza do Wywoiania skutku prawnego W postepowaniu egzekuoyjnym. Zasada jest, ze czynnosci egzekucyjne wykonuje komornik, natomiast sad jako organ egzekucyjny dokonuje czynnosci egzekucyjnych tyiko W Wypadkach Wyraznie przewidzianych W ustawie. Zatem takie rozwiazanie daio mozliwosé stosowania nowych przepisow do kazdej nowej czynnosci egzekuoyjnej podjetej po dniu 1 stycznia 2002 r., a Wiec np. do zajecia Wierzytelnosci, rachunku bankowego, zajecia nieruchomoéci, opisu i oszacowania itp. Komornik nie niusiai stosowaé tzw. starych przepisow az do ukoficzenia postepowania egzekueyjnego traktowanego jako pewna caiosé, skiadajaca sie z poszczegolnych czynnosci egzekucyjnych. Sprawa egzekucyjna (art. 758 k.p.c) jest tym samym co sprawa cywilna, tyle tylko ze pojecie odnosi sie do postepowania egzekucyjnego. ' Nowelizacja ustawy z dnia 18 Wrzeénia 2001 r. okazaia sie jednak ze Wzgledu pozostawienie art. 59 ust. 1 i 4 niezupeina, a i doprowadziia do sytuacji, W ktorej Wskazany przepis chociaz formalnie obowiazywai, to byi przepisem martwym. Nie mogi byé stosowany z uwagi na brak desygnatu. Skoro art. 45 ust. 2 Wprowadzai jedna opiate bez dzielenia jej na dwie czesoi, to nie byio mozna naliczaé od drugiej czesci opiaty stosurikowej 20% jako dochodu Skarbu Paristwa. . _ Na koniecznosé uchylenia art. 59 ust. 4 zwracano uwage W projekcie rzadowym, gdzie podkreslono brak W ustawie podstaw prawnych do dzielenia opiaty egzekucyjnej na dwie czesci ( jest tyko jedna opiata stosurikowa). Podkreslano rowniez, ze skoro prowadzono zasade dziaiania komornika na Wiasny rachunek, to opiaty stanowia przychod koinornika, a nie Skarbu Paiistwa. Gdyby komorriik nadal byi zobowiazany do odprowadzania 20% z drugiej czesci opiaty egzekucyjnej do Skarbu Paiistwa, to byiaby to kolejna danina publioznoprawna naiozona na niego, podobna do podatku obrotowego, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP (uzasadnienie rzadowego projektu ustawy k. 103 akt). Ze stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwosci skierowanego do Krajowej Rady Komorniczej rowniez jednoznacznie Wynikaio, ze komornicy W sprawach, ktore wpiyneiy po 31 grudnia 2001r. nie mieii obowiazku przekazywania d Skarbu Pafistwa 20% opiat egzekucyjnych éciagnietych od diuznika (pismo Ministerstwa Sprawiedliwosci k. 104105 akt). W dniu 24 lutego 2003r. zapadi wyrok Tiybtmaiu Konstytucyjnego K 28/02 (Dz.U. Nr 41, poz. 361), W ktorym na pytanie prawne Sejmu oraz Prokuratora Generalnego, Sadu Okregowego W Szczecinie, Sadu Rejonowego W Tarnowie orzeczono, iz art. 45 List. 5 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sadowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882, z 1999 1'. Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 48, poz. 554 oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1069 i 1070 iNr 130, poz. 1452) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ust. 5 ponadto z art. 45 ust. 1. Trybunai. Konstytucyjny uzasadnieniu tego Wyroku Wyraz'r1ie stwierdzii, ze po zmianie ustawy od 1.01.2002r. nie ma juz pierwszej czesci opiaty stosurikowej. Tym samym, opiata egzekucyjna éciagana od Wierzyciela nie jest tez druga czescia opiaty egzekucyjnej. W efekcie art. 59 ust. 4 po 1.0120021". nie mogi juz byé stosowany. Trybunai uznai Wnim, ze zmiana obowiazujaca od 1.01.2002r. Wprowadziia fundamentalna zmiane systemu opiat. egzekuoyjnych. Wskazai tez na niekonsekwenoje ustawodawczaw art. 45 ust 5, uznajac ze art. 45 ust 5 i 7 sa sprzeczne z art. 2 oraz zasadami wyrazonymi W art. 45 ust 1. Trybunai stwierdzii, ae art. 45 ust. 2 jednozznacznieiokresla podmiot, ktorego obciaza opiata stanowiaca zrodio dochodu komorniku. --- STRONA 16 --- i 15 Sad Najwyzszy W uchwaiach z dnia 12 czerwca 2002r. III CZP 34/02 i z dnia 25 lipca 2002 r. III CZP 45/O2 opublikowanych W Biuletynie SN W nr 6 i 7 pod poz. 12 i 9 Wskazywai, ze Sady i Prokurator maja uiszczaé stosowne opiaty W/g nowych zasad . W uchwale Sadu Najwyzszego z dnia 12.10.2005r. W sprawie III CZPO 63/05 W zakresie stosowania przepisow intertemporalnyoh W zakresie spraw alimentaoyj nych wszczetych przed 1.01.2002 r. i prowadzonych pod rzadami ustawy z 18.09.2001 r. przyjeto, iz od daty Wejéoia W Zycie tej ustawy (czyii od 1.01.2002r.) stosuje sie przepisy noweli W zakresie pobierania opiaty stosunkowej, a nie przepisy poprzednie. Z dniem 13 listopada 2004 roku uchylono art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach sadowych i egzekucji na podstawie ustawy z dnia 24 wrzesnia 2004r. o zmianie ustawy o koinornikach sadowychi egzekucji oraz 0 zmianie Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2004r. Nr 236., poz. 2356). W art. 4 ust.1 Wprowadzono zasade kontynuacji starych przepisow stanowiac, ze W sprawach egzekucyjnych Wszczetych przed dniem Wejscia W zycie ustaWy stosuje sie przepisy dotychczasowe. Ustawodawca zatem powrocii do powiazania obowiazywania nowych przepisow ze sprawa egzekucyjna. Dotyczy to W szczegolnosci opiat egzekucyjnych i kosztow dziaiania komornika W/g zasad obowiazujacyoh od 1 stycznia 2002 roku. W ocenie Sadu, W tej sytuacji, ze Wzgledu na brzmienie art. 45 ust. 2 i art. 49 ustawy, od dnia 1 stycznia 2002 r. przestaia istnieé podstawa prawna do przekazywania przez powodke 20' procent drugiej czesci opiaty egzekucyjnej jako dochodu Skarbu Pafistwa stosownie do art. 59 ust. 4 ustawy, a funkcjonariusze pozwanego rowniez nie mieli podstaw do pobierania takioh dochodow. Wprawdzie Trybunai Konstytucyjnych nie orzekai po 1 stycznia2002 r. o utracie mocy obowiazujacej art. 59 ust. 4 ustawy, tym niemniej, sad powszechny W ramach stosowania Wykiadni norm prawnych i aktow prawnych na uprawnienie do oceny obowiazujacych przepisow i mozliwosci _ ich zastosowania do okreslonych stanow faktycznych. _ Koncepcja Wykiadni, ktora dysponuje wspoiczesne prawoznawstwo, jest suma pewnych regui nawiazujacych do wiasciwosci tekstow prawnych, a ,,W obszarach pozatekstowych"  zachowania sie najwazniejszych organow stosuj aoych prawo. Podstawowymi cechami tekstow prawnych stanowiacymi ,,tekstoWa podstawe” do regui interpretacyjnych sa, np: 1)zmiem1osé tekstow prawnych (przejawiajaca sie W roznorodnych uchylenia dodaniach przepisu, zmianie ksztaitu siovvnego itp.); 2) dwupoziomowoéé tekstow prawnych przejawiajaca sie W tym, Ze teksty prawne sa na poziomie pozomie opisowym, a dla celéw praktycznych czytaé teksty normatywne, » 3) kondensacja norm W przepisach (polegajaca na tym, ze W pojedynczych przepisach Wystepuje kilka norm, a co najmniej ich fragmentow, 4)rozczionkoWanie syntaktyczne  przejawiajace sie W rozdzieleniu adresatow normy lub okolicznoéci od nakazu/zakazu zachowania sie i urnieszczenie ich W roznych przepisach, I 5)rozczionkoWanie tresciowe norm W przepisach polegajace na tym, ze poza przepisem centralnym, W teksoie danego aktu (a nawet W tekstach innych aktow) Wystepuja przepisy modyfikuj ace tresé zawaita W przepisie centrainym, 6) wystepowanie siow, ktorych Wieloznacznosé nie zostaia Wyeliminowana na etapie redagowania tekstu; 7) Wystepowanie zwrotow niedookreslonych (nieostryoh); 8)wystepoWanie eufemizmow itp. --- STRONA 17 --- 16 Analiza normy prawnej, jak tez aktu prawnego to stosowane Wykiadni jezykowej, systemowej i ftmkcjonalnej. Sad Najwyzszy W uzasadnieniu uchwaiy z dnia 27 czerwca 2001r. IIICZP 35/01, OSN 2001r., nr 12, poz. 173 Wyrazii poglad, ze: ,,DosioWne brzmienie przepisu nie moze Wyiacznie decydowaé o jego znaczeniu, gdy przy jego tiumaczeniu nalezy uwzgledniaé takze jego Wykiadnie systemowa”. Konieczne jest rowniez sieganie do regui kolizyjnych, na co trafnie zwrociia uwage strona powodowa. Nie zawsze mamy do czynienia W praktyce z realizacja zaiozenia prakseologicznej racjonalnosci ustawodawcy, ktore kaze przyjaé, ze przepisy, ktore ustanawia nie forrnuiuja miedzy soba norm Wzajemnie niezgodnych. Aby Wyeliminowaé z systemu normy miedzy soba niezgodne W toku egzegezy przepisow prawnych, doktryna prawnicza przyjmuje pewien zespoi regui kolizyjnych, nakazujacych uznawaé niektore normy sformuiowane W1€K§C18 prawnym za nieobowiazuj ace za Wzgledu na ich niezgodnosé z innymi normami systemu, czy tez tak ograniczaé zakres zastosowania lub zakres normowania jednej z nich, by niezgodnosé Wyelirninowaé‘. Reguia kolizyjna lex posterior derogat priori gioszaca, ze norma zawarta W rownorzedriych co najmniej przepisach uchyla niezgodna z nia norme zawarta W przepisach Wczesniej Wydanych, jest powszechnie przyjmowana i naleiy ja zastosowaé, by Wyeliminowaé z obrotu prawnego art. 59 ust.1 i 4 ustawy. Do 1 stycznia 2002 r. Zasady ponoszenia opiat okreslai art. 59 ustawy. Opiate nie uiszczona przez Wierzyciela zwolnionego od kosztow sadowych oraz pozostaia czesé opiaty nie obciazajaca Wierzyciela komornik sciaga od diuznika, z tym ze druga czeéé opiaty stosunkowej oblicza sie proporcj onalnie do Wyegzekwowanych kwot (art. 59 ust. 1).  Po 1 stycznia 2002r. ta sama materia zostaia uregulowana W art. 45 ust. 2, ktory okreslai, ze za dokonana egzekucje swiadczen pienieznych komornik pobiera od diuznika opiate stosunkowa W Wysokosci 15% wartosci Wyegzekwowanego roszczenia. Nie ulega zatem Watpliwosci, 2e norma ta uchyliia zakres normowania zawarty W art. 59 ust.1 ustawy, jako W przepisie Wczesniej Wydanym. "Nie ma tez zastosowania art. 59 ust. 4 odnoszacy sie do art. 59 ust.1 , a ponadto nie ma W kontekscie art. 45 ust. 2 podstaw do przyjecia, ze istnieje jakas druga czesé opiaty egzekueyjnej. Nie ma podstaw do przyjmowania, ze W 45 ust. 5 chodzi o te sama opiate co W art. 45 ust. 2 , o czym juz byia mowa. W uzasadnieniu Wyroku z dnia 17 listopada 2000r.(IIIRN 52/00, OSNAP 2001/ 12/405) Sad Najwyzszy Wskazai, ze W sytuacji, W ktorej W obowiazujacym porzadku prawnym pojawiiy sie dwie sprzeczne regulacje praWne zgodnie z zasada lex posterior derogat priori nalezy przyjaé, ze mimo braku formalnej derogacji przepis wczesniej szy utracii moo. Wobec powyzszego, nalezaio uznaé, ze od 1 stycznia 2002 r. nie ma W obrocie prawnym art. 59 ust.1 i ust. 4 Wskazanej ustawy, a powodka nie byia zobowiazana do speinienia swiadczenia z tej podstawy na rzecz pozwanego. I Roszczenie powodki znajduje podstawe prawna W art. 410 § 2 k.c., gdyz speiniia swiadczenie nie nalezne, a speiniajac je nie byia do tego zobowiazana. Nienalezne swiadczenie ze wzgiedu na nieistnienie zobowiazania, czyli condictio indebiti jest chyba najbardziej rozpowszechnionym przypadkiem nienaleznego swiadczenia. Jesli W pralctyce Wskazuje sie na problem kondykcji, to plastycznym jej przykiadem jest Wiasnie speinienie swiadozenia przy braku do tego zobowiazania. Oznacza sie W ten sposob sytuacje, W ktorych odbiorca swiadczenia obowiazany jest do jego zwrotu, jesli W dacie speinienia tego swiadczenia nie istniai Wazny stosunek obligacyjny. Powszechnie (tak m.in. A. Ohanowicz, Niesiuszne, s. 190; W. Serda, Nienalezne, s. 56) oznacza sie trzy przesianki powstania condictio indebiti, a mianowiciez speinienie swiadczenia, --- STRONA 18 --- 17 nieistnienie zobowiazania W chwili dokonania swiadczenia,  biedne mniemanie swiadczacego o istnieniu zobowiazania. Odnoszac powyzsze rozwazania do przedmiotowej sprawy, nalezy podriiesé, Ze: 0 powodka speiniia éwiadczenie pieniezne na rzecz pozwanego, 0 w dacie speinienia swiadczenia nie istniaio zobowiazanie powodki Wzgledem pozwanego wynikaj ace z przepisow prawa, O powodka dziaiai W biednym przeswiadczeniu o istnieniu zobowiazania, bowiem przepis art. 59 ust. 4 ustawy formalnie obowiazywai, komomik W ramach podej mowanych czynnosci nie byi uprawniony do dokonywariia Wykiadni prawa, nawet gdy zastosowanie normy prawnej budziio Watpliwoéci, zas funkcjonariusze pozwanego W ramach podejmowanych czynnosci kontrolnych zadali przekazywania dochodow na rzecz Skarbu Paiistwa i kontrolowali W_piyw tych srodkow na rachunek sadu, I nie tylko powodka nie byia zobowiazana doswiadczenia, ale i pozwany nie byi uprawniony do jego odbioru. Zgodnie z art. 411 k.c. nie mozna zadaé zwrotu éwiadczenia: j 1) jezeli speiniaj acy swiadczenie Wiedziai, Ze nie byi do swiadczenia zobowiazany, chyba ze speinienie swiadczenia nastapiio z zastrzezeniem zwrotu albo W celu unikniecia przymusu lub W Wykonaniu niewaznej czynnosci prawnejg 2) jezeli speinienie swiadczenia czyni zadosé zasadom Wspoizycia spoiecznego; 3) jezeli swiadczenie zostaio speinione W celu zadoséuczynienia przedawnionemu roszczeniu; "  ’ 4) jeieii swiadczenie zostaio speinione, zanim Wierzytelnosé staia sie Wymagalna. W przypadku powodki nawet gdyby hipotetycznie przyjaé ze Wiedziaia, ze nie jest zobowiazana do speinienia. swiadczenia, to i tak moze domagaé sie jego zwrotu. Trudno byioby bowiem uzasadnié Wyiaczenie kondykcji W odniesieriiu do przypadkow, kiedy éwiadczenie nastepuje W swiadomoéci nieistnienia zobowiazania, ale W zwiazku z zagrozeniem przymusem. Pojecie przymusu musi bye tu rozumiane W sposob szeroki, jako Wszelka postaé nacisku, Wyiaczaj aca dobrowolne speinienie swiadczenia, bowiem nie mozna zapominaé, ze i W tym przypadku solvens doprowadza do swego zubozenia nie dlatego, ze éwiadczy takze na Wypadek nieistnienia zobowiazania, ale W zamiarze realizacji ochrony swyoh interesow. Dziaianie pod przymusem oznacza takze dziaianie pod naciskiem okolicznosci (wyr. SN z 17.1.1958 r., I CR 560/57, Zb. Orz. 1958, Nr 3, poz. 82; potem uchw. SN z 19.12.1972 r., III CZP 57/71, OSN 1973, Nr 3, poz. 37), przy czym moga to bye okolicznosci zarowno natury faktycznej, jak i prawnej. W przedmiotowej sprawie jest wiasciwe poza sporem stron, ze gdyby powodka nie przekazywaia 20% z drugiej czesci opiaty egzekucyjnej na rzecz pozwanego, to groziiaby mu odpowiedzialnosé dyscyplinama. Powodka zatem znalazia sie W sytuacji przymusowej i pod grozba odpowiedzialnosci dyscyplinamej speiniaia swiadczenie na rzecz pozwanego. ' W ocenie Sadu, istniejawszystkie p1’Z6Si311i(.1, by zastosowaé art. 410 k.c. W zw. z art. 405 k.c., a pozwany nie moze bronié sie zarzutem z art. 409 k.c. Zgodnie z tym przepisem, obowiazek Wydania korzysci lub zwrotu jej Wartosci Wygasa, jezeli ten, kto korzysé uzyskai, zuzyi ja lub utracii W taki sposob, ze nie jest juz Wzbogacony, chyba ze Wyzbywajac sie korzysci lub zuzywajac ja powinien byi liczyé sie z obowiazkiem zwrotu. Nalezy podkreslic, ze przypadki zuzycia lub utraty wzbogacenia, powodujace odpadniecie wzbogacenia, musza ograniczyé sie zatem do tych tylko sytuacji, kiedy nastapiio to bezproduktywnie, a Wiec bez uzyskania jakiegokolwiek ekwiwalentu, czy tez imiej korzysci dla majatku Wzbogaconego. Korzysé ta moze vwstapié chociazby W zwiazku 2 uniknieciem koniecznego Wydatku, ktory musiaiby byé poniesiony z majatku Wzbogaconego. Bedzie tak na przykiad W przypadku Zapiaty zaskarzahiego diugu wzbogaconego, bowiem zawsze powstanie dla majatku --- STRONA 19 --- 18 Wzbogaconego korzysé odpowiadajaca Wartosci umorzonego zobowiazania i to niezaleznie od tego czy za diug ten odpowiadai on sarnodzielnie, czy Wraz Z innymi osobarni. Pozwany W toku postepowania zadnym srodkiem dowodowym nie wykazai, by zachodziia podstawa do pizyjecia, by uzyskane przez Skarb Pafistwa dochody z tytuiu kwot przekazanych przez powodke zostaiy zuzyte bezproduktywnie (W przypadku takiego podmiotu nie jest to mozliwe). W swietle powyzszych uwag Sad, ponownie badajac sprawe, doszedi do przekonania, iz powodztwo co do Zasady byio siuszne, tym bardziej, it Sad Apelacyjny W ramach kontroii instancyjnej nie Wypowiedziai sie Wprost W tej kwestii. Gdyby bowiem przyjai inne zapatrywanie merytoryczne, zapadio by zupeinie inne rozstrzygniecie, moca ktorego zmieniono by zaskarzony Wyrok poprzez oddalenie powodztwa. Tymczasem, Sad nakazai ponowne zbadanie sprawy oraz przeprowadzenie Wnikliwego postepowania dowodowego W zakresie Wysokosci odprowadzanych swiadczen i naleznosci oraz mechanizmu, trybu i zasad naliczania opiat egzekucyjnych W konkretnych sprawach egzekucyjnych, ze zwroceniem szczegolnej uwagi na daty ich Wszczecia oraz rodzaj egzekwowanych éwiadczen. Obowiazkiem zatem strony powodowej byio Wykazanie dostepnymi srodkami dowodowymi , iz W okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2004 r., realizujac swoje obowiazki, odprowadziia dochodzona naieznosé 117.737,40 zi, na rzecz strony pozwanej, tytuiem czesci opiat egzekucyjnych W rozmiarze 20%. A » W mysl ogolnych zasad postepowania cywilnego na powodzie spoczywa ciezar udowodnienia faktow uzasadniajacych jego roszczenie, a na stronie pozwanej obowiazek udowodnienia okolicznosci uzasadniajacych jej W1110SBk 0 oddalenie pozwu. Takie Z tresci art. 232 k.p.c. wynika , ze strony sa obowiazane Wskazywaé dowody dla stwierdzenia faktow, z ktorych wywodza skutki prawne. Zasada kontradyktoryjnosci W ksztaicie Wynikajacym " ze zmiany art. 232 k.p.c., Wprowadzonej ustawa z dnia 1 marca 1996 r. 0 zmianie k.p.c., rozporzadzen Prezydenta Rzeczypospolitej  Prawo upadiosciowe i Prawo o postepowaniu ukiadowym, ustawy o kosztach sadowych W sprawach cywilnych oraz niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189), znalazia tiwaie Iniejsoe W kanonie zasad podstawowychi procesu cywilnego i zostaia zaakceptowana W judykaturze i pismiennictwie. Katalog Wypowiedzi Sadu Najwyzszego potwierdzajacych ciezar obowiazkow procesowych stron, konsekwencje ich nie dochowania oraz Wyjatkowy charakter dziaiania sadu z urzedu jest Wyjatkowo obszemy. Nalezy przytoczyé miedzy irmymi nastepujace Wypowiedzi W tym zakresie: O Wyrok SN z 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, opubl. W OSNC 67/97 poz. 76 — ,,rzecza sadu nie jest zarzadzenie dochodzefi W celu uzupeinienia lub Wyjasnienia twierdzen stron i Wykrycia srodkow dowodowych pozwalajacych na' ich udowodnienie ani tez sad nie jest zobowiazany do przeprowadzenia z urzedu dowodow zmierzajacych do Wyjasnienia okoiicznosoi istotnych dla rozstrzygniecia sprawy”; O postanowienie SN z 28 wrzesnia 1999 r., II CKN 269/99, opubl. W Prok. i Pr. 2/00 str. 27  ,,st1'0nie dziaiajacej bez adwokata nalezy udzieiié Wskazowek co do czynnosci procesowych oraz pouczaé ja o skutkach prawnych tych czynnosci i skutkach zaniedbaii. Inicjatywa dowodowa, stosownie do przepisow art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., spoczywa W rekach strony, nie zas sadu i pouczenia W zakresie konkretnych dowodow nie sa obowiazkiem sadu.”; 0 Wyrok SN z 11 lipca 2001 r., V CKN 406/00, opubl. W Prok. i Pr. 4/02 str. 45 — ,,Przepis art. 232 k.p.c. nakiada na strony obowiazek Wskazywania dowodow dla stwierdzenia faktow, z ktorych strony Wywodza skutki prawne. W konsekwencji, to strona, a nie sad moze naruszyé ten przepis. Jesli zas strona 11ie przedstawia dowodow, to uznaé nalezy, i2 dany fakt nie zostai Wykazany (udowodniony). Wprawdzie przepis ten zawiera tez postanowienie, 12 --- STRONA 20 --- I | 19 sqd moze dopuécié dowéd nie wskazany przez strong, jednakze jest to tylko mozliwoéé, a nie obowiaczn:k.”; 0 Wyrok SN 2 14 grudnia 2000 r., I CKN 661/O0, opubl. W bazie LEX nr 52781  ,,D0puszczenie dowodu z urzqdu jest co do Zasady prawem, a nie obowiqzkiem sqdu, co oznacza, Ze tylko w wyjagkowych wypadkach moze zostaé uznane za obowiqzek, ktorego naruszenie jest zarzucalne procesowo.”; 0 Wyrok SN z 12 grudnia 2000 r., V CKN 175/00, opubl. W OSP 78/01 poz. 116 ~ ,,Dzia1anie sqdu z urzodu moze prowadzié do naruszenia prawa do bezstronnego sqdu i odpowiadajqcego mu obowiqzku przestrzegania zasady rownego traktowania stron (art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP)” W niniejszej sprawic powodka nie wywiqzala sie; z ciagqcego na niej z mocy art. 6 k.c. ciqzarze dowodu i nie udowodnila, Ze dochodzona przez niq kwota 117.73 7,40 zl stanowi calkowita, a przede wszystkirn prawidlowq wartoéé 0golu naleznoéci przekazanychdo Skarbu Pafistwa tytulem 20% opiaty cgzekucyjnej za wskazany W pozwie okres. Trafnie pozwany zarzucil, i2:  zaiapzone do akt sprawy dokumenty co najwyzej ukazujao jakie kwoty tytulem opiaty pobrano i w jakich sprawach egzekucyjnych i to w jednyrn miesiqcu, nie zaé za caly dochodzony olcrcs, . nie wynika z nich, kiedy wszczqto egzekucjg oraz rodzaj egzekwowanych éwiadczefi, brak jest informacji, w jakich sprawach powodka odprowadziia do Skarbu Pafistwa dochodzonq pozwem kwotq,  dowodem nalezytego funkcjonowania kornornika nie mogai byé przeprowadzane u niego wizytacje przez jednostld fnansowe sqdu, a to dlatego, iz taka kontrola miala jedynie charakter formalny i ograniczyla siq do sprawdzenia toisamoéoi kwot’ wyliczonych samodzielnie przoz komornika i uj qtych w kolumnic 9 ksiqgi pieniozncj z kwotami faktycznie wplaconymi. Priedmiot tej kontroli nie obejmowal za_é sprawdzania poprawnoéci odprowadzania tej opiaty w poszczegolnych sprawach, a zwlaszcza prawidlowoéci i rzetelnoéci calego mechanizmu jej naliczania. Nic zatem nie staio na przeszkodzie, by powédka przediozyla ksiqgi pienigznej za caly odchodzony okres oraz karty rozliczeniowe, celem zobrazowaniav mechanizmu naliczania opiat egzekucyjnych oraz zawnioskowala o dopuszczenie dowodu z opinii bieglego z zakresu ksiqgowoéci , ktoryby sprawdzil poprawnoéé i prawidiowoéé naliczenia tych opiat. Powédka nie Wykazala takiej inicjatywy dowodowej. Nie mozna zatem nawet bez takiej opinii zweryfikowaé poprawnoéci naliczenia opiat egzekucyjnych chociazby za sierpiefi 2002r. W tym stanie rzeczy powodztwo podlegalo oddaléniu, jako nie udowodnione. O kosztach procesu rozstrzygniqto na podstawie art. 98 k.p.c. Od powédki na rzecz strony pozwanej tytulem zwrotu kosztow procesu zostala zasqdzona kwota 9.000 zl, obejmujqca zastqpstwo proccsowe strony pozwanej za I instancjq (360021) , II instancjq (180021) oraz ponowriie zaI instancjq (360021).