Postanowienie akt

--- STRONA 1 --- —~ 1 Sygn. akt || c 753/08 _ . 1'1? ‘.1.  v " 锓§* WYROK ' W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2010 roku SAD OKREGOWY W LODZI H WYDZIAL CYWILNY wsk’radzie: Przewodniczapy SSO B. Kubasik Protokolant A. Czajkowska po rozpoznaniu W dniu 9 lutego 2010 roku wtodzi na rozprawie sprawy 2 powédztwa W W przeciwko Skarbowi Par'1stwa Aresztowi Sledczemu w L “ o'zap%a_tQ  1. oddala powédztwo, 2. nie obciqia powoda kosztami procesu, 3. przyznaje aciwokat M. K ' P prowadzapej Kancelarig Adwokackq W t przy ui. ’ _ a tytu+em zwrotu kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej éwiadczonej powodowi z urzgdu, wynagrodzenie w kwocie 439221‘ (cztery tysiape trzysta dziewiegc':dzie'sia_t dwa z%ote) {apznie z p0clatkiem_VAT i nakazuje wypiacic’: powyzsze wynagrodzenie ze Skarbu ParistwaSahdu Okregowego w L0dzL ’ " $75 l1.<?;\ $71 A “‘""‘":. . .1/‘/. __£._. . . A /" ‘__.;y I.“ \_ __;,,' . ‘TTHK "1“*" °‘“a'@*“'@ P°dP'§v ‘M  A fi_\ / w r. Sekret .1 = ; X __!> $5?j‘11;; I . . ._ .€;?*>»~»~.'i§\ . 3. s" \)= ‘i ' ‘~ /' *"=...='j‘_H‘I_]__.» . --- STRONA 2 --- Sygn. akt II C 753i’08 i UZASADNIENIE W pozwie z dnia 16 ezerwca 2008 roku powod W 1 W _ Wystatpil przeciwko Skarbowi Pafistwa — Centralnemu Zarzqdowi Zakladow Karnyeh w W 0 zasqdzenie na jego rzecz kwoty 120.000 Zi tytulern zadoééuczynienia za poniesione szkody zdrowotne i moraine z uwagi na nieprzestrzeganie przez pozwanego norm V osadzenia tymczasowo aresztowanego na powierzehni mieszkainej ponizej 3 m3 na jednego osadzonego oraz narazenie powoda na utrate zdrowia, a nawet Zyeia poprzez osadzenie w eeli mieszkalnej bez odpowiedniego Zaplecza szpitalnego /pozew k. 23;’. Ustanowiony dla powoda pelnomoonik 2 urzedu w piémie procesowym z dnia 21 stycznia 2009 “foku podtrzymal stanowisko powoda, wskazujap, Ze roszczenie dotyczy Skarbu Paiistwa, w imieniu ktorego winna dzialaé statio fisci Areszt Siedczy w L i wniosl 0 wezwanie wskazanej static: fisci do udziaiu W postepowaniu oraz zasqdzenie kosztow pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu, ktore w caioéci, ani czcgéci nie zostaly oplacone. ' Peinomocnik powoda wskazal, ze w dniu 19 lipca 2007 roku powod zostai zatrzymany. Nastepnie wobec powoda zastosowano tymezasowy areszt. Z uwagi na otwarte zlamanie nogi przebywal w Zakladzie Opieki Zdrowotnej Zakladu Karnego nr w L do dnifzi 29 paézdziernika 2007 roku. Potem zostai przetransportowany do Aresztu Sledezego. Powod poezqwszy od momentu umieszezenia go W jednostee penitencjarnej, przebywa W ceiach przeludnionych, tzn. wbrew dyspozycji przepisu art. 1 10 § 2 kkw na jednego skazanego przypada mniej mz 3 m2. Co wiecej, kqty sanitarne sq odgrodzone od reszty celi jedynie przepierzeniem z plyty pi12ClZl€1‘ZOW@j. Poprzez zabudowanie okien tychze eel nie ma odpowiedniego oéwietlenia do czytania i Wykonywania pracy, jak rowniei stanowi to utrudnienie dla dostatecznego doplywu powietrza. Cele oéwietlane sq lampami jarzeniowymi. ktore jako dajape ziifnny strumiefi éwiatla, dopuszczalne sq jedynie dla pomieszezefi niemieszkalnych. Zdaniem powoda, powyzsze zabezpieczenie powoduje rowniez nadmierne przegrzewanie sie pomieszczeri, zwlaszcza w okresie letnim. Powod zgkosil ten problem do ' t Wojewodzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego W L ., ktory przekazal sprawe do zbadania Powiatowvemu lnspektorowi Nadzoru Budowlanegow L . W dniu 27 listopada 2008 roku PINB przeprowadzil kontrole na terenie pozwanej jednostki, W jej wynilcu Areszt $ledczy zostal zobowiagzeny do przedlozenia oceny technicznej Wykonanych robot W terminie do dnia 28 lutego 2009 roku. ' ‘ _ Powodwskazel ponadto, 2e od wielu lat leczy sie napowazne dolegliwoéci kardiologiezne  cierpi na zespoi preekscytaeji pod postacizi zespolu WPW po ablaeji chirurgieznej wf 1990 roku oraz nadciénienie tetnieze I/I1 wg WHO. Ma zaburzenia gospodarki lipidowej typu mieszanego. Od poezqtku lat 80tych ma problemy psychiatryezne. Od wielu lat pozostaje pod opiekq psychiatrycznq i psychologieznq z powodu zaburzefi lekow/ch. Wystepowaly u niego roinorodne objawy: lek. takze napadowy. agorafobia. somatyzacja, natrectwa, obnizenie nastroju. Leezenie rozpoezql W Oérodku Leezenia Nerwic, poiniej w roznych Poradniaeh Zdrowia Psychicznego, od 1986 roku leezony jest stale. By} hospitalizowany dwukrotnie w szpitalu im. W L ', po probach samobojczych. Powod ma r('>wnieZ problemy okulistyczne ~ jaskre obuoeznq. W ocenie powoda, pow}/Zej opisane warunki wykonywania tymczasowego aresztowania, ktore nie odpow'iadajq przepisom kodeksu karnego Wykonawczego, pow'odujq pogorszenie stanu zdrowia powoda. Zgodnie z art. 209 k.k.w. do wykonywania tymczasowego aresztowania stosuje sie odpowiednio przepisy odnoszqee sie do wykonywania kary pozbawienia wolnoéci, ze zmialtami wynikajqcymi z przepiséw niniejszego rozdzialu. Przepis art. 110 k.l<.w. i art. 212 k.k.w. okreéia niezbedne warunki. Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadajqca na skazanego, winna wynosie nie mniej niz 3 ml. Cele wyposaza sie w odpowieclni sprzetkwaterunkowy zapewniajqcy skazanemu osobne miejsee do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny doplyw powietrza i odpowiedniq do pory roku temperature, wedlug norm okreélonych dia pomieszezefi mieszkalnych, a takze oéwietlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Przy umieszezaniu tymczasowo aresztowanego w eeli mieszkainej bierze siepocl uwage w szczegolnoéci zalecenia lekarskie. psyehoiogiezne i rehabilitacyjne. Stan zdrowia powodalvt'sl<a;1_1:1;'e, i2 winien on bye umieszczony W jednostee penitenejamej z zapleezem szpitalnym. W Areszcie Sledczym powod nie ma zapewnionej calodobowej opieki lekarskiej. _ . a --- STRONA 3 --- 2 Powod wskazal ponadto, Ze wykonywanie tymczasowegol aresztowania w warunkach opisanych powyzej doprowadziio do naruszenia godnoéci osobistej i prawa do jego intymnosci. Poszczegoine dziaiania doprowadziiy rowniez do naruszania dobra osobistego powoda, jakim jest zdrowie. Prze.bywanie w zatioczonej eeli z nieodpowiedniq wentyiacjzii z otwartat toaletq powoduje wzrost poczueia przygnebieiiia oraz niiszosci i moze bye oceniane jako Lipokarzajqee oraz. ponizajqee traktowanie wieiniow. Takieh warunkow nie mozna uznaé za uzasadniony i normalny element kary pozbawienia wolnosci (Wykonywania tymczasowego aresztowania), co wynika takie 2 art. 110 § 2 i<.}<.w., w ktorym ustawodawca, dostosowujqc przepisy dotyezzice wykonania kary pozbawienia woinosei do norm prawa europejskiego, zawari wymogi dotyczzice warunkow bytowyeh w eelaeh mieszkalnyeh i wskazai, Ze pojwierzehnia przypadajagza na skazanego nie moze wynosié mniej niz 3 mi, eeie muszq bye wyposazone w odpowiedni sprzet zapev~/niajaccy skazanemu osobne miejsee do spania i odpowiednie warunki higieny. dostateczny dopiyw powietrza oraz odpowiedniq temperature i oswietlenie. Tylko w szczegoinie uzasadnionych wypadkach okreslonych w art. 248 k.k.w. i przy zachowaniu trybu postepowania wskazanego w tym przepisie oraz W przewidzianyeh w nim przepisaeh Wykonawezych, rnoze dojsé do ograniczenia wielkosei powierzehni celi na jednego skazauiego ponizej 3 m2, jednakze jedynie na czas okreslony. Musi to bye czas sciéie okreslony i nie nadmiernie diugi, chodzi bowiem owyjattek od zasady. _ Podniesiono takze, ze istnienie W przewazajqcej wiekszosci jednostek penitencjarnyeh w kraju takowych warunlcow wykonywania kary ubawienia wolnoéei jest notoryczne. Wediug danych 2 maja 2007 roku w wiezieniach i aresztach okregu iodzkiego byio 5.592 miejsea, a przebywaio w nieh 7.030 osadzonych. Zdaniem Okregowego Inspektoratu Siuzby Wieziennej w L przeludnienie siegneio 25,3? %. Dotyohezas Areszt $ledezy W L nalezai do najbardziej zatioezonych zal<iadow penitencjarnyeh w Polsce /pismo k. 3844/. . I Postanowieniem Z dnia 30 stycznia 2009 roku Said Okregowy W Lodzi ustalii, Ze reprezentantern Skarbu Paiistwa W tej sprawie jest Areszt Sledezy w L ' ' i zwolnii z udziaiu w sp:'u\vie W charak._tcrze reprezentalita Skarbu Paiistwa  Centralny Zarzqd Siuizby Wieziennej w W /p0_s'{an:0wiem'e Fc. 59/. . W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa — Areszt §ledezy W L nie uznai powodztwa i wniosi o jego oddalenie oraz zasqdzenie kosztow procesu, W tym kosztow zastepstwa proeesowego wediug norm przepisanyeh. u '__Strona pozwana wskazaia, Ze odpowiedzialnosé z tytulu naruszenia dobr osobistych na podstawie art. 24 k.c. powstaje Wylqcznie w przypadku bezprawnosci dziaiania lub zaniechania osoby s zobowiaganej. Pozwany, jako jednostka penitencj arna, dziaia W granicaeh przewidzianycli przepisami prawa, a zatem dopiero ich przekroczenie m0Ze skutkowaé przypisaniem dzialaniu pozwanego Cecily bezprawnosci. Pozwany powoiai sie na orzecznictwo sqdow, W ktorym przyjmuje sie, ze bezprawne jest dziaianie sprzeczne z normami prawnymi, porzqdkiem prawnym oraz zasadami wspoizyeia spoiecznego. Przytoczyi orzeczenie Sztdu Najwyiszego Z dnia 19 paidziernika 1989 roku w sprawie II CR 419/89 (OSP ll12/90), zgodnie z ktorym za bezprawne nalezy uznaé kazde dzialanie naruszajape dobro osobiste, o ile nie z_ach0dzi Zadna ze szczegolnych okolicznosei usprawiedliwiajqcych, przy czym do takich okolicznoéci wyiqczajqcych bezprawnoée Szid Najwyzszy z.a]icz.yi: dziaianie w ramach porzqdku prawnego, tj. dziaianie dozwolone przez obowiqzujqce przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgode pokrzywdzonego i dzialanie w obronie uzasadnionego interesu. . Pozwany Wskazai, Ze Areszt §ledezy jestjednostkq organizacyjnq siuzby wieziennej, dziaiajqcq w ramaeh porzqdku prawnego, realizujztcq zadania w zakresie vvykonywania kary pozbawienia wolnosci oraz tymczasowego aresztowania na podstawie przepisow kodeksu karnego vi}/konawczego. Jednostka penitencjarna nie ksztaituje polityki penitencjatnej, a jedynie jet realizuje. A zatem przekroczenie norm zakwaterowania nie moze bye traktowane jako skutek bezprawnyeh dzialari Aresztu Sledczego w L . Poza licznymi wyjaLtkan1i,'do.tyczatcymi np. stanu zdrowiét osoby majzicej podiegae izolaeji, w tym takze w przypadku kobiet w zaawémsowanej ciaczy, pozwany nie mote odmowié przyjeeia osoby zgiaszajqcej_ sie do odbycia kary pozbawienia wolnos'ei, a takite w przypadku osob tymezasowo aresztoxivanych, czy skierowanych lub doprowadzonyeh przez organy --- STRONA 4 --- 3 . Wymiaru Sprawiediiwosei. Strona pozwana przytoczyia tresé art. 1 10 k.k_W., zgodnie z ktérym rninimalna powierzchnia W celi mieszkainej przypadajaea na skazanego wynosi 3 rng. Stosownie do tresei art. 248 § 1 l<.k.W. W szezegolnie uzasadnionyeh Wypadkach dyrektor zakiadu karnego rnoze urniescié skazanych, na czas okreslony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia W eeli na jedna osobe W’)/I'lOSi mniej niz 3 ml; o takim umieszczeniu nalezy bezzwiocznie powiadomié sedziego penitenejarnego. Rozporzadzenie Ministra Sprawiedliwosei z dnia 19 kwietnia 2006 roku w sprawie ttybu postepowania Wiaseiwych organow W Wypadku, gdy liczba osadzonych w zakiadach karnych lub aresztach sledezych przekroezy W skali kraju ogolna pojernnosé tych zakiadow (Dz. U. z 2006 r. Nr 65, poz. 459) Wskazuje obowiazki Dyrektora Aresztu W sytuacji Wystapienia W skali kraju niepozadanego zjawiska przeludnienia. Po otrzymaniu informacji o przekroczeniu dyrektor okregowy Sluzby Wieziennej oraz dyrektor zakiadu podejrnuja, kazdy We Wiasnym zakresie swojego‘ dzialania, czynnosci majaee na eelu p1'zyst0soWanie pomieszezen niewiiezanych do pojernnoéci zakladu do W}/mogow cel mieszkalnych, a takze przeznaczenia na dodatkowe cele rnieszkalne innych pomieszczen z wyjatkiem tych, ktore sa; niezbedne dia zaehowania prawidlowego funkcjonowania Lakladu. W dodatkowych celach mieszkalnych zakwaterowuje sie osadzonych na czas okresiony po przekroczeniu pojemnosei zakiadu. W Wypadku Wykorzystania miejsc zakwaterowania w dodatkowych oelach mieszkalnych osadzonych mozna umieseie, na ezas okreslony, w Warunkach, w ktorych powierzchnia W eeli na jedna osobe wynosi mniej niz 3 m2. Strona pozwana zapewniia, 2e dzialajac W oparciu 0 wyzej powolane przepisy prawa, podejrnuje Wszelkieniezbedne dziaiania W celu zabezpieczenia odpowiednich Warunkéw pobytu osadzonych. Miedzy innymi, sukeesywnie przeprowadza sie rernonty, a takie poprzez odpowiednia organizacje Wewnetrzna zapewnia sie Wlasoiwac rotaeje osadzonych. Dodatkowo, W ramach zakwaterowania administraeja jednostki musi uwzgledniat’: odpowiednie rozmieszczenie skazanych, biorac pod uwage kwestie ich bezpieczenstwa, Wiek, rodzaj popeinionego przestepstwa. Zdaniem pozwanego, nie kazdy przypadek przeludnienia p1"OW21dZi do naruszenia dobr osobistych. Dopiero W przypadku osiagnieoia takiego stopnia dolegliwosci W ramaeh Wykonania kar}', ktory skutkuje uznaniem. Ze zostaia naruszona godnosé ludzka, Ze skazany jest traktowany nieludzko, ezy Wreez torturowany, moicna przyjaé, Ze zostaiy naruszone wlasciwe kazdernu eziowiekowi dobra. Pozwany przyznal, Ze Areszt 8ledczy W L jest jednostka przeludniona, jednakze przeludnienie eel, W ktoryeh przebywai lub przebywa powod nie byio wyisze niz przeeietne W eaiym ar,e__szcie. W Warunkaeh przeludnienia osadzeni przebywaja W krotkieh okresach ezasu. Ponadtoi" skala przeiudnienia nigdy nie osiagneia takiego puiapu, kiedy przeiudnienie samo W sobie rnoglo bye uznane za naruszenie godnosci cziowieka. Pozwany podai, 2e kierownictwo Aresztu dokiada Wszelkich Wysilkow W ceiu zapewnienia osobom osadzonym godziwych Warunkow Zakwaterowania. Odnoszac ‘sie do zarzutow stosowanych W oknach zabezpieczen, tzw. blend, pozwany podniosi, iz potrzeba ich zamontowania vwnikaia z koniecznosci uniemozliwienia osadzonyrn kontaktowania sie ze swiatem Zewnetrznym. Wyjasnil, Ze zastosowanie przesion okiennych Wynikaio 2 zaleeen pokontrolnych podczas corocznych Wizytacji obiektéw Aresztu, dokonywanych przez Sedziow Penitencjarnych. Przesiony okienne stanowia zabezpieczenie techniczno  ochronne dia jednostek penitencjarnych. Zabezpieczenia tego typu posiadaja Aprobaty Techniczne "ITB i certyfikaty zagraniczne oraz zostaiy dopuszczone do u2ytl,<0wa11ia w budownictwie, min. jako przeszklenia i Wypeinienia drzwi i okien. Tworzywo, z ktérego wykonano przesiony zgodnie z atestem AT 15 4212/ 2000 jest stosowane W oknach i swietiikach i przepuszcza swiatio w 88 %. Zastosowanie dookoia odstepu 0 W)/IT1i21I‘ZE3 30 cm zapewnia wymiane powietrza W pomieszezeniu. Nawiew zimnego powietrza odbywa sie spodnia nieosionieta czescia przesiony, zas wywiew pI‘Z6S'E1"Z6I1iE1I‘l‘li bocznymi. Pozwany corocznie dokonuje przegladow przewodow kominowych, ktdrych Wyniki sa pozytywne. Odnoszac sie do zarzutu zwiazanego z wszczeciem postepowania przed Wojewodzkim lnspektorem Nadzoru Budowlanego, podniesiono, i2 na skutek zaskarzenia postanowienia nr S40E08 Z dnia 28 iistopada 2008 roku obligujacego pozwanego do przedstawienia W terminie do dnia 28 lutego 2009 roku oceny technicznej dla Wykonanych robot budowlanyeh W pawilonach mieszkainych, polegajacych na montazu przesion okiennych, organ I1 lnstancji W dniu 26 stycznia 2009 roku postanowieniem nr 32109. uchylii powyzsze postanowienie i sprawa zostaia przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. ' Natomiast okna, W ktore wyposaione sa_ ceie, zapewniajawiasciwa izolacje termiczna, a --- STRONA 5 --- 4 zamontowane przesiony dodatkowo niweluja moiliwosé bezposrednieh poclmuehow Wiatru. Oswietlenie zastosowane W eelach speinia Wszelkie Wymogi dotyczace pornieszezen mieszkalnych. Ponadto pozwany podniosi, i2 coroeznie Wykonywane sa kontrole przeWodoW kominowyeh i Wentylacyjnych. Kwestia dostosowania pomieszczeri sanitarnyeh jest zwiazana z jednej strony Z potrzeba zapewnienia intymnosci, a z drugiej strony z potrzeba zapewnienia odpowiedniego monitoringu oeii przez funkejonariuszy. Wobec ezego, nie ma lnozliwosei ealkowitego oddzielenia kacika sanitarnego od reszty eeii. Wymiary drzwi ok. 120 cm zapewniaja funkejonariuszorn molzliwosé kontroli osadzonych, takze W kaciku sanitarnym, a osadzonyrn W podstawowym stopniu tntymnosé. Wsl<azano ponadto, Ze powod, pomimo opisywanych jednostek chorobowych, nie zgiaszait konkretnyeh zarzutow dotyczacyeh zaniedbafi pozwanego, a ktore rnaja zwiazek 2 jego stanem zdrowia. Stan powoda nie Wskazuje, aby nie mozna byio stosowaé Wobec niego srodka zabezpieczajacego ~ tymczasowego aresztowania. Ponadto, podkreslono, i2 Areszt 8ledczy nie jest organem decyzyjnym W kwestii dokonywania kwalifikaeji oséb osadzonych pod Wzgledem ich stanu zdrowia. Pozwany jest jedynie organem Wykonawczym. A Ustosunkowujac sie do doohodzonego przez powoda zadoséuczynienia pienieznego Pozwany podniosi, Ze dla ustalenia odpowiedzialnosci pozwanego W tyrn zakresie nie Wystarczy ustalenie bezprawnosci naruszenia dobra osobistego. Konieczne jest wykazanie dziaiania zawinionego. Powod nie dowiodi, aby pozwany dopuscii sie ehoeiazby Winy nieumyslnej W podejmowanyeh dziaianiaeh. Podsu'moWujae powyzsze, pozwany Wskazai, Ze nie sposob nie poruszye fundamentalnej kwestii dotyczacej Zadan i zarzutow powoda. Oczywistym jest, Ze W panstwie prawa osoba odbywajaca kare pozbawienia Wolnosci icorzysta W peini z praw i Wolnosci obywatelskich. Skazany zaehowuje prawa i Wolnosei obywatelskie. ich ograniezenie moie viynikae jedynie 2 ustawy oraz z Wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia /odpowiedé no pozew k. 76 — 82./. _W ramaeh giosow konoowyeh strony potrzymaiy swoje dotyehezasowe stanowiska. Powod zarzucil ponadto stronie pozwanej, 2e podczas pobytu W Areszcie 8ledczym W L nie miai Z21p6WI1iOI18j'Opi8ki medycznej, intymnosci W kaciki sanitarnyrn, W celi nie byio prawidiowej Wentylaeji, cyrkulacji powietrza, panowaia Wysoka temperatura, na terenie Aresztu nie funkejonowaia bibiioteka, nie mogl ucaestniezyé z zajeeiaeh kulturalno — oswiatowych, jadiospis byi file dla niego skonstruowany 2 uwagi na zaburzenia gospodarki lipidowej /jvrorokol‘ rozpmwy k. .251255/. Sad Okrcggowy ustalil nasttgpujqcy stan faktyczny:  Przed "zastosowaniern tymczasowego aresztowania powod leczyl sie na jaskre, zaburzenia depresyjno  lekowe Z agorafobia i napadami paniki, zaburzenia kardioiogiezne, nadcisnienie tetnicze, zwyrodnienie kregoslupa lediwiowego, astme oskrzelowac zaburzenia gospodarki lipidowej, kamienie Zolciowe, nadzerke Zoiadka. Przebywai W Szpitalu im. .. W L W szpitalu W , . , . Powod leozy sie psychiatryoznie od 1982 roku fzeznania pmi*ou’a k 353v254, kary informacyjne leczenia szpilalnego k. 5354, 5.7’. za§wz'aa’czem'e 0 slam: zdrowia k. 55, karra wypisowa k. 56/. _ Zanim powod zostai osadzony W paidziernikti 2007 roku w‘ Areszeie sledczym w L . W innyeh jednostkaeh penitencjarnych przebywai iacznie okolo 3 lat. Od 2001 roku do 2003 roku osaclzony byi W Areszcie fdledezym Zakiadu Karnego W B A, szesé miesiecy byl hospitalizowany W szpitaiu Zakiadu Karnego W L i szesé miesiecy W Zakladzie Karnym W S . /Zeznania p0WOdfl if. 253v/. ' 8. . Powod W W jest oskarzony o. to, Ze bral udziai w zorganizowanej grupie przestepezej W olcresie od co najmniej 2002 roku do Wrzesnia 2005 roku, tj. 0 przestepstwo z art. 258 § 2 k..l<. oraz 0 to, Ze W dniu 5 maja 2005 roku W L  dzialajac wspolnie i W_pOI'OZL1lT1i€i1iLl sprowadzil niebezpieczenstwo dia Zycia i Zdrowia Wielu osob w ten sposob, Ze W okolieznoseiach szczegolnie niebezpieeznych Wziai czynny udziai W zorganizowanym _ miejscu publicznym na terenie wKlubu Sportowego W spotkaniu z_ konkurencyjna grupa przestepcza, ktorego ceiem byio doprowadzenie do Wzajemnej fizycznej eliminacji poszczegélnych jej czionkoyv, a nastepnie tiezzestniezyi W tak przygotowanym spotkaniu. podczas ktoregojego uezestnicy uzywali broni palnej --- STRONA 6 --- 5 . W sposob stwarzajaey zagrozenie dla zdrowia i Zycia uczestnikow spot1<ania._ a takze osob postronnyeh, nie zwiazanyeh z tymi gruparni. tj. o przestepstwo z art. 165 § 1 pkt 5 1<.i<. W zW. z art. 65 § 1 14.14. . W dniu 19 iipca 2007 roku podczas proby zatrzymania przez funkcjonariuszy Wydziaiu Kryminalnego KWP W L ' poWod spadi z Wysokosci drugiego pietra budynicu. Tego samego dnia powod zostai zatrzymany i tymezasowo aresztowany /akra postepowania przygoiowawczego  zafégcznik do akt/. W dniu 20 lipea 2007 roku W . Wt byi hospitalizowany na Oddziale Chirurgii Qrtopedyczno — Urazowej Szpitala Miejskiego im. _ W L z rozpoznaniem urazu twarzoczaszki 2 krotkotrwala utrata swiadomosci, licznymi otarciami naskorka, zlamania trojskokowego podudzia prawego z przemieszczeniem odiamow /lcarra irgfoi~macy;'na Zeczenia szpiralnego k. 46/. _‘ Od dnia 20 lipca 2007 roku do 29 paidziernika 2007 roku powod przebywai W Szpitalu Zakiadti Kamego nr W L z rozpoznaniem ziamania trojskokowego prawego podudzia po nastawieniu manualnym. stanu po abiacji drogi dodatkowej przedsionkowo ~ kornorowej, nadeisnienia tetniczego 1111 stopnia, jaskry obuocznej, naczyniaka prawego policzka, zaburzeri lekowo — depresyjnych, uzaleznienie od benzodW11azepin,'choroby zwyrodnieniowej kregoshipa ledzwiowo — krzyzowego, przewlekiego zapalenie siuzowki Zoiadka /karta informacyjna [eczema szpiralnego k. 47, swiadecrwo Jekarskie k. 50, zas'w:'adczem'e i srarzie zdrowia k. 58/. Od dnia 21 maja 2008 roku do 2 czerwoa 2008 roku powod byi ponowienie hospitalizowany na Oddziale Chorob Wewnetrznych Szpitaiu Zaidadu Karnego nr ' W L . z rozpoznaniem zespo1u preeksytacji pod postacia zespoiu WPW po ablacji chirurgieznej W 1990 roku, nadeisnienia tetniezego U11”, zespoiu krazenia hyperkinetyeznego W przebiegu zespoiu konwersyjno — lekowego, ehoroby zwyrodnieniowej kregosiupa W odoinku ledzwiowo — krzyzowym, znamienia naezyniowego, p1asl<iego twarzy, jaskry obuoeznej, zaburzenia gospodarki lipidowej typu mieszanego /karm 'ir_n’ormac_1g,fnc: k. 48/’.  Podczas pobytu W pozwanej jednostce penitencjarnej powod zgiaszai prosby o diuzsze Widzenia, na co uzys1<a1 zgode /pisma fr. 228231, 23 7242/. ' W dniu 5 czerwca 2008 W trakeie spotkania z psychologiem, ktore odbyio sie na prosbe powoda, w}'ra2a1 on obawy W zwiazku 2 toczaca sie' przeciwko niemu sprawa oraz o zwiazek z zona. Twierdzii takze, 2e powinien przebywac’: W jednostce z calodobowa mozliwoseia dostepu do lekarza /norarka paychoiogiczna k. 232;’. W dniu 29 paidziernika 2007 roku powod przebywai W celi B14 nr 135 trzyosobowej, od 30 paidziernikai do 31 grudnia 2007 roku W celi B/4 nr 124 piecioosobowej o powierzchni 13,08 mi, od 1 stycznia do 9 stycznia 2008 roku W celi czteroosobowej, od 10 styeznia do 30 styeznia 2008 roku W celi pieeioosobowej, 31 stycznia 2008 roku W celi szescioosobowej, od 1 lutego do 10 lutego 2008 roku W celi czteroosobowej, 11 lutego 2008 roku W celi szescioosobowej, od 12 lutego do 11 marca 2008 roitu W celi B14 nr 123 piecioosobowej o powierzohni 12,62 ml, 12 marca W celi szescioosobowej, od 13 marca do 16 marca 2008 roku W celi pieoioosobowej, pd 17 marca do 21 marca 2008 roku W celi czteroosobowej, 22 marca 2008 roku W celi szescioosobowej, od 23 marca do 2 kwietnia 2008 roku W celi piecioosobowej, 3 kwietnia 2008 roku W celi B/4 nr 127 czteroosobowej 0 powierzchni 12,70 mi’, 4 kwietnia 2008 rok'u W celi piecioosobowej, od 5 kwietnia do 20 kwietnia 2008 roku W celi czteroosobowej, 21 kwietnia 2008 roku w celi trzyosobowej, od 22 kwietnia do 19 maja 2008 roku W celi czteroosobowej, od 20 maja do 21 maja 2008 roku W celi trzyosobowej, od 2 L5}/.t_‘lT\\{L‘£1 do 10 czperwea 2008 roku W celi pieeioosobowej. Od 1 1 ezerwca do 1 lipca 2008 roku W celi czteroosobowej, 2 lipca 2008 roku W celi piecioosobowej, od 3 lipca do 24 1ipea_2008 roku W celi czteroosobowej, od 25 lipea do 5 sierpnia 2008 roku w ce1i piecioosobowej, od 6 sierpnia do 27 sierpnia 2008 roku W celi czteroosobowej, od 28 sierpnia do 4 Wrzesnia 2008 roku W celi pieeioosobowej, od 5 Wrzesnia do 10 Wrzesnia 2008 roku W celi czteroosobowej, 11 W1"ZC§I11a 2008 roku W celi trzyosobowej, od 12"Wrzesnia do 28 Wrzesnia 2008 roku W celi piecioosobowej, od 29 Wrzesnia do 30 Wrzesnia 2008 roku W celi czteroosobowej, od1 pazdziemika do 8 pazdziernika 2008 roku W celi piecioosobowej, od 9 paidziernika do 30 pazdziernika 2008 roku W celi ezteroosobowej. od 31 pazdziernika do 17 grudnia 2008 roku Weeli piecioosobowej, 18 grudnia 2008 roku W celi czteroosobowej, od 19 grudnia do 31 gmdnia W celi trzyosobowej, od 1' stycznia do 28 stycznia 2009 --- STRONA 7 --- 6 roku W celi czteroosobowej, od 29 stycznia do 24 lutego 2009 roku W celi piecioosobowej, od 25 lutego do 2 marca 2009 roku W celi szescioosobowej od 3 marca do 30 marca 2009 roku W celi trzyosobowej, od 31 marca do 5 kwietnia 2009 roku W celi piecioosobowej, od 6 kwietnia 2009 W celi czteroosobowej ../nomrka sizizbrm10 k. 249250, pismo Ic. 258. zeznrania powoda k. 254w’. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 roku Sqd Okregowy W L W sprawie IV K 131507 uchylil tymozasowe aresztowanie Wobec W‘ W g i zastosowaia srodki zapobiegawcze W postaci: poreczenia majqtkowego w kwocie 10.000 2%, dozoru polieji oraz zakazu opuszezania kraju /a/cm postqpowania przygotowawczega — zaiqcznik do akr, zeznania powoda Fr. 253v/. Na podstawie sporzqdzo11ej w dniu 21 siezpnia 2007 roku na polecenie Prokuratury Apelac}/jnej W I. opinii sqdowo  psychiatrycznej stwierdzono, 2e powod nie zdradza objawow psychozyi Od Wieiu lat pozostaje pod opiekq psychiatrycznq i ps§'ch0logicznat z powodu zaburzefi lekowych, Wystepowaiy u niego roznorodne objawyz Iek, takze napadowy, agorafobia, hipochondria: somatyzaoja, natrectwa, obnizenie nastroju. Ustalono, Ze powod nie jest chory psychicznie, ani uposledzony umystowo i rozpoznano u niego zaburzenia lekowe mieszane oraz stwierdzono koniecznosé kontynuacji leczenia psychiatrycznego W czasie pobytu w zakiadzie karnym /opinia saLdoWo'— psychiqrryczna k. 5 152/. ' W Areszcie Sledczym W B , gdzie powod przebywai przez dwa miesiqce, dwukrotnie probowat pflpeinifi samobojstwo. U powoda rozpoznano zaburzenia Iekowe, osobowoéci, uzaleznienie od benzodiazepin. Warunki odbywania tymczasowego aresztowania nie majq Wpi}/W11 na jego dolegiiwosci psychiczne, ktore xwstepujat ze zmiennym nasileniem od okoio 30 Eat. Pozbawienie Wolnosci pogorszyio jego sytuacje stresowet spowodowanat takze niepokojem o przyszlosé Wiasnqi rodziny. Uszkodzenie odsrodliowego uktadu nerwowego mofze skutkowaé roznymi sehorzeniami, objawami neurologicznymi, psychiatryeznymi. U powoda nie stwierdzono procentowego uszczerbku na zdroWiu, ani uszkodzenia odsrodkowego uktadu nerwowego; ' Rokowania co do Wyleezenia sq niepomyélne, gdyzb zaburzenia sq utrwalone, natomiast zmniejszenie dolegliwoéci regulamym leczeniem uznano za optymistyezne. Powod _moZe zawsze dokonywaé prob samobojczych, a przebywanie W jednostkach penitencjarnych moze zwiekszaé ryzyko. Brak jest dodatkowyeh kosztow, ktore powod musi poniesé W zwiatzku z leczeniem psychiatrycznyrn, ‘oowiem kontynuowai on terapie zaleconq W Warunkach woinoseiowych.  Typ zaburzefi osobowosci W.’ W V odpowiada osobowoéci nieprawidtowej Z. cechami antysocjalnymi. Kwestia leezenia zaburzefi osobowoéci jest kontrowersyjna, Wielu ekspertow uwaza, Z0 rcalna zmiana struktury osobowoéci nie jest moZIiWa i nawet dtugotrwate stosowanie W zakiadach karnych programow eksperymentalnyeh nie dawaiy rezultatu. Mozna podejmowae proby psychoterapii indywidualnej lub grupowej, jednak Wskazania do tego typu oddziaiywali sq wzgledne. Wiekszosé osob z wymienionym zaburzeniern osobowoéci W ogole nie korzysta z opieki psychiatrycznej i psychologicznej, nie bez znaczenia jest fakt, ze osoby te stanowiat Iiczny procent populacji ogolnej, itak wiec bytoby to trudno wykonaé, jesli jest to niemozliwe, nie Wspominajap o skutecznosci i eelowosei tego typu dzialafi. Okresowo W wypadku agresji lub autoagresji stosuje sie doraine podawanie lekow psychotropowych. Powod znajdowai sie pod opiekq psychiatrycznq, a wiec byi poddawany dziakaniom terapeutycznym min. leezenie farmakologiczne, ktore nie tylko byio nakierowane na podstawou'aL jednostke chorobowau tj. zaburzenia lekowe, alestez iagodziio niekorzystne cechy osobowosci powoda, chodzi tu tei o leczenie farmakologiczne, jak i kontakt terapeutyczny z iekarzem psychiatrq. Reakeja na uwiezienie jest indywidualna W kazdym przypadku. Nawet 11 osob, ktore nie byty nigdy pozbawione wolnosci i nie leczyiy sie psychiatrycznie moze dojsé do ziego samopoczucia i ostrej reakcji stresowej. '  = _ i W Wypadku powoda za priorytetowe nalezy uznaé farmakologiczne leczenie Z&bUFZ€f1 lekowych. Regularne leezenie polega na cyklicznym kontakcie Z terapeutau tj. psychiatrq i regularnym stosowaniu iekow, ktore zostalo Wdrozone W czasie pobytu powoda W Areszcie Sledczym. Proba modyfikacji leczenia benzodiazepiiiami spotkala sic; z negatywnq reakejq powoda, ktory ogiosit --- STRONA 8 --- 3, . protest gtodowy. W tej sytuacji Wobee protestu poWo_da i utrwalonych mechanizmow uzaleznienia odstawienie benzodiazepin nie jest moiliwe. ' Czestoéé l<0ntal<toW z psychiatrzti psychologiem jest uzaleinions od stanu psychicznego powoda. ezestsze W okresie zaostrzefi, rzadziej W okresie stabilizacji. W okresie stabilizaeji dolegliwosci kontakty z psychiatrq W okresaeh jeden  trzy miesiecy sq Wystarczajqee. Kontakt powoda W pozwanej ejdnostce z psychiatrq by} realizowany prawidtowo, kontakt z psychoiogiern byt dose rzadko, jednak najwainiejsze byto kontynuowanie farmakoterapii lekarni psyehotropowymi. 0Wiadomosé niemoznosci skorzystania z pomocy lekarza speejalisty psychiatry moze powodowaé zwiekszenie poziornu leku. Powod skarzyi sie na rzadkie kontakty z psychologiem podczas pobytu W Areszcie $ledczym, odczuwat to jako zerwanie kontaktu terapeutycznego z psychologiern. Nie istnieje zwiaizek przyczynowy pomiedzy stanem psychicznym powoda, W tym stwierdzonq W szpitalu im. . . » agorafobiq a Warunkami aresztowania, bowiem agorafobia polega na Eekfl przed otWa1tat przestrzeniq. Zwiqzek taki istniatby, gd)/by powod cierpiat na klaustrofobie, czyli lekiem przed zamlmietymi przestrzeniami /pisemna opinia biegiego specjalisty psychiatry J ' D» "k. 123 Wraz z ustnq 1' pisemnq opintq uzupefniajqcq k. I 3 613 7, 206v207/. Z odstepstw od stanu prawidtowego W zakresie narzqdu wzroku powoda stwierdzono jaskre pierwotnat otwaitego oka, ktora jest przyczynat jaskrawego zaniku nerwu Wzrokowego prawego pod postaciet zawezenia pola Widzenia oka prawego od nosa do 30°. W trakcie pobytu W Areszcie §§ledczym stan narzatdu Wzroku powoda ulegl nieznacznemu pogorszeniu. Jest to zwiqzane z nieprawidtowymi zwyzkami eisnienia Wewnqtrzgaikowego w oku prawym, ktore spowodowaly zawezenie pola Widzenia. W 2007 roku powod mial jednq konsultacje oku1istycz.na, powinny odbywaé sie one ezesciej. Od 25 marca 2008 roku powod byt systematyeznie badany W areszcie, odbyt 67' konsultacji, ktoryeh iloéé byta W3/starczajatca. Przebywanie W pomieszezeniach z niedostatecznym doptywem dziennego swiatta, oswietlanych giownie swiattem jarzeniowym nie ma Wpiywu na przebieg jaskry. Jej postaé zaiezy przede Wszystkim od poziomu cisnienia Wewnattrzgatkowego, a takie od ukrwienia nerwu Wzrokowego. W przypadku powoda pogorszenie stanu nerwu Wzrokowego prawego byto spoWodoWane czestymi. ponad norme poziomami eiénienia Wewnzettrzgatkowego W oku prawym. W przypadku powoda nie. odnotowano ztego Wptywu swiatta jarzeniowego na siatkowke. Ostrosé Wzroku jest prawie petna — ezyta bez jednej linijki, dlatego brak jest uposledzenia W tym zakresie. _ PoWylewie do ciaika szklistego powod nie, Wyrazil zgody na pobyt W szpitalu okulistyeznym. Nastztpiio samoczynne Wchtonienie Wylewu i ostrosé wzroku oraz cisnienie byly prawidiowe. Nie istnieje zwiqzek pomiedzy wyiewemi a chorobq jaskry, Wylew moze byé skutkiem kruchosci naezyfi krwionoénych W siatkowce lub skokiem cisnieniat tetniczego. Nawet przy dostatecznym zachowawczym leczeniu i prawidlowych vvynikach cisnienia srodgatkowego mote dojso do zaniku l'16I'W‘Ll Wzrokowego, bowiem zanik taki jest uzaleiniony od ukrwienia nerWu Wzrokowego. U powoda nie stwierdzono uszczerbku na zdrowiu zviatzanego 2 przebywaniemjw pomieszczeniach o nieodpowiednirn oswietleniu. Rokowanie na przysztosé jest uzaleznione od prawidlowej kontroli cisnienia wewnajrzgalkowego przez powoda (koniecznosé regularnego przyjmowania lekow p jaskrowych i czeste, raz na 3 rniesiqce badania cishienia Wewnqtrzgalkowego oraz raz na 6 rniesiecy wykonywanie pola Widzenia). Jaskra W3/maga systematycznego przyjmowania kropli pjaskrowych. Ich przecietny koszt wynosi okoio 80 zi miesiecznie ijoisemna opénia bieglegoisqdowego specjalzsry ch0r0'b oczu dr n. med. D P — P" k. 140H2 Wmz z opiniq uzupeiniajqcq /c. 206/. _ . W ocenie kardiologicznej, W zakresie ukladu lgragenia nie stwierdzono u powoda pogorszenia jego stanu zdrowia W zwittzku Z pobytem W Areszcie.Sledczym W L _ ' Procentowy uszczerbek na zdrowiu Wynosi na 10 %s (pozycja 63a zatztcznika do rozporzqdzenia Ministra Pracy i Polityki SpOi6CZf1Bj z dnia 18 grudnia 2002 roku W sprawie szczegotowych zasad orzekania o stalym lub dlugotrwatym uszczerbku na zclrowiu, trybu postepowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postepowania o VV}’]I}‘i_€:!iQ jednorszowego odszkodowania). Uszezerbek na zdrowiu jest spowodowany przebyciem operacji kardiochirurgicznej (chinlrgicznej ablacji drogi dodatkowej W --- STRONA 9 --- 8 . przebiegu zespoiu WPW), a nie pobytem powoda W pozwanej jednostcie. Zespot WPW (preekscytacji) jest schorzeniem Wrodzonym polegajatcyin na istnieniu dodatkowej drogi przewodzenia impulsow pobudzajscych serce. W swoim przebiegu moze powodowaé groine dla zdrowia napady szybkiego bicia serca. Z powodu takich zaburzefi I'}’1lfl'1Ll (czestoskurczow przedsionkowoi komorowych z udziaiem dodatkowej drogi) powod byi operowany W 1990 roku  zniszczono ehirurgicznie dodatkowq droge przewodzenia. Podezas pobytu W Areszcie z uwagi na uczucie szybkiego bicia serca powod by} hospitalizowany. Na podstawie przeprowadzonej diagnostyki nie stwierdzono nawrotu arytmii z udziatem dodatkowej drogi, a jedynie przyspieszone bicie serea W przebiegu zespotu lekowego. Uszczerbek na zdrowiu W wysokosoi 10% istnieje od 1990 roku i nie zwiekszyt sie podczas pobytu W pozwanej jednostce. j , Powod cierpi na nadcisnienie tetnicze. W Areszcie $ledczym byi prawidtowy Ieczony farmakologicznie i kontroiowany. Przyjmowai ,,Met0card”, ,, Lizitol” — leki obnizajape cisnienie, _QAcard” — iek dziatajqcy hamujqco na agfegacje ptytek, ,,Zocor”  lek powodujapy stabilizacjéfi blaszek miazdzycowych i obnizenie poziomu cholesterolu.  Powod przyjmuje leki hipotensyjne, iloéé pomiarow cisnienia uzaiezniona jest od samopoczucia powoda.  Rokowania na przysztosé pod Wzgledem stanu zdrowia w zakresie krqzenia jest dobre (udana abiacja bez nawrotu istotnych kiinicznie zaburzefi rytrnu serca, znormalizowane farmakologicznie nadeisnienie tetnicze). _ Powod po zgtoszeniu W Areszcie §ledczym potrzeb zdrowotnyeh mial aplikowane leki. Powod ze swoimi schorzeniami moze przebywaé W warunkach Aresztu Qledczego, ktore nie pogorszyty jego stanu zdrowia /pisemna opinia biegiego kardiologa dr n. med. U F k. 12'1 173 wmz z opiniq uzupefniajqcq k. 205v206/. W trakcie pobytu W Areszcie §1edezym powod nie zostai pobity, ani nie uderzyi Zadnego osadzonego. Powod Wnosii skargi i zazaienia na Warunki panujape W celi do Wiadz Aresztu Sledczego, do Ministra Zdrowia i do nadzoru budowlanego, Areszt §1edezy nie uwzglednil skarg powoda, natomiast 24 paidziernika 2008 roku nadzor budowlany stwierdzit, Ze zainstalowane biendy W celach sq zgodne z przepisami /zeznania powoda k. 25311255/. . L Areszt §ledczy jest jednostkq penitencjarnq przeznaczonq gtownie dla osob tymczasowo aresztowanych. W jego ramach funkcj onujq rowniei oddziaiy, na ktoryoh przebywajq osoby skazane / 01:0!i¢'znc1sé znana Sqdowi z urzegdu,/. ' _ Areszt $ledczy W L Wielokrotnie zwracal sie do roznyeh organow z informacjami na temat Warunkow lokalowych paiiujqcych na jego terenie. Stosowne pisma doeieraiy do Sqdu Okregowego W L VI Wydziaiu Penitenejarnego W lipcu, grudniu 2007 roku, sierpniu_2008 roku. Dyrektor Aresztti zwrocit Wowczas uwage, iZ wieiniowie osadzani sq W Warunkach, W‘ ktoryeh nie da sie przestrzegaé Wymogu Zapewnienia 1 osobie powierzchni 3 mg oraz zaznaczyt, i2 Wedtug jego prz,eW'idj'Wa1‘1 2 takim stanem rzeczy nalezy sis; liczyé przynajmniej do kofica 30 grudnia 2008 roku ./ pismci k. 8587, zeznania swiadka S , D" I ik. 252/. 3 W Wyniku przeprowadzonych W dniach 21 listopada 2007 roku i 17 listopada 2008 roku kontroli przewodow dymowych spalinowych i wentylacyjnych stwierdzono prawidtowe funkcjonowanie przewodow kominowych oraz elementow urzqdzefi kominowych oraz zgodnosé 2 normami przewidzianymi dla takich konstrukcji i elementow /protokcfly k. 88, 90/. Na podstawie przeprowadzonych W dniach 21 listopada 2007 roku i 17 Iistopada 2008 roku ogledzin i ekspertyzy urzatdzc:r'1 grzeWczo— kominowyeh stwierdzono prawidtowo podiqczonq Wentylaeje W celach Wieziennych i drozne przewodyiwentyiaeyjne /opinia k. 89, 91;"'. Postanowieniem nr S40E08 z dnia 8 grudnia 2008 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W Li nakazat pozwanemu prgedlozenie W terminie do dnia 28 lutego 2009 roku occny technicznej dla Wykonanych robot budowianyeh W pawilonaeh mie‘szkalnych_ polegajscyeli na montazu przeston oitiennych /posranowienie k. 96/. A _ . i ' Na skutek odwotania pozwanego postanowieniem nr 32109 z dnia 26 stycznia 2009 roku Wojewodzki Inspektot Nadzoru Budowlanego W L uchylii zaskarzone postanowienie i przekazai sprawe do pon.OWnego rozpatrzenia przez organ I instancji /posranowienie k. 99I00/. --- STRONA 10 --- 9 Po przeprowadzonej Wizytacji Aresztu $ledczego przez Sedziego Penitencjarnego Sddu Okregowego W L W dniaeh od 6 do 10 paidziernika 2008 roku i 15 do 18 Wrzesnia 2009 roku stwierdzono, Ze jednostka penitenejama funkcjonuje prawidiowo /sprawozahriia z wizyracji k.1O1'~ H0, 219227/I ' W Wyniku Wizytacji stwierdzono, Ze w 2008 roku osadzeni przebywali W 369 celaeh o pojemnosci od 1 do 9 osob. Najwieeej by1o cei trzyosobowych (160) i ezteroosobowych (128). Pozostaie to jednoosobowe (66), dwuosobowe (2) i jedna dziewiecioosobowa. W 2009 roku osadzeni przebywali W 3'77 celacho pojemnosci od 1 do 9 oséb. Najwiecej byio "eel tizyosobowych (160) i czteroosobowych (128). Pozostaie to jednoosobowe (75) i CiV\TlOSObOVV€ (7), oémioosobowe (6) i jedna dziewiecioosobowa. , Areszt $Iedczy W L jako jednostka przeznaczona jest dla tymczasowo aresztowanj,/ch mezczyzn. PrzebyW'ajq tam takze skazani Wszystkich kategorii, Wobec ktorych toczac sie pOStQpOWE1l'1i&1 2 innych sprawach. Wszystkie cele sq skanalizowane i majq doprowadzonti zimnq Wode, panuje W fliCl1 oidpowiednia temperatura oraz cyrkulacja powietrza. _ W ezesci eel kziciki sanitarne sq zabudowane caikowicie. W wiekszosci zabudowa ta jest jedynie czesciowa, a Wejscie do nich zastania kotara z materiatu. W niektorych celaoh Wejscie do kqcika sanitarnego zabudowanego z trzech stron stanowi drewniana przesiona umocowana na zaWiasach Wysokosci okoto pditora metre. Zarowno umywalki, jak i sedesy znajdujziee sie W celaeh sq ezesciowo Wyeksploatowane. Okna W eelach pawilonow mieszkalnyeh sq odpowiedniej Wielkosci i umozliwiajq naiezyty doptj/W swiatta dziennego. Na oknach eel pawilonow A, B, C zamontowano zastony, nie powoduje to jednak ich gorszego oswietlenia. Podstawowe Wyposazenie eel stanowizi pietrowe tozka, stoiy i taborety oraz Wiszzice SZ,&fl{i, gdzie skazani przeehowujqmiedzy innymi artykuiy spozywcze oraz naczynia. Stan tyoh sprzetowjest dostateezny, podobnie jak stan materaeow, kocow, poscieli oraz recznikow i scierek. We Wszystkieh ceiach znajdujei sie gniazda elektryczne, co umozliwia osadzonym korzystanie 2 odbiornikow telewizyjnych i grzaiek. ' Na terenie Aresztu znajdujzi sie dwa duze pola spacerowe. Sodzia Penitencjarny Saidu Okregowcgo W L  stwicrdzit towniez W czasie Wizytacji, 2e W /\r'eszcie §ledczym W 1. ' siuzba zdrowia zajmuje 12 pomieszczefi usytuowanych W pawilonach mieszkalnycli. W Pawilonie B znajduje sie pokoj kierownika siuzby zdrowia, pokoj lekarzy, sekretafiat oraz gabinet przyjeé lekarzy specjalistow. Ponadto W kazdym pawilonie mieszkainymjest gabinet stomatologiczny i ambulatorium, W ktorym peini dyzur pieiegniarka, a takze przyjmuje pacjentow iekarz internista. Pomieszczenia siuzby zdrowia byiy niedawno rernontowane. Sq przestronne, estetyeznie urzzidzone, majq takze odpowiednie rozwiaflinia techniczne i W3/posazenie. W Pueszcie zatrudnionych jest W siuibie zdrowia jedenastu funkcjonariuszy. W jednostce funkcjonuje apteka, peiniapa role okregowej, jednak jej praeowniey zatrudnienie sq na etatach funkcjonariuszy SW W petnym wymiarze godzin. Badania analityczne i inne badania specjalistyczne, ktorych nie wykonuje ambulatojrium Aresztu, przeprowadzane sq W placowkach spoiecznej siuzby zdrowia oraz szpitala przy Zaktadzie Karnym nrf wL » 2 , W 2007 roku W Osrodku Diagnostycznyrn Aresztu Sledczego W L przeprowadzono iapznie 140 badaii zakoiiczonych Wydaniem orzeczefi psychologicznopenitencjarnych. Badaniom takim poddawani byii skazani po dokonaniu samouszkodzenia, . przed Wymierzeniem kary dyscypiinarnej umicszezcnia W ceii izolacyjnej, przed sporzeidzeniem Wniosku o skierowanie do odbywania k8.I"}’ W oddziaie terapeutycznym dla skazanych uzaleznionyeh od alkoholu, srodkow odurzajateych lub substancji psychotropowych. Badaniami takimi byli objeci zarowno skazani przebyxvajapy W Osrodku, jak roWnieZ osadzeni W Izbie Chorych,mieszczaacej sie W tym samyni oddziale. _ " W ramaeh Wizytacji stwierdzono rowniez, 2e~W'2007 roku do Aresztu $1edczego W L Wpiynety tqcznie 1.883 prosby. Z poprzedniego okresu do rozpatrzenia pozostato ponadto 27 prosb, co daje ogolnzi liezbe 1.910 prosb do rozpatrzetiia W 2007 roku. W porownaniu z poprzednimi latsimi zaobserWoWano po raz kolejny znaczatcy W’ZFOSi,i£1CZI1i6 o 116 prosb. a Wiec 6,6 %, W porownaniu 2. rokiem 2006 (1.26? prosb), o 326 (20.9 %) W porownaniu z rokiem 2005 (1.55? prosb) i763 (68,2 %) /"I --- STRONA 11 --- 10 W porownaniu z rokiem 2004 (1.120 prosb)./sprawozdania z wizyracji fc. 10.1I IO, 21922 7/. Majeic na uwadze zaistniaiq sytuacje, Dyrekcja Aresztu. Sledczego podejmuje starania. zmierzajsee do zwiekszenia powierzchni mieszkalnej pomieszezeri zajmowanych przez Wie:ZnioW, W tym takze ezesé sWietlic. Na ich potrzeby iokalowe sq tez przerabiane dodatkowe poniieszezenia W Wjyniku czego uzyskano 80 dodatkowych miejsc. Obecnie trwa adaptaeja kantyny na pomieszczenia mieszkalne. Nastepnie podjetq czynnosciq byia likwidacja W 2009 roku oddziaiu Za1<1adu Karnego, l<t6ry znajdowai sie W Areszcie 5ledczym W L .. W ten sposob uzyskano okoio 100 dodatkowych miejsc. Kolejnym dziataniem byio monitorowanie tzw. diugieh spraw, tj. co do ktoryeh skazani sq przetranspoztowywani na czynnosci procesowe do L ' z innych zaktadow karnych. Pozwana jednostka penitencjarna czesto nie otrzymywaia informacji 0 zakoriczeniu spraw, co powodowaio W"yC1il.1ZGl1iE3 przebywania skazanego W Areszcie Sledczym W L W celu zwiekszenia powierzchni mieszkalnej pomieszczefi zajmowanych przez wieiniow podejmowane st; takze dziaiania poiegajsce na monitorowaniu pobytu osadzonego W celi przeludnionej tak, by okres pobytu W niej byi jak najkrotszy. Najdiuzszy pobyt W celi przeludnionej dla osadzonego wynosii W pozwanej jednostce generalnie do trzech miesiecy. Efekt podejmowanyeh dziatafi jest taki, Ze od listopada 2009 roku Zaden z osadzonych W L Areszcie §1edczym nie przebywa W celi przeludnionej. Od 2006 ro"i<u do 2008 roku W pozwanej jednostce penitencjarnej mia%o miejsce przeludnienie i W}’I"!OS1iO 150300 osob srednio powyzej pojemnosci. Obeenie pojemitosé nominalna W jednostee penitencjarnej (pojemnosé ustaiona przez Dyrektora Generalnego Aresztu) Wynosi 1.138 miejsc, natomiast rzeezywista (faktyczna) Wynosi 1.218 miejsc. ' Areszt Siedczy W L zwraeai sie do Dyrektora Okregowego 2 propozycjami zmian W zakresie rejonaiizacji. Dyrektor wyrazii zgode na osadzenie recydywistow kwalifikowanych, Wobec ktoryeh prowaclzone sq postepowania W i' satdach, do zaktadu p61otW'artego W Zakiadzie Karnym nr W L Pozwana jednostka penitencjarna wystqpiia takze z propozycjai utworzenia Z Zaktadzie Karnym W G. r koio L ~' oddziatu Aresztu $ledezego W L . Propozycja zostai‘ Wstepnie zaakceptowana.  Z uwagi na specyfike Aresztu ruch osadzonych jest bardzo duiy: 2.500 ~ 8.200 osadzonyeh W cizigu roku. Na liczbe te skiadajq sie osoby przyjmowane i zwalniane z jednostki. POdStaWOWymi kryteriami osadzenia jest koniecznosié oddzielenia tymezasowo aresztowanych od skazanych, karanych od niekaranych, mlodocianych od dorostych, palaccych od niepalqcyeh. grypsujalcych od niegrypsujqcyeh oraz koniecznosé zapewnienia bezpieczeiistwa dla osob zwizizanycli Z subkuiturs przestepozei. Wielosé i{I'Y[€I‘10VVLl'[I‘LldI'l118. rozmieszczenie W Areszeie §1edezym. 1<.ieroWnicy Wszystkich o‘ddzia%c'>W oraz dyrektorzy przyjmujq osadzonych raz W tygodniu. Powod nie zgiaszai do kierownika dziaiu ewidencji skarg zwiaganych 2 przeludnieniem W celi / zeznania fiwiadka S D ' k. 251v252/. _ Opieka medyczna W Areszcie §1edczym jest calodobowa. Od godziny 8 do 16 lekarze przj/jmuja_ W godzinach praey administracji, W pozostaiych godzinach korzysta sie z pomocy pogotowia /zezncmia .s‘wz'adk0’w: S . D k. 251v252. R R‘ 1 lc. 253, zeznaniapowoda k. 254v/, " Osadxony. u ktorego pojawflyby sie powazne dolegliwosci zdrowotne po godzinie 18, musiai poinformowaé o tym oddziatowego, a ten dowodce zmiany, ktoiy nastepnie wzywai pracownikow stuzby Wieziennej, aby otworzyli cele. Zapalane byio swiatio i dowodca ceii oceniai, czy nalezy Wezwaé pomoe medyeznq z zewnagrz. Wskazana procedura udzielenia pomocy wywoiywaia u powoda stres i obawe, i2 jesli bedzie mia1 problemyjz sercem to nie wytrzyma takiej sytuacji. / zeznania powoda k. 253v/. r I W kazdej ceii W Areszcie Sledczym znajduje sie stol na dwie, CZ{€1‘}*' osoby, iozko koszarowe. taboret na jednego osadzonego, szatka Wiezienna_ dwudzielna przypadajzice na dwoch osadzonych ( jesli osadzony jest W celi pojedynczej, to posiada do dyspozycji jednq szafke), jedna miska na czterech osadzonych,'ktora stuzy do mycia i prania, szczotka do WC, Wiadro, smietniczka, zmiotka. W kqciku sanitarnym znajcluje sie muszitrsfldesowa, umywalka z dostepem do biezaieej. zimnej Wody. Oswietlenie W eelaeh stosowane jest W6l:1]fil___fi5il'Z;3tWi6tdZ0nBg0 projektu ooprawie sWietl6Wlzowej 2x40 Wat, W Wiekszych ceiaeh jest Wiecej swiatlo jestjarzeniowe. W kqeiku sanitarnym --- STRONA 12 --- 11 znajduje sie oprawa na Zarowki 1x25 Wat. Grzalka posiada moc 700 Wat. Osadzenie korzystajq 2. maszynek i czqjnikow. Raz W tygodniu osadzonym przysluguje ciepka kqpiel. a jezeli osadzeni praeujq to mogq korzysiae z kqpieli W miejseach praey ./zeznania s'Widdka R ‘ F k. 2521»253, zeznaniapowoda Fc. 25412/. W pozwanej jednostce penitencjarnej stosowane sq przesiony okienne, blendy, ktére zostaiy zamontowaiie na Wniosek sedziego penitencjarnego ze Wzgledu na zapewnienie prawidiowosci postepowaii toczqcych sie przeeiwko osadzonym poprzez Liniernozliwianie kontaktowanie sie im jezykiem migowym, przerzutow przedmiotow, grypsow za pomocq sznurowek, sznur6W. W 90% eelach zamontowane sq przesiony. Trzy pawilony usytuowane sq rownolegle, dlatego z okien jednej ‘celi mozna zobaczyé, co sie dzieje w oknie celi naprzeeiwko. Ponadto, wiasciciele dziaiek sqsiadujqeych z Aresztem 8ledczym skarzyli sie, Ze ich grunty sq dewastowane przez osoby, ktore Wchodziiy na ten teren W celu skontaktowania sie z osadzonymi, stojqcymi w oknie. " Stosowanie blend dopuszcza rozporzqdzenie Ministra Sprawiedliwosci W sprawie ochrony jednostek penitenejarnych. Przeslomy wykonane sq z atestowanych materiaiow i zamontowane sq przez firme, majqcq uprawnienia budowlane. Blendy znajclujq sie W odlegtosci do 30 cm od muru. I W 2008 roku na Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich zastosowane materiaiy oraz zasadnose zastosowania blend byty przedmiotem kontroli nadzoru budowlanego. W 2009 powoiany na wniosek Sqdu Okregowego w L biegty stwierdzii, 2e brak jest uchybiefi W zakresie stosowania tych przeston, jak rovmiez Wentylacji. Wentylaeja Aresztu sledczego jest grawitacyjna, przeglqdy Wykonywane sq raz W roku. . r W opinii tej Wskazano miedzy innymi, 2e zamontowane W oknach przesiony okienne W Areszcie Sledezym W Li W postaci plyty poliweglanowej ogrubosci 4 mm i nosnej konstrukeji stalowej do elewacj i pawiionow zostaly Wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i zgodnie z ustawq z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane oraz ustawq z dnia 16 kwietnia 2004 roku o Wyrobach budowlanych, posiadajq Wymagane atesty i certyfikaty oraz mogq bye \N"§!l{01'Z}/S'[YWflI1€ do celow, do jakich zostaiy uzyte. Specjalistyezna kontrola kominiarska przewodow Wentylacyj nych byte zgodna z przepisami ustaWy 2 dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane, Rozporzqdzenia Ministra Infrastruktuiy 2 dnia 12 kwietnia 2002 roku W sprawie warunkow technieznych, jakim powinny odpowiadaé budynki i ich usytuowanie oraz Polskiej Normy PN89/B10425 Przewody dymowe, spalinowe i Wentylacyjne murowane 2 cegty. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze. Sprawnosé Wentylacji W swietle przeprowadzanych specjalistycznyeh kontroli kominiarskich, nie budzila jakichkolwiek ZE1SEl'Z€Z€fi. Jej sprawnosé W pewiiych okresach ekstremalnych temperatur _letnich_(_upa1ow), podobnie jak We Wszystkich innych pomieszczeniach mieszkalnych Wentylowanyeh grawitacyjnie Wykonanyeh prawidiowo, spada. Nie oznacza to, Ze Wentylaeja jest niesprawna i Wywolany tyrn stanem klimat pomieszczenia jest akceptowany. W przypadku Wystepowania przeslon okiennych (blend) pozostajq Wolne od pelnego przesioniecia powierzehnie boczne oraz dolna otworu okiennego, Wystepujq tam siatki metalowe /zeznania .§wiadka R 1 ' F k. 252v253, pisemna opinia biegiego sqdowego w zakresie budownictwa mgr mz. K H wydana W sprawie 0 sygn. akt [I C 878/08 — zalqcznik k. 256 atesi‘ higieniczny k.__92, 95, kiasyfikacja ogniowa /:.’ 9394, 4 Areszt Sledczy nie jest zobowiqzany do montowania W celach klimatyzacji, ani kontroli obecnosci dwiitlenku wegla. Generalny remont eel mieszkalnych byi Wykonywany od 2000 roku do paidziernika 2007 roku i polegai na kompleksowym wyremontowaniu wszystkich cel oraz W}*'dZl€lCI1lLl W sposob trwaly kqeika sanitarnego. W 2009 roku zostaio Wyremontowanych okolo 68 cel mieszkalnych oraz dodatkowo pomieszczenia gospodarcze. Cele sq remontowane sultcesywnie, takze te, ktore sq dewastowane przez osadzonych. W trakcie remontow w latach 2002»2007 niektore cele byly Wytqczone z eksploatacji na okoto trzy tygodnie, natomiast W przypadku remontu Wylewki to W")'lqc'2nie trwato minimum dWa tygodnie. P0 2007 roku takze byiy sytuacje zwiqzane z przekwaterowaniem z uwqgi na remonty poszczegolnych eel. Byly podejmowane dziatania na Wygospodarowanie innych pomieszczeii na cele mieszkalne i ten proces trwa do dnia dzisiejszego. We Wszystkieh eelaeh znajduje sie czesé sanitarna. Od paidziernika 2007 roku kqciki sanitarne sq trwale wydzielone plytami do wysokosci 210 cm, a wt}/sokosé drzwiczek jest do 150 em, czyli Wizjera, co podyktowane jest Wzgledami bezpieczeiistwa, gdyz wyzsze drzwiczki gasianiatyby Wizjer W czasie ich otwierania, co uniemozliwialoby kontfole celi przez funkcjonariuszy. Sci:my kqcika nie --- STRONA 13 --- 12   Llochodzat do sufitu z uwagi na warunki techniczne arosztu — jesi jedcn pion wentylacyjny i zabudowanie uniemozliwiioby wontylacjo caioj celi. Nie istnieje osobna wentylacja. W cluzych salaoh sq dwa piony wentylacyjne. Drzwiczki od kagika sanitamego znajdujq siq od strony wejécia do celi. Bok kapika sanitarncgo styka sir; z iozkiem. Drugie iozko koficzy sir; na wysokoéci okoio 150 cm, a boki lozka 90 cm. Lozko koszarowe jest 0 szerokoéci 80 cm, i 2 rn diugoéci. W Areszcie §ledczym ceie majq od 6 m2 (pomioszczenia pojedyncze) do 13 ml, 2627 mi. W celi 0 powierzchni 13 ml mogz; byé 3—4 iozka koszarowe ustawione piegtrowo. Cztcry iozka koszarowe zajmujq p0Wi€1‘ZChI1iE§ 2 %6Zek. W zaleinoéci od poiozenia kqcika sanitarnogo w celi 0 powierzchni 13 ml mozna niokiedy postawié iapznie szeéé %62el< w trzech rzqdaoh po dwa iozka. Osadzeni mogq otrzymaé za zgodq dyrektora wiatrak 0 diugoéci émigia 35 cm. /zeznania fiwiadka R F  k 252v253, zeznania powoda k4 245/. Powod podczas pobytu W Areszcie Sledczym przez 22 miesiocy byi dwa razy na éwietlicy. Osadzeni sq uprawnieni do korzystania z prasy i gier otrzymywanych ocl rodziny. Ksiqzki z biblioteki dla osob, ktore byly tam zapisane, przynosi funkcjonariusz. Powod korzystai z biblioteki, czytal przesyianq prasq. ’ A A W jednostco penitencjarnej istnieje radiowqzei; Z ktorej puszczana jest muzyka, siuchowisko, zapowi'ed;?. menu, organizowane sq przez osadzonych nieobowiqzkowe konkursy 2 nagrodami Powodlnie bra} w nich udzialu i nie wystopowafl z inicjatywq ich organizowania. /zezncmia éwiadka R F" i k. 252v253, zeznaniapowoda k. 245/. Od 1996 roku W" W pobiera rento. ktora obecnie Wynosi 476 2%. Z tego éwiadczcnia utrzyniywal sic; takie przed pobytem w Areszcie §ledczym w L ' . Wczeéniej prowadzii dzialalnoéé go spodarczq W po staci zakkadu tale  radio mechaniki. Obecnie powod loczy sio psychologicznio i psychiatrycznie W gabinecie prywatnym u dr Gé i — P ' ' ' na ulicy , u okulisty dr M ., korzysta z przychodni kardiologicznej w szpitaiu im. l 1, lccz}' sic; tak_Ze u lekarza rodzinnego, a badania wykonuje W szpitalu. Za wizytz; u psychiatry powod piaci 100 Z1 raz W miesiapu. W "W przyjmuje trzy razy dziennie ,,Metocard”, ,,Acard”, ,,Zomiron”, ,,Of‘tensiw", ,,Trusoft” oraz krople do oczu. W Areszcic $lodczym dostawal leki b6ZpiE1III1i6, miai zabezpicczony lck ,,Atrowen”. . Powod nie korzysta 2 pomocy spoiecznej. Mieszka wraz Z synem i byiat Zone; W mieszkaniu, W ktorym czynsz wynosi 225 zi i kwotata dzielona jest na trzy osoby. Powoda wspierajq finansowo rodzicc, syn, corka 2 mozcm /zeznania powoda k. 253v254/.   Powyzszy stan faktyczn}' Sqd ustalil na podstawie powoianych dowodow. Oc_:eniaja_c zebrany w sprawio meiteriai dowodowy, nalezy podnieéé, Ze twierdzehia powoda o naruszaniu przoz Areszt Sledczy W L jego dobr osobistych W postaci: zdrowia, godnoéci osobistej, prawa do intymnoéci nawet przy przyznaniu przez pozwanego fakiu p1'Z8lL1dI1if:I1i£1 w Areszcie Sledczym w L  nie znajdujq potxvierdzonia w zgromadzonym matefiale dowodowym, a pozew jest zwykiym zebraniem i podsumowaniem wszystkich dotychczas Wysuwanych roszczefi pod adresem tej jednostki, z roznych podstaw faktycznych i to bez wzglegdu na to, czy sugerowane stany faktyczne w ogole miaiy miejsce. Swiadczy to dobimie 0 roszczeniowej postawie powoda i nie ma nic wspolnego 2 uzasadnionym dochodzeniem obrony swoich praw podmiotowych. Powod przeoczyi, 2e zosta% tymczasowo aresztowany, a jego pobyt w warunkach izolacyjnych jest obciqzony okreélonym rezimem, _\N}"I1ik&_j2{CyTl'1 z przepisow pnfawa, a przez to wiqze siq z clolegliwoéciami. Doiegliwoéoi to, w ocenie Sqdu, W kontckécie ustalonego stanu faktycznego, nie przckroczyiy granic okrcélonych rezimami prawa; 6 l ' Nawet fakt przeludnienia przyznany przez pozwanego nie roclzi sam w sobie odpowiedziainoéci z tytuiu naruszenia dobr osobistych, czy tez odpowieglziglnoéci odszkodowawczej Iwobec powoda, skoro: . ~ taki stan w vvyjagkowyoh okolicznoébiach jest dopuszczony’ przez przez przepisy prawa, ~ pozwany podejmowai skuteczne dziaianiafiby takie przeludnienie wyeliminowaé, ~ w stosunku do powoda tymczasowe aresztfowanic 2 uwagi na zarzuty mu stawiane. uprzedniz; --- STRONA 14 --- 13 ' karainosé, rodzaj zarzuoanego przestepstwa nie mozc byé samo W sobie uznawane za dtugotrwale, a tym bardziej osaclzenie W celi przeludnionej, ktore nie bylo cizigie i nie obejmowaio czasowo catego tymczasowego aresztowania_ _ oprocz czasowego przeludnienia i warunkow izolacji, co jest rzeczq naturalnai dla tymczasowego aresztowania i co do ktozych to warunkow powod z uwagi na poprzedniai karalnosé powinien bye bardziej przygotowany, nit osoby uprzednio niekarane, nie wystapily Zadne, inne, skumulowane okoiicznosci powodujape znaczne doiegliwosci, ucieiziliwosci, dyskomfort dla powoda, WpiyWajE[C€ negatywnie najego start zdrowia, czy tez naruszajqce godnoéé powoda, pozwany zawnioskowanymi dowodami W postaci: przediozonych dokumentow z wizytacji " jednostki penitencjarnej, pisemnq opiniq biegiego sqdowego z zakresu budownictwa mgr inz. K ' H wydauq w sprawie 0 sygn. akt I1 C 878/08 — Zaiflpzllik k. 256. atestem higienicznym, klasyfikacjat ogniowq, protokoiami z kontroli przewodow dymowych, spalinowy/ch_,_ wentylacyjnych, zeznaniami éwiadkow R F i S D" wykazai, Ze nie dzialat bezprawne, a warunki bytowe gwarantowane powodowi w celi i w catej jednostce penitencjarnej sq zgodne z przepisami prawa. Tym samym, w swietie powoianych dowodow, ktorym Said dai wiare, za niezgodne z rzeczywistosciq i typowo subiektywne i stronnicze, Sqd uznai zeznania powoda dotyczape nienalezytej wentylacji celi, ziej temperatury, braku dost:gpu swiatia. ziych warunkow higienicznych, sanitarnych, brakow W wyposazeniu celi, Zaden srodek dowodowy zawnioskowany przez powoda w postaci opinii biegiych z zakresu: psychiatrii, kardiologii, okulistyki nie wykazai pogorszenia stanu zdrowia powoda z uwagi na _ warunki bytowe w celi, bqdz z uwagi na nienalez)/ta‘ opieke medycznzt sprawowanq nad powodem, a zeznania powoda dotyczqce pogorszenia zdrowia psychicznego, narzqdu wzroku i ukiadu kardiologicznego 2 uwagi na bezprawne dzialania pOZWEm6g0 w zakresie nienalezytych warunkow bytowych i braku nalezytej opieki medycznej sq z tej przyczyny niewiarygodne i pozostajai W sferze subielctywnych twierdzefi powoda, powod nie zakwestionowai skutecznie Wnioskow 2 opinii biegiych lekarzy, a Sqd uznat je za trafne, logiczne , przekonywujape,  ubocznie mozna podniesé, Ze opisywany przez powoda jego zty stan zdrowia w zaden sposob nie byi przeszkodei w popelnianiu przestepstw, 0 czym swiadczy uprzednia karalnosé powoda. Odnoszag; sie do inicjatywy dowodowej powoda nalezy podniesé, is zarzqdzeniem z dnia 6 listopada 2008r. petnomocnik powoda zostat zobowiqzany w trybie art. 207§3 k.p.c. do ziozenia wszystkich wnioskow dowodowych pod Iygorem ich pOI‘I1iI]iQCi€l na dalszym etapie postepowania. Zgodnie z wnioskiem dowodowym powoda z pismd procesowego z dnia 21 stycznia 200912 Said zwrocii sie o przesianie zqdanej, caiej dokumentacji lekarskiej powoda z pozwanej jednostki, jak tez dotaiczyt akta IVK 13 U07 SO w L _ gdyz W nich, zgodnie z zapewnieniem powoda, rniaia znajdowaé sie jego dokumentacja lekarska. Powod nie potrafil wskazaé 0 jakie dokumenty ehodzi i na jakich kartach. Spowodowalo to koniecznosé poszukiwania przez Said, zamiast strony powodowej , w aktach sprawy kamej, liczqcej kilkanascie tomow, dokumentow, ktore moglyby okazaé sie przydatne dla rozstrzygniecia sprawy. Okazaio sie, Ze W istocie rzeczy, brak jest W tych aktach typowo zrodlowych dokumentow — kart szpitalnych, kart inforrnacyjnych, ksiqzcczek zdrowia pOV\:'Od3., a jeclynym z niewieiu dokumentow jest opinia psychiatryczna wykonana na potrzeby postepowania karnego (k. 169 akt). Zgodnie jednak z wnioskiem p0W0dE1, biegli sacdowiIekarze probowali sie odniesé do tych materiaiow, choé nie ulega wqtpliwosci, Ze ich zadaniem nie jest recenzowanie wnioskow 2'. innej opinii, wydanej na potrzeby innego postepowania sqdowego. Wydiuzylo to jednak tok postqpowania sqdow'ego 2 uwagi na tmdnosci z dostepem do akt postepowania przygotowawczego i akt sprawy karnej toczqcej sie juz przed sqdem. Po wykonaniu opinii przez biegiyoh sqdowych powod oznajmii na poczeitku stycznia 2010r. (sprawa zawisia w czerwcu 200812), ze W aktach sprawy karnej SO w O znajduje sie jego dokumentacja medyczna (pismo procesowe powoda R. 208 akt). Sqd na wniosek powoda, mimo juz wielokrotnych zobowiqzafi Ado z10zenia_ Wszystkich wnioskow dowodowych i tak przedtuzal mu termin do ziozenia tej idokumentacji, co ostatecznie nie nastqpito do zamkriiecia rozprawy. Jak sie zresztq okazato 2 pisma SO w 0 _ k. 216 akt, w aktach sprawy karnej IIK I65f02 nie znajduje sie dokumentacja iekarska powoda, a jedynie kolejne opinie psychiatryczne i psychologiczne wydane na potrzeby postepowania karnego. W zwiqzku z powyzszym, nalezaio uznaé, Ze materia! ten nie mote wpiynqé na ustalenia faktyczne W tej sprawie, --- STRONA 15 --- 14 ani tez bye przedmiotem ewentualnego opiniowani:.1 przez biegtyeh sacdowych. Z tych tez przyczyn, mijato sie z ceiem udzieianie powodowi kolejnych terminow na ztozenie tych opinii, nie Wspominajac o tym, abst1‘ahujac od przydatnosci tych materiatow dla rozstrzygniecia niniejszej sprawy, ze powod o ich istnieniu Wiedziat W dacie ztozenia pozwu i nic nie stato na przeszkodzie, by ewentualne Wnioski W tym zakresie ztozyt W czasie wyznaczonyrn przez Sad.  Sad Okregowy zwaiyl, c0 nastepuje: Powédztwo jest niezasadne i podiega oddaleniu. W niniejszej sprawie powod wystapii 0 zadoséuczynienie za naruszenie jego dobr osobistych na podstawie art. 448 k.c. W zw. 2 art. 24 § 1 k.c. 4 Zgodnie z powszechnie przyj etym poglqdem, dobra osobiste to pewne wartosci niematerialne iaczace sie scisle z jednostka ludzka. Zgodnie 2 trescia art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna. godnosé cztowiekat stanowi Zrodto wolnoéci i praw czlowieka i obywatela. Kazdy jest obowiazany szanowaé Woinosei i prawa innych. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych Wolnosei i praw moga bye ustanowione tyiko W ustawie i tylko Wtedy, gdy sa konieczne W demokratycznym paiistwie dla jego bezpieczefistwa lub porzadku publicznego badz dla ochrony srodoWis1<a._' zdrowia i inoralnosci publicznej, albo wolnosci i praw innych osob. Doniosie znaczenie dla oohrony dobr osobistyeh ma takze konwencja o Ochronie Praw Cztowieka i Podstawowych Wolnosci sporzadzona W Rzymie dnia 4 1istopada 1950 roku. zmieniona nastepnie Protokotami nr 3. 5 i 8 oraz uzupetniona Protokotem ng 2 (Dz. U. Z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), zawierajaca katalog praw i Wolnosci przystugujaeych kazdemu cztowiekowi. Natomiast W mysll postanowiefi Karty Praw Podstawowyeh Unii Europejskiej, przyjetej W Nicei, godnosé ludzka jest nienaruszalna. 1\/Iusi bye szanowana i chroniona. Kazdy ma prawo do poszanowania swej integrainosci fizycznej i psychicznej. W myél art. 23 1<.c. dobra osobiste cztowieka, jak W szczegolnosci n1.in. zdrowie, Wolnose, czesé, swoboda sumienia “i inne pozostajac pod ochrons, prawa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Powotany przepis nie zawiera jednak definieji dobr osobistych, jak rowniez nie stanowi Wyczerpujacego' katalogu tych dobr. Konstrukcja przepisu Wyraznie WSi{8.ZU_j€, ze mamy do czynienia z wieioseia, d6br osobistych, z ktorych kazde zastuguje na ochrone. Poza tym, sfera dobr osobistyeh 'u1ega caly czas rozwojowi oraz przeksztateeniom. Z istoty zmiennosci kataiogu dobr osobistyeh wynika bowiem, ze wtaz ze zmianami stosunkow spotecznyeh mega, pojawiaé sie i znikaé pewne dobra osobiste podlegajqce ochronie. Okreslone wartosei maja jednak tak duze znaczenie, Ze tradycyjnie zalicza sie je do kategorii dobr osobistyeh. Niekwestionowana ceeha dobr osobistyoh  W tym rowniez omawianego  jest ich niemajaltkowy eharakter, co nie przekresla jednak fa1<tu_ Ze reperkusje ich naruszenia mega sie odbijaé W sferze majatkowej. Dobra osobiste spetniaja rowniez funkcje indywidualizujatce podmiot, gdy ich scisty zW'iazek z podmiotem wyraza sie tyrn, Ze powstaja one razem z podrniotein i razem z nim Wygasaja, oraz ze nie moga przechodzié na inne osoby lub bye na nie przenoszone (tak Sad Apelacyjny W Katowicach W W3/roku z dnia 18 lipca 2001 roku, I ACa 242/01, opubl: OS A 9102 poz. 50). Z aft. 23 l<.C. Wynika, ii ochrona dobr osobistych moze byé reaiizowana z__a pomoca roznych srodkow i mieé zarowno charakter niemajatkowy, jak i majatkowy.  Otihrona taka przyshlguje przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego, ‘rozumianym jako zachowanie sprzeczne 2 normami prawa lub zasadami wspotzycia spotecznego, bez Wzgledu na Wine, a naujet swiadomosé sprawcy. Zarazem art. 448 k.c. stanowi, iz w razie naruszenia dobra osobistego. Sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde Iub na jego Zadanie zasadzié odipowiednia sume pieniezha na wskazany przez niego eel, niezaleznie sod innych srodkéw potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. , . Powotane przepisy Wymieniaja tym samym jakie przestanki musza, bye spe1nione_ aby doszto do udzielenia ochrony prawnej dobr osobistych, Przesianki te sa nastepujace: _ _ a) istnienie dobra chronionego prawem, ~ b) naruszenie iub przynajmniej zagrozenie naruszeniem danego dobra, e) bezprawnosé dzialah naruszajacych.  W niniej szej sprawie oczywistym jest to,“ Ze mamy do czynienia z dobrami chronionymi przez prawo takimi, jak: zdrowie, godnosé, czesé, poszanowanie sfery intymnosei cztowieka. NieWa,tp1iWe ~ --- STRONA 16 --- 15 jest bowiern to, 2e peinej oehronie podiega czesé cztowieka, W ramaeh ktorej mozna Wyroznié pojeoie godnosci osobistej. W swietle orzeeznictwa i pismiennictwa pojecie czci obejmuje dWa aspekty: zewnetrzny rozumiany jako dobre imie, dobra opinia, dobra s1aWa oraz Wewnetrzny przej awiajacy sie W godnosci osobistej, Wyobrazeniu o Wi&1SI]€j wartosci (tak Sad NajWyZszy W uchwale skladu 7' sedziow z dnia 8 czerwca 1971 roku, III PZP 12/71, opubl. OSNCP 11,171 poz. 188; W Wyroku z dnia 25 kwietnia 1989 roku, I CR 143/89, opubl. OSPiKA 1990 poz. 330 oraz W wyroku z dnia 2 iistopada 2000 roku, I CKN 149/98. LEX nr 50831). Godnosé osobista jest sfera osobowosci, ktora konkretyzuje sie W poczuciu wlasnej wartosci cztowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych _1udzi. Poczucie to, ktore jest istotnym eiementern psychiki cziowieka ksztahowane jest przez szereg roznych okoticznosci zewnetrznych i jest uwarunkowana historycznie i kulturowo. Jego postacie i rozmiar W istotny sposéb zaleza od innych cech psychiki cztowieka i od catoksztattu jego osobowosci. Powoduje to zroznicowanie poczucia wtasnej wartosci cziowieka i naruszenia jego. godnosci. Czesé i godnoso jako Wartosci Wtasciwe kazdemu cztowiekowi uznaje sie za jedne z najwazniejszych dobr osobistych, podiegajacych szczegolnej ochronie (tak Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 29 paidziernika 1921 roku, 11 CR 455171. opubl. OSNC 4/72 poz. 77). W Wyroku z dnia 8 pazdziernika 198? roku ( II CR 269/87, opubl. OSNCP 4189 poz. 66) Sad Najwyzszy W}/jasnii, 2e czes'€: dobre imie i dobra stawa cztowieka sq pojeciami obejmujacymi Wszystkie dziedziny zycia osobistego, zawodowego i spotecznego. Naruszenie ezci moze Wiec nastapié zarowno przez pomowienie o ujemne postepowanie W Zyciu osobistym i rodzinnym jak i_ przez zarzucanie niewiasciwego postepowania W Zyciu zawodowym, naruszajace dobre imie danej osoby i mogace narazié jq na utrate zaufania potrzebnego do Wykonywania zawodui lub innej dzizflalnosci. Drugs 2 przestanek interpretuje sie W ten sposob, ze Wszeikie rozwazania o. naruszeniu lub stanie zagrozenia sa, dokonywane pod katem skutkow jakie wywotuje one W swiecie zewnetrznym. Ocena czy dobro osobiste W postaci czci cziowieka zostaio zagrozone lub naruszone Wymaga zastosowania kryteriow o charakterze obiektywnym. Nie ma ta bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odezuciapokrzywdzonego, Iecz istotny jest odbior danej Wypowiedzi przez osoby trzecie i reakcja opinii pubiicznej (por. Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 26 pazdziernika 2001 roku, V CKN 195101, LEX nr 5310?). Ocena, czy nastapilo naruszenie dobra osobistego, nie moze bye dokonana Wediug miary ind}/Widualnej Wrazliwosci osoby, ktora czuje sit; dotknieta zachowaniem innej osoby (por. Wyrok Sadu Najwyzszego 2 dnia 5 kwietnia 2002 roku, I CKN 953100, opubl. LEX nr 55098). PI"Z)/[)1SyW’21I11€ danej osobie zachowari Watpliwych etycznie, niehonorowyeh czy nieuczciwych godzi W jej dobre imie. Przy czym ocena, czy nastapiifo naruszenie dobra osobistego, nie moze byé dokonana Wediug miary indywidualnej Wrazliwosci osoby, ktéra czuje sie dotknieta zaehowaniem innej osoby, a'le niusi byé dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnych (tak tez Sad Apelacyjny W Lodzi W Wyroku z dnia 28 sierpnia 1996 roku, I AC1’ 341/96, opubl. OSP 2/97p0Z. 42). Zawsze iiczy sie Wiec spoieczny odbior danego zachowania, oceniany Wediug kryteriow Wtaseiwych dla ludzi rozsadnych i uczciwych (miedzy innymi wyrok Sadu Apelacyjnego W Krakowie z 13 grudnia 1991 roku, I Aer 363/91, opubl. Orzecznictwo Sadu Apelacyjnego W Krakowie W sprawach cywilnych i gospodarozych  rocznik I. poz. 62). Przy ocenie naruszenia czci natezy rnieé na uWadze obok odczué osoby zadajacej ochrony prawnej, 1(tore mega byé subiektywne, takze obiektywny odbior wypowiedzi W opinii spotecznej. Nie mozna tez przy tej ocenie ograniczyé sie do analizy wybranych, wyizolowanych zwrotow, ale zwroty te nalezy wykiadaé na tle catej wypowiedzi. O naruszeniu dobra osobistego innej osoby mozna takze mowié W przypadkach wypowiedzi, relacjonujacej tak dobrane faktv. aby dobor ten mogi posiuzyé do uzasadnienia oceny zachowania powocla jako nagannego W stosunkach miedzyiudzkich, W dziaialnosci zawodowej lub innej (tak Sad Apelacyjny W Lodzi W Wyroku z dnia 26 Wrzesnia 1991 roku, 1 ACr 219/9, opubl. OSA W Lodzi 1/92 poz. 3). Mierriika pozwalajacego na ustalenie, czy naruszona zositaia godnosé takiej osoby, naiezy poszukiwaé W tzw. opinii pubiicznej, bedacej Wyrazem pogladow _powszec1mie przyjetych akceptowanych przez spoieczeftstwo i funkcjonujacych W nim Wzorcow, stanoveiacych docelowy punkt odnoszenia oceny, dostarczaé powinny przede Wszystkim zapatrywania ludzi ' rozsqdnyoh i uczciwie myslacych. Obowiazujace prawo nie ehroni przed kazdym, jakimkoiwiek naruszeniem dobr osobistych. Przyznaje ja Wowczas, gdy naruszenie dobra "osobistego jest jednoczesnie naruszeniem praWa podmiotowego. Moznosé zeidania ochrony prawnej jest wiec uzalezniona od tego, aby nastapito --- STRONA 17 --- 1 6 _ naruszenie uczucia iudzkiego przez naruszenie jakiegos konkretnego, obiektywnie ujetego dobra (np. czci} oraz  co Wiaze sic; z Wymagana przez art. 24 § 1 k.c. bezprawnoscia dziatania  by nastajniio naruszenie jaltiegos przyslugujaoego pokrzywdzonernu podmiotowego prawa osobistego (por. uzasadnienie powotanego powyzej Wyroku Sadu Najwyzszego z 25 kwietnia 1989 roku). Pormuiujao teze Wyroku z dnia 6 czerwca 1972 roku I CR 274.172, Sad Najwyzszy doszedi do przekonania, ze uzywanie uwiaczajacyoh 516w pod adresem innej osoby jest niedopuszczalne, bo jako godzace W cudza czesé jest przez prawo zabronione. Postawienie uwtaezajacego zarzutu stanowi oaruszenie dobra osobistego niezaleznie od tego, czy osoby, do ktorych ten zarzut dotari, zakwaiifikowaiy go jako Wiarygodny, maio wiarygodny, czy oczywiscie nieprawdziwy. Wystarczy, by sam zarzut mogt byé oceniony jako obiektywnie uw1aczajacy, czy obrazliwy i by osoba, ktorej dotyczy. mogta go poczytaé za naruszajacy jej dobra osobiste (tak Sad Apelacyjny W Katowicach W Wyroku z dnia 27 Iutego 2003 roku, I ACa 1048/O2, opubl. OSA W Katowicaeh 2/03 poz. 12). Warto jednak zaznaczyé, Ze ta przestanka nie zawsze jest rozumiana az tak rvgorystycznie. Mianowicie Sad" Najwyzszy W Wyroku z dnia 19 maja 2004 roku 0 sygn. akt I CK 636/03 potwierdzii dotychozasowa linie orzeeznicza, przyznajac Ze przy ocenie, czy doszlo do naruszenia dobra osobistego, decydujace znaezenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby Zadajacej ochrony prawnej, iecz to  jaka reakcje Wyvt/o1uje W spoteczefistwie zdarzenie, stanowiace podstawe tego Zadania. Jedriakze Sad Najwyzszy Zauwazy1 rowniez, ze przy tej oeenie nie mozna jednak zupeinie wykluczyé subiektywnego odczucia osoby zadajacej ochrony prawnej. Zalezy to min. od istoty zdarzenia, na ktore powotuje sie osoba uwazajaoa, ze nastapiio naruszenie jej dobr osobistych. Podobny poglad Sad Najwyzszy W3/razii W Wyroku z dnia 23 maja 2002 roku (IV CKN 1076f00, opubiz OSNC 9/03 poz.. 121), Wskazujae, i2 W Wypadku naruszenia dobr osobistych poiegajacego na obrazie czci uwzgledniae nalezy nie tylko znaczenie s16W, ale rowniez kontekst sytuaeyjny, W ktorym zostaty uzyte. Odnosnie trzeciej przestanki stwierdzié nalezy, ze W obecnym stanie prawnym kazde naruszenie dobra osobistego zasadniczo uznawane jest za bezprawne. Bezprawnosé to sprzecznosé z normami prawa lub zasadami Wspoizyeia spotecznego ujmowana W kategoriach obiektywnych. Kodeks cywilny WpIOW&C1Z1i tutaj domniemanie bezprawnosci naruszenia dobra. Kazde Wiec naruszenie kwalifikowane jest jako bezprawne. Domniemanie jest jednak wzruszanie i nie ma Zadnych przeszkod, aby zosta1o ono obalone. Skutkuje to przerzuceniern ciezaru dowodu Wykazania braku bezprawnosei przyczyn, dla ktoiyeh nastapiio naruszenie na sprawee i to jego obciaza ryzylto nie Wyjasnienia Wszystkioh okolicznosei.  _ Okoiicznoseiami kontratypowymi Wytacczajapymi bezprawnosé sa np:  zgoda poszkodowanego,  dziatanie W ramach obowiazku prawnego,  Wykonywanie Wtasnego prawa podmiotowego, 1 .  dziatanie W rarnach obrony koniecznej, " .  czy Wreszciedziaianie podjete W obronie uzasadnionego interesu spo1eeznego lub prywatnego. Pozwany musi Wieo udowodnié, ze zachodzi jedna z okolicznosci Wyiaczajaeych bezprawnosé jego naruszeri. Na1ezy Wskazaé, ze realjzacja spoczy'Wajacych na adrninistracji Aresztu 81edczégo obowiazkow W zakresie organizowania miej so, W ktoiyclt przebywaja osoby pozbawione Wolnosci, na1e2y do dziaiati Wtadczych i miesci sie W pojeciu wykonywania zadafi z zakresu<W1‘adz.y publicznej. Ocena, czy obowiazki te zostaiy prawidtowo zrealizowane, winna byé dokonana z uwzglednieniem uprawniefi skazanego, szczegotowo uregulowanyeh W okresionych aktach prawnych. 1\1ie ma przy tym Wiekszego znaczenia, czy chodzi o odpowiedziainosé deliktowa samego Aresztu Sledczego, czy tez 0 odpo.Wiedzia1nosé tejze placowki penitencjarnej za naruszenie dobr osobistycit skazanego. Sytuaeja prawna osob pozbawionych wolnosci (skazanych, tymczasowo aresztowanyeh) uregulowana jest przede Wszystkimw sposob ogolny W ustawie z dnia 6 ozerwca 1997 roku ,,Kodeks karny Wykonawczy" (Dz. U. Nr 90 z 1997 r., poz. 557 z pozn. zm.). Ustawodawca Wsrod naezelnyeh zasad k.k.W. Wymienit W art. 4 k.1<.W. zasade humanitaryzmu, ktora zakiada, Ze kary. srodki karne. zabezpieczajace i zapobiegaweze Wykonuje sie w sposébthumanitarny, z poszanowaniem godnosci ludzkiej skazanego. Skazany zachowuje takze prawa i wolnosciobywatelskie. Ich ograniczenie moze Wynikae jedynie 2: Llstawy oraz 2 Wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeezenia. W mysl art. 5 k.k.W. skazanyjest podmiotem okresionych W niniejszym kodeksie praW i --- STRONA 18 --- § 17 oboW'iazk6W. Katalog praw skazanycit Wyliezony jest W art. 102 1<.k.W., gdzie W pkt 1 mowa jest o tym, ze skazany ma prawo do: odpowiedniego ze wzgledu na zaehowanie zdrowia Wyzywienia. odziezy, Warunkow bytowych, pomieszczefi oraz swiadezefi zdrowotnych i odpowiednieh Warunkow higieny. Nalezy rowniez wskazaé, ze zgodnie z przepisem art. 1 15 § '1 1(.k.W.. W brzrnieniu obowiazujacym od 1 Wrzesnia 2003 roku, skazanemu zapewnia sie bezpiatne swiadczenia zdrowotne, leki i artykuty sanitarne. Zarazem W przepisie art. 1 1 5 § 4 1<.k.W. wskazano, ze swiadczenia zdrowotne udzielane sa skazanym przede wszystkim przez zaktady opieki zdrowotnej dla osob pozbawionych Wo1nos'ci. Natomiast pozawiezienne zaklady opieki zdrowotnej Wspotdziataja ze siuzba zdrowia W zaidadach karnych W zapewnieniu skazanym swiadczefi zdrowotnych, gdy konieczne jest min. natychrniastowe udzielenie swiadczeri zdrowotnych ze wzgledu na zagrozenie zycia lub zdrowia skazanego. czy tez przeprowadzenie specjalistycznych badafi, Ieczenia lub rehabilitacji skazanego (art. 1 15 § 5 1<.1<.w.). _,_ Ramowy charakter ustavyy oznacza, ze nie reguluje ona doktadnie wszystkich kwestii zwiazanychz zyciem Wiezniow. W tym tez zakresie ustawodawca wydat szereg aktow Wykonawczych rangi rozporzad/;.enia. ktére uszczegoiawiaja, i precyzuja te zagadnienia. Przyktadowo wymienie rozporzadzenia 1\/Iinistra Sprawiedliwosciz z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie regulaminu 0rganizacyjnoporzacdkowego Wykonywania kary pozbawienia wolnosci oraz W sprawie regulaminu organizacyjno—porza,dkoy\'ego Wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. Nr 152 z 2003 r. ‘poz. 1493 i 1494). Teakty prawnejuz precyzyjniej okreslaja catoksztait funkcjonowania Wiezniow na terenie jednostki penitencjarnej, opisujac wszystkie rygory jakim oni podlegaja. Rozporzadzenia Wymieniaja Wiec uprawnienia i obowiazki osadzonych oraz z drugiej strony Wskazuja, jakie czynnosci podejmuja Wobec nich funkcjonariusze i pracowniey sluzby Wieziennej. Podobny charakter ma rozporzadzenie Ministra Sprawiediiwosci z dnia 13 stycznia 2004 roku W sprawie czynnosci administraeyjnych zwiazanych z Wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i srodl16W przymusu skutktijacych pozbawienie Wolnosei oraz dokumentowania tych czynnosci (Dz. U. Nr 15 z 2004r. poz. 142). Rozszerzenie zagadnieri okreslonych W art. 115 k.k.w. znalezé mozna W rozporzadzeniu 1\/Iinistra Sprawiediiwosci i "Ministra Zdrowia z dnia 10 wrzesnia 2003 roku W sprawie szczegolowych zasad, zakresu i trybu Wsp_61dzia.1ania zakladow opieki zdrowotnej ze siuzba zdrowia W zakiadach karnych i _aresztaelt siedozyeli W zapewnieniu swiadczeii zdrowotnych osobom pozbawionym Woinosei (Dz.U. 1\1r'171 z 2003 r. poz.. 1665) oraz W rozporzadzeniu Ministra Sprawiedliwosci z dnia 31 pazdziernika 2003 roku W sprawie szczegoiowych zasad, zakresu i trybu udzieiania swiadczefi zdrowotnyeh osobom pozbawionym Wolnosci przez zakiady opieki zdrowotnej dla osob pozbawionych woinosci (Dz. _U. Nr 204 z 2003 r. poz. 1985). . ' _ W przedniiotowej sprawie pozwany, zgodnie 2 regula rozkladu ciezaru doWo_du (art. 6 1<.c.), obalii domniemanie bezprawnosei dzia1ania, gdyz Wszystkie podejmowane przez niego dziataniamiescity sie W porzadku prawnym i znajdowaiy oparcie W powotanych powyzej przepisach. Powod zas zadnym srodkiem dowodowym nie wykazai, by pozwany naruszyl dobra osobiste Wymieniorie przez powoda, ani tez nie udowodnit jakichkolwiek skutkow naruszefi tych dobr osobistych. Podstawowym i najistotniej szym zarzutem powoda wobec dzia1ar'1 strony poziyanej naruszaj acej jego dobro osobiste jest przeludnienie eel. _ Standardy humanitarnego jtraktowania wiezniow wyznacza przede wszystkim orzecznictwo Europejskiego TI‘yb.1.LI'lE1iL1’PI'8.W Cz1oWieka. W sprawie zakoficzonej wyrokiem z 9 marca 2006 roku zajmujac sie kwestia Wielkosci celi, Wj8i(1€j przebywaja wiezniowie, jako elementem zapewnienia godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci, Europejski Ttybunat PraW Cztowieka uznai za sprzeczna ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom powierzciinicg 2,8 m1._ja1<a plrzypadata W tamtej sprawie na jednego osadzonego. O nakazie hurnanitarnego traktowania Wiezniow stanowi rowniez art. 10 ust. 1 Miedzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu W Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38. poz. 167), zgodnie z ktoiym kazda osoba pozbawionajwolnosci ma bye traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem jej przyrodzonej godnosci. Standardy traktowania Wiezlzniow Wyznaczone sa rowniez przez Wzorcowe reguiy minimalne postepowania z Wiezniami. przyjete W Genewie W 1955 roku oraz Europejskie reguiy Witgzienne, przyjete przez Rade Europy W 2006 roku. Warunki bytowe osadzonego W zaktadzie karnym badz areszcie sledczym okresla m.in. art. 1 I0 --- STRONA 19 --- 18 1<.1(.W., zgodnie z ktorym skazanego osadza sie W celi mieszkalnej Wieloosobowej iub jednoosobowej (§ 1). Powierzchnia W celi mieszkainej. przypadajaca na skazanego, Wynosi nie mniej niz 3 ml’. Cele Wyposaza sie W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajaey skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie 'Warun1<i itigieny, dostateczny dopiyw powietrza i odpowiednia, do pory roku temperature, Wed1ug norm okreslonych dla pomieszczefi mieszkalnyeh, a takze oswietienie odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy (§2). i W szezegolnie uzasadnionych Wypadkach na podstawie art. 248 § 1 1(.1(.W'., znajdujacego sie W przepisaeh przejs'eioWych k.1<.w. i rozporzadzenia Wydanego na podstawie art. 248 § 2 1(.1(.W. (rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 19 kwietnia 2006 roku W sprawie trybu postepowania wtasciwych organow W Wypadku, gdy liczba osadzonych W zakiadach karnych lub aresztach sledczycli przekroczy W skali kraju ogolna pojemnose tych zakiadow, Dz. U. Nr 65, poz. 459), tworzace lex specialis wobec art. 110 k.k.w., dyrektor izaidadu karnego moze umiescie. skazanych, na czas okreslony, W Warunkach, W ktérych powierzchnia w celi na jedna osobe Wynosi rnniej niz 3 mg. O takim umieszczeniu osadzonego zobowiazany jest jednak bezzw1ocznie powiadomie sedziego penitencjarnego. Sad ma swiadomose, ze przeiudnienie zak1ad6W karnych nalezy do najtrudniejszyeh probiemow praktyki wykonywania kary pozbawienia Wolnosci i prowadzi ono do naruszenia standardow postepowania z osobami pozbawionymi Wolnosci, a nawet naruszenia zakazu tortur i innych postaei nieludzkiego czy ponizajacego traktowania. Na temat przeludnienia W takieh jednostkaeh Wypowiedziai sit; Trybunai Konstytucyjny W Wyroku 2 dnia 26 maja 2008 roku W sprawie sygn. akt SK 25f07 (Dz.U. z 2008 r. Nr 96 poz. 620), uznajac za niekonstytucyjny przepis art. 248 § 1 k.l<.W.. odraczajac jednak utrate jego moey do dnia 6 grudnia 2009 roku. Trybunat uznat art. 248 § 1 1(.1(.W. za niekonstytucyjny z uwagi na niedookreslenie, o ile powierzchnia ta moze bye mniejsza (np. poprzez sformuiowanie ,,nie mniejsze niz”) oraz ze Wzgledu na fakt, iz czas trwania takiej nadzwyezajnej sytuacji jest ujety W przepisie jako ,,czas oiqeslony”. Warunki pozbawienia Woinosei istniejace W przeludnionyeh celach sprowadzaja, sie zazwyczaj do nieludzkiego, badz niehumanitarnego traktowania tam osadzonyeh. Sposob nieiudzkiego traktowania nie moze jednak przekraczae pewnego minimalnego poziomu dolegiiwosei. Ocena tego minimumjest relatywna i jest uzalezniona od Wszystkich okolicznosiei sprawy, takich jak diugose trwania, nastepstwa psyehiczne i fizyczne oraz, W niektorych przypadkaeh, piee, Wiek, stan zdrowia osadzonego. Warurlki Wykonywania kary nie powinny bye zrodtem doiegliwosei innyeh niz zwiazanyeh bezposrednio z pozbawieniem Woinosci (por. wyrok ETPC z dnia 6 marca 2001 roku W sprawie Dougoz v. Greoja o sygn. a1<t40907/98, LEX nr 76229). W oeenie Sadu, przeludnienie aresztow sledczyeh i zakiadow karnych moze Wptywae W istotny sposob zarowno na pogorszenie sie Warunkow zdrowotnyeh. sanitarnych i bytowych osadzonych, jak i na panujace Wsrod osadzonych nastroje. Utrzymujace sie stioczenie ludzi na zbyt maiej przestrzeni powoduje narastanie stresow i agresji, sprzyja czestszemu popeinianiu przestepstw przez osadzonych ijest podtozem Wielu protestow. Jednoczes'nie ulegaja Wowczas znacznemu ograniczeniu mozliwosei proWadz_enia_przez Siuzbe Wiezienna resocjaiizacyjnego oddzialywania na skazariyoh. W Wyroku z dnia 28 lutego 2007 roku (sygn. akt VCSK 431/06 OSNC 2008/U 13) Sad Najwyzszy uznai, ze przeiudnienie W celach nalezy rozpatlywae W kontekécie naruszenia dobr osobistyeh tam osadzonych iciezar dowodu, Ze Warunki W zaktadzie kamym odpowiadaiy obowiazujacym normom i nie doszio do naruszenia debr osobistych, spoczywa na pozwanym (art. 6 w zw. z art. 24 k.c.). W przedmiotowej sprawie powod W okresie tymczasowego aresztowania od 29 pazdziernika 2007 roku do 6 czerwea 2009 roku przebywat W celach z innymi cztererna lub piecioma osadzonymi W nastepujacym ezasie: od 30 pazdziernika do 31 grudnia 2007 roku, od 10 stycznia, do 31 stycznia 2008 roku, od 11 Iutego do 16 marca 2008 roku, od 22 marca do 2 1<wietnia_2008 roku, '4 kwietnia 2008 roku, od 2 czerwca do 20 czezwea 2008 roku, 2 iipca 2008 roku, od 25 lipca do 5 sierpnia 2008 roku, od 28 sierpnia do 4 Wrzesnia 2008 roku, od 12AWrzesnia do 28 Wrzesnia 2008 roku, od 1 pazdziernika do 8 pazdziernika 2008 roku. od 31 pazdziernika do 17 grudnia 2008 roku. od 29 styeznia do 2 marca 2009 roku, od 31 marca do 5 kwietnia 2009 roko. _ Przeludnienie cei, W ktorych przebywat powed, by/10 obiektywnie krotkotrwaie, nie zawieraio przy Wielokrotnej zmianie eel elementow ciagiosci, a przez to nie naruszyio W zaden sposeb jego dobr osobistych i nie bylo tak dotkliwe, jak sugeruje powed. Przeiudnienie cei, W ktorych przebywai --- STRONA 20 --- I9  powod miaio charakter jedynie przejéciowy i stanowiio, w ocenie Sqdu, szozegoinie uzasadniony wypadek, o ktoiym mowiq przepisy wykonawcze. O przeludnieniu tym dyrektor Aresztu §ledczego w L informowa} pisemnie Sqd Olmggoxvy W L E  VI Wydzial Penitonoj arny trzykrotnie — w lipcu i grudnia 200? roku oraz sierpniu 2008 roku, przewidujqc, i2 taki stan utrzyma sio do korica roku 2008 roku. A zatem w niniejszej sprawie zachodzi szczegolny W}’p&d€k z art. 248§1 k.l<.w., gdyz do Og1'E:l!'1iCZ,t‘I"ii3. wielkoéci powierzchni celi na jednego skazanego ponizoj 3 mi doszio jeclynio na czas éciélo okreélony, krotki czas. Nie mozna rowniei przeoczyé, 2e powod by} juz przystosowariy do wariznkow izolacji z uwagi na uprzedniq karalnoéé, a w czasie tymczasowego aresztowania by} tez okres hospitalizacji. Odnoszqc sir; do zarzutu powoda narazenia go przez strong pozwanq na utrato zdrowia, Sqd uznai, i2 rowniez nie‘ zasiuguje on na uwzglqdnienie. Warunki odbywania tymczasowego aresztowania nie miaiy wpiywu na jego dolegliwoéci psychiczne, ktore wystgpujq u powoda ze zmiennym nasilenicm od okoio 30 lat. Nie mozna negowaé, Zo pozbawienie wolnoéci pogorszylo jego sytuacjo stresowq spowodowanq takze niepokojem 0 przyszioéé wiasnq i rodziny, ale podczas osadzenia w pozwanej jcdnostcc penitencjarncj powod znajdowai siq pod opiekq psychiatiycznac a wicgc byi poddawany dziaianiom terapeutycznyoi min. (kontakt terapeutyczny z lekaizem psychiatm) i leczeniu farmakologicznemu, ktore nie tylko byio nakierowane na podstawowq jednostkq chorobowq, tj. zaburzenia lqgkowe, ale tez iagodzilo niekorzystno cechy osobowoéci. Reakcja na uwiqzienic jest indywidualna w kazdym przypadku i nalezy podkreélié, Ze nawet u osob, ktore nie byly nigdy pozbawione wolnoéci i nie Ieczyiy sio psychiatrycznie, moze dojéé do zlego samopoczucia i ostrej reakcji stresowej. Nie istniejc tez zwiqzek przyczynowy pomiodzy stanem psychicznym powoda, W tym stwierdzonq W szpitalu im. . _ agorafobia; a warunkami aresztowania, bowiern agorafobia polega na loku przod otwartq przestrzeniq. Pod wzgiodem kariologicznym powod byi takze prawidiowo leczony i nie istnieje zwiqzek przyczynowy pomiodzy pogorszeniem jego stanu zdrowia w tym zakrcsie a pobytem w Areszcie filcdczym w L 1.. Uszczerbok na zdrowiu w wysokoéci 10% istnieje od 1990 roku i nie zwiokszyi sio podczas pobytu W pozwanej jednostce. W W byi prawicliowy leczony farmakologioznie i byl kontrolowany przez lekarzy. Brak jest rowniez uszczerbku na zdrowiu W" W _ ktoiy cicrpi na jaskro, zwiqzanego z przebywanicm w pomieszczeniach 0 nicodpowiednim oéwietleniu. Wprawdzie w trakcie pobytu w Areszcie filedczym stan narzqdu wzroku powoda ulegl nieznacznemu pogorszeniu. co jestiijednak skutkiem nicprawidiowych zwyzekiciénienia wewnqtrzgaikowego w oku prawym, ktore spowodowaiy zawozenie pola Widzenia. Przebywanie W pomiesziczeniach nawet z niedostatecznym dopiywem dziennegoéwiatia, oéwietlanych giownie éwiatiem jarzeniowym, nie ma wpiywu na przebieg jaskry, jak rowniez nie istnicje zwiaéuak pomiodzy wyiowem a chorobeijaskry. Nawet przy dostatecznym zachowawczym leczeniu i prawidlowyoh Wynikach ciénienia érodgaikowcgo mote dojs'é do zaniku nerwu wzrokowego, bowiem zanik taki jest uzalezniony od ukrwienia nerwu wzrokowego. A A zatcm zebrany W sprawie materiai dowodowy, wskazuje, Ze: . personal medyczny pozwanego nie naruszy} powszechnie obowiqzujqcej normy ochrony iudzkiego Zycia i zdrowia, nie dopuécil sie; jakiegoé zaniedbania lub bkgdu w sztuce,  zasadnic: i prawidiowo wdrazano wobec powoda procedury mcdyczne, ktore byiy zgodne z aktuainym stanem wiedzy medycznej, A A  powod reguiarnie korzysta zc, siuzby zdrowia w warunlcach wiqziemiych, funkcjonariusze pozwanego  wychowawcy, straznicy, oddziaiowi, dyrekcja Aresztu Sledczego clbaia 0 to, by powod miai zapewniony d0StQp do usiug medycznych, by by} na wizyty doprowadzany, by miai zapewniony dostqgp do bozpiatnych iekow oraz koniccznych badafi. Trudno wicgo dopatrzyé sio bezprawnoéci d_zia%ania pozwanej jcdnostki penitfencjarriej. Wprawdzie nie moina zaprzeczyé. 2'16 stan zdrowia powoda jest 213".’ ale pobyt W Areszcie Siedczym w I nie ma na to Zadnego wpiywu. Sluzba zclrowia w Areszcie Sledczym funkcjonowaia W sposob wiaéciwy, a sam fakt koniecznoéoi czekania na Wizyty lekarskie nie mote przosqdzaé o wadliwej opioce zdrowotnej, gdyz faktem notoiyjnie znanym jest, i2 w warunkach wolnoéciowych tez w wiokszoéci --- STRONA 21 --- 20 przypadkow istnieje koniecznosé umowienia sie i oczekiwania na Wizyty lekarskie. Takze zarzut wadiiwej wentyiacji pomieszczefi nie potwierdzii sie, gdyz jak wynika z przeglqdow kominiarskicli, went)/lacja w celach dziata prawidlowo. Osadzeni mogq wietrzyé pomieszczenie, nie ma natomiast wymogow, by pomieszczenia ‘oyiy klimatyzowane. Z kolei przesiony okienne, blendy zostaiy zamontowane na wniosek sedziego penitencjarnego. Przestony okienne posiadajq wszelkie atesty, a ich zamontowanie jest zgodne z zasadami sztuki budowlanej i przepisami prawa. W 2008 roku na wniosek Rzecznika Praw Obywateiskich zastosowane rnateriaiy oraz zasadnosé zastosowania blend byiy przedmiotem kontroli nadzoru budowlanego, natomiast w 2009 powoiany na wniosek Sqdu Okregowego w 1 _  biegiy stwierdzii, is brak jest uchybiefi W zakresie stosowania tych przesion, jak rowniez wentylacji. Rowniez oéwietlenie w celach stosowane jest wediug zatwierdzonego proj ektu. Kapik sanitarny zabudowany jest zgodnie z przepisami prawa. Od paidziernika 2007 roku miejsczt te sq trwaie wydziclone piytami do wysokosci 210 cm, a wysokosé drzwiczek jest do 150 cm, czyli wizjera, co podyktowane jest wzgledami bezpieczefistwa. Wyzsze drzwiczki zasianiaiyby bowiem wizjer W czasie ich otwierania, co uniemozliwiaioby kontrole celi przez funkcjonariuszy. $ciany kqcika nie dochodzq do sufitu z uwagi na warunki techniczne aresztu + jest jeden pion Wenty1a._cyjny i zabudowanie uniemozliwiioby wentylacje calej celi. A Jak wynika z powyzszych rozwazafi, brak jest podstaw do przyj ecia, by pozwany naruszyi swoim dziaianiem przepisy Rozporzztdzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 17 paidziernika 2003 r. w sprawie warunkow bytowych osob osadzonych w zakiadach karnych i aresztach sledczych (Dz.U. Nr 186 poz. I820).  ' Ostatnimi kwestami podnoszonym przez W W: byio brak zajeé kulturalno  oswiatowych i biblioteki W Areszcie $ledczym. Sam powod jednakie przyznal, Ze bibliotek istnieje, czytai ksiagki w AQ, byi co najwyzej niezadowolony z zaproponowanej, dostepnej oferty. Ponadto, zauwazyé nalezy, Ze powod nie zakwestionowal faktu, Ze nie brat udziaiu w organizowanyoh zajeciach kulturalno ~ oswiatowych, ani konkursach organizowanych przez radiowezei i samych osadzonych. W zw'ia;ku z_ tym, za bezpodstawne i1aleZy='“ttznaé zarzuty powoda o braku zajeé kulturalno ~ oswiatowych.  I‘ ;_ Przeprowadzone postepowanie dowodowe nie wfrkazalo bezpfawnosei dzialaji pozwanego, jego zawinienia, ani tez sam powod nie zdoiai w}{kazaé, naezym miaiaby polegaé doznana przez niego krzywda. Nalezy zauwazyé, Ze wskazanie, jakie dobro osobiste zostaio naruszone i ustalenie postaci krzywdy jest kluczowe dla rozwazania roszczebiab zadoséuczynienie (pot. W}’I'0i< Setdu Najwyiszego z dnia I2 iipca 2002 roku, sygn. akt V CI{N 1095/00). Krzywda moze bowiem polegaé na ujemnych dolegliwoéciach zwiqzanych Z uszczerbkarni na zdrowiu, ale moze talaze przyjmowaé postaé uszczerbkow Tia innych dobrach osobistych, np. czci, godnosci, zdrowia. Sprecyzowanie postaci krzywdy jest jednak warunkiem sine qua non I‘OZp&1l1'}/W&I1i& ewentualnego roszczenia o zadoséuczynienie. V ' Reasumujetc, stwierdzié nalezy, i2 ustalone przez Satd fakty nie dajq podstawy do przypisania pozwanemu naruszenia dobr osobistych powoda. Nawet jezeli hipotetycznie przyjacé, ii doszio do naruszenia dobr osobistych, to pozwany skutecznie uwolnii sie od odpowiedzialnosci, 'v\’§/i<EIZUj23LC brak bezprawnoéci swojego zachowania. Bezprawnoéé dziatania zostaia juchylona obowiatzujatcymi p1'zopisamiVprawa przytoczonynli we WCZ(‘2§l1i€_iSZyCi1 rozwazaniach, a wiec Wskazanymi przepisanli rangi ustawowej, rangi wykonawczej i porzqdkowej o charakterze wewnetrznym, ktorych W Zadnym przypadku pozwany nie naruszyl. ~ Skoro bylo brak podstaw do przypisania pozwanemu bezprawnoéci dziaiania i naruszania dobr osobistych powoda, nie bylo teZ tym samyin przesianek by przyznaé powoclowi zadoééuczynienia za \/vyrzatdzonat krzywde na podstawie art. 448 k.c'. Ubocznie jedynie mozna podniesé, 2e wysokosc’: kwot Zatdanych przez powoda byla razapo wygorowana i niczym nieuzasadniona. . 1\/Iajacc na uwadze povvyzsze, Sqd powodztwo oddalil w caioéci jako bezzasadne. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztow procesu zapadlo w oparciu o art. 102 k.p.c.  --- STRONA 22 --- a  21 Powod w catosci przegrai sprawe, co W normalnym toku rzeczy oznaczaloby, ze powinien on poniesé wszelkie zwiqzane' 2 tym koszty, ktore pojawiiy sie po stronie jego przeciwnikow procesowych. Ustawodawca przyznajejednak Sqdowi pewnq swobode W zasqdzaniu kosztow procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialnosci za wynik sporu (art. 98 k.p.c.) sprzeciwiajzt sie wzgledy slusznosci, co wlaénie wyraza sie stwierdzeniem, Ze w przypadkach szczegolnie uzasadnionych Said mote nie obcia_Zaé strony kosztarni procesu W calosci lub W czesci, do czego uprawnia go tresé art. 102 k.p.c. Zdaniem Szidu, w niniejszej sprawie zaistniaty te warunki. Sqd miai przede wszystkim na uwadze charakter sprawy oraz trudnq sytuacje Zyciowqi maj qtkowq powocla (uprzednie osadzenie w 'A§, brak dochodow), w zwiqzku z czym doszedi do przekonzmia, Ze po jego stronie zaehoclzq okolicznosci pozwaiajape na jwyjqtkowe odstqpienie od ogolnych regui rzqdzecych problematyket kosztow procesu. Przeciwne zaé rozstrzygniecie stanowiloby dla niego nadmiernet dolegliwosé. s Z uwagi na to, Ze W’ W’ ' by} reprezentowany przez peinomocnika z urzedu, a koszty z tym zwiqzane nie zostaly przez powoda uiszczone, Sqd nakazai wypiacié ze Skarbu Pafistwa  Sqdu Okregowego W Lodzi na rzecz adwokat M. K P kwote 4.392 zi tytuiem éwiadczonej 2. urzedu pomocy prawnej (iqcznie z podatkiem VAT). Rozstrzygniecie W przedmiocie wysokosci kosztow zastepstwa adwokackiego zapadio w oparciu o § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 3, § 19 pkt 1 i § 20 rozporzagizenia Ministra Sprawiedliwosei z dnia 28 wrzesnia 2002 roku w sprawie opiat za czynnosci adwokaokie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1348, ze zm.). ' \“1 ii 5 »*;' <1)"W: H0 ‘ii ' I 6 ' _ fi;f~lé,g,|*§;§|nate i.l'J‘i@‘;rCi‘u'V padptsy L "Q, \Z*&‘gZ§0dt‘10$¢ _ ,/ g St.§Sekratarz qdow ' it, r 31 lrr'.3; F _ K '{§§'~"\.'J.i£i"".=:J’//_g_ if \ 2 _' i‘;%',:_‘:: I is "5" "'~..“___ __,'_ eff‘ 1" .'= ' ‘E it f ‘,3 1% it 1» "~'_.v_.,,;_,....1‘ 1"‘