Wyrok akt l

--- STRONA 1 --- Sygn. akt l_C. 84/12 ` *iii ” . " "=› -='. ."" 'Ł .~Ê .‹'= I:F -: I :" _"' 'J-'“"'¦` ,Ê -_ _¬r,„_ '__ __ ;_ :_---"': _ _'__ -.=¬„-f __? ._ __ Ü- _ _ .*'.. .- _ - -s «~ Ę; :-“_ _ _ _ : -. .__ř , ' '~ '_ -= .:= '¬› ai - ;_ 3, f _`¬__:r'\/¦" -"I'ł_''- _ eŹ=§r="'“ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia, 18 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział I Cywilny w składzie następuj ącyrn: Przewodniczący: SSO Izabela Korpik Protokolant: starszy protokolant sądowy Adam Guszczak po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa: Z.D przeciwko: P.G o ochronę dóbr osobistych 1 2. 3. 4. nakazuje pozwanemu P. G. zamieszczenie na łamach serwisu internetowego ukazuj ącego się pod adresem (___) na czas nie krótszy niz 7 dni oraz opublikowanie w tygodniku (__.) na jego pierwszej lub trzeciej stronie, zredagowanego czcionką o rozmiarze co naj mniej 18 standardowych jednostek wielkości czcionki, w ramce o rozmiarach co naj mniej 15 cm długości i 15 cm szerokości, na własny koszt, w terminie 14 dni od uprawomocnienie się wyroku, oświadczenia o następującej treści: ,,Ja, senator Rzeczypospolitej Polskiej P. G., przepraszam posła Rzeczypospolitej Polskiej Z. D. za rozpowszechnianie przez mnie nieprawdziwych, zniesławiaj ących wypowiedzi, wskazuj ących na okłamywanie instytucji państwowych oraz podawanie nieprawdziwych informacji przez posła Rzeczypospolitej Polskiej Z. D. Moje wypowiedzi naruszały zasłużone, dobre imię Pana Posła Z. D. oraz jego godność osobista, nad czym głęboko ubolewam_ Senator Rzeczypospolitej Polskiej P. G_”; oddala powództwo w pozostałym zakresie, kosztami procesu obciąża strony stosunkowo i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 zł , koszty zastępstwa procesowego/ znoszą się wzajemnie ' -1 _ SSO Izabela Korpik 1 --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 84/ 12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 19 grudnia 2011 roku powód Z. D. wniósł o zobowiązanie pozwanego P. G. do: ' 1. złożenia na jego koszt, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie, podczas audycji telewizyjnej (_ _ .), emitowanej przez stację (_ _ .) o godzinie 18.00 oświadczenia o następującej treści: ,,_Ta, senator Rzeczypospolitej Polskiej P. G., przepraszam posła Rzeczypospolitej Polskiej Z. D. za rozpowszechnienie przeze mnie nieprawdziwych, zniesławiaj ących Wypowiedzi, wskazuj ących na okłarnywanie instytucji państwowych oraz podawanie nieprawdziwych infonnacji przez posła Rzeczypospolitej Polskiej Z. D. Moje wypowiedzi naruszyły' zasłużone, dobre imię posła Rzeczypospolitej Polskiej Z. D. oraz jego godność osobistą, nad czym głęboko ubolewam. Senator Rzeczypospolitej Polskiej P. GF”, _ 2. złożenia na jego koszt w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie, oświadczenia o którym mowa powyżej, zredagowanego czcionką o rozmiarze co najmniej 15 cm długości i 15 cm szerokości: -« w (_ _ _) dodatku (_` _ _), na jego pierwszej lub trzeciej stronie, - w tygodniku (___), na jego pierwszej lub trzeciej stronie, - na łamach serwisu internetowego, prowadzonego pod adresem internetowym 1... 1, na jego stronie głównej, oraz nieprzerwane utrzymywanie tego oświadczenia na ww. stronie internetowej przez okres 7 dni od dnia jego opublikowania, - na łamach serwisu internetowego, prowadzonego pod adresem internetowym ĹĘ), na jego stronie głównej, oraz nieprzerwane utrzymywanie tego oświadczenia na ww. stronie internetowej przez okres 7 dni od dniajego opublikowania, 3. zasądzenie od pozwanego na rzecz Domu Dziecka (___), prowadzonego przez Zgromadzenie (___), kwoty 10.000 zł, 4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniająe swoje żądanie powód wskazał, że w dniu 23 września 2010 roku, w trakcie posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o wystąpienie przez tę _Komisję o skontrolowanie ferrn zwierząt futerkowych. Wniosek powoda został przyjęty. W wyniku przeprowadzonej- kontroli Najwyższa 'Izba Kontroli wskazała na rażące nieprawidłowości w działaniach tychże fenn, w szczególności zaznaczyła, że 87% skontrolowanych fenn nie lu 1 --- STRONA 3 --- Sygn_ aktl C 84/12 przestrzegało wymagań ochrony środowiska, w 48% działalność hodowlana prowadzona była w obiektach nielegalnie wybudowanych lub użytkowanych, a 35% niezgodnie' z przepisami weterynaryjnymi _ . 'W dniu 30 pażdziernika 2011 roku w artykule prasowym pod tytułem (___), opublikowanym na stronie internetowej serwisu internetowego'(...), pod adresem: (___), zacytowane zostały wypowiedzi pozwanego, które w ocenie powoda, naruszały jego dobra osobiste. We wspomnianym artykule zostały zawarte między innymi kategoryczne, nieprawdziwe wypowiedzi pozwanego, stwierdzające, że ,,Kontrole są wynikiem oszukania członków Komisji Rolnictwa przez posła Z. D.. Mam na to dokumenty, nie boję się sprawy w sądzie, mogę to wszystko udowodnić. (__.) To przypomina sprawę afery gruntowej, żerowanie na ludzkich słabościach, aby zwabić człowieka w pułapkę "_ Ponadto, podczas spotkania o charakterze publicznym (konferencji prasowej), które odbyło się w G. w dniu 3 listopada 2011 roku, pozwany miał ponownie odnieść się do działań powoda wskazując: ,,Oczywiście, można postulować o przeprowadzenie kontroli w różnych gałęziach życia gospodarczego, czy w środowisku tych, którzy funkcjonują w branży rohuczej. Ale jeżeli powołuje się na instytucję, instytucję państwa, i podaje się fakty nieprawdziwe, czyli okłarnuje się członków komisji, którzy podejmują na postawie tej wiedzy taką decyzję - uważam, w mojej ocenie -powinno to być rozpatrzone przez Komisję Etyki w parlamencie, ale czy tak będzie to już nie jest mojądecyzj a, ale uznałem, że opinia publiczna powinna dowiedzieć się, że okłamano członków Komisji Rolnictwa po to, żeby doprowadzić do kontroli określonej gałęzi, która funkcjonuje w branży rolniczej. Otóż Pan poseł D. (__.) powołał się na podstawie pewnych faktów, które-w ogóle nie \ miały miejsca i potwierdzenia w rzeczywistości, co przedstawiłem na dzisiejszej konferencji, pokazując stosowne dokumenty". Przedmiotowa wypowiedź została wyemitowana przez stację (_ _ .) i zamieszczona w materiale pod nazwą: (_ _ .)_ W zwiazku z przedstawionymi powyżej wypowiedziami, powód pismem z dnia 5 grudnia 2011 roku wezwał pozwanego do usunięcia skutków dokonanego naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwany nie usunał skutków naruszenia dóbr osobistych powoda. W ocenie powoda, w wyniku przedstawionych wyżej wypowiedzi pozwanego, doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci czci zewnętrznej, tj. zasłużonego dobrego imienia powoda i nieposzlakowanej opinii, jaką cieszył się on w społeczeństwie jako poseł oraz jego godności osobistej (czci wewnętrznej). Ponadto, jednoznaczne oraz negatywne stwierdzenia pozwanego wywołały u powoda przykre przeżycie, wyrządzaj ąc mu krzywdę. 2 --- STRONA 4 --- syga. ani C 84/12 Po sprecyzowaniu swoj ego stanowiska w sprawie pozwany wniósł o_ oddalenie powództwa powoda oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, na które składają się wynagrodzenie w kwocie 4.817 zł oraz zwrot innego rodzaju wydatków poniesionych w sprawie według spisu kosztów, który zostanie dołączony do akt sprawy. Pozwany przyznał, że wypowiedział słowa przywołane przez powoda w pozwie. Zdaniem pozwanego powód pomija jednakże fakt przedstawienia przez pozwanego dokumentów, które pozwalają na uznanie wypowiedzi powoda zawartych w trakcie posiedzenia Komisji Rolnictwa za nieprawdziwe. Pozwany powołując się na posiadaną dokumentację podkreślił, że twierdzenia powoda były w tym zakresie zupełnie gołosłowne, ponieważ powód nie dysponował żadnym materiałem dowodowym, który pozwalałby na tego rodzaju stanowcze wypowiedzi. Tym samym powód mówił wówczas nieprawdę. Pozwany zwrócił przy tym uwagę, że wypowiedzi powoda miały charakter kategoryczny, nie ma w nich mowy o supozycj ach, czy uzasadnionych przypuszczeniach_ W konsekwencji, w ocenie pozwanego, z treści wypowiedzi powoda wynika, że wszystkie firmy przystępujące na przestrzeni ostatnich kilku lat od daty jego wypowiedzi, do działalności w zakresie hodowli zwierząt futerkowych łamią prawo praktycznie na każdym etapie swojej działalności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest posłem Rzeczpospolitej Polskiej z ramienia partii (__.) z województwa (_ _ .)_ Pozwany jest senatorern Rzeczpospolitej Polskiej z ramienia (___). Dowód: okoliczność bezsporna, a nadto zeznania powoda k. 242 akt. W dniu 23 września 2010 roku w W. odbyło się posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr 221, której porządek dzienny obejmował między innymi informację o hodowli zwierząt futerkowych w Polsce, warunkach prawnych, organizacyjnych i finansowych. W trakcie posiedzenia Komisji głos zabrał powód. Podczas swojego Wystąpienia powód wskazał w szczególności, że w (__.) tworzenie nowych ferm zawsze wiąże się z potężnymi konfliktami społecznymi i rolnicy, którzy mieliby być beneficj entarni nowo powstałych ferrn, wszędzie protestują. Powód podkreślił również, że od kilku lat obserwuje, 1. . 3 --- STRONA 5 --- sygn. mi c 84/12 , jak firrny i osoby fizyczne, które przystępują do hodowli zwierząt futerkowych, łamią prawo właściwie na każdym etapie swojej działalności. Łamane jest prawo budowlane, prawo o zagospodarowaniu przestrzennym. W powiecie (___) doszło do sytuacji, że raporty o oddziaływaniu na środowisko projektowanej fenny pisali pracownicy wydziału ochrony środowiska i oni też te pisane przez siebie raporty oceniali. Zaznaczył, że po jego interwencji właściwie cały wydział ochrony środowiska został w starostwie powiatowym zwolniony w trybie dyscyplinarnym_ Budowa pawilonów, w których hoduje się norki, odbywała się bezprawnie, bez pozwolenia na budowę, i stawiano je z naruszeniem wszelkich przepisów prawa. Nakazy rozbiórki, które wydawał powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, były notorycznie łamane i ignorowane. W dalszej kolejności powód wskazał również, że Powiatowy Inspektor Weterynarii nie ma wstępu na teren tych ferm. Nikt tak naprawdę nie wie, ile matek znajduje się w danej fermie i w związku z tym, ile zwierząt tam się chowa, a ma to oczywiście ogromne znaczenie dla ochrony środowiska, z uwagi na ustawę o nawozach i nawożeniu_ Powód zaznaczył również, że właściciele ferm zatrudniają robotników na czarno. Powód podkreślił także, że inspekcja weterynaryjna powinna się zająć tym problemem i' zbadać dokładnie produkcję zwierząt futerkowych. Powód wyraził przy tym opinię, że instytucje państwowe muszą podjąć zdecydowane działania i zająć się tym problemem. Funkcjonowanie ferm zwierząt futerkowych powinno odbywać się zgodnie z prawem. W konsekwencji powód wystąpił o zwrócenie się przez Komisję do Najwyższej Izby Kontroli -w celu zbadania funkcjonowania ferm zwierząt futerkowych. - 'x Wniosek powoda został poddany pod dyskusję członków Komisji. Dowód: Biuletyn (_ _ .) --k. 31-32 akt. Wniosek swój powód ponowił w trakcie posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr 228, które odbyło się w dniu 20 pażdziernika 2010 roku zwracając się o przyjęcie przez Komisję wniosku o następującej treści: „Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 26 września 2010 r. zapoznała się z informacją ministra rolnictwa i rozwoju wsi o hodowli zwierząt futerkowych w Polsce - warunki prawne, organizacyjne i finansowe. Komisja zwraca się o przeprowadzenie kontroli sprawowania nadzoru przez odpowiednie organy państwa nad tworzeniem i funkcjonowaniem ferm zwierząt futerkowych w zakresie przestrzegania przepisów prawa budowlanego, sanitarno-weterynaryjnego i. ochrony środowiska. Komisja zwraca się do NIK z wnioskiem, aby kontrolą objąć województwo (_ _ .)”. _„_- P 4 --- STRONA 6 --- Sygn_ akt I C 84/12 Wniosek powoda został uchwalony przez Komisję jedenastoma głosami „za”, przy 2 głosach „przeciw” i jednym głosie wstrzymującym się. . Dowód: biuletyn (___). k. 42, 45. Na zlecenie Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Delegatura Najwyższej Izby Kontroli w P. w pierwszej połowie 2011 roku przeprowadziła kontrolę sprawowania nadzoru przez inspekcje państwowe nad funkcjonowaniem ferm zwierząt futerkowych wi woj ewćdztwie (_ _ .) w sześciu powiatowych inspektorach weterynaryjnych z terenu województwa (__.) oraz w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w P., a także zleciła organom nadzoru weterynaryjnego i budowlanego oraz inspekcji ochrony środowiska przeprowadzenie kontroli w 23 ferniach zwierząt futerkowych. Celem kontroli była przede wszystkim ocena sprawowania nadzoru weterynaryj nego, wykonania zadań inspekcji ochrony środowiska, a także skuteczności nadzoru państwowego nad funkcjonowaniem fenn zwierząt futerkowych, poprzez sprawdzenie przestrzegania przez podmioty prowadzące te fermy przepisów weterynaryjnych, budowlanych i ochrony środowiska. Badaniami kontrolnymi objęto lata 2009-2010. - W podsumowaniu z wyników kontroli Najwyższa -Izba Kontroli negatywnie oceniła sprawowanie nadzoru państwowego nad funkcjonowaniem ferm zwierząt futerkowych w województwie (__.) w objętym kontrolą okresie, głównie z uwagi na jego nieskuteczr1ość_ Z raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że Inspekcje Weterynaryjne nie w pełni wywiązywały się z obowiązków określonych przez Głównego Lekarza Weterynarii w zakresie nadzoru nad fermami zwierząt futerkowych. Część z tych obowiązków wykonano nierzetelnie. Sprawowany nadzór był nieskuteczny, gdyż nie wyeliminował nieprawidłowości w funkcjonowaniu ferm. Stwierdzone nieprawidłowości w szczególności polegały na braku: prowadzenia dokumentacji leczenia zwierząt, umów na odbiór padłych zwierząt, procedur postępowania ze zwierzętami padłymi w trakcie hodowli oraz z odchodami zwierząt powstałymi na formach, mat dezynfekcyj nych w liczbie zapewniającej zabezpieczenie wej ść i wjazdćw do gospodarstw, a także zabezpieczenia dostępu do obiektów postronnym zwierzętom, dokumentacji dotyczącej ilości i daty użycia do.karmienia zwierząt ubocznych _ _` produktów pochodzenia zwierzęcego, prowadzenia badań mikrobiologicznych karmy, udokumentowania przeprowadzenia deratyzacji_ _ Wykonanie zadań w zakresie kontroli ferm zwierząt futerkowych przez Inspekcje Ochrony Środowiska nie zapewniło respektowania przez te podmioty wymagań ochrony 5 --- STRONA 7 --- Sygn. aktl C 84/12 środowiska. Stwierdzono nieprawidłowości polegały na nielegalnym wytwarzaniu i odzysku odpadów (odchodów zwierząt) oraz- prowadzeniu hodowli w obiektach. samowolnie wybudowanych lub eksploatowanych z istotnym naruszeniem pozwoleń na budowę. L W konkluzji Najwyższa Izba Kontroli wskazał, że kontrole ferm zwierząt futerkowych, przeprowadzone przez właściwe inspekcje, na zlecenie NIK, wykazały że w 87% tych ferm nie przestrzegano wymagań ochrony środowiska, w 48% działalność hodowlana prowadzona była w obiektach nielegalnie wybudowanych lub użytkowanych, a w 35% niezgodnie z przepisami weterynaryjnymi_ _ W dalszej kolejności Najwyższa Izba Kontroli w przedstawionej -informacji stwierdziła między innymi, że objęte kontrolą Inspekcje Weterynaryjne zachowały wymaganą minimalną częstotliwość kontroli ferm zwierząt pod względem ich dobrostanu, obejmując tymi kontrolami 1/3 ferm zwierząt natomiast tylko jedna Inspekcja Weterynaryjna, spośród sześciu skontrolowanych zapewniła wymaganą (co najmniej raz w roku) minimalną częstotliwość kontroli ferm zwierząt futerkowych w zakresie zagospodarowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. W dwóch trzecich kontrolowanych Inspekcj ach Weterynaryj nych, zakres przeprowadzonych kontroli sposób ich udokumentowania nie w pełni odpowiadał wymogom określonym przez Głównego Lekarza Weterynarii. Stwierdzono między innymi zawężony zakres kontroli oraz nieprawidłowe dokumentowanie ich ustaleń, w tym stwierdzonych nieprawidłowości. Wszystkie kontrolowane Inspekcje Weterynaryjne, wykazywały w sprawozdaniach i raportach nierzetelne dane o liczbie przeprowadzonych kontroli i liczbie stwierdzonych nieprawidłowości, a w jednej Inspekcji Weterynaryjnej wyniki. kontroli uzasadniały podejrzeniepopełnienia przestępstwa, polegającego na poświadczeniu nieprawdy w 26 spośród 33 protokołów kontroli sporządzonych przez tą inspekcję. Ustalenia tej kontroli ujawniły _także występowanie warunków sprzyjających tworzeniu się mechanizmów korupcjogennych_ ' Najwyższa Izba Kontroli wskazała nadto, że Inspekcja Ochrony Środowiska w P. skontrolowała w latach 2009-2010 tylko sześć ferm zwierząt futerkowych, spośród 129 funkcjonujących w województwie (___). We wszystkich skontrolowanych fermach stwierdzone zostały nieprawidłowości związane z gospodarką odpadarni oraz prowadzenie hodowli w obiektach. wybudowanych nielegalnie lub z bardzo istotnym naruszeniem warunków pozwoleń na budowę. .Tylko jedna fenna zwierząt futerkowych, spośród 23 skontrolowanych na zlecenie Najwyższej Izby Kontroli, .spełniała jednocześnie wymagania weterynaryjne, budowlane i ' lu 6 --- STRONA 8 --- Sygn. aktł C 84/ 12 ochrony środowiska. Przepisów ochrony środowiska nie przestrzegano w 21 fermach zwierząt futerkowych, przy czym w 20 z nich (87'% skontrolowanych) prowadzony był nielegalny odzysk odpadów. W ll fermach zwierząt futerkowych (48'% skontrolowanych) działalność hodowlana prowadzona była w obiektach nielegalnie wybudowanych lub nieprawidłowo użytkowanych. W ośmiu fermach (3 5% skontrolowanych) przeprowadzone kontrole wykazały nieprawidłowości i uchybienia w stosunku do obowiązujących przepisów dotyczących warunków weterynaryjnych. „ " Dowód: Informacja o wynikach kontroli sprawowania nadzoru przez inspekcje państwowe nad funkcjonowaniem zwierząt futerkowych w- województwie (_ _ .) sporządzona przez Najwyższą Izbę Kontroli - k. 50 - 81 akt. ł W dniu 30 pażdziernika 2011 roku w artykule pod tytułem (___), opublikowanym na stronie internetowej serwisu internetowego (___), pod adresem: (___), zacytowane zostały wypowiedzi pozwanego, w których stwierdził, że: „Kontrole są wynikiem oszukania członków Komisji Rolnictwa przez posła Z. D. Mam na to dokumenty, nie boję się sprawy w sądzie, mogę to wszystko udowodnić. (__.) To przypomina sprawę afery "gruntowej, żerowanie na ludzkich słabościach, aby zwabić człowieka w pułapkę”. Dowód: wydruk artykułu (___) z dnia 30.10.2011 r. zamieszczonego na stronie internetowej: (__.) - k. 82 -85 akt. _ " W dniu 3 listopada 2011 roku odbyła się konferencja prasowa zorganizowana przez pozwanego, w trakcie której pozwany wyrażał swoją opinię w zakresie wystąpienia powoda w trakcie posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 23 września 2010 r. ` W trakcie konferencji prasowej, podczas wystąpienia telewizyjnego wyemitowanego przez stację (_ _ _) w materiale pod nazwą: (_ _ .) z dnia 3 listopada 2011 roku, pozwany odniósł się do działań powoda stwierdzaj ąc: ,,Oczywiście, można postulować o przeprowadzenie kontroli w różnych gałęziach życia gospodarczego, czy w środowisku tych, którzy funkcjonują w branży rolniczej. Ale jeżeli powołuje się na instytucję, instytucję państwa, i podaje się fakty nieprawdziwe, czyli okłamuje się członków komisji, którzy podejmują na postawie tej wiedzy taką decyzję - uważam, w mojej lu 7 --- STRONA 9 --- sygn_zi<t1c 84712 ocenie -powinno to być rozpatrzone przez Komisję Etyki w parlamencie, ale czy tak będzie to już nie jest moją decyzja, ale uznałem, że opinia publiczna powinna dowiedzieć się, że okłamano członków Komisji Rolnictwa po to, żeby doprowadzić do' kontroli określonej gałęzi, która funkcjonuje w branży rolniczej. Otóż Pan poseł D. (__.) powołał się na podstawie pewnych faktów, które w ogóle nie miały miejsca i' potwierdzenia w rzeczywistości, co przedstawiłem na dzisiejszej konferencji, pokazując stosowne dok1..u'nenty". _ Dowód: stenogram z konferencji prasowej z dnia 3.11.2011 r. - k. 213, nagranie z przebiegu konferencji na płycie CD -k. 87, płyta CD zawierająca materiał telewizyjny pod nazwą (_ _ .) wyemitowany przez stację (_ _ .) - k. 87 akt. Pozwany podnosił również, że powód „okłamał” członków Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi także w artykule pod tytułem (_ _ .) opublikowanym na stronie internetowej (__.) w dniu 4 listopada 201 1 roku. W artykule z dnia 17 listopada 2011 roku pod tytułem (_ _ .) opublikowanym na stronie (_ _ .) pozwany wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko, że: ,,p0Seł D. wprowadził w błąd członków Komisji Rolnictwa” Dowód: wydruk artykułu z dnia 4 listopada 2011 roku pod tytułem (__.) dostępny na stronie intemetowej o adresie: (_. _) - k. 87 akt; wydruk artykułu z dnia 17 listopada 2011 roku pod tytułem (_ _ .) dostępny na stronie intemetowej o adresie: (_ _ .) - k. 91 akt. 'x W odpowiedzi na skierowane przez pozwanego zapytania - instytucje państwowe i samorządowe udzielíły odpowiedzi, w których ustosunkowały się do wypowiedzi powoda z dnia 23 września 2010 roku z posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W szczególności Starosta (__.) D. P. w piśmie z dnia 3 czerwca 2011 roku wskazał, że w czerwcu 2008 roku zostały zakończone stosunki pracy z czteroma osobami z Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa z czego trzy na mocy porozumienia stron, a jedna w trybie art. 52 k_p.c. za wykonywanie zajęć tożsamych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego _w G. -- L. D. w piśmie z dnia 2 czerwca _" 2011 roku wskazał, że nie stwierdzono przypadków łamania prawa o zagospodarowaniu przestrzennym przez rolników zajmujących się hodowlą norek, nie było przypadków wydania decyzji przez PINB na rozbiórkę obiektów budowlanych fenn norek. Natomiast podczas kontroli budowy fermy stwierdzono dwa przypadki nieprawidłowości, które w trakcie K. 8 --- STRONA 10 --- Sygn. aktl C 84/12 prowadzonego postępowania przed PINB zostały doprowadzono do stanu zgodnego z prawem. Dodatkowo w piśmie z dnia 1 lutego 2012 roku wskazano, że w trakcie kontroli ferm norek znajdujących się na terenie powiatu gnieźnieńskiego nie stwierdzono przypadków łamania prawa w zagospodarowaniu przestrzennym oraz budowy bez pozwolenia na budowę. PINB nie wydawał decyzji na rozbiórkę obiektów budowlanych znajdujących się na terenach tych ferm. Kontrole stwierdzały nieprawidłowości dotyczące utrzymania obiektów budowlanych znajduj ących się na terenie ferm norek takich jak .- częściowy brak okresowych kontroli sprawdzenia stanu technicznego obiektów budowlanych rocznych i pięcioletnich; częściowy brak książeczek obiektów budowlanych, zdarzały się przypadku nieaktualnych protokołów z okresowych kontroli stanu technicznego obiektów budowlanych. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. w piśmie z dnia 9 _czerwca 2011 roku wskazał, że w 2009 roku wpłynęło 446 wniosków o interwencję, z czego 1 dotyczył ferm zwierząt futerkowych (norek). Podczas wyjaśnień ustalono, że ferma objęta wnioskiem interwencyjnym została zlikwidowana_ ` W 2010 roku również wpłynął jeden wniosek o podjęcie czynności w fermie norek, który dotyczył emisji szkodliwych gazów do środowiska i nieprawidłowej gospodarki odpadami. W wyniku kontroli fermy objętej wnioskiem ustalono, że właściciel fermy nie uregulował stanu formalnoprawnego w zakresie postępowania z wytwarzanymi odpadami. W związku z powyższym wszczęto postępowanie o ukaranie wskazanego podmiotu. We piśmie podkreślono również, że obecnie Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. realizuje na zlecenie Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w P. kontrolę przestrzegania przepisów ochrony środowiska przez 24 podmioty prowadzące fermę zwierząt futerkowych. W piśmie z dnia 2 czerwca 2011 roku Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. wskazał, że nie było nigdy odmowy wpuszczenia Inspekcji Weterynaryjnej na fermę norek. Powiatowy Lekarz Weterynarii podczas- przeprowadzanych kontroli zapisuje w protokole ilość matek znajdujących się na fermie. Odnotowywana jest także pojemność fermy. W odpowiedzi na zapytanie pozwanego burmistrz Miasta i Gminy C. - D. G. wskazała, że od 2007 roku do chwili obecnej nie znane są jej protesty społeczne związane z funkcjonowaniem ferm norek w gminie C. Takich protestów nie odnotowano również w latach 2002-2006. _ . 9 --- STRONA 11 --- Sygn. akt I C 84/ 12 Dowód: pismo starosty z 3.06.2011 r. - k. 143, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. - L. D. z dnia 2 czerwca 2011 roku - k. 145 oraz dnia 1 lutego 2012 r. k. 146, pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. w piśmie z 9.06.2011 roku - k. 148-149, pismo Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. z 2.06.2011 r. - k. 152, pismo bunnistrza Miastai Gminy C. z 30.05.2011 r. - k. 154, pismo J. K. z 1.06.2011 r. -k. 156. Na terenie Gminy C. jest od 4 do 5 ferm norek. W okresie od grudnia 2006 roku do chwili obecnej w związku z tworzeniem ferm pojawiały się jednostkowe protesty mieszkańców gminy, głównie osób, które zamieszkały w sąsiedztwie maj ących powstawać ferm zwierząt futerkowych. W miejscowości P. odbywały się spotkania z mieszkańcami, którzy mieli wątpliwości co do lokalizacji fermy norek. W tej miejscowości powstało takze stowarzyszenie ekologiczne, którego celem było ograniczenie powstawania nowych ferm zwierząt futerkowych. W 2012 roku miały również miejsce wystąpienia ludzi w miejscowości R. sprzeciwiaj ących się powstaniu nowej fermy norek. Dowód: zeznania świadka D. G. - k. 241, zeznania świadka J. K. - k. 241-242. Powód nie pozostaje w osobistym konflikcie z pozwanym. Działanie pozwanego było dla powoda zaskakuj ące. W przekonaniu powoda działanie pozwanego podważyło zaufanie do jego osoby, które jest niezbędne w kontaktach z obywatelami. Wypowiedz pozwanego przedstawiła powoda w złym świetle, jako osobę niewiarygodną, która kłamie i dla własnych 1. celów jest w stanie okłamać Komisję Rolnictwa. Dowód: zeznania powoda - k. 242 akt. Pismem z dnia 5 grudnia 2011 roku powód wezwał pozwanego do natychmiastowego ustmięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. Wezwanie to pozostało bezskuteczne. Dowód: pismo z dnia 5.12.2011 r. - k. 95 akt. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ocenił na podstawie powołanych wyżej dowodów w postaci dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań powoda. - 10 --- STRONA 12 --- Sygn. aktl C 84/ 12 Za całkowicie wiarygodne Sąd uznał zgromadzone w sprawie dokumenty, albowiem zadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności oraz prawdziwości zawartych w nich treści. - - Za wiarygodne, aczkolwiek jedynie w niewielkim zakresie przydatne dla potrzeb niniejszego postępowania, Sąd uznał zeznania D. G. oraz J_ K. Wskazani świadkowie zeznawali na okoliczność protestów społecznych w związku z powstawaniem ferm norek na terenie Gminy C. Świadek D. G. potwierdziła, że na terenie wskazanej wyżej gminy od początku 2007 roku nie powstawały nowe fermy norek w związku z czym oficjalnych protestów nie odnotowano. Świadek zaznaczyła jednakże, że w poprzednich latach, tj. przed objęciem przez świadka urzędu dochodziło do protestów jednostkowych osób, które miały zamieszkiwać w sąsiedztwie powstających ferm. W ostatnim czasie miały równiez miejsce protesty mieszkańców w związku z rozbudową istniejących ferm. Zeznania świadka korespondowały z zeznaniami J_ K., który w okresie 2002-2006 pełnił rolę 'burmistrza Miasta i Gminy C. Świadek potwierdził, że w 2002 roku odbyło się spotkanie z mieszkańcami miejscowości P., który mieli wątpliwości co do lokalizacji mającej powstać fermy. Wskazani świadkowie jako osoby pełniące funkcję w lokalnym samorządzie posiadały wiedzę co do nastrojów danej społeczności lokalnej w związku z powstawaniem ferm norek na obszarze Gminy. C. Za wiarygodne Sąd uznał zeznania powoda. Zeznania powoda były szczere. W szczególności treść zeznań powoda korespondowała z informacją przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli, który potwierdził zarzuty powoda postawione przed Komisją. Powód wskazał, że posiadał informację o nieprawidłowościach zachodzących przy funkcjonowaniu ferm norek od lokalnych mieszkańców, podkreślił również, że miał stały kontakt ze stowarzyszeniami ekologicznymi. Powód zaznaczył nadto, że przekazując informację Komisji Rolnictwa nie miał zamiaru Komisji oszukać, a jedynie jego celem było sprawdzenie uzyskanych informacji. W odczuciu powoda konferencja prasowa zwołana przez pozwanego miała _*na celu postawienie go w złym świetle, pokazać, że jest osobą niewiarygodną,-która kłamie, która jest w stanie okłamać komisję, żeby realizować własne cele. - 11 --- STRONA 13 --- Sygn. aktI C 84/ 12 Sąd oddalił wnioski pozwanego o przesłuchanie świadka K. Ł. na okoliczność ustalenia przebiegu konferencji prasowej pozwanego w dniu 3 listopada 2011 roku z uwagi na jego zbędność. Okoliczność zwołania przez powoda konferencji prasowej oraz jej przebiegu wynikała bowiem z treści stenograrnu z konferencji, a sam przebieg konferencji nie był kwestionowany przez stronę powodową. Oddalić również należało wniosek pozwanego o przesłuchanie świadka K. K. na okoliczność ustalenia zakresu wiedzy powoda w odniesieniu do hodowli zwierząt futerkowych, sposobów ich uzyskiwania, motywacji w zakresie zbierania tego rodzaju informacji, jak i celów, dla których miały być one wykorzystywane, z uwagi na jego nieprzydatność dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Okoliczność wiedzy powoda w zakresie hodowli zwierząt futerkowych pozostaje bowiem bez znaczenia dla samego faktu naruszenia dóbr osobistych powoda przez pozwanego oraz zakresu tego naruszenia. . Nie zasługiwał na uwzględnienie również wniosek pozwanego o przesłuchanie w charakterze świadka R. G. celem ustalenia jaki charakter miały wypowiedzi powoda na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 23 września 2010 roku, jaką spowodowały reakcję wśród obecnych posłów oraz jakie były motywy działania powoda w zakresie inicjatywy wystąpienia do Najwyższej Izby Kontroli. Przeprowadzenie wskazanego dowodu _z zeznań świadka było zbędne dla ustalenia okoliczności wskazanych we wniosku dowodowym_ Zaznaczenia bowiem wymaga, że w aktach sprawy znajduje się biuletyn z posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którego treść w sposób szczegółowy obrazuje 'x przebieg posiedzenia Komisji, składane w jego trakcie wnioski oraz wypowiedzi uczestniczących w posiedzeniu Komisji osób, wyrażające ich reakcję na wypowiedź powoda. .Nie zasługiwał na uwzględnienie również wniosek pozwanego o zwrócenie się do Marszałka Senatu o przesłanie akt postępowania związanego ze skargą powoda na pozwanego albowiem fakt złożenia skargi nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia czy pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powoda. Sąd zważył co następuje: - Powództwo powoda okazało się być uzasadnione co do zasady. Powód upatrywał naruszenia dóbr osobistych w związku z wypowiedziami pozwanego, w których wskazał on, że kontrole przeprowadzone przez Najwyższą Izbę kontroli są wynikiem oszukania członków Komisji Rolnictwa przez powoda, porównał - 1. 12 --- STRONA 14 --- Sygn. akt I C 84/12 działania powoda do sprawy afery gruntowej, zarzucaj ąc powodowi żerowanie na ludzkich słabościach, podanie infonnacji nieprawdziwych oraz okłamanie członków komisji. W ocenie powoda wypowiedzi pozwanego naruszyły jego cześć i godność osobistą, w tym w szczególności prowadziły do podważenia zaufania do jego osoby oraz utraty wiarygodności w opinii społecznej. ' Pozwany w toku postępowania nie kwestionował, że cytowane przez powoda wypowiedzi były jego autorstwa. Podnosił jedynie, że zarzucaj ąc powodowi mówienie nieprawdy odnosił się do twierdzeń powoda zawartych w jego wystąpieniu w trakcie posiedzenia Komisji Rozwoju Wsi i Rolnictwa w dniu 23 września 2010 roku, które były nieprawdziwe, gdyż w dacie ich wygłaszania powód nie przedstawił żadnych dowodów na to, że tak w istocie było. W konsekwencji, w ocenie pozwanego, jego działanie nie nosiło cech bezprawności. ' Przed ustosunkowywaniem się do merytorycznej zasadności przedstawionej przez pozwanego linii obrony, w pierwszej kolejności rozważyć należało, czy charakter i wydżwięk wypowiedzi pozwanego mogły naruszać dobra osobiste powoda. Wyliczenie dóbr osobistych osób fizycznych zawiera przepis art. 23 kc., zgodnie z którym dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajenmica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racj onalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Wyliczenie dóbr osobistych zawarte w przepisie art. 23 k.c_ ma charakter otwarty. Przepisy prawa cywilnego nie zawierają definicji tego zwrotu, pozostawiając jego wyjaśnienie orzecznictwu i literaturze. W tym zakresie przyjmuje się, że dobra osobiste są wartościami niemaj ątkowymi, związanymi z osobowością człowieka, uznanymi powszechnie w społeczeństwie (tak A. Szpunar, Ochrona dóbr osobistych, Warszawa 1979, s. 106). Dobra osobiste są ściśle związane z osoba ludzką, decydują o jej bycie, pozycji w społeczeństwie i są wyrazem odrębności psychicznej i fizycznej człowieka. Odnoszą się do uznanych przez system prawnych wartości, obejmujących fizycznąi psychiczną integralność człowieka, jego indywidualność oraz godność i pozycję w społeczeństwie (tak Z. Radwański, Prawo cywilne - część ogólna, Warszawa 2003, s. 156). __ _` Zarówno przy wyj aśnianiu .istoty dobra osobistego, jak i jego naruszenia należy posługiwać się kryterium obiektywnym, odwołującym się do przyjętych w społeczeństwie ocen. Akceptuj ąc taki ptmkt widzenia należy przyjąć, że nie dochodzi do naruszenia dobra osobistego, gdy wyrządzona drugiemu przykrość (dolegliwość) jest -- według przeciętnych 13 --- STRONA 15 --- Sygn. akt I C 84/ 12 ocen przyjmowanych w społeczeństwie - dolegliwością małej wagi. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie subiektywne. odczucie danej osoby, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w racj onalnym społecznym odbiorze. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). x W rozpoznawanej sprawie powód zarzucił pozwanemu naruszenie jego czci, w szczególności poprzez podważenie jego dobrego imienia, zaufania do jego osoby oraz, wiarygodności w opinii społecznej. Cześć człowieka wiąże się ściśle z jego godnością. Jej waga jest znaczna. Cześć człowieka jako dobro osobiste została bowiem wyraźnie wskazana w treści art. 23 k.c. Nadto jej ochronę gwarantuje art. 47 Konstytucji RP stanowiąc, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim zyciu osobistym. Przez cześć człowieka rozumie się jej dwa aspekty: tzw. część zewnętrzną w znaczeniu dobrej sławy, dobrego imienia i tzw. cześć wewnętrzną w znaczeniu godności osobistej, wyobrażenia o własnej wartości. Obie postaci naruszenia czci objęte są zakresem ochrony i to niezależnie od zawodu . lub rodzaju wykonywanego zatrudnienia. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywanego zawodu lub imiej działalności (tak. min. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 pażdziernika 1987 roku, II CR 269/87, OSNCP 1989, nr 4, poz. 66). i Niewątpliwie działanie pozwanego w niniejszej sprawie stanowić mogło naruszenie czci powoda. Pozwany w przywołanych wyżej wypowiedziach wskazał, że przeprowadzone kontrole są wynikiem „kłamstwa” oraz „oszukania” członków Komisji przez powoda. Słowo „kłamać” w znaczeniu potocznym oznacza świadomie mówić nieprawdę. W powszechnym rozumieniu słowo „oszukać - oszukiwać” oznacza natomiast świadome wprowadzenie kogoś w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, bądż też osobistej. Wydźwięk wypowiedzi pozwanego jest więc taki, że powód świadomie podał nieprawdziwe informacje, wprowadził w błąd członków Komisji, w celu osiągnięcia oznaczonej korzyści. Zaznaczenia przy tym __`_ wymaga, że pozwany w swojej wypowiedzi zawartej w artykule z dnia 30 pażdziernika 2011 roku pod tytułem (__.) porównał działanie powoda do afery gruntowej. Wyrażenie to powszechnie utożsamiane jest z korupcją oraz płatną protekcją, tj. uzyskaniem korzystnej 14 --- STRONA 16 --- syga na 1 C 84/12 decyzji lub rozstrzygnięcia w zamian za korzyść majątkową lub osobistą, bądż też pośredniczenie w załatwieniu określonej sprawy w zamian za taką korzyść. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wypowiedzi pozwanego, w których wskazał on, że powód oszukał, okłamał członków komisji oraz porównywanie zaistniałej sytuacji do jednej z większych afer korupcyjnych jakie miała miejsce w ostatnich latach w Polsce, ocenić należy jako naruszenie dobrego imienia powoda. W obiektywnym odbiorze wypowiedzi pozwanego, w szczególności wyrażone publicznie nie mogą być uznane za małej wagi, czy doniosłości_ W ocenie Sądu, waga i charakter wypowiedzi pozwanego, wygłoszonych publicznie, mogłybyz prowadzić do naruszenia dobrego imienia każdej osoby, pod adresem której byłyby kierowane. Tym bardziej uznać należy, że naruszały one dobre imię powoda, który jest posłem oraz _osobą publiczną. Dobre imię, wiarygodność i zaufanie wyborców ma decydujące znaczenie dla wykonywanej przez powoda funkcji, w której cenione są takie cechy jak uczciwość, rzetelność, troska o dobro ogółu. Oczywistym zatem pozostaje, że podważenie jednej z wymienionych cech narusza jego cześć. Przepis art. 23 k.c. pozostaje w funkcjonalnym związku z treścią przepisu art. 24 k.c. Ostatnia z wyrazonych norm zapewnia osobie, której dobro osobiste zostało naruszone lub zagrożone dwa roszczenia o charakterze niemajątkowym, a mianowicie o zaniechanie działania oraz dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Ujęta w art. 24 k.c. ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed bezprawnym zagrożeniem lub naruszeniem dobra osobistego. W przepisie tym ustanowione zostało domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które może być obalone przez sprawcę naruszenia wykazaniem szczególnych okoliczności usprawiedliwiaj ących określone działania, czy też uprawniających do ich podejmowania. Bezprawne zachowanie na gruncie tego uregulowania, to zachowanie sprzeczne z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Ocena bezprawności dokonywana jest według kryterium obiektywnego. Stwierdzenie, czy miały miejsce okoliczności wyłączaj ące bezprawność zachowania naruszaj ącego dobro osobiste dokonywane być powinno przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności konkretnego przypadku (tak min. sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 grudnia 2010 roku, ICSK 95/10, Lex nr 738086). W rozpoznanej sprawie pozwany miał prawo zająć krytyczne stanowisko w stosunku do opinii powoda wyrażonych podczas wystąpienia" przed Komisją do Spraw Rolnictwa i Wsi w dniu 23 września 2010 roku. W tym zakresie pozwany korzystał z wolności wypowiedzi zagwarantowanej przez przepisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz_U. z 1993, Nr 61, poz. 284) oraz Konstytucję RP. W art. 10 ust. 1 Konwencji 15 --- STRONA 17 --- Sygn. akt I C 84/12 stwierdzono mianowicie, że każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Gwarancję swobody wypowiedzi stanowi również przepis art. 54 ust. 1 Konstytucji RP stanowiąc, że kazdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Wolność wypowiedzi odnosi się do wszelkich informacji i poglądów także trudnych do przyjęcia dla niektórych grup społecznych. Zaznaczenia przy tym wymaga, że polityk, czy też osoba pełniąca funkcję publiczną musi wykazywać większy stopień tolerancji na krytykę niż zwykły obywatel. Wolność wypowiedzi ma bowiem właśnie na celu przede wszystkim krytykę działań publicznych, a jej istotą jest udostępnienie, społeczeństwu określonych, ważnych informacji, postaw, czy też poglądów politycznych. Nie oznacza to jednakże, że wolność wypowiedzi ma charakter nieograniczony. Zgodnie z art. 10 ust. 2 Konwencji korzystanie z wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność, może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcj om, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego, ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwo, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej. Uznać zatem należy, ze swobody wypowiedzi nie usprawiedliwia przekazywanie informacji niezgodnych z rzeczywistością, czy też bezpodstawnie krzywdzących ocen. Nieodzownym jest, by wypowiedzi miały charakter rzetelnej krytyki. Powoływanie się na wyłączenie bezprawności zachowania naruszaj ącego \ dobro osobiste wymaga więc wykazania, że podawane fakty obiektywnie zaistniały (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1997 r., II CKN 546/97, OSNC 1998/'7-8/l 19; z dnia 28 maja 1999 r., I CKN 16/98 OSNC 2000/2/25; 21 marca 2007 r., I CSK 292/06, niepubl; z dnia 12 września 2007 r., -I CSK 211/07, niepubl.; z dnia 27 stycznia 2010 r., II CSK 326/09, niepubl-.). Konieczność wykazania prawdziwości infonnacji o faktach nie może być- uznane za wymaganie nadmierne i nie ogranicza wolności wypowiedzi. Przeciwnie powinna skłaniać osoby wypowiadające się do ważenia opinii, co jedynie przysłuzy się jakości wyrażanych wypowiedzi. Wśród- wypowiedzi, które mogą naruszyć cześć lub dobre imię odróżnia się wypowiedzi opisowe dotyczące faktów i oceniające - wyrażające określoną opinię. Te ostatnie są dozwolone, jeżeli mieszczą się w granicach rzeczowej i konstruktywnej krytyki. Tylko .te pierwsze mogą natomiast podlegać weryfikacji z punktu widzenia kryterium prawdy, są to bowiem twierdzenia dotyczące określonych, zaistniałych faktów. Można zweryfikować lu 16 --- STRONA 18 --- Sygn. akt I C 84/12 ich prawdziwość przeprowadzaj ąc odpowiednie dowody i na ich podstawie ustalić, czy rzeczywiście fakty te miały miejsce. Przeprowadzenie wyraźnego rozróżnienia' między obu postaciami wypowiedzi nie jest możliwe (tak min. M. Pazdan [w:] System prawa prywatnego, Prawo cywilne - część ogólna, Warszawa 2007, s. 1122). Wielokrotnie bowiem wypowiedzi, które odnoszą się do oznaczonych zdarzeń mająjednocześnie wymiar ocenny. _ W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy również do czynienia w niniejszej sprawie. Z kontekstu wypowiedzi pozwanego dotyczących powoda w artykule opublikowanym w dniu 30 pażdziernika 2011 roku oraz wyrazonych podczas konferencji prasowej w dniu 3 listopada- 201l roku wynika, że pozwany odnosił się do określonego zdarzenia - faktu, który miał miejsce. Pozwany mianowicie odnosił się do wypowiedzi powoda na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 września 2010 roku. Wskazywał więc na zaistnienie oznaczonego zdarzenia - wypowiedzi powoda, która może być zweryfikowana pod względem jej prawdziwości. Jednocześnie jednak użyte przez pozwanego stwierdzenia, że powód „okłamał”, „oszukał” członków Komisji, czy też porównanie zachowania powoda do ,,afery gruntowej, żerowania na ludzkich słabościach, aby zwabić człowieka w pułapkę” wskazuje na negatywną ocenę zachowania powoda. Z tego też powodu wypowiedzi powoda miały charakter mieszany, gdyż odnosiły się do określonych faktów, zawieraj ąc jednocześnie elementy ocenne. ' Analiza wypowiedzi pozwanego i jej kontekstu nie pozwala na uznanie, że pozwany wykazał, że były one prawdziwe, jak też, że nie przekroczyły granic uzasadnionej krytyki. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym. Odnosząc się szczegółowo do 1. poszczególnych wypowiedzi należy podkreślić, ze przedstawione przez pozwanego dowody w postaci dokumentów uzyskanych od instytucji państwowych oraz samorządowych nie pozwoliły na uznanie, że powód świadomie wprowadził w błąd członków Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu uzyskania określonej korzyści. Pozwany nie wykazał również, że powód świadomie i celowo przedstawił informacje nieprawdziwe. Rację ma pozwany, że powód na posiedzeniu Komisji wypowiadał się w sposób kategoryczny i stwierdzający. Powód nie wyrażał swoich przypuszczeń, a jego słowa były stanowcze. Niezależnie od tego ewentualne nieścisłości' czy nietrafności wypowiedzi nie pozwalają na przyjęcie, że powód kłamał czy też oszukiwał członków Komisji. Pozwany mógł wyrazić swój pogląd na temat 1. wypowiedzi powoda, nie zwalnia to jednak pozwanego od odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda, z uwagi na niewłaściwy dobór słów, za pomocą których pozwany wyraził. swoją dezaprobatę dla stanowiska powoda. Stwierdzenie przez pozwanego, że -powód oszukiwał, czy też okłamywał członków Komisji w sposób wyraźny wskazuje, że działanie 17 --- STRONA 19 --- Sygn. akt I C 84/12 powoda było nacechowane złym zamiarem, świadomością powoda, że mówi nieprawdę i czyni to w celu osiągnięcia określonej korzyści. Pozwany nie wykazał natomiast, by taka sytuacja miała miejsce. Za niewykazane uznać również należy zawarte w artykule z dnia 30 października 201 1 roku porównanie zachowania powoda do „afery gruntowej”, a więc do działań o charakterze korupcyjnym. „Afera gruntowa” w potocznym języku odnosi się do sprawy odrolnienia działek rolnych w 2007 roku, która zakończyła się dymisją Wiceprezesa Rady Ministrów, a w konsekwencji nowymi wyborami parlamentarnymi. Pozwany sugeruje zatem, że wypowiedzi-f powoda o fermach norek w swojej doniosłości porównywalne są w skutkach do powyższej sprawy. Nie dość natomiast, że powód nie wykazał bezprawności działań powoda, to w żadnej mierze nie można porównywać wypowiedzi na Komisji, których istotą było spowodowanie kontroli przez organy państwowe, do afery korupcyjnejz Wypowiedz pozwanego może sugerować, że kontrola była wynikiem uzyskania korzyści majątkowej, czego pozwany nawet nie uprawdopodobnił. Przeciwnie, powód wskazał, ze działał w interesie społecznym. Podkreślał, że dochodziły do niego informacje o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu ferm zwierząt futerkowych. Znalazło to potwierdzenie w zeznaniach świadków, którzy wskazali, że w czasie -powstawania ferm norek na terenie Gminy C. dochodziło do jednostkowych protestów mieszkańców gminy, głównie osób zamieszkujących w sąsiedztwie maj ących powstać ferm, powstało stowarzyszenie ekologiczne, którego celem było ograniczenie powstawania nowych ferm zwierząt futerkow-ych. Dla oceny wypowiedzi pozwanego decydujące znaczenia ma natomiast to, że 1. ostatecznie słowa powoda znalazły potwierdzenie w treści informacji przedstawionej przez Najwyższą Izbę Kontroli, z której jednoznacznie wynika, że tylko jedna fenna zwierząt futerkowych, spośród 23 skontrolowanych na zlecenie Najwyższej Izby Kontroli, spełniała jednocześnie wymagania weterynaryjne, budowlane i ochrony środowiska. Przepisów ochrony środowiska nie przestrzegano w 21 fermach zwierząt futerkowych, przy czym w 20 z nich (8'7% skontrolowanych) prowadzony był nielegalny odzysk odpadów. W ll fermach zwierząt futerkowych (4 8% skontrolowanych) działalność hodowlana prowadzona była w obiektach nielegalnie wybudowanych lub nieprawidłowo użytkowanych. W ośmiu fermach (3 5% skontrolowanych) przeprowadzone kontrole wykazały nieprawidłowości i uchybienia w stosunku do obowiązujących przepisów dotyczących warunków weterynaryjnych. Nie _moze mieć przy tym znaczenia czas powstania dowodów jednoznacznie na to wskazuj ących. Prawda ma bowiem charakter obiektywny. - _ _ ' 18 --- STRONA 20 --- Sygn. na 1 c 84/12 W ocenie Sądu pozwany nie wykazał przy tym, że krytyczna ocena wypowiedzi powoda miała charakter rzeczowy, bądż też rzetelny. Charakteru takiego nie miała w szczególności wypowiedź, zgodnie z którą powód „żerował na ludzkich słabościach, aby zwabić człowieka w pułapkę”. Niewątpliwie sugerowanie, ze powód wykorzystuje ułomności osób trzecich, aby doprowadzić ich do niekorzystnej sytuacji, narusza dobre imię powoda. Co więcej, pozwany użył słów o zabarwieniu silnie pejoratywnym, takich jak „żerować”, co oznacza „wykorzystywać kogoś”. _ I Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że wypowiedzi pozwanego miały na celu I' ochronę jakiegokolwiek słusznego interesu społecznego. Co więcej, to powód wykazał, że działał w interesie społecznym, skoro wyniki kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli wskazały na rzeczywiste uchybienia w funkcjonowaniu ferm norek. Kierując się wskazanymi wyżej względami Sąd, na podstawie przywołanych wyżej przepisów uznał powództwo powoda za uzasadnione. W konsekwencji Sąd w punkcie 1 wyroku nakazał- pozwanemu zamieszczenie na łamach serwisu internetowego ukazuj ącego się pod adresem na czas nie krótszy niz 7 dni oraz opublikowanie w tygodniku (_ _ .) na jego pierwszej lub trzeciej stronie, zredagowanego czcionką o rozmiarze co najmniej 18 standardowych jednostek wielkości czcionki, w ramce o' rozmiarach co najmniej 15 cm -' długości i 15 cm szerokości, na własny koszt, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oświadczenia o następującej treści: ,,Ja, senator Rzeczpospolitej Polskiej P. G., przepraszam posła Rzeczpospolitej Polskiej Z.- D. za rozpowszechnienie przeze mnie nieprawdziwych, zniesławiaj ących wypowiedzi, 'x wskazuj ących na okłamywanie instytucji państwowych oraz podawanie nieprawdziwych informacji przez posła Rzeczpospolitej Polskiej Z. D. Moje wypowiedzi naruszyły zasłużone, dobre imię Pana posła Z. D. oraz jego godność osobistą, nad czym głęboko ubolewarn. Senator Rzeczpospolitej P. G.”, a w pozostałym zakresie roszczenie powoda, jako zbyt daleko idące, oddalił (punkt 2 wyroku). Ocena, czy czynności potrzebne do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, o których mowa w art. 24 § 1 k.c. są właściwe i dostateczne do uzyskania przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji, powimia uwzględniać _z jednej strony skalę upowszechnienia wypowiedzi naruszającej dobra osobiste, z drugiej zaś dostępność dla osób, . ._`. które dowiedziały się o tej wypowiedzi, oświadczenia mającego usunąć skutki naruszenia. Z tego też względu Sąd uznał, że dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego usunięcia skutków naruszeń dóbr osobistych powoda wypowiedzią pozwanego wystarczające będzie umieszczenie ogłoszenie o wskazanej wyżej treści w serwisie internetowym, w którym 19 --- STRONA 21 --- Sygn. akt I C 84/12 zamieszczono wypowiedź naruszającą dobra osobiste powoda. W szczególności tożsamy będzie potencjalny zakres oddziaływania wypowiedzi usuwającej skutki naruszenia dóbr osobistych. Ponadto ze względu na fakt, że wypowiedź odnosiły się do stosunków lokalnych, Sąd uznał, że zasadne będzie-nakazanie umieszczenia oświadczenia pozwanego w tygodniu (-.- _ _), co pozwoli na usunięcie skutków naruszenia w ramach społeczności lokalnej. Sąd nie znalazł natomiast potrzeby do umieszczenia treści oświadczenia w (_ _ _) dodatku dziennika (_ _ .) oraz serwisu internetowego prowadzonego pod adresem ĹĘ), uznając, że bazy czytelników powyższych pism, jako maj ących charakter lokalny, w znacznym stopniu pokrywają się. Sąd oddalił ponadto żądanie zasądzenia kwoty 10.000 złotych na rzecz Domu Pomocy Społecznej (___), prowadzonego przez Zgromadzenie (___), uznając, że żądanie to jest zbyt daleko idące, albowiem wystarczające było udzielenie ochrony sądowej dóbr osobistych powoda w sposób wskazany wyżej. - O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., obciążając kosztami procesu strony stosunkowo. Na koszty procesu złożyła się opłata od pozwu w kwocie 1.100 złotych, składająca się z opłaty w kwocie 600 złotych z tytułu naruszenia dóbr osobistych oraz 500 złotych tytułem opłaty stosunkowej od pozwu w zakresie roszczenia maj ątkowego. Powód wygrał sprawę w zakresie roszczenie niemajątkowego, stąd Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 złotych. Koszty zastępstwa -procesowego powoda -i pozwanego w kwotach po 2.400 złotych i koszty opłaty skarbowej w kwocie po 17 złotych Sąd zniósł wzajemnie. _ SSO Izabela Korpik 20