Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
sygn. akt. IIIC 1468109 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . . " . I Dnia 26 kw¢§E§i?$?fiT"5b5§Z§’§.§E?fi'39,;§i‘?‘l$§ Okrqgowy W Warszawie Wydzial III Cywilny , skiadzie: Pfiggfllaflfl iflfflfmflfiie Qvblivlflfi w fvrrrfie PrzeW0dnicza_cy SSO Elzbieta Ziélkowska mam“ MW f°m“°p'ze1w°'7°"”| protokolant: aplikant radcowski Maciej Krq/woratczka _ ______H po rozpoznaniu W dniu 26 kwietnia 2010 r. W Warszawie 11a rozprawie ""59 i "“"‘i5“° “'"i°_ _d"'=\' sprawy z powédztwa przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu preestjué Go 1. Dyrektora Aresztu Sledczego B. , """"""'%1Ei}i£§;"»¥h‘iB§i<'é'di§{~E§""""""""""" " ' 2. Dyrektora Aresztu §ledczeg0 M. , 3. Dyrektora Aresztu §ledczeg0 S, ' zastepowanych przez Prokuratorie Generalnq Skarbu Palistwa 0 zaplate kwoty 140 000 2} powédztwo oddala. Uzasadnienie _ Powéd M. G. W pozwie Z dnia 21 grudnia 2009 1’. Wl1OSi:I 0 zasqdzenje ocl pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Dyrektora Areszha Sledczego B. , Dyrektora Aresztu Sledczego M., Dyrektora Aresztu Sledezego S. iapznie kwoty 140.000 2% tytuiem zadoséuczynienia w zwiqzku z osadzeniem i przebywaniem W tych zakladach. Twierdzih Ze pobyt W tych zakiadaoh ,,byl dla niego torturaf. Wielkosé cel, W ktérych przebywai, 'Ql'&Z ich stan sanitarny, ,,urqga1 godnosci Iudzkiej" i zagraiaijego bezpieczefistwu. Uwaiai, ze osadzenie go w takieh Warunkach byte formq dyskryminacji i znecania sie psychicznego nad nim i stanowiio swiadome dzizflzanie administracji tych zaldadéw, robione 2 premedytacja i ze szczegélnym okruciefistwem. Z tresci pozwu wynika, i2 zastrzeienia co do Warunkéw osadzenia d0t}*cze1jeg0 pobytu W pozwanych zakiadach penitencjarnych W okresie 0d 22 marca 2006 r., kiedy to zostal osadzony W AS. M. do T grudnia 2009 r. kiedy to opusoii A. S. B. Obeenie powéd przebywa W Zakiadzie Karnym W P. Prokuratoria Generalna Skarbu Pafistwa, ktéra zastepowala W sprawie pozwanych, Wnosiia 0 oddalenie powédztwa. Podniosla zarzut przedawnienia czesci roszczefi pozwu dotyczqcej okresu z przed trzech lat przed Wniesieniem pozwu. Przyznaia, Ze p0W6d przejsciowo przebywai w celach ,,przeIudni0nych". Twierdziia, Ze nie byio to jednak bezprawne, poniewai zawsze nastepowaio to W uzgodnieniu nadzoruj apat to jednostkq peniteiicjarnqi Wynikalo Z utrzymujqeej sie duzej liczbie osadzonych, przekraezajqcej Iiczbe miejsc W zakiadaeh karnych i aresztach éledczych. Twierdziia ponad to, Ze roszczenia pozvm sq11ieu2asad11ione, poniewai osadzenie powoda W opisanych przez niego celach nie nosi znamion bezprawnosci i nie uzasadnia zgloszenia roszczefi 0dszkod0Wa\vczycl1.Sqd ustalil, co nastepujet Powéd dziewieciokrotnie byl osadzany W pozwanych zakiadaeh W lataeh 0d 2001 r. do 2009 r. W zakhadach tych przebywal W celaeh, ktérych powierzchnia z reguly byia mniej sza aniieli tajaka jest przewidziana W nonnach clla tego typu pomieszczefi, przy uwzglednieniu liczby 056b W nich przebywajqcych. Czgsto cele byky nieodnowione. Na sliianach W niektérych miejseach znajdowal sie ,,grzyb" i slady zawilgooenia. Przeprowadzane remonty nie byiy s uteczne. Przebywanie W eeli nie byio dla paWoda przyjemne poniewaz uwaiat, it eeia nie jest Wiasciwie Wietrzona; panowai W niej zaduch, a zimq cele byly niedogrzane. Ciepia Woda byia tylko raz W tygodniu. Powéd sie przeziebiat, p0nieWa2 myi sie W zimnej Wodzie gdy W celi byI0 otwarte okno. POW<'1d W zaldadzie karnym przeszedt kuracje odwykowq W zwiqzku ze przyjmowaniem narkotykéw. W zakladzie karnym podjqi nauke W szkole sredniej, ale 2 jej icontynuowania zrezygnowair dlatego, Ze uWaZaL ii WSp6IOS3dZ€l'li mu dokuezali. Odbywajagz kare pezbawienia Wolnosci nie prac0Wa% ze Wzgledu na Stan zdrowia ( jest chory na padaczke). POW6d jest Ieczony przez lekarzy Wieziennych, ale uwaia, Ze leczenie to jest nieskuteczne. Z powodu stanu zdrowia nie moie pracowaé. Siedzi i czyta ksiagki. Mimo, i2 ma prawn do Iéika usytuowanego na dole ze Wzgledu na stan zdrowia, nigdy sie 0 to nie upominal, gd)/Z jak twierdzi, nie chciai zadrainiefi ze wspékvsadzonymi. Powéd nie zgiaszai na piémie do sW0ich przetoionyeh skarg na zte warunki. . Powyzszych ustaiefi Sqci dokonat na podstawie zeznafi powoda przesiuchanego W charakterze strony oraz dokumentéw przedstawionych przez strong pozwanq. Sqd zwaiyl, co nastepuje: Powéd domaga sie zadoséuczynienia W zwiqzku z tym, iz, jak twierdzi, warunki W jakich odbywai kare pozbawienia Wolnosci W pozwanych zaktadach karnych byly tego rodzaju, ii naruszone zostaty jego dobra osobiste takie jak godnosé oisobista. Jest poza sporem, i2 zapewnienie przez Pafistwo goclziwych warunkéw Odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym Z podstawowych Wymagafi demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujqcyrn Wyraz W normaeh prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost 2 art. I0 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskq miedzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych 2 dnia 19 grudnia I966 r. (Dz.U. Z 1977 r. Nr 38, poz. I67 i .169) oraz 2 art. 3 e.k.p.c., Staliowiapych, Ze kazda osoba pozbawiona Wolnosci bqdzietraktowana W sposéb humanitamy i z poszanowaniem przyrodzonej godnosei eziowieka. Te zasady prawa miedzynarodowego wy1'e1Zi1j'ital"t. 40, 41 ust. 4 i 4? Konstytucji. Na normy te powécl sie powotuje. . ‘ Zgodnie z art. 24 k.c. przesiankq odpowiedzialnoéci za naruszenie eudzego dobra osobistego jest bezpiawnosé dziaiania, przez ktérq rozumie sie dziaianie (zaniechanie) sprzeczne Z porzqdkiem prawnym i zasadami Wspéiiyeia spoiecznego. ' W oeenie Sqdu powéd nie Wykezah _aby. Warunki, W jakich przebywai w zakiadach karnych byly tego rodzaj u, i2 uzasaglnionyjest zarzut naruszenia jego débr osobistych W taki sposéb, iz uzasadnione by byte Zqdanie ochrony. Przede Wszystkiln kwestionowane przez powocla Warunki W jakich przebywai nie byiy Wynikiem bezprawnego dziaiania (lub zaniechanie) pozwanego, skierowaine Wprostprzeciwko niemu. Podniesé nalezy, iz powéd odbywaj ag: karepozbawienia
--- STRONA 2 ---
wolnosci poWinien by} sie liczyé 2. ograniezeniami i dolegliwosciami jakie z koniecznosci ta sytuacja ze sobq niesie, oraz podporzqdkoW_a_r§. sie zssedom _oboWia;11j qcym W tych zakiadach. Powod nie Wykazai, a nawet tak nie twierdzii, 2e pracoW_ni'cy; sluiby WiQZI6Hl"1¢j. " pqstqpowali W stosunku do niego W sposob sprzeezny z przepisami tam obowiqzujqcymi lubieby byiszykanowany. _ f Zasadniozy zarzut plmods" to niezapewnienie mu odpowiednich Warunkow W celi, a giownie ze Wzgledu na przeludnienie. Okolicznosé ta, ii Ilosé. osadzonych W celi byla wieksza aniieli przewidujq to normy powierzchni jest poza sporem. Nie byla to sytuacja permanentna, ale zdarzaia siq czesto. Byio tojednakwynikiem tego, ie zakiad karny nie byi W stanie zapewnié powodowi lepszych Warunkow bytowych, a nie nastepstwem indywidualnie Skierowanej przeciwko poWodo'Wi represji. Oczywistym jest, Ze niezapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkach penitencjarnych minimalnych norm powierzchniowych nie moie byé stanem, ktérygasiuguje na aprobate i stan ten powinien ulec zmianie W miare rozwoju stosunkow gospodarcz0 spoiecznych W naszym kraju. W obecnej sytuacji naleiy Wskazaé, ii chociai Warunki w jakich powéd przebywai W celi moina uznaé jako naruszajzice jego godnosé osobistq oraz prawo do prywatnoéci, to nie moina W tym dopatrzeé bezprawnoéci po stronie pozwanej. Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnosci ulegajq poprawie W miare podnoszenia sie sytuacji gospodarczej W kraju, a stany przeludnienia obeonie sqtylko okresowe. W przypadku przekroczonej ilosci osadzonych W stosunku do iloéci miejsc Dyrektor Aresztu Sledczego wydawai zarzeidzenie zezwalajape na to, aby W sytuacjaeh szezegolnie uzasadnionych umieszczaé osadzonych W celach 0 powierzchni mniejszej nit 3mg na. osobe. "‘. W zaidadach karnych czynione sq inwestycje, ktére majq doprowadzié do poprawy Warunkow bytowych osadzonych. Jak Wynika z dokumentow przedstawionych przez pozwanego W celu unikniecia nieprawidiowosci W zakiadaoh karnych przeprowadzane sq okresowe kontrole (k.45) Nie Wykazai szkody. Nie zasadne sq tei zarzuty pod adresem siuiby Wieziennej. Stwierdzié nalezy, ii funkcj onariusze dziaiali W ramach swoich uprawniefi ustawowych, a powod nie wykazai aby ono bylo nie niezgodne z prawem. Powod nie udowodnii aby dolegliwosci jakie odczuwai podczas odbywania kary wykraczaiy poza zakres wynikaj epy 2. istoty tej kary. Wykonywanie kary pozbawienia Wolnosci nie Wiqzaio sic; 2 ograniczeniem praw eziowieka .i godnoéci ludzkiej W stopniu Wyiszym nit to wynika z celu zastosowania kary. Zarzut powoda dotyczqcy niewiasciwego traktowania nie zostai poparty Wiasciwymi dowodami. Nie zostaio wykazane aby powod byi traktowany W sposob, ktory moina by oeenié jako ,,nieludzki". Cierpienia powoda pozostajagse W zwiqzku z przebywaniem W zakiadzie kamym nie Wykraozaiy poza niezbedne elementy dolegliwosci, ktore sq nieuniknionym elementem cierpienia wpisanego W kare pozbawienie Wolnosei. Nie zostaio Wykazane, aby podejmowanym Wobec powoda przez organy postepowania Wyk01121WCZBg0 dziaianiom towarzyszyi zamiar poniienia lub upokorzenia go. Podkreslié tei naleiy, ie przyznanie poWodoWi zadoséuczynienia pienieinego naruszaio by elementarne zasady Wspoizycia spoieoznego okreslone W art. 5 k.c. oraz elementame zasady sprawiediiwosci spoiecznej. PoWod naruszaj qc porzqdek prawny W chwili popeinienia czynu karalnego powinien mieé swiadomosé, ii Wymierzona zostanie mu kara, a z uwagij na powszechnie znany fakt przeludnienia W jednostkach penitencj arnych bedzie odbywai kare pozbawienia Wolnosci W takich Wiasnie warunkach. Pafistwo W miare sWoich moiliwosci finansowych realizuje oboWia_zki humanitamego jej wykonywania przez nieodpiatne dostarczanie eel Wieziennych 0 okreélonym standardzie. Warunki te W Polsce sukcesywnie i stosownie do rozWoju gospodarczego kraju ulegajq poprawie i dostosowujq sie do norm 0boWiQzujap}’ch W Unii Europejskiej. Stwierdzié re: naiezy, Ze nie moie sie spotkaé 2 aprobata spolecznei przyznanie zadoséuczynienia osobie odbywajqcej kare pozbawienia Wolnosci W Warunkach odbiegajqcych od tych norm, jezeli ich zapewnienie bylo niewykonalne W aktualnej sytuacji, ekonomicznej kraju, a tym samym nakIadow penitencjarnych. Sqd nie dopatrzyt sie W dziaianiu siuib pozwanych éwiadomej represji powoda czy dysktyrninacji. Warunki panuj aloe W tych zaldadach byiy niewqtpliwie zwiagane 2 ograniozeniami srodkow finansowych. Poniewai powéd uwaia, ii warunki osadzenia naruszyiy jego dobra osobiste to naleiy stwierdzié, i2 zgodnie z art. 24 k.c. pierwszym Zqdaniem jakie przysluguje osobie, ktorej dobra osobiste zostaly naruszone jest Zqdanie usunieciajego skutkow, a w szczegolnoéci, zgdanie zioienia oswiadczenia odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formie. Tym czasem powod nie wystqpii z Zqdaniem usuniecia skutkéw naruszenia Wskazanych przez niego débr osobistych a jedynie z Zqdaniem zadoséuczynienia. Zqdanie zadoééuczynienia pienieznego jest rowniez przewidziane W tym przepisie ale jako Zqdanie, ktorego moina dochodzié zgodnie z zasadami okreslonymi W art. 445 i448 k.c. do zasqdzenia zadoséuozynienia jest nie tyiko bezprawnosé naruszenia dobr osobistych ale konieczne jest ustaienie dzialania zawinionego po stronie pozwanego. Jak Wskazano Wyiej trudno doszukaé W postqpowaniu pozwanych zawinienia, ktore byio by irodlem jego krzywdy. i A . Wreszcie nalezy Wskazaé, iz mozna mieé powazne wqtpliwosci, czy powéd, ktory sam dopuszcza} sie dziaisfi niewqtpliwie sprzecznyeh z zasadami Wspoizycia mote dochodzié ochrony prawnej W zakresie dobr osobistych, skoro nie Wykazai, aby niedogodnosci, ktore znosi} W trakcie osadzenia nastqpiiy z przyczyn zawinionych przez pozwanego W zakresie jego odpowiedzialnosci za funkcjonariusza. Powod nie zgiaszai Wnioskow dowodowych. Jeaynie na rozprawie W dniu 26. kwietnia Wskazai, iz moze zgtosié swiadkow, ktorzy potwierdzaj iz W ce1ach_by§0 przepelnienie. Poniewaz okolicznosé ta jest niesporna Sqd nawet nie udzielilr powodowi terminu na wskazanie swiadkow na te okolidznosé. Zatem nawet przyjmujqc, it Warunki W jakich powéd przebywai W jednostkach penitencjarnych byiy niezgodne z obowiqzuj apymi normami co zwiekszaio .dolegliWosé osadzenia powoda to nie mozna postawié pozwanemu zarzutu dopuszczenia sie do takich bezprawnych _zachowaI‘1, ktore naruszaly by dobra osobiste powodaW taki sposob, ii uzasaclnione by bylo jego roszczenie o zadoééuczynienie pienie_Zne. Z powyiszych Wzgiqdow Sqd orzekijak W sentencji.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#akt. IIIC 1468109#art. 3 e.k.p.c.#art. 24 k.c.#art. 5 k.c.