§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie akt. IC 664/10

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt. IC 664/10 > , === , .' ‘ "%." LE=4“, jT:§:_._ ” ‘ .,?,..,$; ._1 /371,?_LtF{H ._ ’ §§r'4: .3‘, rs.: “" ~ U ‘ v WYROK W ]1VI1ENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 20111". Sqd Okrggowy w Bydgoszczy I Wydzial Cywilny W skladziez . A Przewodniczapy SSO Hanna Daniel Protokolant st. selq". sqd. Urszula Danilewicz p0 rozpoznaniu w dniu 15 marca 201 1r. W Bydgoszczy sprawy z powédztwa BI przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi §1edczemu W Bydgoszczy 0 zaplatcg _ 1. powédztwo oddala; 2. zasqdza od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratbrii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotq 3.600 (trzy tysiqce szeééset) 21 tytuiem kosztéw zastqpstwa procesowego. Sygn. akt. IC 664/10 › , '=" ›=.. -'_':_, \~¬___'; ›-~_- _'=-"- " ' ›.-.J *-1 /J"~__„Í-_ 1_ i_ ' šfifii' '.,¿'„ f.=_'.' *`-"- ~ Ü ' v WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2011r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy I Wydział Cywilny W składzie: _ A Przewodniczący SSO Hanna Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Urszula Danilewicz po rozpoznaniu W dniu 15 marca 2011r. W Bydgoszczy sprawy z powództwa W przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śiedczemu W Bydgoszczy 0 zapłatę _ 1. powództwo oddala; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorií Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. --- STRONA 2 --- sygn. akt: I C 664/10 Uzasadnienie Powéd V\s1v1.w‘nic'>s1 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafmstwa — Aresztu S1edcz_ego W Bydgoszczy na jego rzecz kwoty 150000 21 ty‘zu1em zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych. W uzasadnieniu pozwu podah Ze jego Zqdanie dotyczy‘01<re‘su od 30 czerwca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku. W tym czasie przebj/wa1 u pozwanego w celach nr 105, 107, 109 gdzie nie k0rzysta1 z przewidzianej przepisami prawa powierzchni 3m’ na osobeg. Ponadto p0dniés1, Ze przebywal W celi m 108, W ktérej nie zapewniono mu humanitarnych warunkéw odbywania kary na skutek braku oddzielnego pomieszczenia sanitarnego.  W odpowiedzi na pozew pozwany wniésl 0 oddalenie powédztwa i zasficdzenie najego rzecz kosztéw postqpowania wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniéslr, Ze powéd przebyWa1 W Areszcie $1<zdczym W Bydgoszczy W Warunkach zgodnych z obowiaflzujatcy/'mi przepisami _i standardami. Zdaniem pozwanego powéd nie udowodnfl Zadnych konkretnych faktéw, na ktére sin; p0W01uje, a 2 ktérymi prawo cywilne W18LZ&101O}’j&1(3L1(O1W161( odpowiedzialnoéc’: S1<arbu'Pa1‘1stWa_ W postaci zadoééuczynienia z art. 448 kc. Ponadto Wskazal, Ze przeludnienie nie bylo bezprawne, leclz jcéli Wystqpou'a10 W bardzo niewielkim Wymiarze zaréwno czasowym, jak i procentowym, to by10 zgodne 2 przepisami 248 § 1 kkw, art. 110 kkw oraz stosownych rgzporzqdzcfi Ministra Sprawiedliwoslci. Oprécz tego pozwany podz11', Ze roszczenie powoda jest sprzeczne Z zasadami Wspékzycia sp01eczneg0, a W szczegélnoéci narusza powszechne poczucie sprawiedliwoéci spobscznej. Sa}§_}1_s_t§1li.l. co I1aSt§_p11j€t Powéd W okresie 0d dnia 30 czerwca 2009 foku do dnia 10 grudpia 2010 roku przebywal W Areszcie §1czdczym W Bydgoszézy, gdzie odbywa karfg pozbawienia Wolnoéci za przestgpstwa gospodarcze, W pawilonie A na oddziale I W nastegpujatcych 06121011 mieszkalnychz _ '  W okresie 0d 17 czerwca 2009 roku do 16 listopada 2009 rdku na izbic chorych W celi nr 14 Q powierzchni 15,41mg, " '. _ ' > . _ sygn. akt: I C 664/10 Uzasadnienie Powód V\EM.wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w Bydgoszczy na jego rzecz kwoty 150000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu pozwu podał, że jego żądanie dotyczy 'okresu od 30 czerwca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku. W tym czasie przebywał u pozwanego w celach nr 105, 107, 109 gdzie nie korzystał z przewidzianej przepisami prawa powierzchni 3m” na osobę. Ponadto podniósł, że prz.eby¬wał w celi nr 108, W której nie zapewnione mu humanitarnych warunków odbywania kary na skutek _braku oddzielnego pomieszczenia Sanitarnego. - W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasadzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, ze powód przebywał w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy W warunkach zgodnych z obowiązującymi przepisami _i standardami. Zdaniem pozwanego powód nie udowodnił żadnych konkretnych faktów, na które się powołuje, a z którymi prawo cywilne wiązałoby jakąkolwiek odpowiedzialność Skarbu' Państwa w postaci zadośćuczynienia z art. 448 kc. Ponadto wskazał, że przeludnienie nie było bezprawne, lecz jeśli występowało w bardzo niewielkim wymiarze zarówno czasowym, jak i procentowym, to było zgodne z przepisami 248 § l kkw, art. 110 kkw oraz stosownych rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości. Oprócz tego pozwany podał, że roszczenie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a W szczególności narusza powszechne poczucie sprawiedliwości społecznej. Są¿1_i1_s_tali.ł. co nastę_puje: Powód w okresie od dnia 30 czerwca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku przebywał w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności za przestępstwa gospodarcze, W pawilonie- A na oddziale I w następujących celach mieszkalnych: _ ' - w okresie od 17 czerwca 2009 roku do 16 listopada 2009 roku na izbie chorych w celi nr 14 0 powierzchni 15,-41m2, ' '. _ " ę _ _ --- STRONA 3 ---  W okresie od 16 listopada 2009 roku do 24 Hstopada 2009 roku W celi nr 115 o powierzchni 6,38m’,  W okresie od 24 listopada 2009 roku do 2 marca 2010 roku oraz od 9 Iipca 2010 roku do 24 lipca 2010 roku W piocioosobowej celi nr 105 0 powierzchni 16,08m’, ‘  W okresie od 2 marca 2010 roku do 26 kwietnia 2010 roku, od 6 maja 2010 roku do 9 lipca 2010 roku, a takze od 23 listopada 2010 roku W czteroosobowej celi m 108 o powierzchni 14,64m2, V  W okresie od 26 kwietnia 2010 roku do 6 maja 2010 roku W piocioosobowej celi nr 109 o powierzchni 15,46m’, ’  W okresie od 24 lipca 2010 roku do 27 lipca 2010 roku W celi szpitalnej nr 6 o powierzchni 1_2,63m2,   W okresie od 27 lipca 2010 roku do 28 lipca 2010 roku na izbie chorych W celi nr 12 o powierzchni 6,39m2,  W okresie od 18 paidziemika do 23 listopada 2010 roku W celi nr 107 o powierzohni 9,45m’. Dowéd: karra hisrorii rozmieszczenia powoda w Areszcie Sledczym W Bydgoszczy /k.2028/; _ zbiorcze zesrawienie cel mieszkalnych w Areszcie §ledczym w Bydgoszczy /k.2938/,' zezncmia powoda W—114./k.54v55/. I W jecinostce pozwanego dochodzflo do okresowego prze1udnienia'W celaoh mieszkalnych, jednakzé mialo ono charakter krotkotrwaly. O istniejapym przeludnieniu pozwany kazdorazowo zaWiadamia1 sqdziego penitencjarnego. Od dnia 6 grudnia 2009 roku przeludnienie W Afeszcie Sledczym W Bydgoszczy nie Wystopuje. Dowddi pismo dyrekrora Aresztu S1edczeg0 w Bydgoszczy /k. J 8J 9/. Cele Wyposazone by%y W kapiki sanitame, Wydzielone konstrukcjq metalowq 2 zasltonq materia1oWqW otworze drzwiowym. = Dowod." pismo dyrekrom Areszru §!edczeg0 w Bydgoszczy/1:1819./," zezncmia powoda W— 11'/k. 54v55/. Powyiszy stan fatyczny Sqd ustalil W oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, a talcze na podstawie zeznafi powoda. A " 2 - W okresie od 16 listopada 2009 roku do 24 listopada 2009 roku w celi nr E15 o powierzchni 6,38m2, - w okresie od 24 listopada 200_9 roku do 2 marca 2010 roku oraz od 9 lipca 2010 roku do 24 lipca 2010 roku w pięcioosobowej celi nr 105 o powierzchni 16,08m2, " - w okresie od 2 marca 2010 roku do 26 kwietnia 2010 roku, od 6 maja 2010 roku do 9 lipca 2010 roku, a także od 23 listopada 2010 roku w czteroosobowej celi nr 108 o powierzchni 14,6-4m2, , - W okresie od 26 kwietnia 2010 roku do 6 maja 2010 roku w pięcioosobowej celi nr 109 o powierzchni 15,46m2, Ÿ - w okresie od 24 lipca 2010 roku do 27 lipca 2010 roku w celi szpitalnej nr 6 o powierzchni 1_2,63m2, - - w okresie od 27 lipca 2010 roku do 28 lipca 2010 roku na izbie chorych w celi nr 12 o powierzchni 6,39m2, - w okresie od 18 października do 23 listopada 2010 roku w celi nr 107 o powierzchni 9,45m2. Dowód: karm historii rozmieszczenia powoda w Areszcie Śledczym w -Bydgoszczy /k.20-28/; _ zbiorcze zestawienie cel mieszkalnych w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy /k. 29-3 8/." zeznania powoda W_1l¿./k.54v-55/. I W jednostce pozwanego dochodziło do okresowego przeludnienia "w celach mieszkalnych, jednakże miało ono charakter krótkotrwały. O istniejącym przeludnieniu pozwany każdorazowo zawiadamiał sędziego penitencjarnego. Od dnia 6 grudnia 2009 -roku przeludnienie w Areszcie Śledczyrn w Bydgoszczy nie występuje. Dowód: pismo dyrektora Aresztu Śledczego W Bydgoszczy /k. 18-19/. Cele wyposażone były W kąciki sanitarne, wydzielone konstrukcja metalową z zasłoną materiałowąw otworze drzwiowym. = Dowód." pismo dyrektora Aresztu Śledczego w Bydgoszczy /k. 18-19/; zeznania powodu lfl'_ na/lt. 541;-55/. Powyższy stan fatyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, a także na podstawie zeznań pówoda. t ' 2 --- STRONA 4 --- Sqd uzna1 za Wiarygodnc dowody z dokumentéW zebranc W sprawic, albowiem zosta1y sporzzgdzone We W1as'ciWej formic, przewidzianej dla tego typu dokumentow. By1y przcjrzyste i jasne. Ich autentycznoéc nie budzfla Wattpliwoéci Sqdu. Sqd nic da1 Wiary zcznaniom powoda W‘ IV. W zakresic dotyczqcym p1'Z€1Ll(11’11'3I‘11EL W celach micszkalnych 111" 105,107,109, W ktorych przcbywefl, albowiem z zcbranego materia1u dowodowego W niniejszej‘ sprawie, Wynika, Ze przeludnienia W tych cclach nie by1o. Liczba osadzonych odpoWiada1a iloéci miejsc zakwaterowania W pow}/Zszych celach. 8Wiadczq o tym kana historii rozmieszczenia powoda oraz zbiorcze zestawienie cel mieszkalnych do1aLczone do akt sprawy. W pozostaiym zakresie Sqd uzna1 za Wiarygodnie zcznania powoda, albowiem by1y one jasne i konsekwentnei. Powod zaznaczyl, 2e od poczqtku 2010 roku Wytoczyi’ osicm powodztw przcciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi Qledczemu W Bydgoszczy. _ . Sqd oddalii Wniosck dowodowy powoda zgloézony W pozwie o przcshlchanie W charakterze éwiadka mi, albowiem by1 on bczprzcdmiotowy. Niewqtpliwie przeludnienie W jednostce pozwanego miaio micjsce 1 2 peW*noéciq kwestia ta byia zghaszana sqdziemu penitencjarncmu, jcdnakzc 2 dokumcntow znajdujatc}/ch sic; W aktach sprawy Wynika Wprost, Zc powod W okresie objctym powodztwem nie przc:byWa1 W ce1ach przcludnionych. Sad zwaiyjhco na§tgpu_je: W ninicjszej sprawie powod domagal sic od pozwanego zadoécuczynicnia za naruszenie dobr osobistych na podstawie aft. 24 § 1 kc i art. 448 kc przez osadzenie jcgo osoby W jednostce penitcncjamej W poniiajqcych i nie1udz1<ich Warunkach, naruszajqcych godnoéc cz1oWie1<a. » Artyku1 23 kc stanowi, ze dobra osobiste, ja.k W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeSc, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizcrunek, tajemnica korespondencji, nictykalnoéc mieszkania, tworczoéc naukowa, artystyczna, W}/na1azc2a i racjona1izators1<a, pozostajq pod ochroneg prawa cywilnegocniezaleznie od ochrony przewidzianejl W innych przcpisach.  Zgodnie z treécia; art. 24 kc i art. 448 kc ten, czyjc dobro osobiste zostaje zagrozonc cudzym dzia1anie1n, mozc Zqdac zaniechahia {ego dzialania, chyba Z6 nie jest ono bezprawnc. W razie do1<onanego_na1'L1s_zenia moze on takze zqdac, aieby osoba, ktora dopuécfia sic naruszcnia, dopehziia czynnoéci potrzebnych do usuniccia jego skutkow, W szczegolnoéci Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane w sprawie, albowiem zostały' sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i jasne. lch autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda Na lv. w zakresie dotyczącym przeludnienia w celach mieszkalnych nr 105,10"/',109, w których przebywał, albowiem z zebranego materiału dowodowego W niniejszej sprawie, wynika, że przeludnienia w tych celach nie było. Liczba osadzonych odpowiadała ilości miejsc zakwaterowania w powyższych celach. Świadczą o tym karta historii rozmieszczenia powoda oraz zbiorcze zestawienie cel mieszkalnych dołączone do akt sprawy. W pozostałym zakresie Sąd uznał za wiarygodnie zeznania powoda, albowiem były one jasne i konsekwentne. Powód zaznaczył, ze od początku 2010 roku wytoczył osiem powództw przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Sledczernu w Bydgoszczy. _ _ Sąd oddalił 'wniosek dowodowy powoda zgłoszony w pozwie o -przesłuchanie w charakterze świadka W albowiem był on bezprzedmiotowy. Niewątpliwie przeludnienie w jednostce pozwanego miało miejsce i z pewnością kwestia ta była zgłaszana sędziemu penitencjarnemu, jednakże z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika wprost, że powód w okresie objętym powództwern nie przebywał w celach przeludnionych. Sad zważyhco następuje: W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanego zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych na podstawie an. 24 § 1 kc i art. 448 kc przez osadzenie jego osoby w jednostce penitencjamej w ponizających i nieludzkich warunkach, naruszających godność człowieka. › Artykuł 23 kc stanowi, że dobra osobiste, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnegoniezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. - Zgodnie z treścią art. 24 kc i art. 448 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego _naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności --- STRONA 5 --- azcby z1:o2y1a oéwiadczcnie odpowiedniej treéci i W odpowicdnicj formic. Na zasadach przewidzianych W 1<odc1<sic mozc rowniei Zagdaé zadoééiiczyiiienia picnicinego. W razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zosta1o naruszone, odpowicdniq sumo tytuiem zadoééuczynicnia pieniqincgo za doznanq krzywdc lub na jego Zqdanie zasqdzio odpowiedniq sumo pienicznq na Wskazany przcz niego cel spoieczny, niczalcznie od innych érodkow potrzebnych do usuniegcia skutkow naruszenia.  Zgodnie z treéciq art. 6 k.c. ciqzar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktora 2 faktu tego wywodzi skutki prawns. Zatem ciqzar wykazania, ze nastqpi1o naruszenie dobra osobistego spoczywai » na powodzie. W procesie cywilnyrn obowieizuje zasada kontradyktoryjnoéci a strony sq obowiqzane wskazywaé dowody dla stwierdzenia faktow, 2 ktorych Wywodzq skutki prawnc. Nie udowodnienie przez powoda dochodzonych Zqdafi Wobec nie przcdstawienia dowodow prowadzi bowiem do oddaicnia powodztwa. Zgodnie 2 dominujqcym W doktrynic i_ judykaturze poglqdem, W celu skorzystania z zadoééuczynienia orzewidziancgo W art. 448 k.c. konicczne jest wskazanie prawnie chronionego dobra osobistcgo, ktore zosta1o naruszonc, a nastopnie Wykazanie, Ze namszenie mialo charaktcr bezprawny oraz zawiniony. Ciegzar dowodu Winy W naruszcniu dobra osobistego spoczywaw éwietic art. 448 W zwiqzku z art. 6 k.c. na osobie dochodzqcej zadoécuczynienia pieniczncgo (wyrok Scgdu Najwyz'szeg0 z dnria 12.12.2002 r., V CKN 1581/O0, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Ponadto W doktrynie jak i W judykaturze Wskazuje sic na szcreg okolicznoéci, ktorc Wy1aLcz:.ijq bezprawnoéc dzialania. TEi1(8£ okolicznoéciqjest m.in. dzialanie W _ramach porzqdku prawnego. Czynnoéci organow Wymiam sprawiedliwoéci,zwiagane z W"ype1nicniem ich ustawowych obowiqzkow, nie majq W Zadnym sensie charaktcru dziaiaii nielegalnych (wyrok Trybunaiu Konstymcyjnego z dnia I I. 01.20051". , SK 60/03, OTKA 2005, 2.], poz. 2). Powod zobowiqzany by} W przcdmiotowej sprawic Wykazac, ze OCUJYW81 karq pozbawienia Wolnoéci u pozwancgo W Warunkach niehumanitarnych oraz W celach przeludnionych , W ktorych na skazancgo przypada1o mniej niz 3 mz, co naruszzdo jego godnoéc osobistq. Odnoszqc sic do kwcstii przeludnicnia, AW pierwszym rzcdzie Wskazoc nalezy, Ze przy jej rozpoznawaniu nalezalo micc na wzglqdzie, iz ustawodawca W ad. 110 § 2 kkw zawz114: Wymogi dotyczqce Warunkow bytowych W celach mieszkalnych stwicrdzajqc, Zc powierzchnia przypadajapa na skazanegonnie mote W3/nosic mniej niz 3 “mg, cele muszq byé Wyposazonc W odpowiedni sprzct zapevvnizijapy Skazancmu osobnc miejscc do spania i odpowiednie Warunki higicny, dostatcczny doplyw powietrza oraz odpowiedniq tcmperaturo i oéwietlenie. Jedynie W szczegolnie uzasadnionych wypadkach, okreélonych W art. 248 k1<W ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie. może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezaleznie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. - Zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zatem ciężar wykazania, ze nastąpiło naruszenie dobra osobistego spoczywai › na powodzie. W procesie cywilnym obowiązuje zasada kontradyktoryjności a strony są obowiązana wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Nie udowodnienie przez powoda dochodzonych żądań wobec nie przedstawienia dowodów prowadzi bowiem do oddalenia powództwa. Zgodnie z dominującym w doktrynie i_ judykaturze poglądern, w celu skorzystania z zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 k.c. konieczne jest wskazanie prawnie chronionego dobra osobistego, które .zostało naruszone, a następnie wykazanie, ze naruszenie miało charakter bezprawny oraz zawiniony. Ciężar dowodu winy w naruszeniu dobra osobistego spoczywaw świetle art. 448 w związku z art. 6 k.c. na osobie dochodzącej zadośćuczynienia pieniężnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12. Z 2.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Ponadto w doktrynie jak i w judykaturze wskazuje się na szereg okoliczności, które wyłączają bezprawność działania. Taką okolicznościąjest m.in. działanie w _ramach porządku prawnego. Czynności organów wymiaru sprawiedliwości,-związane z wypełnieniem ich ustawowych obowiązków, nie mają w żadnym sensie charakteru działań nielegalnych (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11. 0120051". , SK 60/03, OTK-A 2005, 2.1, poz. 2). Powód zobowiązany był w przedmiotowej sprawie wykazać, że odbywał karę pozbawienia wolności u pozwanego w warunkach niehumanitarnych oraz w celach przeludnionych , w których na skazanego przypadało mniej niż 3 mz, co naruszało jego godność osobistą. Odnosząc się do kwestii przeludnienia, jw pierwszym rzędzie wskazać należy, że przy jej rozpoznawaniu należało miec na względzie, iz ustawodawca w art. 110 § 2 kkw zawarł wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych stwierdzając, że powierzchnia przypadająca na skazanego..nie może wynosić mniej niż 3 "mz, cele muszą być wyposażone w odpowiedni sprzęt zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza oraz odpowiednią temperaturę i oświetlenie. Jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, określonych w art. 248 kkw --- STRONA 6 --- obowiaczujacym W okresie objetym powddztwem, mogbo dochodzié do ograniczenia Wielkosci powierzchni celi na jednego skazanego ponize 3 mg, "edna1<2e 'ed nie na czas okresionv. J Zgodnie z tym przepisem W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakladu kamego mog1 umieszczac osadzonych, na czas okreslony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej niZ 3 ml. O takim umieszczeniu nalezaio bezzwtocznie powiadornic sedziego penitencjamego. Artykul ten zostal uznany przez Tlybunai Konstytucyjny W dniu 26 maja 2008 roku (SK 25/07 OTKA 2008, nr 4, poz. 62) za niezgodny 2 art. 40 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast W dniu 6 grudnia 2009 roku W6SZi'3 W Zycie ustawa 2 dnia 9 paidziernika 2009 r. 0 zmianie ustawy  Kodeks karny Wykonawczy, ktora Wprowadza W art. 110 W § 2a2i kkw rozwiazania zastepujace dotychczas obowiazujacy art. 248 § 1 kkw. Wprowadzone rozwiazania realizuja zalecenia Try‘ouna1“u Konstytucyjnego i przewiduja, W nadzwyczajnych sytuacjach, mozliwoéé czasowego osadzenia skazanych W celach o powierzchni na osobe ponizej 3 mg, ale nie mniej niz 2 m2. Zasady umieszczenia skazanego W takiej celi zostaly wyrainje o1<rcs1one tak, aby nie byio Watpliwosci, co do wyjatkowosci sytuacji, W ktorych mote to nastapic, maksymalnego czasu umieszczenia skazanego W celi o poWiei'zc11ni mniejszej nit okreslona W mt. 110 § 2 kkw, dopuszczalnosci i ewentualnych zasad Wielokrotnego umieszczania W takiej celi oraz trybu postepowania W tych sprawach.  W ocenie Sadu powod nie udowodnii, faktu przeludnienia W celach nr 105,107,109, W ktorych odbyWa1 kare pozbawienia Wolnosci W okresie od 30 czerWca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku u pozwanego. Jego twierdzenia dotyczace metrazu tych ce1 i przebywania W nich o jednego osadzonego Wiecej niz Wynika to z ilosci miejsc zakwaterowania sa sprzeczne Z dokumentacja pochodzaca Z Aresztu 81edczego W Bydgoszczy. Z karty historii osadzenia poWoda, a takze ze zbiorczego zestawienia ce1 mieszkalnych W jednostce pozwanego Wynika, Ze kazda z pow}/Zszych cel jest Wieksza niz podawai to powod i ich rnetraz pozwalat na zakwaterowanie W nich Wskazanej przez powoda liczby osadzonych, co odpowiadato normie 3m: na osobeczgodnie z art. 110 § 2 kkw. 1 tak cela nr 105 mit11a powierzchnie 16,08m2, co pozwalaio na zakwaterowanie W niej pieciu osob, czyli tyle ile podaWa1 powod, co jego zdaniem na1eza1o‘kWa1ifi}<oWaé jako przeludnienie. Podobnie TZBCZ ptzedstawia sic z ce1ami nr 107 i 109. Pierwsza z nich miaia powierzchnie 9,45rn2, ktora umo21iWia1a na umieszczenie W niej trzech osadzonych, natomiast druga — 16,08m’, gdzie m0g10 jednoczeénie przebywac pieciu Wieiniow. Powod W pozwie Wskazywal W1asnie powyzsze liczby osob zakwaterowanych W tych celach,' co W jego ocenie byio juz przeludnieniem. Wobec powyzszego, W swietie doWodoW zgromadzonych W sprawie, obowiązującym W okresie objętym powództwem, mogło dochodzić do ograniczenia wielkości powierzchni celi na jednego skazanego poniże 3- mg, "ednakże `ed nie na czas określony. J Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego mógł umieszczać osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. O takim umieszczeniu należało bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjamego. Artykuł ten został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 26 maja 2008 roku (SK 25/07 OTK-A 2008, nr 4, poz. 62) za niezgodny z art. 40 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast W dniu 6 grudnia 2009 roku weszła W zycie ustawa Z dnia 9 paździemika 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy, która wprowadza w art. 110 w § 2a-2i kkw rozwiązania zastępujące dotychczas obowiązujący art. 248 § 1 kkw. Wprowadzone rozwiązania realizują zalecenia Trybunału Konstytucyjnego i przewidują, w nadzwyczajnych sytuacjach, możliwość czasowego osadzenia skazanych w celach o powierzchni na osobę poniżej 3 mz, ale nie mniej niż 2 mz. Zasady umieszczenia skazanego w_ takiej celi zostały wyraznie określone tak, aby nie było wątpliwości, co do wyjątkowości sytuacji, w których może to nastąpić, maksymalnego czasu umieszczenia skazanego w celi o powierzchni mniejszej niż określona w mt. 110 § 2 kkw, dopuszczalności i ewentualnych zasad wielokrotnego umieszczania w takiej celi oraz trybu postępowania w tych sprawach. - W ocenie Sądu powód nie udowodnił, faktu przeludnienia w celach nr l05,l07,l09, w których odbywał karę pozbawienia wolności w okresie od 30 czerwca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku u pozwanego. .lego twierdzenia dotyczące metrażu tych cel i przebywania w nich o jednego osadzonego więcej niż wynika to z ilości miejsc zakwaterowania są sprzeczne z dokumentacją pochodzącą z Aresztu Śledczego w Bydgoszczy. Z karty historii osadzenia powoda, a także ze zbiorczego zestawienia cel mieszkalnych w jednostce pozwanego wynika, ze każda z powyższych cel jest większa niz podawał to powód i ich metraż pozwalał na zakwaterowanie w nich wskazanej przez powoda liczby osadzonych, co odpowiadało normie 3m* na osobęzgodnie z art. l10 § 2 kkw. I tak cela nr l05 miała powierzchnię l6,08m2, co pozwalało na zakwaterowanie W niej pięciu osób, czyli tyle ile podawał powód, co jego zdaniem należało` kwalifikować jako przeludnienic. Podobnie YZBCZ przedstawia się z celami nr 107 i 109. 'Pierwsza Z nich miała powierzchnię 9,45m2, która umożliwiała na umieszczenie w niej trzech osadzonych, natomiast druga - 16,08m2, gdzie mogło jednocześnie przebywać pięciu więźniów. Powód w pozwie wskazywał właśnie powyższe liczby osób zakwaterowanych w tych celach, co w jego ocenie było już przeludnieniem. Wobec powyższego, W świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, --- STRONA 7 --- stwierdzié nalezy, Ze powod nie Wykazal, aby przebywai W celach przeludnionych W okresie obj etym pozwern. Faktern jest, Ze W okresie do 9 grudnia 2009 roku dochodzi1o do okresowego przeludnienia W ceiach mieszkalnych W Areszcie Sledczym W Bydgoszczy. Jednakze zdaniem Sadu pozwana jednostka penitencjarna Wykazala, Ze jej dziaianie nie nosiio cech bezprawnosci. Postepowanie W tym zakresie byio zgodne z przepisami rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 26 sierpnia 2003 r. we sprawie trybu postepowania W1a§C1W'}IC1'1 organow W Wypadku, gdy iiczba osadzonych W zaktadach karnych i éledczych przekroczy W s1<a1i iqajutogolna pojemnosé tych zaldadow (Dz. U. 2003, Nr 152, poz. 1497) oraz 2 dnia 19 kwietnia 2006 r. W sprawie trybu postepowania Wiasciwych organow W Wypadku, gdy liczba osadaonych W zaldadach kamych i sledczych przekroczy W skali kraju ogolna pojemnosc tych zakladow (Dz. U. 2006, Nr 65, pOZ. 419). Areszt 81edczy W Bydgoszczy dzia1a1 tea zgodnie _ 2, obowiazujacymi przepisami kodeksu kamego Wykonawczego min. o fakcie niezachowania norm powierzchni powiadamiano Wiasciwego terytorialnie sedziego pcnitencjarnego W mysl art. 248 § 1 k1<W., a decyzje o umieszczeniu osadzonych W celach, W 1<t_orych'poWierzchnia na jedna osobe Wynosila mniej niz 3 113‘ byia podjeta na scisle okreslony czas i stanowiia ona Wynik szczegolnej sytuacji W postaci znacznej W skali kraju liczby osob skazanych na bezwzgledna kare pozbawienia Wolnosci. W kontekscie zgodnosci z prawem dziaiafi powyzszych jednostek, nie sposob pominac’: rowniez tego, Ze zaklady karne jak i areszty sledcze nie maja mozliwosci odmowy przyjecia osoby skierowanej do nich przez Sad. i ' Od dnia obowiazywania nowych przepisow dotyczacych osadzania WieZniow W Warunkach ponizej 3m“ powierzchni celi na osobe (art. 110 § 2a — 2i kkw), to jest od dnia 9 grudnia 2009 roku, W Areszcie Sledczym W Bydgoszczy nie odnotowano zjawiska przeludnienia W celach mieszkainych. Odnoszac sic do kwestii braku Wtasciwie oddzieionego kacika sanitarnego od reszty celi, co decydowaé mia1o o niehumanitamych warunkach odbywania kary, Wskazaé nalezy, iz postepowanie dowodowe W sposob jednoznaczny wykaza1o, 2e kaciki sanitarne W celach Aresztu Siedczego W Bydgoszczy byly Wydzie1one_1<onstru1<cja_ metalowae, a od Wejscia prZ.yg}@niqte materia1oWa kotara. Wobec powyzszego stwierdzié na1e2_v, i2 kaciki sanitame by1y odgrodzone od reszty ceii mieszkalnej, a wskazana zasiona tnateriaiowa spelniata swoja role; i sprawiaia, 2e intymnosc czlowieka by1a12achowana. Naleiy miec na uwadze, Ze powod odbywai kare pozbawienia Wolnosci. Przyjete W Areszcie Sledczym W Bydgoszczy Warunki, co do usytuowania urza,dze'r'i sanitarnych w celach czy tea inne ograniczenia regulaminowe stwierdzić należy, że powód nie wykazał, aby przebywał w celach przeludnionych w okresie objętym pozwem. Faktem jest, że w okresie do 9 grudnia 2009 roku dochodziło 'do okresowego przeludnienia w celach mieszkalnych w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy. Jednakże zdaniem Sądu pozwana jednostka penitencjarna wykazała, że jej działanie nie nosiło cech bezprawn-ości. Postępowanie w tym zakresie było zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. we sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych i śledczych przekroczy w skali krajuogólną pojemność tych zakładów (Dz. U. 2003, Nr 152, poz. 1497) oraz z dnia 19 kwietnia 2006 r. W sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych i śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz. U. 2006, Nr 65, poz. 419). Areszt Śledczy w Bydgoszczy działał też zgodnie p z. obowiązującymi przepisami kodeksu karnego wykonawczego m.in. o fakcie niezachowania norm powierzchni powiadamiano właściwego terytorialnie sędziego penitencjarnego w myśl art. 248 § 1 kkw., a decyzje o umieszczeniu osadzonych w celach, w którychpowierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niz 3 mi była podjęta na ściśle określony czas i stanowiła ona wynik szczególnej sytuacji w postaci znacznej w skali kraju liczby osób skazanych na bezwzględną karę pozbawienia wolności. W kontekście zgodności z prawem działań powyższych jednostek, nie sposób pominąć również tego, że zakłady karne jak i areszty śledcze nie mają możliwości odmowy przyjęcia osoby skierowanej do nich przez Sąd. ` ` Od dnia obowiązywania nowych przepisów dotyczących osadzania więźniów w warunkach poniżej 3m* powierzchni celi na osobę (art. 1l0 § 2a - 2i kkw), to jest od dnia 9 grudnia 2009 roku, w Areszcie Śledczym w Bydgoszczy nie odnotowano zjawiska przeludnienia W celach mieszkalnych. Odnosząc się do kwestii braku właściwie oddzielonego kącika sanitarnego od reszty celi, co decydować miało o niehurnanitarnych warunkach odbywania kary, wskazać należy, iz postępowanie dowodowe w sposób jednoznaczny wykazało, że kąciki sanitarne w celach Aresztu Śledczego w Bydgoszczy były wydzielonekonstrukcją metalową, a od wejścia przygłgniçte materiałową kotarą. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż kąciki sanitarne były odgrodzone od reszty celi mieszkalnej, a wskazana zasłona materiałowa spełniała swoją rolę i sprawiała, że intymność człowieka była: zachowana. Należy mieć na uwadze, że powód odbywał karę pozbawienia wolności. _Przyjęte w Areszcie Sledczym w Bydgoszczy warunki, co do usytuowania urządzen- sanitarnych w celach czy też inne ograniczenia regulaminowe --- STRONA 8 --- sita rzeczy musiaiy Jtaczyé sie 2 pewnymi niedogodnosciarni d1a osadzonych W porownaniu do Warunkow, ktore na tym polu W1,'stepuja poza zaktadami kamymi. .1edna1<2e dobra osobistd osadzonych byty respektowane.   Jak Wynika 2 ustalcfi faktycznych pozwany zapewniiy poWodoWi W'8.1'1lI1i<1'13"y"1OW'€ i sanitame, W ktorych godnosc i prawo do intymnosci powoda nie do2na1y uszczerbku. Natomiast powod, W swietle dokumentow zgrornadzonych W aktach spraxvy, nie vqkazat, 2e pI'Z€i’J}"Vv'EiJ1 W okresie od dnia 30 czerwca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku W celach przeludnionych. Majac na uwadzje powyzsze Sad na podstawie art. 24 1<.c. W 2W. z art. 448 k.c. a corztrario oddaiii powodztwo (punkt 1 wyroku). Postanowieniem 2 driia 30 grudnia 2010 roku Sad Okregowy W Bydgoszczy 2Wo1ni1 powoda od kosztow sadowych W ca1osci. Zwolnienie powoda od" kosztow sadowych nie 2Wa1nia go 2 obowiazku uiszczenia kosztéw procesu, co v»"ynika Wprost 2 art. 108 ustawy 2 dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sadowych W sprawach cywilnych (D2.U. 2005 Nr 167, poz. 1398). Zgodnie 2 art. 98 § 1 kpc strona przegrywajaca sprawe obowiazana jest zwrocié przeciwnikowi na jego Zadanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praW i ce1oWej obrony. Wobec tego Sad na podstawie art. 98 § 1 1 § 6 pkt 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W spraWie opiat 2a czj/nnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarid Paiistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej pr2e2 radce prawnego ustanowionego z urzedu zasadzii od powoda na rzecz Skarbu Paristwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Paiistwa kwotc 3600 21 t}“ttdem kosztdw zastepstwa procesowego (punkt 2 Wy1'oku). ‘  siłą rzeczy musiały łączyć się z pewnymi niedogodnościarni dla osadzonych w porównaniu do warunków, które na tym polu iw-ji,-'stępuja poza zakładami karnymi. Jednakże dobra osobiste osadzonych były respektowane. - - Jak wynika z ustaleń faktycznych pozwany' zapewnily powodowi warunki -bytowe i sanitarne, w ktorych godność i prawo do intymności powoda nie doznaly uszczerbku. Natomiast powod, w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, nie vqfkazal, ze przebywał w okresie od dnia 30 czerwca 2009 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku w celach przeludnionych. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 24 k.c. W zw. Z art. 448 k.c. cr conrrczrio oddalił powództwo (punkt 1 wyroku). Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy' zwolnił powoda od kosztow sądowych w całości. Zwolnienie powoda od' kosztów sądowych nie zwalnia go z obowiązku uiszczenia kosztów procesu, co Wynika wprost z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych W sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr 167, poz. 1398). Zgodnie z art. 98 § 1 kpc Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wobec tego Sąd na podstawie art. 98 § l i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztow pomocy prawnej udzielonej- przez radcę prawnego ustanowionego Z urzędu zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa ~ Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (punkt 2 wyroku). ' .

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Bydgoszczy#akt. IC 664/10#art. 448 kc.#art. 110 kkw#art. 448 kc#art. 24 kc#art. 6 k.c.#art. 448 k.c.#art. 110 § 2 kkw#art. 248 kkw#art. 40 ust.#art. 2 Konstytucji#art. 248 § 1 kkw.#art. 110 § 2 kkw.#art. 108 ustawy#art. 98 § 1 kpc#art. 24 k.c.