Teza / krótkie omówienie
kontaktów powoda z synem była przede wszystkim jej troska oraz 'obawa o zdrowie i bezpieczeństwo syna. Jednocześnie pozwana podała, iz jej zachowanie nie było uporczywe bądź nacechowane złą wolą, lecz stanowiło' realizac
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt. IC 48/10 T1' lu-1' -,«1_.-„ Ę* 1- ' H-:"' 1. ..`ą..Í"L 'ÊHÊ 'lv'-I. E . :__-›_fi"_'¿.... ._ ' "'-"-"- Ł .. - '.'u; „-- --¬ .. '.:."'*.. -3": `* „-:‹'Ÿ' ł|}*"'"`i"`ł=-_ ` 11_„śr WYROK I W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ |" Dnia O8 listopada 2010r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy I Wydział Cywilny W składzie: - Przewodniczący SSO Hanna Rucińska Protokolant stażysta Beata Mateusíak po rozpoznaniu W dniu 25 października 2010r W Bydgoszczy sprawy z powództwa JSz_ Pf2@@íW1<0 f*.0_ o zapłatę „ oddala powództwo.
--- STRONA 2 ---
I C 48/ 10 Uzasadnienie I Powód J- S1- wniósł pozew przeciwko A- o przyznanie zadośćuczynienia w wysokości 100.000,- złotych . W uzasadnieniu pozwu powód podał, iz Sąd Rejonowy w T- uregulował widywanie się powoda zł małoletnim synem stron: D_-„ SE Pozwana ignoruje dyspozycję - przywołanego rozstrzygnięcia. Uniemozliwiaspędzanie świąt, dni wolnych, imienin, urodzin oraz wszelkich dni okazjonalnych, rodzinnych. Zdaniem powoda, w ten sposób pozwana trwale zrywa jego więź emocjonalną z synem. Działaniarni swoimi narusza zatem w tym zakresie dobra osobiste powoda. 1 Pozwana A_ O_~w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. _ . _ W uzasadnieniu pozwana podniosła, iz motywem niestosowania się do postanowienia Sądu w przedmiocie kontaktów powoda z synem była przede wszystkim jej troska oraz 'obawa o zdrowie i bezpieczeństwo syna. Jednocześnie pozwana podała, iz jej zachowanie nie było uporczywe bądź nacechowane złą wolą, lecz stanowiło' realizację jej obowiązku jako matki wobec jedynego dziecka, który to obowiązek nerozerwalnie wiązał się z udzieleniem ochrony synowi flarzed realnym zagrozeniern ze strony ojca, tj. powoda. Pozwana wskazała na okoliczności agresywnego zachowania powoda względem osób jej najbliższych w obecności małoletniego powoda, zastraszanie dziecka przez powoda. Pozwana wskazała tez, ma uzasadnione obawy, dotyczące molestowania dziecka stron przez powoda. Pozwana wskazała na wnioski opinii biegłego psychologa- seksuologa, które stwierdzają występowanie objawów I ..` wskazuj ących na wykorzystywanie seksualne dziecka przez ojca, tj. powoda. 1
--- STRONA 3 ---
Sąd ustalił i zważył co następuje: Powód wraz z pozwaną tworzyli związek nieformalny. Posiadają z tego związku syna D- obecnie w wieku ll lat. Z uwagi na liczne konflikty między stronami, uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie stron, jak tez konflikty związane z uzgodnieniem kompromisowych rozwiązań w sferze kontaktów powoda z małoletnim synem, który wraz z matką wyprowadził się od powoda, kontakty s zostały uregulowane przez Sąd Rejonowy w T- postanowieniem z dnia 30 maja 2006 roku w ten sposób, ze powód ma prawo zabierania małoletniego do swojego miejsca zamieszkania w kazdy pierwszy i czwarty weekend miesiąca a takze spędzania wakacji i ferii zimowych oraz świąt po połowie. Dziecko stron jest pod opieką matki na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w' T_ w sprawie ograniczenia pozwanemu władzy rodzicielskiej. W sprawie o sygn. akt V Rco Ęvostanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Pinaczas trwaniapostępowania ustaliłmiejsce pobytu małoletniego przy wnioskodawczyni, a postanowieniem z dnia 25 września 2008 'ri udzielił zabezpieczenia i na " czas trwania postępowania ustalił, iż. kazdorazowe odbieranie rnałoletniego D- oraz oddawanie matce dziecka będzie odbywało się w obecności kuratora zawodowego. Obecnie postanowieniem z dnia l kwietnia 2010 r. w sprawie sygn. -akt V Nsrn C Sąd udzielił zabezpieczenia i na czas trwania postępowania ustalił, ze uczestnik LC będzie miał prawo do kontaktów z małoletnim D- w każdą trzecią sobotę miesiąca w godzinach od 12.00 do 15.00 z tym ustaleniem _ że kontakty będą odbywały się w B- lecz poza .-li miejscem zamieszkania małoletniego, bez obecności O: a w obecności kuratora zawodowego, w miejsce kontaktów ustalonych postanowieniem 2 _
--- STRONA 4 ---
Sądu Rejonowego w T-z -dnia 30 maja 2006 r. oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w Êz dnia 25 września 2008r. Sąd Rejonowy w sprawie sygn.akt V Nsm _oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia .poprzez zakaz kontaktów powoda i jego matki z małoletnim D- Sz_. Sąd Rejonowy uznał, że ustalone kontakty przez Sąd są zgodne `_z dobrem rnałoletniego, w sposób' odpowiedni chronią jego prawa, jednocześnie pozwalają uczestnikowi realizować-swoje prawa względem dziecka. Ustanowiony kurator zawodowy miał zagwarantować prawidłowy przebieg kontaktów. Pozwana bezskutecznie skarzyła to postanowienie 1 r Ľ Od listopada 2007 roku pozwana nie wykonuje dyspozycji, zawartej w postanowieniach Sądu. . _ O r _Aktualnie przed Sądem Rejonowym w E- toczy się postępowanie z wniosku pozwanej o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem. _ '_ dowod: bezporric- nadto postdnou/z`onio Sądu Rejonowego W z dnia 30 moja 2006 roku (Ãf._Í]-J2), zeznania' powodu J- Sz ~ MP1161 OZWMG 0 (łíÃ5_5_l§Ó)_.- _ _ _ _ __ _ __(if_!_5žfr_r.__ . - - _ Zwazyć nalezy, iz w sprawie pozostawało poza sporern, iz- wbrew postanowieniem Sądu- przynajmniej od listopada 2007 roku powód nie ma mozliwości spotykania się z dzieckiem stron. Okoliczność ta jest rezultatem postawy pozwanej, która starała się- _skutecznie- nie dopuścić do spotkańojca z dzieckiem. Stan faktyczny w tym zakresie wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów- w tym orzeczeń sądowych. Ze znajdujących się w aktach Sądu ' 'll 3
--- STRONA 5 ---
Rodzinnego zeznań kuratorów zawodowych, uczestniczących w przekazywaniu małoletniego wynikało, ze od marca 2009 roku ani razu nie doszło do przekazania małoletniego powodowi na czas kontaktów. W zaden z wyznaczonych piątków małoletniego nie było w szkole, w miejscu zamieszkania nikt nie otwierał drzwi. Okoliczności te zresztą potwierdzała w _swoich .I zeznaniach pozwana. s Z opinii Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w B- przeprowadzonej w sprawie V Nsm _ wynika, że małoletni D- związany jest emocjonalnie z mamą. Natomiast nie wykazuje naturalnej swobody zachowań w bezpośredriim kontakcie z ojcem. Nie ujawnia rzeczywistych odczuć wobec niego. Wskazywał na gotowość kontaktu z nim, ale zdaniem. biegłychkierował się głównie potrzebą wyciszenia konfliktu między rodzicami, a nie swoimi rzeczywistymi potrzebami. aaa›aa.- aaa sprawy V.ym síV Nam Xcz í X cz 1 (iz. 131-139, 146-1471,0 aaa Sprawy Vrrr Kp 1 (1z_37~39), Opłata aaazraaaga Ośrodka Dzognostyczrzo- Konsaltocyjnego (lt.-42-49), .opźnio psychologtczno- seksa:oZogr'czno 06.50-59), opznfo (16.33 '~34), akta sprawy 3Ds ~ _ Bezspornym jest, iz strony _pozostają w dalszym ciągu w głębokim konflikcie, który w szczególności dotyczy kontaktów pozwanego z synem. Pomimo zabezpieczenia tych' kontaktów przez Sąd, z uwagi na postawę powódki, która starała się za wszelką cenę nie dopuścić do spotkań ojca z dzieckiem, pozwany do tej pory nie ma możliwości regularnego i swobodnego spotykania się z małoletnim. - W ocenie sądu roszczenie powoda jako niezasadne należało oddalić. Ustalając stan faktyczny sąd oparł się na dokumentach zawartych w aktach sprawy, albowiem ich prawdziwości-nie 'kwestionowała żadna ze stron. Dowody te korespondowały z wiarygodnymi zeznaniami stron. 4
--- STRONA 6 ---
Rzeczą Sądu w przedmiotowej sprawie było ustalenie okoliczności zaistniałego stanu rzeczy oraz uznanie czy swoją postawą pozwana dopuściła się naruszenia dóbr osobistych powoda. “ x Sąd zważył, iż' nie ulega wątpliwości, że dowody znajdujące się w aktach sprawy, a w szczególności opinie biegłych psychologów, uprawdopodabniają W stopniu wysokim słuszność zarzutów kierowanych przez pozwaną w stosunku do powoda. Wskazywały one, iż w trakcie pobytów małoletniego _ u powoda dochodziło do licznych nieprawidłowych zachowań powoda w stosunku do małoletniego noszących znamiona czynów zabronionych, które to zachowania są 'przedmiotem toczącego się przed Sądem _Rejonowym W PŚ postępowania' karnego i postępowania Prokuratury dotyczącego uprowadzenia rnałoletniego (sygn; oÍttXI.K --i`..7VK"z' 3 Ds S. ` Przywołać należy wreszcie wyniki badania seksuologicznego, z którego wynika, że u rnałoletniego zaobserwowano objawy emocjonalne, które mogą wskazywać na wykorzystywanie seksualne dziecka. Pozwana miała uzasadnione podstawy dla uznania, iż kontakty syna Damiana z ojcem w sposób wysoce negatywny wpływają na psychikę małoletniego. W tej sytuacji nawet obecność kuratora w trakcie spotkań małoletniego z ojcem nie jest stanie zagwarantować prawidłowego przebiegu spotkania. Spotkanie małoletniego z powodem może być ciężkim i stresującym przeżyciem dla małoletniego z uwagi na negatywne zachowania, jakich dopuścił się powód w stosunku do małoletniego D= w przeszłości. Czyny te są przedmiotem postępowania' karnego. c 5
--- STRONA 7 ---
Istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia oraz bezprawność działania sprawcy- oto przesłanki odpowiedzialności przewidziane w przepisie art. 24 par. l kc. Spełnienie dwóch pierwszych przesłanek musi wykazać poszkodowany. Jego rzeczą jest więc przede wszystkim, określić w jakich swoich odczuciach, ewentualnie- w jakich konkretnie prawem przewidzianych swoich dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem się sprawcy, oraz na czym polega naruszenie tej jego sfery przeżyć, a takze okoliczności te udowodnić / art. 6 kc i 232 kpc/. Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, lecz ogranicza się do stwierdzenia, ze dobrami osobistymi człowieka są w szczególności:_ zdrowie, -|' wolność, część, .swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnica korespondencji i i inne wymienione w a.1t._23 kc. Nie budzi jednakże wątpliwości, iż katalog ten ma charakter otwarty. Powód ma zatem rację w tej części, w której wskazuje, iz szczególna więź rodziców z dzieckiem, przysługujaca zarówno 'dziecku , jak' i. rodzicom w prawidłowo funkcjonującej rodzinie zasługuje na status dobra osobistego, podlegającego ochronie prawnej, przewidzianej w art.24, art. 445 § 1, art. 448 kodeksu- cywilnego. __ Naruszenie dobra osobistego podlega ocenie według kryterium obiektywnego, tj. poprzez weryfikację subiektywnego odczucia osoby zadajacej ochrony prawnej z obiektywna reakcją w opinii publicznej / `w`de.' wyrok Sądu Najwyższego 2: 16.01.1976r., II Cz 629/75, OSN Z976 nr' I-J, poz. 25]f.Nalezy stwierdzić, iz działania pozwanej znamionowała bezprawność, skoro swoimi działaniami uniemozliwiała egzekucję prawomocnych orzeczeń sądu. Jednakże przyjmuje się , ze wyłączającymi bezprawność sąnastępuj ace okoliczności: -` działanie w ramach porzadku publicznego, - obrona interesu zasługujacego na ochronę, - zezwolenie pokrzywdzonego /vt`de.' Ochrona dóbr osobistych W orzeczmbnvźe Soda Apeiocyjnego W Gdańsku, wydania H, Mario Grzeíko, Sopot 1998, str, 16/. . _
--- STRONA 8 ---
Dla zastosowania art. 448 k.c. konieczne. jest nie tylko ustalenie, ze sprawca dopuścił się naruszenia dóbr "osobistych, ale również ustalenie, ze nalezy udzielić poszkodowanemu satysfakcji moralnej, gdyż przemawiają za tym wymagania sprawiedliwości społecznej oraz ochrony zasad współżycia społecznego i porządku prawnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia I J gradrna J 979 roku I CR 403/79). Tymczasem z ustaleń Sądu wynika, ze o ile powód wymaga szacunku dla swych dóbr osobistych, to jednocześnie nie dba o zachowanie tych dóbr wzgledem innych osób. Takie postępowanie uzasadnia odmowę udzielenia poszkodowanemu ochrony prawnej na podstawie art. 5 kc. (I /lCr 604/93, wyrok s.apeZ. 1993.12.29 w Poznania). W ocenie sądu, wyłączaj ącym bezprawność działania pozwanej jest okoliczność obrony interesu małoletniego syna stron, niewątpliwie interesu zasługuj ącego na ochronę. Sąd zważył, iz naruszenie dobra osobistego rozpatrywać nalezy takze W granicach przeciętnych ocen społecznych, a nie tylko indywidualnego odczucia osoby domagającej się ochrony Qoor. achw. SN z dnia 28 maja 2797i Hi' PZP 33/70, OSNCP Z 972, rir 7], poz. J 88, wyrok z driia 16 stycznia 2976 r. H CR 692/75, OSNCP 1976, nr 1], poz. 251). ę _ Ujęcie obiektywne pozwala uniknąć ochrony, subiektywnie i nadmiernie odczuwanych skutków naruszeń sfery osobistej (tak J. Piatowshi, Glosa do wyroku SNZ driia 16 stycznia 1976 r., IĹCR 692/75, NP 1977, rir 7-8, s. 1146). Za obiektywną koncepcją dóbr. osobistych przemawia również to, ze dobra te "są wartościami niemajątkowymi, wiązącymi się z 'osobowością człowieka, uznanymi powszechnie w danym społecze1istwie“, oraz ze konieczne jest odróznienie problemu stwierdzenia osobistego charakteru danego dobra od samej oceny jego naruszenia, a tylko niektóre dobra osobiste są szczególnie ściśle związane ze sferą psychiczną jednostki i wówczasrstwierdzenieich naruszenia jest utrudnione (A. Szpunar, Ochrona dóbr osobisiych, Warszawa 1979,s.106) p ' Wreszcie wskazać nalezy, iz w zakresie dotyczącym ochrony innego, wyżej stojącego dobra osobistego osoby fizycznej nalezy opowiedzieć się za 1 1 7 7
--- STRONA 9 ---
koncepcją wyjątkowej otdopngzęzalności ograniczenia ochrony dóbr stojących zdecydowanie niżej w hierarchii na rzecz dóbr zdecydowanie donioślejszych (ochrona dóbr osobistych małoletniego syna stron). _ -- Do chwili wyeliminowania niepewności co do ewentualnych nadużyć władzy rodzicielskiej lub ostatecznego rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, powódka działała zatem , w ocenie sądu, w sposób usprawiedliwiony, kierując się troskąo zdrowie i bezpieczeństwo osobiste syna . . Biorąc wzgląd na powyższe powództwo, jako niezasadne należało oddalić. 8 .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Bydgoszczy#akt. IC 48/10 T1#art. 24 par.#art. 6 kc#art. 448 kodeksu#art. 448 k.c.#art. 5 kc.