Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt. IC 26/11 "7 £1 '1' ' #4 " 4 !;;_.3_‘;5 151% . V WYROK W IMIENTU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 201 1r. Sqd Okrggowy W Bydgoszczy I Wydzial Cywilny wsldadzie: ' " Przewodniczapy SSO Hanna Daniel Protokolant . st. sekr. sagl. Urszula Danilewicz. p0 rozpoznaniu W dniu 3 sierpnia 2011r. W Bydgoszczy Sprfivw Z Pflwédztwa 1iT—' przeciwko Skarbowi Pafistwa — Centralnemu Zarzqdowi Sluzby Wigziennej w Warszawie 0 nakazanie i zapiateg 1. powédztvm oddal a; ' 2. zasqdza 0d powoda na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa W Warszawie kwotafg 7.200 (siedem tysiqcy dwieécie) z}tyt_u1'em kosztéw zastqpstwa procesowego, 4 Sygn. akt. IC 26/11 ' “Ÿ ›Ŝ¬ '1' ' 'Fa E' 'Š \§.';__'3_`Ê5- *;¿¿§:§ .- V WYROK W IMIENHJ RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2011r. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy I Wydział Cywilny wskładzie: ' ' Przewodniczący SSO Hanna Daniel Protokolant . st. sekr. sąd. Urszula Danłłewicz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2011r. w Bydgoszczy Sprawy Z Pßwódzfwa ĹT- przeciwko Skarbowi Państwa - Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej w Warszawie o nakazanie i zapłatę 1. powództwo oddał a; ` 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa W Warszawie kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, O
--- STRONA 2 ---
gygn. akt: I C 26511 . Uzasadnienie Powéd, 1. T—wnic'>s{ 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa — Centralnego Za1'zqdu Siuzby Wiegziennej w Warszawie kwoty 440000 2% z< ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku do dnia zaplaty tytuiem zadoééuczynienid za doznane krzywdy oraz kosztéw postqpowania. Ponadto powéd wniés1 0 zaniechanie naruszania jego débr osobistych przez pozwanego W postaci prawa do godnoéci, intymnoéci i humanitarnego traktcwania. ' W uzasadnieniu powéd pods}, i2 W toku oclbywania kary pozbawienia Wolnoéci nie zapewniono mu odpowiednich W'a111j11<6W bytowych W trakcie osadzenia W Zakiadzie Kamym W Potulicach, Zakladzie Kamym W Czersku, Zakladzie Karnym nr 1 W Grudzigdzu, Zaldadzie Kamym nr 2 W Gmdziqdzu, Zakladzie Karnyrn BydgoszczFordon, Areszcie Sledczym W Toruniu i Areszcie §1edczym W Chojnicach. W jego ocenie pozwany odpowiada za przeludnienie W cclach mieszkalnych, gdzie na jednego osadzonego przypadalo mniej niz 3 mg powierzclmi. Ponadto W celach brakowaio Cieplej Wody, znacznie 0 graniczono dostgp do sieci elektrycznej, nie zapewniono osadzonym W'%as'.ciWeg0 oé.Wiet1enia. Oprécz Iago urzqdzenia sanitame nie byhx oddzielonc '0d reszty pomieszczenia. W jednostkach penitencjamych, W ktérych powéd przebywai brakowako sal treningowych, boisk i siitowni. Jednoczeénie p0W6d_ podniési, ii byi umieszczany W jednostkach penitencjamych W miejscowoéciach zbyt odleglych 0d jego miejsca zarnieszkania, przez co "kontakt z rodzinq by% znacznie utrudniony. W ocenie pbwoda W celach brakowalo takze najp0trzebni'ejsz.ego sprzqtu, a ponadto nie miad on dOS'£Qp‘K_.I do zajqé o,§WiatoWokulturalnych. Powéd zgiosii réwniez zas‘Lrze2e11ia do opieki medycznej. Zdaniem powoda powyzsze zarzuty przedc wszystkim W')"I1i1(&jBL z umieszczania duzej liczby osadzonych na zbyt ma%ej powierzchni. Niehumanitame Warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci xwW'o%a{y Ll niego cierpienia natury fizycznej i psychicznej. " L = W odpowiedzi na pozew pozwany vmi('>s% 0 oddalenie powédztwa oraz 0 zasqdzenie na rzecz Skarbu Pafistwa ~ Prokuratorii Generalnej Skarbu Pflf1S'[‘W£1 kosztéw zastqpstwa procesowego Wecflug norm przepisanych. 0 1 sygn. akt: I C 26t'1l , Uzasadnienie Powód, 1' T_Wniósł 0 zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie kwoty 440000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia" za doznane krzywdy oraz kosztów postępowania. Ponadto powód wniósł o zaniechanie naruszania jego dóbr osobistych przez pozwanego w postaci prawa do godności, intymności i huinanitarnego traktowania. ` W uzasadnieniu powód podał, iż w toku odbywania kary pozbawienia wolności nie zapewnione mu odpowiednich warunków bytowych W trakcie osadzenia w Zakładzie Karnym W Potulicach, Zakładzie Karnyrn w Czersku, Zakładzie Karnyrn nr l W Grudziądzu, Zakładzie Karnym nr 2 w Grudziądzu, Zakładzie Karnyrn Bydgoszcz-Fordon, Areszcie Sledczyrn w Toruniu i Areszcie Śledczym w Chojnicach. W jego ocenie pozwany odpowiada za przeludnienie w celach mieszkalnych, gdzie na jednego osadzonego przypadało mniej niż 3 mi powierzchni. Ponadto w celach brakowało ciepłej wody, znacznie ograniczono dostęp do sieci elektrycznej, nie zapewnione osadzonym właściwego oświetlenia. Oprócz tego urządzenia sanitame nie były oddzielone 'od reszty' pomieszczenia. W jednostkach penitencjamych, w których powód przebywał brakowało sal treningowych, boisk i siłowni. Jednocześnie powód podniósł, iż był umieszczany W jednostkach penitencjarnych w miejscowościach zbyt odległych od jego miejsca zamieszkania, przez co "kontakt z rodziną był znacznie utrudniony. W ocenie powoda w celach brakowało także najpotrzebni'ejszego sprzętu, a ponadto nie miał on dostępu do zajęć oświatowo-kulturalnych. Powód zgłosił równiez zastrzeżenia do opieki medycznej. Zdaniem powoda powyższe zarzuty przede wszystkim wynikają z umieszczania dużej liczby osadzonych na zbyt małej powierzchni. Niehumanitarne warunki odbywania kary pozbawienia wolności wywołały u niego cierpienia natury fizycznej i 'psychicznej ' ¿ . W odpowiedzi na pozew pozwany vmiósł O oddalenie powództwa oraz o zasadzenie na rzecz Skarbu Państwa ~ Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. ` 1
--- STRONA 3 ---
W pierwszej kolejnoéci W uzasadnieniu pozwany podniosi, iz Centralny Zarzqd Siuzby Wigziennej W Warszawie nie jest Wiaéciwym srariones fisci Skarbu Pafistwa W niniejszym postqpowaniu. Ponadto WS1<8Z&{', Ze powod nie Wykaza} zaistnienia Zadnych przesianek odpowiedzialnoéoi pozwanego. Wediug ustaiefi pozwanego, powod nie przebywai W Areszcie féledczym W Chojnicach. Podczas pobytu W Zakiadzie Kamym W Czersku byi natomiast pracownikiem gospodarczym, nic odbywai tam kary W Wafunkach przeludnienia. Nis byio zadnych ograniczefi dostopu do sieci elektrycznej, zaé kapik sanitarny byi oddzieiony od reszty pomieszczenia kotara, Natomiast‘ podczas osadzenia powoda W Zakiadzie Karnym nr 1 W Gmdziqdzu nie byia Wydawana Wobec niego decyzja W trybie art. 110 § 2 kkw, bowiem nie Wystopowaio w tej jednostce zjawisko przeludnienia. Mia} tam C1OS’[Qp do zajoé kulturalnooéwiatowych. Natozonie éwiatia W celach byio zgodne z obowiqzujqcymi normami. Nie istniaia techniczna moiliwoéé Wyiqczania energii elektrycznej. W Zakladzie Kamym nr 2 W Gmdziqdzu rowniez nie dochodziio do przeludnienia W trakcie obecnoéci tam powoda. W oeiach znajdowaly sis; murowane kqciki sanitarne zapevniiajape pcinal intymnoéé. Nie stwierdzono W tej jednostce Zadnych nieprawidiowoéci podczas kontroiihsanitamych. W Zakiadzic Kamym BydgoszozFordon W Bydgoszczy powocl nie przebywai W Wa1'u11kach przeludnienia. Osiwietlenie W celach speiniaio byio zgodne z obowiqzujqoq norrnar, zaé kaiciki sanitarne zapewniaiy intymnoéé osadzonym. Cele mieszkalne byiy Wiaéciwie Wentylowane. W Areszcie élcdczym W Toruniu nie Wydawano nwobec powoda docyzji 0 przcludnieniu. Miai on dostop do biblioteki, radiowozla oraz odbiornika telcwizyjnego. Kazda ceiamiaia zapewniony dostqgp do zimnoj i ciephaj Wody. Dziqki Wentylacji grawitacyjnej zapewniono takie dopiyw éwieicgo powietrza. Normy oéwietleniowe takie byiy przestrzegane. W Zakiadzis Karnym Potulicach powod miaI mozliwoéé uczestniczenia W zajociach kulturalnooéwiatowych. Osadzonym zapewniono Wiaécixvq opiekq medyczvnac Podczas pob}Tu W tej jednostce powod nie skladai Zadnych skarg na warunki bjflowe W niej panujapc. Wobec powyzszego W ocenie pozwanego roszczenia powoda so pozbawione podstawy faktycznej i prawnej. Sgd ugtalil, co nastgpujgg Powod IT—odbywa1 karq pozbawienia wolnoéci W Zakiadzie Karnym W Potuiicach W okresie od 8 kwietnia 2009 roku do 29 lipca 2009 roku. Poczattkowo do 15 kwietnia 2009 roku przebywai W pawilonie D na oddziale I W celi nr 4, a nastopnie na oddziale zewnotrznym I'll‘ 2 tego zakiadu VV‘S'[I‘Z»616Wi6, W celi nr 11, at do kofica swojego ' 2 W pierwszej kolejności w uzasadnieniu pozwany podniósł, iż Centralny Zarząd Służby Więziennej W Warszawie nie jest właściwym srariones fisci Skarbu Państwa w niniejszym postępowaniu. Ponadto wskazał, ze powód nie wykazał zaistnienia zadnych przesłanek odpowiedzialności pozwanego. Według ustaleń pozwanego, powód nie przebywał W Areszcie Sledczym W Chojnicach. Podczas pobytu w Zakładzie Kamym w Czersku był natomiast pracownikiem gospodarczym, nie odbywał tam kary w warunkach przeludnienia. Nie było żadnych ograniczeń dostępu do sieci elektrycznej, zaś kącik sanitarny był oddzielony od reszty pomieszczenia kotarą. Natomiast, podczas osadzenia powoda W Zakładzie Karnyrn nr 1 w Grudziądzu nie była wydawana wobec niego decyzja W trybie art. 110 § 2 kkw, bowiem nie występowało w tej jednostce zjawisko przełudnienia. Miał tam dostęp do zajęć kulturalno-oświatowych. Natężenie światła W celach było zgodne z obowiązującymi normami. Nie istniała techniczna możliwość wyłączania .energii elektrycznej. W Zakładzie Karnym nr 2 w Grudziądzu -również nie dochodziło do przeludnienia W trakcie obecności tam powoda. W celach znajdowały się murowane kąciki sanitarne zapewniające pełną intymność. Nie stwierdzono W tej jednostce żadnych nieprawidłowości podczas kontroliisanitarnych. W Zakładzie Karnym Bydgoszcz-Fordon w Bydgoszczy powód nie przebywał w warunkach przeludnienia. Oświetlenie w celach spełniało było zgodne z obowiązującą normą, zaś kąciki sanitarne -zapewniały intymność osadzonym. Cele mieszkalne były właściwie wentylowane. W Areszc-ie Sledczym W Toruniu nie wydawano 'wobec powoda decyzji O przeludnieniu. Miał on dostęp do biblioteki, radiowęzła oraz odbiornika telewizyjnego. Każda celamiała zapewniony dostęp do zimnej i ciepłej wody. Dzięki wentylacji grawitacyjnej zapewnione także dopływ świeżego powietrza. Normy oświetleniowe także były przestrzegane. W Zakładzie Karnym Potulicach powód miał możliwość uczestniczenia W zajęciach kulturalno-oświatowych. Osadzonym zapewnione właściwą opiekę medyczną. Podczas pobytu W tej jednostce powód nie składał zadnych skarg na warunki bytowe W niej panujące. Wobec powyższego w ocenie pozwanego roszczenia powoda są pozbawione podstawy faktycznej i prawnej. Sąd ustalił, co następujęą Powód I-T_ odbywał karę pozbawienia Wolności w Zakładzie Karnyrn w Potułicach W okresie od 8 kwietnia 2009 roku do 29 lipca 2009 roku. -Początkowo do 15 kwietnia 2009 roku przebywał W pawilonie D na oddziale I W celi nr 4, a następnie na oddziale zewnętrznym nr 2 tego zakładu wsStrzeleWie, W celi nr ll, aż do końca swojego ` 2
--- STRONA 4 ---
pobytu We Wskazanej jednostce. W tym czasie dochodziio do okresowego nieznacznego przeluclnienia W Zakiadzie Kamym W Potulicach, o czym kazdorazowo informowano sqdziego penitencjamego. Powod przobywai W celi przeludnionej przez okres 30 dni. Mia} mozliwoslé uczestniczenia W zajgciach kulturalnooéwiatowych. Osadzonym zapewniono vi/iaéciwal opiekg med}/cznan. Stan oéwietlenia oraz Wentyiacji W celach mieszkainych odpowiadal obowiaizujatq/m W tym zakresie norrnom. Powod nie zgiaszal Zadnyoh skarg na Warunki bytowe do administracji placowki. _J3cirM'.' informacje 0 pobytach i orzeczeniach /k. 44/; < karra hisrorii pobyréw W cefi przeludnionej /k. 70/; hisroria rozmieszczenia powoda /kl 18/," sprawozdanie z dzz'a§aZno§cz' kulturalnooéwiatowej /k. J 1 9J J 9v/, Opfeka zdrowofna osadzonych /k. 12012/,' A prorokofi» z okresowej konrroli przew0d0'w kominowych /k. 12]121v/,' ' protokdi‘ nar<=gz'em'a oéwietlenia éwiariem szrucznym w budynku mieszkalnym /k.]22 122v/; ' skorowidz sfcarg osadzonych za 2009 rok /k.l23/, informacje kierowcme do segcfziego penfiencjarnego /k. J 70] 72/; zeznania powoda /k.155155v/. Nastqpnie W dniu 30 lipca 2009 roku powod zostai przeniesiony do Zakiadu Karnego W Czersku, gdzie umieszczono go W celi nr S o powierzchni 11,06 mi, W ktorej przez caiy okres swojego pobytu przeb}Wai z jednym Wspoiosadzonym. CoIa ta posiada odpowiednie oéwietleriie naturaine i sztuczne.‘ Znajduje siq W niej Wyodrgbniony kqcik sanitamy. Wentylacja. W celi ‘oylfa prawidiowa. Przeprowadzane kontrolc sanitarne nie Wykazaly Zadnych uc'hybic:fi. W Zaldadzie Karnym W Czersku powod peinil fimkcjg pracownika gospodarczego. Mial mozliwoéé» korzystania 2 codziennych spacerow. Do dyspozycji osadzonych pozostawaia §Wiet1ica sportowa. Dwa razy W tygodni mogi korzystaé z biblioteki. Podczas pobytu We Wskazanej jednostce penitencjamej powod utrzymywai kontakty z najblizszq rodzina, takze W postaci Widzefi. W dniu 9 paidziernika 2009 roku przetranspo11oWa.no go do Zakiadu Kamogopnr 1 W G_rudz.i4dzu. Dowéd.‘ informacja 0 pobyrach 1‘ orzeczeniach/k.44/,' rzorarka sJz;2b0wa'/fc. 45/’_.' zarzqdzenie nr 34/08 Dyrekrora Zakladu Kamego w Czerslm /k. 4651/; norarka siuzbowa /k.52,»"; ' A I 3 pobytu we wskazanej jednostce. W tym czasie dochodziło do okresowego nieznacznego przeludnienia W Zakładzie Karnym W Potulicach, o czym każdorazowo infonnowano sędziego penitencjamego. Powód przebywał W celi przeludnionej przez okres 30 dni. Miał możliwość uczestniczenia W zajęciach kulturalno-oświatowych. Osadzonym zapewnione właściwą opiekę medyczną. Stan oświetlenia oraz wentylacji w celach mieszkalnych odpowiadał obowiązującym W tym zakresie norrnom. Powód nie zgłaszał żadnych skarg na warunki bytowe do administracji placówki. _iificifkař informacje o pobytach i orzeczeniach /k. 44/; « karta historii pobytów w celi przeludníonej /lc. 70/; - historia rozmieszczenia powodu /kl 18/; sprawozdanie z działalności kultwolno-oświatowej /k. 1 1 9-] J 9v/,' opieka zdrowotna osadzonych /lc. 1201:/,' S protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych /lt. 12]-121v/; - ` protokół natężenia oświetlenia światłem sztucznym w' budynku mieszkalnym /k.l22- ]22v/; " skorowidz skarg osadzonych za 2009 rok /ki23/; informacje kierowane do sędziego penirencjarnego /kl 70-172/,' zeznania powodu /k.155-l55v/_ Następnie w dniu 30 lipca 2009 roku powód został przeniesiony do Zakładu Karnego w Czersku, gdzie umieszczono' go w celi nr S o powierzchni ll,06 mz, W której przez cały okres swojego pobytu przebywał z jednym Współosadzonym. Ce-la ta posiada odpowiednie oświetlenie naturalne i sztuczne; Znajduje się W niej- wyodrębniony kącik sanitarny. Wentylacja w celi była prawidłowa. Przeprowadzane kontrole sanitarne nie wykazały żadnych uchybień. W Zakładzie Karnym W Czersku powód pełnił funkcję pracownika gospodarczego. Miał możliwość» korzystania z codziennych spacerów. Do dyspozycji osadzonych pozostawała świetlica sportowa. Dwa razy w tygodni mógł korzystać z biblioteki. Podczas pobytu We wskazanej jednostce penitencjarnej powód utrzymywał kontakty z najbliższą rodziną także W postaci widzeń. W dniu 9 października 2009 roku przetranspoitowano go do Zakładu Karnegorir l w Grudziądzu. Dowód: informacja o pobytaeh 1' orzeczeniacñ/k.44/,' notatka służbowa"/lc. 45.5.' - zarządzenie nr 3 4/08 Dyrektora Zakładu Karnego w Czerska /k.4-6-51/; notatka służbowa /k.52,-‹",' ' P I 3
--- STRONA 5 ---
1 prorokdf k0m‘r0Zi' /1:5354v/, zeznania powoda 1551 5511/ W Zakladzie Kamym nr 1 W Grudziqdzu powod przebyWa1 do 2 lutego 2010 roku, gdzie odbywai karo pozbawienia W01I'lO§CI W nastrgpujatcych celachz W okresie od 10 paidziemika 2009 roku do 29 paidziemika 2009 roku W oeli nr 208, o powierzchni 26,42 In’, znajdujapej sir; w pawilonie G na oddziale II; W okresie od 29 paidziemika 2009 roku do 4 listopada 2009 roku W ceii nr 217, 0 powierzchni 24,03 mg, W pawiionie G na Oddziale II; W okresie od 4 listopada 2009 roku do 7 grudnia 2009 roku W celi nr 208, o powierzchni 26,42‘ in’, W pawilonie G na oddziale II; ' W okresie od 7 grudnia 2009 roku do 16 grudnia 2009 roku W coli nr 101, 0 powierzchni 16,34 mg, znajdujapej sio W pawilonie C na oddziale I; . W okresie od 16 grudnia 2009 roku do 11 stycznia 2010 roku W celi nr 114, o powiorzchni 17,34 m2, W pawilonie C na oddziale I; _ W okresie od 11 stycznia 2010 do 28 styczniéi 2010 roku W celi nr 313, o powierzchni 19,31 mg, W pawilonie C na oddziale II; ' " W okresie od 28 stycznia 2010 roku do 2 lutego 2010 roku W jodnoosobowej ccli izolacyjnej nr 11, 0 powierzchni 8,56 mg, W pawilonie B na oddziale I. Zadna z eel, W ktorych przebywai powod nie byla przeludniona. W powyzszej jednostce penitencjamej powod mia1 zap_eWniony clostqp do zajqé oéwiatowokulturalnych. Do dyspozycji osadzonych pozostaweda éwietlica wyposaiona W std1 do tenisa, teiewizor i gry planszowe. W pawilonie G na oddziel II istnia1a techniczna H'lOZ11W0§0_\\»’)*’18,_CZ€111& energii elektrycznej W porze nocnej od godziny 23.00 do 6.00 ze Wzglodow bezpieozezistwa. Natozenio éwiatia W celach mieszkalnych odpowiada obowizgzuj QC}’1'I'l przepisom. PoWodoWi przys1ugiWa1a raz W tygodniu oiep1a ka,pie1. Na kazdym pi;trze pawiionow znajdoWa1 sio punkt czerpania ciephej Wody. W pawilonie C kazda cela mieszkalna vqposazona jest W murowany i zamykany kgcik sanitamy, natomiast W pawilonie G na oddziel II 1<a,cik ten oddzielon}' jest od reszty celi przepierzeniem 0 Wysokoslci ok01o 2 m. W celach izolacyjnych jednoosobowych kapiki sanitarne nie sq odgrodzone od reszty pomieszczenia‘. Powod nie korzysta1 z usIug Wioziennej siuzby zdrowia, W tym z poradni stomatologicznejf Dowdd: fnformacja 0 pobyrach i ofzeczeniach //{.44/; hisroria rozmieszczenia p0i1»0dd'/k..’_>i5/,' ' norarka sfuzbowa /k. 56/,‘ . I 4 1 protokół kontroli /ir. 53-54v/,' zeznania powoda 155-I 55vĂ W Zakładzie Kamym nr 1 W Grudziądzu powód przebywał do 2 lutego 2010 roku, gdzie odbywał karę pozbawienia wolności W następujących celach: - W okresie od 10 pażdziernika 2009 roku do 29 pażdziernika 2009 roku W celi nr 208, o powierzchni 26,42 mz, znajdującej się W pawilonie G na oddziale II; - W okresie od 29 paździemika 2009 roku do 4 listopada 2009 roku W celi nr 217, 0 powierzchni 24,03 mz, W pawilonie G na Oddziale II; - W okresie od 4 listopada 2009 roku do 7 grudnia 2009 roku w celi nr 208, o powierzchni 26,42' mz, w pawilonie G na oddziale II; ' - W okresie od 7 grudnia 2009 roku do 16 grudnia 2009 roku W celi nr 101, o powierzchni 16,34 niz, znajdującej się W pawilonie C na oddziale I; - . - w okresie od 16 grudnia 2009 roku do 11 stycznia 2010 roku W celi nr 114, o powierzchni 17,34 mz, W pawilonie C na oddziale I; _ - W okresie od 11 stycznia 2010 do 28 stycznia 2010 roku W celi nr 313, o powierzchni 19,31 m2, W pawilonie C na oddziale 11; ' ' - W okresie od 28 stycznia 2010 roku do 2 lutego 2010 roku W jednoosobowej celi izolacyjnej nr 11, o powierzchni 8,56 m2, W pawilonie B na oddziale I. Żadna z cel, W których przebywał powód nie była przeludniona. W powyższej jednostce penitencjamej powód miał zapewniony dostęp do zajęć oświatowe-kulturalnych. Do dyspozycji osadzonych pozostawała świetlica Wyposażona W stół do tenisa, telewizor i gry planszowe. W pawilonie G na oddziel II istniała techniczna możliwość _Wyłączenia energii elektrycznej W porze nocnej od godziny 23.00 do 6.00 ze względów bezpieczeństwa. Natężenie światła W celach mieszkalnych odpowiada obowiązującym przepisom. -Powodowi przysługiwala raz W tygodniu ciepła kapiel. Na każdym piętrze pawilonow znajdował się punkt czerpania ciepłej wody. W pawilonie C każda cela rnieszkalna Wyposażona jest w murowany i zamykany kącik sanitarny, natomiast W pawilonie G na oddziel II kącik ten oddzielony jest od reszty celi przepierzeniem 0 wysokości około 2 m. W celach izolacyjnych jednoosobowyc-h kąciki sanitarne nie są odgrodzone od reszty pomieszczeniai. Powód nie korzystał z usług Więziennej służby zdrowia, W tym z poradni stomatologicznejf Dowód: informacja o pobyrach if ořzeczeníach //‹:.44/; historia rozmieszczenia powodan/lc. .Í5/,' ' notatka służbowa /k. 56/,' . I 4
--- STRONA 6 ---
noraflca sEuzbowa /Ic. 5 F/; norarka sfuibowa /11.58/,‘ norarka sfuzbowa /k. 59/; norarka siuzbowa /1:60/, zeznania powoda 1181/k. 1 551' 55v/. W czasie osadzenia W Z»ak1adzie Kamym nr 2 W Gmdziddzu W okresie od 2 lutego 2010 roku do 11 Iutego 2010 roku powéd przebywad W pawilonie A na oddziale I najpierw W celi mieszkalnej nr 7, a od 4 lutego 2010 roku W celi nr 10. W dniach od 2 lutego 2010 roku do 4 lutego 2010 roku powod przebywal W celi przeludnionej. Podczas kolejnego pobytu W powyzszej jednostce penitencjarnej W okresie od 13 lipca 2010 roku do 10 sierpnia 2010 roku powod przebyWa1 W nastepujapych eelach znaj duj apych sie W pawilonie A na oddziale I: ~ W okresie od 13 lipca 2010 roku do 141ipca 2010 roku W celi nr 11; W okresie od 14 Iipca 2010 roku do 23 lipca 2010 roku W celi nr 6, natorniast na oddziale II tego samego pawilonu powod zosta1 osadzony W nastepujqoych celaoh mieszlaalnychz ' _ W olqesie od 23 lipca 2010 roku do 27 lipca 2010 r01cu W celi nr 2; W okresie od 2? lipca 2010 roku 3 sierpnia 2010 roku W celi nr W okresie od 3 sierpnia 2010 1‘01{L1 do 5 sierpnia 2010 roku oraz od 9 sierpnia 2010 roku do 10 sierpnia 2010 roku W celi nr 18; W okresie od 5 sierpnia 2010 roku do 6 sierpnia 2010 roku W oeli nr 10; W okresie od 6 sierpnia 2010 roku do 9 sieipnia 2010 roku oraz od 9 sierpnia 2010 roku do 10 sierpnia 2010 roku W celi nr 16. W powyzszych celaoh mieszkalnych znajdoWaI sie murowany 1<a_cik sanitarny zamykany drzwiami. Okna W celach by1y szozelne, zapewnialy one odpowiedniq temperature, dostep éwiatIa dziennego i powietrza, Wentylacja We Wskazanej jednostce penitencjarnej by'15. sprawna. Cele by1y Wyposazone W odpowiedni sprzet kWate1"un1<oWy. Dowddt hi.s'r0rz'a rozmieszczenia powoda //c. 61,62/f." norarkc: sizzzbowa /1: 63/; prorokrif rrr 283/09 z 0kres0We;' lconnjruli przewoddw /comirzowych /k. 64/," prorokok‘ kontroli //17. 6568/,' i karfa hisrorii pobytdw w cel1' przeludnionej /lc. 70/," zeznarzia powoda J55J 55v/. 5 notatka służbowa /lc. 5 Ê'/,' notatka służbowa /lc. 58/; notatka służbowa /lc. 59/; notatka służbowa /lc. 60/; zeznania powodav HT-/k. 155-1 5512/. W czasie osadzenia W Zakładzie Kamym nr 2 W Grudziądzu W okresie od 2 lutego 2010 roku do 11 lutego 2010 roku powód przebywał W pawilonie A na oddziale I najpierw' W celi mieszkalnej nr T, a od 4 lutego 2010 roku W celi nr 10. W dniach od 2 lutego 2010 roku do 4 lutego 2010 roku powód przebywał W celi przeludnionej. Podczas kolejnego pobytu W powyższej jednostce penitencjarnej W okresie od 13 lipca 2010 roku do 10 sierpnia 2010 roku powód przebywał W następujących celach znajdujących się W pawilonie A na oddziale I: ~ W okresie od 13 lipca 2010 roku do 14 lipca 2010 roku W celi nr 11; - - W okresie od 14 lipca 2010 roku do 23 lipca 2010 roku W celi nr 6, natomiast na oddziale li tego samego pawilonu powód został osadzony W następujących celach mieszkalnych: ' _ _ - - W oldesie od 23 lipca 2010 roku do 27 lipca 2010 roku W celi nr 2; - W okresie od 2? lipca 2010 roku 3 sierpnia 2010 roku W celi nr - W okresie od 3 sierpnia 2010 roku do 5 sierpnia 2010 roku oraz od 9 sierpnia 2010 roku do 10 sierpnia 2010 roku W celi nr 18; - W okresie od 5 sierpnia 2010 roku do 6 sierpnia 2010 roku W celi nr 10; - W okresie od 6 sierpnia 2010 roku do 9 sierpnia 2010 roku oraz od 9 sierpnia 2010 roku do 10 sierpnia 2010 roku W celi nr 16. W powyższych celach mieszkalnych znajdował się murowany kącik sanitarny zamykany drzwiami. Okna W celach były szczelne, zapewniały one odpowiednią temperaturę, dostęp' świat-la dziennego i powietrza, Wentylacja we wskazanej jednostce penitencjarnej była sprawna. Cele były wyposażone W odpowiedni sprzęt kwaterunfkowy. Dowód: h1`.s'torz`a rozmieszczenia powoda //c. 61,62/Í." notatka służbowa /lc. 63/; protokół nr 283/09 z okresowej lcontfjolz' przewodów /comírzowych /k. 64/; protokół kontroli /Ã: 6.5-68/,' ` karta historii' pobytów w celi' przeludnionej /lc. 70/; zeznania powoda I55-1 55v/. 5
--- STRONA 7 ---
PoW6d przebyWa1 W Zaldadzie Karnym BydgoszczPordon W Bydgoszozy W okresie od 11 lutego 2010 roku do 13 Iipca 2010 roku pomiedzy pobytami W Za.1<1adzie Kamym nr 2 W Gmdziqdzu. Wéwczas osadzono go na oddziale C13 W celach: W okresie od 11 lutego 2010 roku do 1 marca 2010 roku W czteroosobowej celi or 314, 0 powierzchni 14,86 1112; W okreéie od 1 marca 2010 roku do 16 kwietnia 2010 roku W piecioosobowej celi nr 313, 0 powierzchni 15,85 m2; W okresie od 16 kwietnia 2010 roku do '13 lipca 2010 roku W czteroosobowej celi nr 316, o powierzchni 14,74 m2. Ko1ej'ny pobyt powoda W powyzszej jednostce penitencjamej przypad1 na okres od 10 sierpnia 2010 roku do 28 stycznia 2011 roku, z przerwa, pomiedzy 7 grudnia 2010 roku, a 15 grudnia 2010 roku. W tym czasie zakwaterowano powoda na oddziale C/‘4 W celach: W okresie od 10 sierpnia 2010 roku do 7 gmdnia 2010 roku W czteroosobowej celi or 421, 0 poWierzc11ni 14,89 III2; A . W okresie od 15 grudnia 2010 roku do 28 stycznia 2011 roku W piecioosobowej celi nr 408, o powierzchni 16,86 In’. ' W Zaidadzie Kamym BydgoszczFordon W Bydgoszczy poW6d nie przebywed W Warunkach przeludnienia. Kqciki sanitarne W celaoh sq W ca1o§ci zabudowane na ca1ej V\+'_YS01(0§C1 z oegiy. Cele mieszkalne, W ktorych zakwaierowano powoda Wyposaione sq W otwierane okna oraz sprawnq Wentylaeje. W powyzszej jednostce powod mia1 rnozliwoéé korzystania z szerokiej oferty zajueo kultilralnooéWiatoWych i sportowych. Natezenie oéwietlenia W oelach odpowiadalo ustalonym normorn. Podczas swojego pobytu W Zaldadzie Karnym Bydgoszcz Fordon W Bydgoszczy powod Z102}/1 jednq skarge odnoénie funkcjonowania Wieziennej s1u2by zdrowia. W dniu 28 stycznia 2011 1'o1<uprzetransportoWano go do Zakladu Kamego W Hawie. @:5_d.; irzformacja 0 pobyrach i orzeczeniach /1c. 44/; notarka 5Euibowa /k 69/; wyjas'n2'em'e z dnia 18. 02. 2011' roku /k. 71'./; prorokdf nr I/2011 z pomiam nangzenia éwiarfa /k. 7275/,' proroiccif 2: drzfa 30. 09. 2010 roku /k. Z6~80,5.' A prorokdf z dnia 31.03.2010 roku /k.8185/; 0 prorokofy z'0kres0wej fconrroli smnu rechnicznego przew0a'z5W kominowych /k. 86/; ' prorokoly konrrofi sarzirarnej /k87~100/; norarka sfuzbowa /k. 101/; ' A 6 Powód przebywał W Zakładzie Karnym Bydgoszcz-Fordon w Bydgoszczy W okresie od 11 lutego 2010 roku do 13 lipca 2010 roku pomiędzy pobytami W Zakładzie Kamym nr 2 w Grudziądzu. Wówczas osadzono go na oddziale CJ3 W celach: - w okresie od 11 lutego 2010 roku do 1 marca 2010 roku W czteroosobowej celi nr 314, o powierzchni 14,86 mz; - W okresie od 1 marca 2010 roku do 16 kwietnia 2010 roku W pięcioosobowej celi nr 313, 0 powierzchni 15,85 mi; - w okresie od 16 kwietnia 2010 roku do '13 lipca 2010 roku W czteroosobowej celi nr 316, 0 powierzchni 14,74 mz. Kolejny pobyt powoda W powyższej jednostce penitencjamej przypadł na okres od 10 sierpnia 2010 roku do 28 stycznia 2011 roku, z przerwą pomiędzy 7 grudnia 2010 roku, a 15 grudnia 2010 roku. W tym czasie zakwaterowano powoda na oddziale C14 W celach: - W okresie od 10 sierpnia 2010 roku do 7 grudnia 2010 roku W czteroosobowej celi nr 421, o powierzclmi 14,89 mz; Z . - w okresie od 15 grudnia 2010 roku do 28 stycznia 2011 roku W pięcioosobowej celi nr 408, o powierzchni 16,86 mz. " W Zakładzie Kamym Bydgoszcz-Fordon W Bydgoszczy powód nie przebywał W warunkach przeludnienia. Kąciki sanitarne w celach są W całości zabudowane na całej wysokości z cegły. Cele mieszkalne, W których zakwaierowano powoda wyposażone są w otwierane okna oraz sprawną wentylacje. W powyższej jednostce powód miał możliwość korzystania z szerokiej oferty zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych. Natężenie oświetlenia W celach odpowiadało ustalonym normorn. Podczas swojego pobytu W Zakładzie Karnym Bydgoszcz- Fordon W Bydgoszczy powód złożył jedną skargę odnośnie funkcjonowania Więziennej służby zdrowia. W dniu 28 stycznia' 2011 roku przetransportowano go do Zakładu Karnego w Iławie. W informacja o pobyrach i orzeczeniach /k. 44/; notatka służbowa /k. 69/; wyjaśnienie z dnia 18. 02. 20]] roku /k. 71'/; protokół nr 1/2011 z pomiaru natężenia światła /k. 72-75/,' protokół 2: dnia 30. 09. 2010 roku /k. 7,6~80/,' A protokół z dnia 3]. 03. 20110 roku /k.81-85/; ` protokoły z"oto'esowej kontroli stanu technicznego przewoabiif kominowych /k. 86/; ` protokoły kontroli sanitarnej /k87~100/; notatka służbowa /k. 101/; ' › 6
--- STRONA 8 ---
wykaz zaj<=;c' kulrurafnooéwiarowvych i sporlowych na rok 20] 0 /k.102103/,' plan Zajqé sporrowych /k. I 04/,‘ _ zeznania powoda PT—/k.155155»? W Areszcie Qledczym W Toruniu powéd przebywal W okresie od 7 grudnia 2010 roku do 14 gruclnia 2010 foku w czteroosobowej celi nr 10, 0 powierzchni 14,20 ml, znajdujqcej sin’; na oddziale I, ktéra nie bylra przeludniona. Cele mieszkalne wyposazone sq W0dpOWi6dI1i sprzet kwaterunkowy. Kqcik sanitarny jest ogrodzony od reszty pomieszczenia.. Od administracji aresztu osadzeni otrzymujq érodki higieny osobistej oraz érodki do utrzymania. czystoéci w ceiach, Do cel zapewniony jest odpowiedni d0pLyw éwieiego powietrza poprzez wentylacjq grawitacyjnq, jak réwnicz mozliwoéé otwierania okien. Powéd mégl bez przeszkéd uczestniczyé W zajeciach kulturalnooéwiatowych organizowanych W tej jedno stce. Q_g_v_»_»@2f; informacja 0 pobyrach z‘ orzeczeniach /k. 44/,1 ' noraflca sfuzbowa /k. 105/; ' hisroria rozmieszczenia powbda /k.106107/; notarka sfuzbowa /k. I08/; _ p?‘0I0e7CO'§ konrroh‘ //2.109U6/, pmrokcii nr 1/O/20] 0 fk. I I 7/; zezncmia powoda FQTQ/k.155155v/. Powyiszy stan fatyczny Sqd ustalil W oparciu 0 przedstawione przez strony dokumenty, a takze na podstawie zeznafi powoda. Sqd uznefl za wiarygodne vdowody z dokumentéw zebrane W sprawie, albowiem zostefly sporzqdzone we Maéciwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentéw. Byly przejrzyste i jasne. Ich autentycznoéé nie budziia W£{Lp1iWO§Ci Sqdu. S251 nie przyzned waloru Wiarygodnoéci zeznaniom powoda. ‘E"I—w ezeéci dot}'cza(ce_1 przeludnienia w _iedn_0stkach penitemiarnych w Gnldziadzu. Jak Wynika z dokurnentéw zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, powéd zaledwie dwa dni przebywefl w warunkach przeludnienia w Zaldadzie Karnym nr 2 W Grudziafizu, a nie, jak sam twierdzi, przez cal"; okres zakwaterowania fw tej jednostce. EV pozostedym zakresie Sqd d.a% wiare zeznaniom powoda, albowiem byiy one jasne, konsekwentne i nie budzfly wagpliwoéci Sagzlu. 7' wykaz zajęć kaitnraino-oświatowych i sportowych na rok 20.? 0 /k.102-103/,' plan zajęć sportowych /k. I 04/,' _ - zeznania powoda P-Y:/k. 155-1J`5w'. W Areszcie Śledczym W Toruniu powód przebywał W okresie od 7 grudnia 2010 roku do 14 grudnia 2010 roku W czteroosobowej celi nr 10, o powierzchni 14,20 ml, znajdującej się na oddziale I, która nie była przeludniona. Cele mieszkalne wyposażone są W odpowiedni sprzęt kwaterunkowy. Kącik sanitarny jest ogrodzony od reszty pomieszczenia.. Od administracji aresztu osadzeni otrzymują środki higieny osobistej oraz środki do utrzymania czystości W celach. Do cel zapewniony jest odpowiedni dopływ świeżego powietrza poprzez wentylację grawitacyjną, jak równiez mozliwość otwierania okien. Powód mógł bez przeszkód uczestniczyć W zajęciach kulturalne-oświatowych organizowanych W tej jednostce. Q_g_i±›@if¿ inforniaeja o pobytach í orzeczentach /k. 44/;_ ' notatka służbowa /k. 105/; ` historia rozmieszczenia powoda /k.106-107/,' notatka służbowa /k. i08/,' _ protokół kontroii /k. i09-116/; protokół nr 1/O/2010 ffk. i 1' 7/; zeznania powoda ř'Tą/k. 155-1551›'/. Powyższy stan fatyczny Sąd ustalił W oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, a także na podstawie zeznań powoda. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane W sprawie, albowiem zostały' sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i jasne. ich autentycznośc nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd nie przyznał Waloru wiarygodności zeznaniom powoda `ř.'l_w cześci dotyczącej przeludnienia w jednostkach penítenc_iarnyc1i w Grudziądzu. Jak Wynika z dokumentów' zgromadzonych W aktach niniejszej sprawy, powód zaledwie dwa dni przebywał W warunkach przeludnienia W Zakładzie Karnym nr 2 W Grudziądzu, a nie, jak sam twierdzi, przez cały okres zakwaterowania w tej jednostce. ,XV pozostałym zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, albowiem były one jasne, konsekwentne i nie budziły Wątpliwości Sądu. Tf'
--- STRONA 9 ---
Sod zv1aiy_[,_c_:0 nastgpujez W niniejszej sprawie przyjqé nalezaio, i2 powéd domagal sie od pozwanego zadoééuozynienia na podstawie art. 24 § 1 kc i art. 448 kc za naruszenie jego dobra osobistego W postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci przez osadzenie jego osoby w poszczegolnych jednostkach penitencjamych W ponizagocych i nieiudzkich warunkach. Z dokumentéw zgromadzonych W aktach niniejszej sprawy wynika, Ze powod przebywai W Zakiadzie Kamym W Potulicaeh, w Zakladzie Kamym w Czersku, w Zaldadzie Karnym nr 1 W Grudziqdzu, W Zakifaclzie Karnym nr 2 W Grudziqdzu, W Zaldadzie Karnym BydgoszczFordon W Bydgoszczy i W Areszcie $ledczym W Toruniu. Wszystkie Wskazane jednostki podlegajq organizacyjnie pozwanemu, zwia_zku Z tym 2 uwagi na ich iloéé, a takzo na poozynione przez powoda zarzuty, majqce charakter systemovwy, Sqd uznal, Ze uzasadnione jest Wystepowanie Centralnego Zarzqdu Shlzby Wieziennej W Warszawie W charakterze Wiaéciwego przedstawiciela. pozwanego Skarbu Paflstwa. Przeprowadzone W sprawie postepowanio dowodowe nie wykazah), aby W okresie objetym pozwem powod przebywa? takze W Areszcie §1edczym W Chojnioach. Artykul 23 kc ma charakter szozegélny, bowiem Zawarta jest w nim ogolna zasada, Ze dobra osobiste, Wymienione tam przyldadowo, pozostajq pod ochroneg prawa cywilnego i to niezaleznie od ochrony przowidziancj W innych przepisaoh. Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci niewagupliwie nalezy zaiiczyé do katalogu dobr osobistych podlegajqcyoh ochronie. Dziefiania naruszajqce te dobra mogq zatem rodzié odpowiedzialnoéo Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 kc i 448 kc (wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 17. 03.2010 r., H CSK 486/09, LEX nr 599534). Zgodnie Z treéciq art. 24 kc i art. 448 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozonc cudzym dziadanieln, moie Zgdaé zaniechania tego dzialania, chyba 2e nie jest ono bezprawne. W razie clokonanego naruszenia moze on takze Zqdaé, ateby osoba, ktéra dopuécfla sie .nE11"us7,enia, dognehfla czyn:1oéci po*I1'zebn}~'ch do usL1n§:;ciajego s1<L1t‘e<r'>W, W oszczoegolnoéei azeby zi:oZy%a oéwiadczenie odpowiedniej treéei i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie maze rowniefz Za_daé zadoééuczynienia pienioznego. W razie na:uszenia dobra osobistcgo sqd moze pzzyznaé temu, oz}/je dobro osobiste zostgaio 1]£l]'USZO]'!’€, odpowiedniz1L sums; tytubsm zacioééuczynienia pienieznego za doznanzg krzywde lub na jego zqdanie zasagzizié odpowiedniq sumo Hpienieznag na Wskazany przez niego oel spoieozny, niezzileinie od innych érodkow potrzebnych do usuniecia skutkéw naruszenia. 8 Sąd zuĹażY_ł,_c0 następuje: - W niniejszej sprawie przyjąć należało, iż powód domagał się od pozwanego zadośćuczynienia na podstawie art. 24 § 1 kc í art. 448 kc za naruszenie jego dobra osobistego W postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności przez osadzenie jego osoby W poszczególnych jednostkach penitencjarnych W poniżających i nieludzkich warunkach. Z dokumentów zgromadzonych W aktach niniejszej sprawy wynika, że powód przebywał W Zakładzie Karnym W Potulicach, W Zakładzie Kai-nym W Czersku, W Zakładzie Karnym nr 1 W Grudziądzu, W Zakładzie Karnym nr 2 W Grudziądzu, W Zakładzie Karnym Bydgoszcz-Fordon W Bydgoszczy i w Areszcie Śledczym W Toruniu. Wszystkie wskazane jednostki podlegają organizacyjnie pozwancmu, związku z tym 2. uwagi na ich ilość, a także na poczynione przez powoda zarzuty, mające charakter systemowy, Sąd uznał, ze uzasadnione jest występowanie Centralnego Zarządu Służby Więziennej W Warszawie W charakterze właściwego przedstawiciela pozwanego Skarbu Państwa. Przeprowadzone W sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało, aby W okresie objętym pozwem powód przebywał także W Areszcie Śledczym W Chojnicach. Artykuł 23 kc ma charakter szczególny, bowiem zawarta jest W nim ogólna zasada, ze dobra osobiste, wymienione tam przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie 11ależy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 kc i 448 kc (wyrok Sądu Nrnwyższego z dnia 17. 03.2010 Y., II CSK 486/09, LEX nr 599534). Zgodnie z treścią art. 24 kc i art. 448 kc ten, czyje dobro _osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on takze żądać, ażeby osoba, która dopuściła się .nt-iruszenia, dopcloiła czynności pot1'7.,ebnycl1 do t'.s'.1nięciajego sl<utÊ<ów, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści í w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszoi¬.e, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę “pieniężną na wskazany' przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. 8
--- STRONA 10 ---
Przestatflaq odpowiedzialnoéci z art. 448 kc jest nie tylkobezprawne, ate i zawinione naruszenie dobra osobistcgo fwyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 12.12.2002 :1, V CKN 1581/O0, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Ten dominujqcy W orzeoznictwie i doktrynie poglqd ‘N}f1’li1(& Z faktu, i2 powyzszy przepis umiejsoowiony jest W Kodeksie cywiinym W obrebie tytutu VI ,,Czyny niedozwolone”, dla ktorych podstawowq zasada. odpowiedzialnoéci pozostaje Wina. Wskazane okolicznoéci, zgodnie z regutq przet/vidzianat W art. 6 kc Winien udowodnié powod. Zatem powod zobowiqzany byt w przedmiotowej sprawie Wykazaé, Ze odb}‘Wat kare pozbawienia Wolnoéci W jednostkach penitencjarnych podlegajqcych pozWanemu_ W Warunkach niehumanitarnych, pozbawionych intymnoéci oraz W celach przeludnionych, W ktélych na skazanego przypadato mniej niz 3 m’ powierzhchni, co naruszaio jogo godnoéé osobistq. Odnoszagc sie do kwestii przeludnienia, w pierwszym rzedzie Wskazaé nalezy, it ustawodawca W art. 110 § 2 kkw iawart Wymogi dotyczape Warunkow bytovwj/ch W celach mieszkalnych stW'ierdzaja5:, Ze powierzchnia przypadajqca na skazanego nie moze Wynosié mniej niZ'3 mg, cele mt_1sz.'3‘ byé Wyposaione W odpowiedni sprzet zapevmiajapy skazanemu osobne miejsce do spaniel i odpowiednie Warunki higieny, dostateczny doptyw powietrza oraz odpowiedniat temperature i oéwietlenie. Jedynie W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach, okreélonych W art. 248 kkw obowiqzujapym W okresie objetym powédztwem, mogto dochodzic do ograniozenia Wielkoéci powierzchrli celi.na jedrlogo skazanego ponizej 3 mg, jednakze jedynie na czas okreélony. Zgodnie 2 tym przepisem W szczegolnie uzasadnionych WYPE1CH(E1C1'1.‘ dyrektor zaktadu kamego mogt umieszczac; osadzonych, na czas olqeélony, W W8.I'L11')l(&Ch, W ktorych powierzchnia W celi na jednq osobe Wynosi mniej niz 3 mg. O takim umieszczeniu nalezato ‘oezzwtocznie powiadomié sedziego penitenojarnego. Przewidziane zatem W art. 248§ 1 kkw odstepstwo od minimalnego Wymiatu powierzclmi Wprowadzato Wyjagtek od zasady przewidzianej W art. 110 § 2 kkw i podiegalo éoistej interpretacji. Trybunat Konstytucyjny W swoim Wyroku z dnia 26 maja 2008 roku (SK 25/O7) pod.k1'oéli%, 2e pod pojeciem ,,szc2cgolnie uzasaclniony W'}"p&d6k”. o ktorym méwit art. 248 kkw, nalezato rozumieé przypadek szczegolny, nadzwyczajn}', a nie kazdq sytuacje przeludnienia W celach mieszkalnych. Wobcc tego ocena, czy Zostaty spetnione przestanki usprawiedlivtYiajetce umieszczenie powoda W przeludnionych celach powirma byc przeprowadzona z vvyjéctkowal doktadnoécia, Jednoczeénie odnotowac nalezy, “ii Wskazanym W3/rokiem Trybunatu Konstgnucyjnego art. 248 kkw zostat uznany za niezgodny Z art. 40 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast W dniu 6 gnldnia 2009 roku Weszta W Zycie ustawa z dnia 9 pazfiziemika 2009 r. 0 zmianie ustawy Kodeks kamy . .9 Przesłanką odpowiedzialności z art. 448 kc jest nie tylko-bezprawne, ale i zawinione naruszenie dobra osobistego _(wyrok. Sądu Najwyższego z dnia 12.12.2002 r., V CK.-N' 1581/00. OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Ten dominujący w orzecznictwie i doktrynie pogląd wynika z faktu, iz powyższy przepis umiejscowiony jest w Kodeksie cywilnym w obrębie tytułu Vl „Czyny niedozwolone”, dla których podstawową zasadą odpowiedzialności pozostaje wina. Wskazane okoliczności, zgodnie z regułą przewidziana w art. 6 kc winien udowodnić powod. Zatem powód zobowiązany »był W przedmiotowej sprawie wykazać, ze odbywał karę pozbawienia wolności w jednostkach penitencjarnych podlegających pozwanemu W warunkach niehumanitarnych, pozbawionych intymności oraz w celach przeludnionych, w których na skazanego przypadało mniej niż 3 m2 powierzhchni, co naruszało jego godność osobistą. Odnosząc się do kwestii przeludnienia, w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż ustawodawca W art. 110 § 2 kkw zawarł wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych stwierdzając, że powierzchnia przypadająca na skazanego nie może wynosić mniej -niż'3 mg, cele muszą być wyposażone w odpowiedni sprzęt zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza oraz odpowiednią temperaturę i oświetlenie. Jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, określonych w art. 248 kkw obowiązującym w okresie objętym powództwem, mogło dochodzić do ograniczenia wielkości powierzchni celina jednego skazanego ponizej 3 mi, jednakże jedynie na czas określony. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego mógł umieszczać osadzonych, na czas określony, w warunkach, -W których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 mz. O takim umieszczeniu należało bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Przewidziane zatem w art. 248-§ 1 kkw odstępstwo od minimalnego wymiaru powierzchni wprowadzało wyjątek od zasady przewidzianej w art. 110 § 2 kkw i podlegało ścisłej interpretacji. Trybunał Konstytucyjny' w swoim wyroku z dnia 26 maja 2008 roku (SK 25/O7) podkreślił, że pod pojęciem „szczególnie uzasadniony wypadel<”., o którym mówił art. 248 kkw, należało rozumieć przypadel< szczególny, nadzwyczajny, a nie każdą sytuację przeludnienia w celach mieszkalnych. Wobec tego ocena, czy zostały spełnione przesłanki usprawiedliwiające umieszczenie powoda w przelndnionych celach powinna być przeprowadzona z wyjątkową dokładnością. Jednocześnie odnotować należy, “iż wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego art. 248 kkw został uznany' za niezgodny z art. 40 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast W dniu 6 grudnia 2009 roku weszła w życie- ustawa z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny . -9
--- STRONA 11 ---
Wykonawczy, ktora Wprowadza W arc. 110 W § 2a2i 1d<W. Wprowadzone rozwiazzmia realizuja zaiecenia Tzybtmaht Konstytucyjnego i przewidujao W nadzwyczajnyc11 sytuacjach, mozliwosié ozasowego osadzenia skazanych W celach 0 powierzchni na osobe poniiej 3 mg, ale nie mniej nii 2 m2. Zasady umieszozenia skazanego W takiej celi zostaiy Wyraériie okreéione tak, aby nie byto Watpliwoslci, co do Wyjatkowosbi sytuacji, W ktorych mote to nastapic, maksymalnego czasu umieszczenia skazanego W celi 0 powierzchni mnjejszej 1ii2': okreétona W art. 110 § 2 kkw, dopuszczalnoéci i ewentuatnych zasad wielokrotnego umieszczania W takiej celi oraz trybu postepowania W tych sprawach. Iak Wynika 2’ materiatu dowodowego zgrornadzonego W niniejszej sprawie, powod przebywat Wceli przeludnionej W Zaktadzie Karnym W Pptulicach, przez okres 30 dni, i W Zaktadzie Kamym nr 2 W Grudziadzu, przez okres 2 dni, oo miaio micjgce juz po Wprowadzeniu do art. 110 kkw § 2a2i. Brak podstaw do przyjecia, 2e Zaktad Karny W Potulioach stosowat art. 248 kkw zgodnie z Wyzej mienionymi Warunkami. Jednoczeénie brak podstaw do przyjecia, 2e Zak1ad;Karny nr 2 W Gmdziadzu umieécii powoda W celi przeludnionej zgodne z Warunlcami takiego osadzenia Wymienionymi W art. 110 § 2a2i kkw. Okolicinoéci tych nie zmiehia fakt informowania sedziego penitencjarnego_ o kazdorazowym nie zapevmianiu norm powierzcimi osadzonym odbywajacym karq pozbawienia Wolnoéci W tych jednostkach. Przeludnienia cel nie mozna usprawiedliwiao duia liczba przestepstw ozy ograniozona iloécia miejso W zaktadach penitencjarnych. Obowiazkiem Paiistwa jest takie zorganizowanie systemu penitencjamego, aby zapewnio szacunek dla godnoéci osob osadzonyoh i bez Wzgledu na trudnoéci finansowe czy logistyczne (wyrok Sqdu Apefacyjnego W Poznanfu z drain 23.1I.ZUIU r., I/ICa 881/10, LEXfl?‘ 756733). I W okolioznoéciach niniejszej sprawy nalezalo przyjac, Ze dziatanie administracji Zaktadu Kainego W Potulioach i Zaktadu Karnego nr 2 W Grudziadzu, nadzorowanych i kontrolowanych przez pozwanogo, byto bezprawne (umieszczenie powoda W przeiudnionych celach) i doszto do namszenia dobr osobistych powoda, a mianowicie prawa do godnego odbywania kary pozbawienia Woinoéci. ' Zwrocié jednak nalezy uwage — co Wynika z treéci art. 448 kc — ze Sad orzekajacy o zadoééuczynieniu moze ale nie musi je zasadzic. Roszczenie wynikajtacce 2 tego przepisu nie moze byo traktowane W aspekcieipenainym, lecz musi polegaé na ztagodzeniu ékutkow negatywnych doznafi. Wobec tego Sad przy ocenie roszczenia o zadoééuczynienie opartego na art. 448 kc Winien brad pod uwage rozmiar i zakres cierpiefi pokrzywdzonego, a takze rozmiar i stopiefi Winy naruszajacego dobra osobiste. Samo osadzenie W przeludnionej celi nie 10 wykonawczy, która wprowadza w art. 110 w § 2a-2i kkw. Wprowadzone rozwiązania realizują zalecenia Trybunału Konstytucyjnego i przewidują, W nadzwyczajnych sytuacjach, mozliwość- czasowego osadzenia skazanych W celach 0 powierzchni na osobę poniżej 3 mg, ale nie mniej niż 2 mz. Zasady umieszczenia skazanego W takiej celi zostaly wyraźnie określone tak, aby nie było wątpliwości, co do wyjątkowości sytuacji, W których może to nastąpić, maksymalnego czasu umieszczenia skazanego W celi o powierzchni mniejszej niż określona W art. 110 § 2 kkw, dopuszczalności i ewentualnych zasad wielokrotnego umieszczania w takiej celi oraz trybu postępowania W tych sprawach. Jak wynika zł materiału dowodowego zgrornadzonego W niniejszej sprawie, powód przebywał wceli przeludnionej w Zakładzie Karnym W Pptulicach, przez okres 30 dni, i W Zakładzie Karnym nr 2 w Grudziądzu, przez okres 2 dni, co miało miejsce już po wprowadzeniu do art. 110 kkw § 2a-2i. Brak podstaw do przyjęcia, że Zakład Karny w Potulicach stosował art. 248 kkw zgodnie z wyżej mienionymi warunkami. Jednocześnie brak podstaw do przyjęcia, że Zakład; Karny nr 2 w Grudziądzu umieścił powoda w celi przeludnionej zgodne z warunkami takiego osadzenia wymienionymi w art. 110 § 2a-2i kkw. Okoliczności tych nie zmienia fakt informowania sędziego penitencjarnego_ o kazdorazowyrn nie zapewnieniu norm powierzchni osadzonym odbywającym karę pozbawienia wolności w tych jednostkach. Przeludnienia cel nie można usprawiedliwiać dużą liczbą przestępstw czy ograniczoną ilością miejsc w zakładach penitencjarnych. Obowiązkiem Państwa jest takie zorganizowanie systemu penitencjarnego, aby zapewnić szacunek dla godności osob osadzonych i bez względu na trudności finansowe czy logistyczne (wyrok Sądu Apelacyjnego W Poznania z dnia 23.]Í.20IÜ r., I/lCa 881/10, LEXHY' 756733). I W okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, że działanie administracji Zakładu Karnego w Potulicach i Zakładu Karnego nr 2 W Grudziądzu, nadzorowanych i kontrolowanych przez pozwanego, było bezprawne (umieszczenie powoda w przeludnionych celach) i doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a mianowicie prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności. ' Zwrócić jednak należy uwagę - co Wynika z treści art. 448 kc - że Sąd orzekający o zadośćuczynieniu może ale nie musi je zasądzić. Roszczenie wynikające 2 tego przepisu nie może być traktowane w aspekcieipenalnym, lecz musi polegać na złagodzeniu skutków' negatywnych doznań. Wobec tego Sąd przy ocenie roszczenia o zadośćuczynienie opartego na art. 448 kc winien brać- pod uwagę rozmiar i zakres cierpień pokrzywdzonego, a także rozmiar i stopień winy naruszającego dobra osobiste. Samo osadzenie W prze-ludnionej celi nie 10
--- STRONA 12 ---
jest Wystarczaj aca podstaWa_ do uwzglednienia Zadania zasa_dzenia zadoééuczynienia (wyrok Sqdte Apelacyjnego we Wrocfawiu z dnia 6.1220071". IACQ 499/O7, OSAWZUUQFZ/128). W ocenie Sadu fakt przebywania powoda W przeludnionych celach W Zakiadzie Kamym W Potuiicaoh i Zakiadzie Karnym or 2 W Grudziadzu miai znikome ujemne nastepstwa W jego sferze psychicznej. Po pietwsze, zauwaz}'6 naiezy, 2e powod od poczatku odbywania kary pozbawienia Wolnosci W przeludnionych celach mieszkainych przebywat iacznie zaledwie 32 dni. Najdiuzej nieprzerwanie przebywat W takiej celi przez okres 17 dni. Pozostaie pobyty W Wamnkach przeludnienia byty kilkudniowe, przeplatane okresami osadzenia zgodnie 2 obowiazujacymi normami. Po drugie, przeludnienie nie byto znaczne, co Wynika 2 informacji kierowanych do sedziego penitencjarnego. W okolicznoéoiach niniejszej sprawy nie sposob uznaé, Ze tak krotki okres osadzenia powoda W przelttdnionych oelach W3/woiai u niego tak ujemne nastepstwa psychiczne, 1{tore zrekompensowaé mozna Wyiacznie W formic zadoséuczynienia pienieinego. . ’ W pozostatych jednostkach penitencjarnych W okresie objetym pozwem powod nie byi umieszczany W ceiach, gdzie na jednego osadzonego przypadato mniej ni2 3 mi powierzohni. We Wszystkioh celach, W ktorych przebywat powod, _zaroWno W tych przeiudnionych, jak i tych, gdzie liczba osadzonych byia odpowiednia do metrazu poszczegoinych eel mieszkalnych, Warunki oswietlenia i Wentylacji odpowiadaiy przyjetym normom, co potwierdzaja protokoty z iicznych kontroii. Ponadto istniata mozliwoéc otwierania W oelach okna, aby zapewnié Wtasciwy dopiyw swiezego powietrza. Sprzet kwaterunkowoy roWnieZ odpowiadai obowiazujacym przepisom. Stosownie do reguiaminow Wevmetrznyoh jednostek, dostarczano osadzonym srodki higieny. Odnoszac sie do kwestii braku Wtasciwie oddzielonego kacika sanitarnego od reszty celi, Wskazaé naiezy, Ze postepowanie dowodowe W sposob jednoznaczny Wykazato, Ze We Wszystkich zaktadach penitencjamych, W ktorych przebywai powod, byiy one odgrodzone od reszty pomieszczenia W sposob zapewniajacy intymnosc cziowieka. Naiezy mieé na uwadze, Ze powod odb}/Wat kare pozbawienia woinoéci. Przyjete W powyzszych jednostimch penitenojarnych Wanmki, co do usytuowania urzagdzefi sanitamych W celach czy te2 inne ograniczenia reguiaminowe, takie jak ograniczony kontakt Z rodzinau oi<Ies'lone godzin}' spacerow, ozy te2 brak W celi ciepiej Wody, siia rzetczy musiaty iaczyé siel z pewnymi niedogodnosciami dla osadzonych W porownaniu do~Warun_koW, ktore na tym fnolu Wystepuja poza zakiadami kamymi. W tym zaloresienie dochodziio do naruszenia dobr osobistych osadzonyoh. Jednoczesnie pozwany Wskazai, Ze osadzeni mieii dostep do odpowiedniej opieki medycznej, a takze mogli bez przeszkod uczestniczyo W zajeoiach 1<ulturaino 11 jest wystarczaj ącą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia (wyrok Sądu Apelacyjnego We Wrocławiu z dnia 6. Í2.2007r. IACQ 499/O7, OSAWZOOŚVŻ/128). W ocenie Sądu fakt przebywania powoda W przeludnionych celach w Zakładzie Kamym w Potulicach i Zakładzie Karnym nr 2 w Grudziądzu miał znikome ujemne następstwa w jego sferze psychicznej. Po pierwsze, zauważyć należy, że powód od początku odbywania kary pozbawienia wolności W przeludnionych celach mieszkalnych przebywał łącznie zaledwie 32 dni. Najdłużej nieprzerwanie przebywał W takiej celi przez okres 17 dni. Pozostałe pobyty »w Wamnkach przeludnienia były kilkudniowe, przeplatane okresami osadzenia zgodnie z obowiązującymi normami. Po drugie, przeludnienie nie było znaczne, co wynika z informacji kierowanych do sędziego penitencjarnego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, ze tak krótki okres osadzenia powoda w przeludnionych celach wywołał u niego tak ujemne następstwa psychiczne, które zrekompensować można wyłącznie w formie zadośćuczynienia pieniężnego. . ' W pozostałych jednostkach penitencjarnych w okresie objętym pozwem' powód nie był umieszczany W celach, gdzie na jednego osadzonego przypadało mniej niz 3 mi powierzchni. We wszystkich celach, W których przebywał powód, _zarówno w tych przeludnionych, jak i tych, gdzie liczba osadzonych była odpowiednia do metrażu poszczególnych cel mieszkalnych, warunki oświetlenia i wentylacji odpowiadały przyjętym normom, co potwierdzają protokoły z licznych kontroli. Ponadto istniała możliwość otwierania .W celach okna, aby zapewnić właściwy dopływ świeżego powietrza. Sprzęt kwaterunkowy również odpowiadał obowiązującym przepisom. Stosownie do regulaminów wewnętrznych jednostek, dostarczano osadzonym środki higieny. Odnosząc się do kwestii braku właściwie oddzielonego kącika sanitarnego od reszty celi, wskazać nalezy, że postępowanie dowodowe W sposób jednoznaczny wykazało, że we wszystkich zakładach penitencjarnych, W których przebywał powód, były one odgrodzone od reszty pomieszczenia W sposób zapewniający intymność człowieka. Nalezy mieć na uwadze, ze powód odbywał karę pozbawienia wolności. Przyjęte w powyższych _jednostkach penitencjarnych warunki, co do usytuowania urządzeń sanitarnych w celach czy też inne ograniczenia regularninowe, takie jak ograniczony kontakt z rodz.ina„ określone godziny spacerów, czy też brak w celi ciepłej wody, siłą rzeczy musiały łączyć się z pewnymi niedogodnościami dla osadzonych W porównaniu do~warunków, które na tym polu występują poza zakładami karnymi. W tym zakresienie dochodziło do naruszenia dóbr osobistych osadzonych. Jednocześnie pozwany wskazał, że osadzeni mieli dostęp do odpowiedniej opieki medycznej, a także mogli bez przeszkód uczestniczyć w zajęciach kulturalno- ll
--- STRONA 13 ---
\ os'WiatoWych i sportowych organizowanych przez administraoje jednostek, W ktorych powod przebywat. Potwierdzaja to dokumenty zgromadzone W aktach niniejszej sprawy. Zauwazyé naiezy, Ze zajecia te niejednokrotnie byty bardzo atrakcyjne. Tym bardziej budzi zdumienie Sadu niezadowoienie powoda W tym zakresie. Powod zas' nie Wykazal rzekomego ograniczania mu dostepu do udziatu W tych zajeciach. Jednoczesnie Zadanie powoda odnosnie nakazania pozwanemu zaniechania namszania jego dobr osobistychnie znajduje potwierdzenia W okolicznoéciach niniejszej sprawy. Za Wyjatkiem krotkiego okresuprzebywania z celach przeludnionych, co zreszta nie v»"yW'ota%o u powoda znacznych ujemnych nastepstw W sferze psychicznej uzasadniajacyoh rekompensate W formie zadosouczynienia, jego dobra osobiste nie doznaiy W inny sposob uszczerbku. Nie byi on traktowany W sposob nieludzki, upokarzajacy czy tez Z naruszeniem godnosci. PoWod miat moztiwosé korzystania z cel Wyposaionych W podstawowy sprzet, toalete odgrodzona od reszty pomieszozenia, ponadto mogt uczestniczyé W programach kulturalnooswiatowyoh, oraz korzystaé ze swietlicy czy braé udziat W zajeciach sportowych. Wobeo powyiszego, Sad na mocy art. 24 kc W ZW. z art. 448 kc a conrrario oddalii poWodztWo (punkt '1 Wyroku); _ ' Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 roku Sad Okregowy W Bydgoszczy zwoinii powoda od kosztow sadovvych W catosci. Zwolaienie poWoda od kosztow sadowych nie zwalnia go z oboW'iazku_uiszczenia kosztow procesu, co Wynika Wprost z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sadotvych W sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr 167, poz. 1398). Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywajaca sprawe obowiazana jest zwrocié przeciwnikowi na jego Zadanie koszty niezbedne do ceiowego doohodzenia praW i celowej obrony. Wobec tego Sad na podstawie art. 98 § 1 kpc i § 6 pkt F’ Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie opiat za czyimosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzieionej przez. radce prawnego ustanowionego Z urzedu (D2. U. 2002, NI 163, poz. 1349) zasadzit od powoda na rzecz $karbu Pa1‘istW'a — Prokuratorii Generalnej Skarbu Paristwa kwote 7200 zi tytutem kosztow zastepstwa procesowego (punkt 2 wyroku). Sedzia Hanna Daniel 12 \ oświatowych i sportowych organizowanych przez administracje jednostek, w których powód przebywał. Potwierdzają to dokumenty zgromadzone W aktach niniejszej sprawy. Z-auwazyć nalezy, ze zajęcia te niejednokrotnie były bardzo atrakcyjne. Tym bardziej budzi zdumienie Sądu- niezadowolenie powoda W tym zakresie. Powód zas' nie wykazał rzekomego ograniczania mu dostępu do udziału w tych zajęciach. Jednocześnie żądanie powoda odnośnie nakazania pozwanemu zaniechania naruszania jego dóbr osobistychnie znajduje potwierdzenia W okolicznościach niniejszej sprawy. Za wyjątkiem krótkiego okresu-przebywania z celach przeludnionych, co zresztą nie V»-ywołało u powoda znacznych ujemnych następstw w sferze psychicznej uzasadniających rekornpensatę w formie zadośćuczynienia, jego dobra osobiste nie doznały w inny sposób uszczerbku. Nie był on traktowany w sposób nieludzki, upokarzający czy też z naruszeniem godności. Powód miał możliwość korzystania z cel wyposażonych w podstawowy sprzęt, toaletę odgrodzoną od reszty pomieszczenia, ponadto mógł uczestniczyć W programach kulturalno-oświatowych, oraz korzystać ze świetlicy czy brać udział w zajęciach sportowych. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 24 kc W zw. z art. 448 kc a contrario oddalił powództwo (punkt "l wyroku); _ " Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 roku Sąd Okręgowy W Bydgoszczy zwolnił powoda od kosztów sądowyc-h w całości. Zwolnienie powoda od kosztów sądowych nie zwalnia go z obowia,zku_uiszczenia kosztów procesu, co wynika Wprost z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych W sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr lć'/', poz. 1398). Zgodnie z art. 98 § l kpc Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wobec tego Sąd na podstawie art. 98 § 1 kpc i § 6 pkt T Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez. radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr l63, poz. 1349) zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (punkt 2 wyroku). Sędzia Hanna Daniel 12
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Bydgoszczy#akt. IC 26/11#art. 110 § 2 kkw#art. 24 § 1 kc#art. 448 kc#art. 24 kc#art. 6 kc#art. 248 kkw#art. 40 ust.#art. 2 Konstytucji#art. 110 kkw#art. 108 ustawy#art. 98 § 1 kpc