Wyrok akt. IC 245/O9

--- STRONA 1 --- ' Sygn. akt. IC 245/O9 ' ;.'F . . =+‘4>¢~::“ ~'‘fl.:‘.*#. 'i=¢=‘~;y',y=;"??:»=;,;m; =‘3‘5'fi*1 q Y ' J .1 . 1" _.11. ‘.4 .4:r:‘ WYROK .W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ , ‘ Q Dnia 22 gri1dniai2009r. % Sqd Okrggowy w Bydgoszczy I Wydzial Cywilny Wsidadzie: . " ' A A  Przewodniczqcy SSO Hanna Daniel . _ _  Protokolant ' _ _' st. sekr. sagi. Maria Badqwska _ po rozpdznaniu W dniu 8 gmdnia 2009r. . W Bydgoszczy sprawy z powédztwa l przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zakkadowi Kamemu w_. Koronowie 0 zgpiatg ' I. p0wc'>_dztW00dda1a; _ V _ ‘ . _ 2. zasqdza 0_d powbda na rzecz Skarbu Pafistwa —_Pr0k_urat_0rii Generalnej   Skarbli Pafistwa kwbtg 3.600 (trzy tysiqce szeééset) 2% tytukm kosztéw ._ zéistcgpstwa procesowego. V _ ‘ _ _ ‘\. Q " Sygn. akt. -n IC 245/O9 I ;Ê _ _ -'+'ś§=~=:“ "'-“-fi-'-.f.*=»_- 't=1="^¬ą',y-=Êř:'=ą',;¿řs 33%' Ę `\` ' A J- _ -I-' _-¬:_ \.‹1 .~‹_:r-:-* WYROK _W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ , _ Q Dnia 22 gmdniz2oo9f. s Sąd Okręgowy W Bydgoszczy I Wydział Cywilny Wskładzie: _ " ' Ą . - Przewodniczący SSO Hanna Daniel _ _ _ -- Protokolant ' _ _` st. sekr. sąd. Maria Badowska _ po rozpoznaniu W dniu 8 gmdnia 2009r. _ W Bydgoszczy sprawy z powództwa I przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Kamemu W, Koronowie o zapłatę ` I. powództwo oddala; _ _ _ ' _ _ 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa -_Prokuratorii Generalnej - - Skarbú Państwa kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) _zł tytułem kosztów ._ zastępstwa procesowego. V _ _ _ _ '\. ng» --- STRONA 2 --- I C 24SE09 Uzasadnienie ' W pozwie, zlozonym W dniu 12 maja 2009 roku powéd domagad sin; zasqdzenia od pozwanego Skarbu Pa1istWa~ ZK W Koronowie kwoty 90.000; 2% z ustawovwmi odsctliami i zasadzenia od pozwanego kosztéw procesu. W uzasadnieniu Zqdariia powéd wskazah ii podczas pobytu W jednostcc pozwanego, pozwany nie zagwarantowai p1'z§/s1Eugujatc3,rc11 powodowi z mocy prawa 3 m2 powierzchni mieszkalnej W celi. Okolicznoéci te spowodowahr namszenie débr osobistych powoda. Powéd podniési nadto, Ze ma prawo do Wynagrodzenia szkody, jaka zostaka mu Wyrzqdzona przez niezgodne Z prawem dzialanie wladzy publiczncj. Nadto, juz W toku rozprawy, tj. 8 grudnia 2009 roku powéd Wskazywalr kolejne okolicznoéci faktyczne, majqce uzasadniaé zqdanie pozwu. Przekroczenie metrazu powodowahn wzrost agresji wspéiwiqiniéw. ' W celi byio gorap0 zwiaszcza latem, gdyz oséfona z pleksy Luwiemozliwialia Wymianc; powietrza. Powfifid podniésl, ii. przebywai w celi izolowanej za drobne przewinienia i dluzej 1112 wynika to 2 przepisu, tj. przez dwa tygodnie. W izolatce byio ciemno. Nie mozna byio nic '1‘ r  * 1 wyprac am s1<§ umyc. . Nadto organizacja kapika sanitarnego ut1iem0Z1iwia%a zachowanie intymnosici. _ Powéd podniés} wreszcie, iz jest muzuhnaninem 0d'3 lat i nie powinien spozywaé wieprzowiny. Tymqzasem administracja ZK nie przestrzegaia tego. Nie mia% mozliwoéci porozmawiania 2 duchownym muzuhnamkim. W odpowiedzi na pozew pozwany przyznah ii powéd przebywal w jednostce pozwanego. Warunlii jakie powéd miai zapewnione u pozwanego nie spowodowefly cierpienia i upokorzenia W stopniu przekraczaj qcym nieunikniony element zvviqzany 2 odbywaniem kary pozbawienia wolnoéci. Warunki bytowe podlegajqkontrolom sqdziego penitencjarnego, ktéry nadzoruje warunki vrykonywania kary. . Wéréd uprawniefl i wolnoéci gwarantowanych osobom odbywajqcym karg pozbawiefiia wolnoéci sq te, ktére nie podlegajq zadnym ograniczeniom wolnoéé sumienia i Wyznania, prawo do otrzymywania wyzywicpia, do opieki medycznej i psychologicznej, do skiadania skarg, kontaktéw z r0dzina_, do otrzymania niczbqdnego sprzqtu kwaterunkowego i érodkéw ozystoéci. » . . Dyrektor pozwaneigo st0s_0wnie_d0 Aprzgpisu art. 248' § 1 kikw podjgjz dccyzjq 0 urnicszczeniu bsadzonychl w warunl<ach, W ktérybh powierzchnia 0611 na jednq osobq; wynosi  1  . ..>.........._..,_. ._. . 1 . ¢|....._..._...,_._..._. . . I U Q ‘O '.< I C 24-SÍO9 Uzasadnienie ' W pozwie, złożonym w dniu 12 maja 2009 roku powód domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa ZK W Koronowie kwoty 90000,- zł z ustawovvymi odsetkami i zasadzenia od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż podczas pobytu w jednostce pozwanego, pozwany nie zagwarantował przysługującyc`n powodowi z mocy prawa 3 mz powierzchni mieszkalnej w celi. Okoliczności te spowodowały naruszenie dóbr osobistych powoda. Powód podniósł nadto, że ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej. Nadto, już W toku rozprawy, tj. 8 grudnia 2009 roku powód wskazywał kolejne okoliczności faktyczne, mające uzasadniać żądanie pozwu. Przekroczenie metrazu powodowało wzrost agresji współwięźniów. ` W celi było gorąco- zwłaszcza latem, gdyz osłona z pleksy uniemozliwiała wymianę powietrza. Powód podniósł, iż. przebywał W celi izolowanej za drobne przewinienia i dłuzej niz wynika to z przepisu, tj. przez dwa tygodnie. W izolatce było ciemno. Nie mozna było nic 0.' r ' ' › wyprac ani się umyc. _ Nadto organizacja kącika sanitarnego uniernożliwiała zachowanie intymności. _ Powód podniósł wreszcie, iz jest rnuzułmaninem od'3 lat i nie powinien spożywać wieprzowiny. Tymczasem administracja ZK nie przestrzegała tego. Nie miał możliwości porozmawiania z duchownym muzułinańskim. W odpowiedzi na pozew pozwany przyznał, - iż powód przebywał W jednostce pozwanego. Warunki jakie powód miał zapewnione u pozwanego nie spowodowały cierpienia i upokorzenia w stopniu przekraczającym nieunikniony element związany z odbywaniem kary pozbawienia wolności. Warunki bytowe podlegają kontrolorn sędziego penitencjarnego, który nadzoruje warunki wykonywania kary. . Wśród uprawnień i wolności gwarantowanych osobom odbywającym karę pozbawienia wolności są te, które nie podlegają żadnym ograniczeniom wolność sumienia i wyznania, prawo do otrzymywania wyżywienia, do opieki medycznej i psychologicznej, do składania skarg, kontaktów z rodzina, do otrzymania niezbędnego sprzętu kwaterunkowego í środków czystości. › _ _ Dyrektor pozwanego stos_ownie_do _przepisu art. 248' § 1 kikw podjął decyzję o umieszczeniu osadzonych" w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi - z - -_ -¬--.›¬........-..¬.¬..-1-_.___ _ -1- --.- ....._..¬-..._...,_._..._. _ _ . U Q ‹› '.' --- STRONA 3 --- mniej niz 3 m 2 dopelniajacc pfzy tym Wszystkich obowiqzkow Wynikajapych z obowiaczujacoych W tym zakresie przepisow W tym zWiaszoza rozporzacdzenia Ministra Sprawiodliwoéci W sprawie trybu postopowania wlaéciwych organow w Wypadku gdy liczba osadzonych W zaldadach karnych i aresztach éledczych ogo1na_ pojornnoéo tych zakiadow. Powod osadzony byd W celaoh W nowowybudowanym budynku, gdzic: katoiki sanitarne sa; murowane, z drzwiami. 0 0 ' Pozwany podniosl przepisy rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 17 paidziernika 2003 roku W sprawie wamnkow bytowych osob osadzonych W zaldadach karnych i aresztach dopuszczajq nawet brak wqzla samtarnego W celi. Organizacja wqzla sanitarllego 2 zaslonka; meta1owa_ spelnia Wymagania zapewnienia niekrqpujqcego uiytkowania urzqdzeli sanitamych i oz}'11i zadoéé cytowanym przepisom. Przeludnienio spowodowane byko czynnikami obiektywnymi a nie zlq ozy zawiniom organizaojq u pozwanego. Zqda11ie zadoééuczynienia lub odszkodowania stanowi ze strony powoda naduiyoie prawa Sqd ustalil, co nastopujez Powod przebywai u pozwanego od 8 sicrpnia 2007 roku do 14 sierpnia 2008 roku i od 4 Wrzeénia 2008 roku do dnia. 22 kwietnia 2009 roku. Wi:=_:kszoéé czasy poWod spodzil W nowowybudowanym budynku (oddziai numor XI), W ktoryrn Warunki bytowe sq zadowalajacce. Powod przebywval migdzy innymi W celach numer 7,8 i 10. dowddr zeznania sfwiadka MU3]32), zeznania powoda flc. 7677v). W okresie od paidziernika 2007 roku do kwiotnia 2009 roku W ZK W Koronowie dochodzfio okresowo do sytuacji, W ktérej niektorzy osadzeni umieszczeni byli W W21I‘1.111k8.Ch nie zapeWniajqcyc11 przestirzeni 31112 powierzcmi celi na 1 osobo. g‘L1c5clpr0r0kdi‘ wizymcji (k.5’843v), pisma (k.4450). W celi numer 8 przebywajaL osoby, ktore zatrudnione sq odpiatnie W1iL1Chl1i. Wynika z ‘Lego, Ze mic ma ich W oeli W czasio pracy.   ; 0’ mniej niz 3 m 2 dopełniając przy tym wszystkich obowiązków wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów w tym zwłaszcza rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu postępowania właściwych organów W wypadku gdy liczba osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych ogólną pojemność tych zakładów. Powód osadzony był w celach w nowowybudowanym budynku, gdzie kąciki sanitarne są murowane, z drzwiami. W ` ` Pozwany podniósł przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 pazdziernika 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach dopuszczają nawet brak węzła sanitarnego w celi, Organizacja węzła sanitarnego z zasłonką metalową spełnia wymagania zapewnienia niekrępującego użytkowania urządzeń sanitarnych i czyni zadość cytowanym przepisom. Przeludnienie spowodowane było czynnikami obiektywnymi a nie złą czy zawinioną organizacją u pozwanego. Żądanie zadośćuczynienia lub odszkodowania stanowi ze strony powo da naduzycie prawa Sąd ustalił, co następuje: Powód przebywał u pozwanego od 8 sierpnia 2007 roku do 14 sierpnia 2008 .roku i od 4 września 2008 roku do dnia 22 kwietnia 2009 roku. Większość czasy powód spędził w nowowybudowanym budynku (oddział numer XI), w którym warunki bytowe są zadowalające. Powód przebywał między innymi w celach numer 7,8 i 10. dowód: zeznania świadka M-Q3]-32), zeznania powodu' flr. 76-77v). W okresie od października 2007 roku do kwietnia 2009 roku w ZK w Koronowie dochodziło okresowo do sytuacji, w której niektórzy osadzeni umieszczeni byli W warunkach nie zapewniaj ących przestrzeni 31112 powierzcmi celi na 1 osobę. głŁ›óclpr0tołcół wizymcji (k.38-43v), pisma _(k_44-50). W celi numer S przebywają osoby, które zatrudnione są odpłatnie w kuchni. Wynika z tego, ze nie ma ich w celi w czasie pracy. - - ¿ rr --- STRONA 4 ---  Wyposaicnie col W pozwanych jednostkaoh jest adokwatne do iloéci osadz_onych kazdemu osadzonemu przyshlguje lozko, taboret, szaflqai iniejsoe przy stole. " W jednostkach jnozwanogo powodowi p1'zysh1giWa%2l1 raz Wtygodniu ka_pie1.' Co dwa tygodnie ‘W}’II1i6l"1i&I13. by%a poéciel a roczniki (pIZ§’S1UgUjQ"dW&) co tydziefi.  Kagzilci sanitarne W colach W pawilonie numer"XI sq W'YI1'lL1IOW211'18 i zamykane na drzwi. Hoéé miejsca W kapikach sanitarnych jest Wystarozajapa dla Wykonania Wszystkich ozymuoéci saxlitamych przez jednq osobq. W irmych budynkach W przdypadku braku Wy1"nu.roWania, kqciki sanitarne W jednostcc pozwanego sg Wyciziclonc 2 celi oslonq zbudoWa11q 2 piyty piléniowej albo blachy i zaslonigte kotarau ktora przykrywa otwor Wejéciowy. A Skazani W pozwanej jednostce korzystajq z szeregu uprawniefl. Mega; uczestniczyé W zajociach sportowych. Codzionnie odbywajq 60 minutowy spacer na Wolnym powietrzu, mogq korzystaé 2 zajgé W éwiotlicaoh, Z biblioteki, majq zapownionq stale; o'piekQ lekarskau otrzymujq 3 razy dziennie posiiki, korzystajq z Widzefi, aparatu telefonicznego, mogq zarobkowaé, dokonywao zakupow W kantynie dowddx zezncmia éwiadka M‘Msflc. 3]3112), prorokdz‘ wizyracjf (7c. 3843v). _ Sqd, ustalajqo stan faktyczny SQ dopuslcii d0Wod z przcsluchania stron ograniczony wyiapznio do przeshlchania powoda. Sqd uwzglqdnfl relacje powoda ozqéciowo.  W éwietle stanowiska procesowego pozwanego, jak i Wiedzy, jakac S2151 dysponuje z urzodu Wiarygodne sq relacje powoda, W ktorych Wskazuje on, it W jednostkach dochodzi1o przy najmniej incydental11ie do przeludnienia. Wystgpowanie zjawiska potwierdza W swoich zeznaniach éWiadek _W'}!ChOWaWCfi W jcdnostce pozwanogo M M_(k.31Sh»). Okolicznoéci takio potwierdza takie treéé 1<orespondencji stosownycli zawiadomiefl kierowanych przez pozwane jednostki do Sqdu i protokolow Wizytacji. Co istotne, 2 punktu Widzenia Zqdafi pozwu Wiarygodne so zeznania powoda, W lctorych Wskazuje on sposob Wydzielcnia kapika sanitarnego W przypadku braku jcgo Wymurowania. Niewiarygodne szat przy fym jednakze zeznania poWoda_, iz kapiki ‘£6 nie zapeW11iajqintymnoéci czy mozliwoéci Wykonywania czynnosici higienicznych. Nie sq Wiarygodne natomiast relacje powoda, W ktorych Wskazuje, i2 Wanmlgi, W , < ktorych przc:byWal mogky naruszaé jego dobra osobiste." Sq one sprzeczne z tresclq dokumentow (protokoiowlwiuzyltzicji) i freéciq zoznaii §Wiadka' ' ' - -Wyposażenie cel w pozwanych jednostkach jest adekwatne do ilości osadzonych- kazdemu osadzonemu przysługuje łóżko, taboret, szafka _i miejsce przy stole. " W jednostkach pozwanego powodowi przysługiwała raz wtygodniu kapiel." Co dwa tygodnie wymieniana była pościel a ręczniki (przysługują~dwa)- co tydzien. - Kąciki sanitarne w celach- W pawilonie numer'Xl są wyrnurowane i zamykane na drzwi. ilość miejsca w kącikach sanitarnych jest wystarczająca dla wykonania wszystkich czynności sanitarnych przez jedną osobę. W innych. budynkach- W przypadku braku wyrnurowania, kąciki sanitarne w jednostce pozwanego są wydzielone z celi osłoną zbudowaną z płyty pilśniowej albo blachy i zasłonięte kotarą, która przykrywa otwór wejściowy. _ Skazani w pozwanej jednostce korzystają z szeregu uprawnień. Mogą uczestniczyć W zajęciach sportowych. Codziennie odbywają 60 minutowy spacer na wolnym powietrzu, mogą korzystać z zajęć w świetlicach, z biblioteki, mają zapewnioną stałą opiekę lekarską, otrzymują 3 razy dziennie posiłki, korzystają z widzeń, aparatu telefonicznego, mogą zarobkować, dokonywać zakupów w kantynie dowód: zeznania świadlca MÜMÊŰŁ 3]-3112), protokół wizytacji (lc. 38-43v). _ Sąd, ustalając stan faktyczny Są dopuścił dowód z przesłuchania stron- ograniczony wyłącznie do przesłuchania powoda. Sąd uwzględnił relacje powoda częściowo. . W świetle stanowiska procesowego pozwanego, jak i wiedzy, jaką Sąd dysponuje z urzędu wiarygodne są relacje powoda, w których wskazuje on, iz w jednostkach dochodziło- przy najmniej incydentalnie- do przeludnienia. Występowanie zjawiska potwie1'dza w swoich zeznaniach świadek- _wychowawca w jednostce pozwanego M- M-(kdl-Sin). Okoliczności takie potwierdza takze treść korespondencji- stosownych zawiadomień kierowanych przez pozwane jednostki do Sądu i protokołów wizytacji. Co istotne, z punktu widzenia żądań pozwu wiarygodne są zeznania powoda, w których wskazuje on sposób wydzielenia kącika sanitarnego w przypadku braku jego wymurowania. Niewiarygodne są przy tym jednakże zeznania powoda, iz kąciki te nie zapewniają intymności czy mozliwości wykonyvifania czynności higienicznych. Nie są wiarygodne natomiast relacje powoda, w których wskazuje, iż warunki, w , ‹ których przebywał mogły naruszać jego dobra osobiste." Są one sprzeczne z treścią dokumentów (protokołówwizytacji) i treścią zeznań świadka" ` l --- STRONA 5 --- ‘ / Nalezy W tym"miejsou_pod1k_re§'1ié; iz_ "Sqd da&.'.W pe_h_1i."Wiare; rolaojom éwiadka IvIgPozostajac one blowiém Wiapygodne. z 'po;osta1ym'_1nateria1om dowodowyin zgromadzonym W aktach spraWy W szczegolnoéoi zaé z_'pi"otoko1ami Wizytacji jednostek penitencjarnyoh. Wyjaénienia §Wiadka,"ktory_pe1niI obowisgzki Wyc;ho.WaWcy sq rzeozowe i szczego1oWe. S651 nie dopatrzyksig przyozyn, dla 1qo1'yoh‘éWiadek mizdby byé nicobiektywzly. Jeg0_bezstro_r_moéci W ocenie okoliczhoéci sprawy potwierdza to,‘iz.p1"zyzna} on ni.ekorzyst11y 2 punktu Widzenia pozwemego fakt incydentow zwiqzanych z przeludnieniem eel‘ 1 ‘.1 Sqd uwzglodnfl treéci zawarte W protokolach z wizytacji na okolicznoéé ustalenia zgodnoéé warunliow panujapych W celi z przepisanymi normami a takze stosownych zawiadomimi na okolicznoéé przeludniania W jednostkach penitenojarnych, albowicm dokumenty to nie byiy l<Westionowane W toku procesu przez strony— nie budzfiy takio Wajcpliwoéci Sqduh Sqd odda1i1 Wniosek powoda 0 przesluchanie R. I4: Zii pozwanego o przesluchanie Wychowawcy T_WGa okolicznoéé Warunlcow, jaki panowady W oolaoh, W ktorych przebyWa1 powod, traktowania osadzonych przez administracjo i ogolnie W&1‘U.11k0W u pozwanego. Okolioznoéci to Sqd ustalfl W dostatocznym zakresie W oparciu o Wskazane Wyzej érodki doWodoWe. Przesiuchmie éwiadkow Wnioskowanyoh prze strony prowadziioby do nieuzasadnionego przedhizania postagpowania. " _ Sari Z“i#iY1»¢_9 Hasiovuoifi I. W myél przepisu 511. 417 za szkodq vvyrzqdzonq przez niezgodne z prawem dzialanie lub zaniechanie przy wykonywaniu Wikadzy publicznej ponosi odpowicdzialnoéé Skarb Pa.1'1stWa lub jednostka samorzqdu terytorialncgo lub inna osoba prawna '\>\/‘§fk()1’11.1_j€itC€:1 to Wiadzeg z mocy prawa. W przedmiotowej sprawic brak wszystkich elernontow konstjwtuujatcych odpowiedzialnoéé pozwanegoz szkody, bczprawnoéoi dzia1a1'1 ze strony pozwanego i adekwatnego zvdqzku przyczynowego pomicgdzy nimi. .  » >....,.._.......»._.,_._._... . . 5 / Nalezy w 'tyrn-'miejscu_podk_reś'1ić,- i_ż._ Sąd ~dał.".w pełni.-"wiarę relacjorn -świadka IvIÊPozostają one bowiem wiarygodne. z "pozostały-m`_1nateriałern dowodowyin zgromadzonym w aktach sprawy- W szczególności zaś z_"pi"otokoł_ami wizytacji jednostek penitencjarnych. Wyjaśnienia świadka,"który_pełnił obowiązki wychowawcy są rzeczowe i szczegółowe. Sąd nie dopatrzyłsię przyczyn, dla któ1'yoh`świadel< miałby być nieobiekiywny. Jego_bezstr0_r_1ności W ocenie okoliczności sprawy potwierdza to,`iz_ przyznał on niekorzystny z punktu widzenia pozwanego fakt incydentów związanych z przeludnieniein celi -1 ll Sąd uwzględnił treści zawarte w protokołach z wizytacji- na okoliczność ustalenia zgodność warunków panujących w celi z przepisanymi normami a także stosownych zawiadoniień na okoliczność przeludníanía W jednostkach penitcncjarnych, albowiem dokumenty te nie były kwestionowane W toku procesu przez strony- nie budziły także wątpliwości Sądu.. Sąd oddalił wniosek powoda 0 przesłuchanie R. Kg Zāi pozwanego o przesłuchanie wychowawcy T-Wga okoliczność warunków, jaki panowały W celach, w których przebywał powod, traktowania osadzonych przez administrację i ogólnie warunków u pozwanego. Okoliczności te Sąd ustalił W dostatecznym zakresie w oparciu o wskazane wyżej środki dowodowe. Przesłuchanie świadków wnioskowanych prze strony prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłttżania postepowania. ' _ Sari ważvłi sa Haßfęiwifa I. W myśl przepisu ait. 417 za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie iub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Panstwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa, W przedmiotowej sprawie brak wszystkich elementów konstytuującycii odpowiedzialność pozwanego: szkody, bezprawności działań ze strony pozwanego i adekwatnego _związku przyczynowego pomiędzy nimi. . - ›› ›....,..-......-..›.-__-..._._... _ _ --- STRONA 6 --- Zwazyé trzebai, i2 powod Znic spmstai o'boWiq2k_o_Wi vvyniliajqoéinu 2 rozkiadu oiqzaru dowodowego.  *   . . Kwcstiq Wyzywiefiia .osadzonyoh 2ak1adaoh ka_r_nych oraz a.r_es2t_ach éledczych reguluje Rozporzqdzenie 1\/.1inistraVSpraWiedli~W0sci 2 dnida 2 Wrzoénia .2003" roku W sprawie okreélenia Wartoéci dziennojv normy W‘y2jv'Wienia ora2_14odzaju diet \\=ydaWé1_nyoh osobom osadzonyrn W zaldadach karnych oraz ares2tach*§1edcz}<ch (D2.U. nr I 6 7, poz. £633 z pdén. zm). , , , 8 W przypadku powoda, ktory nie Wykonywal pracy W Warunkach szczegolnie uciaczliwych oraz ktoremu nie zostala przyznana zaleceniem lekarskim szczegolna dieta czy Wyzywienie indywidualne, oboWia;y'xva1a W tym okresie norma podstawowa fnrorma 1). Zgodrio 2 § 5 WW. rozporzqdzenia Wskazane normy mogq ulegaé pewnym modyfikacjom, albowiem dopuszczalne jest dokonywanic oszczodnoéci lub prz'ekrocz_er'1 Wysokoéoi stawek dziennych do 10 lub 20 %. Powod W trakcio pobytu 11 pozwanego otrzymyWa1 WyZ}’W161’1i6 zgodno 2 przopisanq Wartosiciat dziennej normy Wyiywienia. Wafloéé dZ16l'1_1'l6j normy Wyzywienia dla powoda Wynosiia. nie nmiej niz 2600 koal, natomiast procentowa zawartoéé skhadrlikow spozywczyoh 1015 %' bialka, poniioj 30% thlszczow oraz 5065% Woglowodanow a takze zawieraé co najmoiej 300 g Warzyw (boz ziemniakow}. Powod nie doWodzi1, aby to normy nie zostaiy zachowane. ' Powod zwracal posfiki kwestionuj ace ich sldad (tWierd2i1, it jest muzuhnaninem). Zwaiyé nalozy, i2 W myél przepisu art. 109 § 1 kkw skazany otrzymuje trzy razy dzionnie posiiki o odpowiednioj Wartosci od2yWczej~ 2 uwzglodnieniém zatrudnionia i Wieku a W miaro mozliwosoi talaze Wymogow religijnych i kultuxowych. Mimo niewajapliwych utrudnie:'1 takze dodatkowych kosztow 2 ca dyrektora pozwanego zaidadu v»q»'razi1 zgodq na. Wyzywienie nie zawierajqce miqssa Wioprzowogo i od dnia 28 czerwca 2008 roku Wydawana byla powodowi dieta semiwegetariaflska. W tej sytuacji postawq powoda nalezy ocenié jako roszczeniowat i z1nierzaja4:z; do nacluiycia praw podmiotowych. Podkreslio trzeba, £2 2 ustalefi faktycznyoh Wynika takze duze prawdopodobiefistwo, iz podnoszone przez pozwancgo kwestie braku mozliwosci praktyk wyznaniowych maje; jedynie _instrumentalny charakter (m'sma— k. 70 7], 72). A  . .... ..._._. .._ Zważyć trzeba, iż powód nie sprostał' obowiązkowi wynikająceinu -z rozkładu ciężaru dowodowego. - * - ~ _ . Kwestie wyżywienia .osadzonych zakładach karnych -oraz aresztacli śledczych reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września _2003 roku w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych oraz aresztach`~śledczych (Dz_~U_ _nr 167, poz. 1 63 3 z późn. zm). , , , Ą W przypadku powoda, który nie wykonywał pracy w warunkach szczególnie uciążliwych oraz któremu nie została przyznana zaleceniem lekarskim szczególna dieta czy wyżywienie indywidualne, obowiązywała w tym okresie norma podstawowa (norma 1). Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia wskazane normy mogą ulegać pewnym modyfikacjom, albowiem dopuszczalne jest dokonywanie oszczędności lub prz"ekrocz.er'1 wysokości stawek dziennych do l0 lub 20 %_ Powód w trakcie pobytu u pozwanego otrzymywał wyżywienie zgodne z przepisaną wartością dziennej normy wyżywienia. Wartość dziennej normy wyżywienia dla powoda wynosiła nie mniej niż 2600 kcal, natomiast procentowa zawartość składników spożywczych l0-15 %' białka, poniżej 30% tłuszczów oraz 50-65% węglowodanów a także zawierać co najmniej 300 g warzyw (bez ziemniaków). Powód nie dowodził, aby te normy nie zostały zachowane. ` Powód zwracał posiłki kwestionuj ąc ich skład (twierdził, iż jest muzułrnaninem)_ Zważyć należy, iż w myśl przepisu art. 109 § l kkw skazany otrzymuje trzy razy dziennie posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej- z uwzględnieniem zatrudnienia i wieku a w miarę mozliwości także wymogów religijnych i kulturowych. Mimo niewątpliwych utrudnień- także dodatkowych kosztów z- ca dyrektora pozwanego zakładu wyraził zgodę na wyżywienie nie zawierające mięsa wieprzowego i od dnia 28 czerwca 2008 roku wydawana była powodowi dieta seiniwegetariańska. W tej sytuacji postawę powoda należy ocenić jako roszc-zeniową i zinierzającą do nadużycia praw podmiotowych. Podkreślić trzeba, iż z ustaleń faktycznych wynika także duże prawdopodobieństwo, iz podnoszone przez pozwanego kwestie braku możliwości praktyk wyznaniowych mają jedynie _instrumentalny charakter Ĺoisma- lc. 70- 7], 72). › '› _ .... ..._._. _._ --- STRONA 7 --- 4; Niewagpliwie zamontowane na oknaoh blendy mo_g_q nieeo utrudniaé dopiyw swiezego powietrza oraz swiatla, co powoduje konieeznosé uzywania éWiat1a sztuoznego. OdbyWa to sie jednak zgodnie z przepisarni prawa, a 2atem_Wyldueza be.2praWr1_osé dzialania pozwanego. Zgodnie z .§ 77 ust; 1 lit. g RozporzvaLd2e11ie Ministra _SpraWi_ed1iWo'sc_i 2 dnia 31.10.2003 r. W sprawie sposobow ochrony jednostekv orgaliizacyjiwch Siuzby Wieziennej (Dz.U. Nr J94, poz. I902 2 p0z'n. zm.) W ochronie jednostki organizecyjnej mozna stosowaé p1'zes%ony i siatki mocnej l<onstru1<cji', montowane po _zeWnetr_znej sigronie okieni Nadto, W zwiqzku z utrudnionym doplywem swiezego powietrza W okresie letnim osadzeni mega; posiadae W eelach wentylatory, co niewagpliwie minirrlalizuje problem Wymiany powietrza. W mysl przepisu § 89 ust. 1 W zwiqzku z § 75,79 ust.1, § 82 i 83 Rozporzacdzenia Ministra Infrastruktury 2 dnia 12 kwietnia 2002 roku W sprawie Warunkow technieznyeh, jakim powinny odpowiadae budynki i ich usytuowanie (Dz. U5 N1" 75, poz. 690 z p0’z'n. zm.) przepisow prawa budowlanego dotyczagzych Wymogoww zakresie ubikaeji (drzwi, ustepow, Wysokosci pomieszczenia) nie stosuje sie do budowli zakladow karnych i aresztow siedezych. Kwestie powyzsze reguluje przepis § 28 Rozpor2a£d2eniaMinistra Sprawiedliwoéei 2 dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie 1egulaminu organizaeyjno porzacdkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci (Dz. U. Nr J52, p0z.l493) stanowieey, 2e ,,ee1a. mieszkalna Winna bye Wyposa2ona W lozko dla kaicdego s1<_a2_anego, odpowiedniq do liezny skazanyeh ilose stoiow, szafek i taboretow oraz srodkow do utrzymania ezystosei W celi. Niezbedne urzedzenia sanitarne sytuuje sie W sposob zapewniajaccy ich niekrepujqoe uzytkowanie. Przepis ten nie Wyznaeza Zadnyoh ko;11<ret1iych norm W tyrn zakresie. Tym samym zabudowa metalowa kaccilca sanitarnego z zaskonat metalowq speinia Wymagania zapewnienia niekrepujapego uzytkowania urzacdzefi sanitarnych. Nalezy mieé na uwadze tez okolioznosé, 2e zgodnie 2. rozporzqdzenjem Ministra Sprawiedliwosci 2 17 paidziernika 2003 roku W sprawie warunlcow byiowyeh osob osadzonych W zakladach kam}'ch i aresztaeh sledczyeh (Dz. U. Nr 186, poz. Z820) olqesla normy W'j/'pOSf:1Z61’11€:1 W sprzet kWateru1jl<oWy eel miesz1<a1nyc11 nawet bez Wezla sanitarnego. Sqd zwazyé, i2 juz same zeznania powoda, ktéry 11igdy nie kwestionowak istnienia ’vVQZ§’8. a Ws1<a.z§'Wa&, i2 zmuszony jest do korzystania 2 toalety ,,za firanlwj‘, ktora go ,,obk1eja1a" pozwzalajat uznaé jego roszcze11ie_Wtym zakresie za niezasadne. Skoro powod nie kwestionowal, ze kagzik osioniety jest przy najrnniej konstru1<cjq z blaehy lub piyty pilsniowej a przy Wejéciu do kaLei1<a sanitarnego umieszczona jest zaslona. Jej funkcje ‘oyio oddzielenie przebywajqeej W toalecie osoby od reszty celi. Zgodnie 2 § 28 cyt. Wyzej rozporzadzenia Ministrs Sprawiedliwosci W sprawie regulaminulorganizacyjnoporzatdkowego Wykonywania 4-L Niewątpliwie zamontowane na oknach blendy mogą nieco utrudniać dopływ świeżego powietrza oraz światła, co powoduje konieczność używania światła- sztucznego. Odbywa to się jednak zgodnie z przepisami prawa, a zatem wyklucza bezprawność działania pozwanego. Zgodnie z _§ 77 ust." 1 lit. g Rozporządzenia Ministra _Sprawi_edliwo`śc_i z dnia 31.10.2003 r. w sprawie -sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby więziennej _(Dz.-U. JW 194, poz. i'902 z poz'n_ zm.) w ochronie jednostki organizacyjnej można stosować przesłony i siatki mocnej konstrukcji, montowane po _zewnętrznej stronie okien. Nadto, w związku z utrudnionym dopływem świeżego powietrza W okresie letnim osadzeni mogą posiadać w celach wentylatory, co niewątpliwie minirnalizuje problem wymiany powietrza. W myśl przepisu § S9 ust. l w związku z § 75,79 ust.1, § 82 -i 83 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. UJ Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) przepisów prawa budowlanego dotyczących wymogóww zakresie ubikacji (drzwi, ustępów, wysokości pomieszczenia) nie stosuje się do budowli zakładów karnych i aresztów śledczych. Kwestię powyższą reguluje przepis § 28 Rozporządzenia -Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjne- porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz_1493) stanowiący, że ,,cela mieszkalna winna być wyposażona w łóżko dla każdego skazanego, odpowiednią do liczny skazanych ilość stołów, szafek i taboretów oraz środków do utrzymania czystości w celi. Niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie. Przepis ten nie wyznacza żadnych konkretnych norm w tym zakresie. Tym samym zabudowa metalowa kącika sanitarnego z zas-łoną metalową spełnia wymagania zapewnienia niekrępującego użytkowania urządzeń sanitarnych. Należy mieć na uwadze też okoliczność, że zgodnie z. rozporządzeniem l\/linistra Sprawiedliwości z l7 pażdziernika 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 186, poz. Z820) określa normy wyposażenia W sprzęt kwaterunkowy cel mieszkalnycli nawet bez węzła Sanitarnego. Sąd zważył, iż już same zeznania powoda, który nigdy nie kwestionował istnienia węzła a lwskazywał, iż zmuszony jest do korzystania z toalety „za iiranką”, która go „obklejała” pozwalają uznać jego roszczenia w tym zakresie za niezasadne. Skoro powód nie kwestionował, że kącik osłonięty jest przy najmniej konstrukcją z blachy lub płyty pilśniowej a przy wejściu do kącika sanitarnego umieszczona jest zasłona. Jej funkcją było oddzielenie przebywającej w toalecie osoby od reszty celi. Zgodnie z §- 28 cyt_ wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu-organizacyjno-porządkowego wykonywania --- STRONA 8 --- l<a.r_y pozbqwienia Wolrlosci niezbeme W celi mieszkdinej urzq_a’zem'a sanirarne syruzge sag 111 590505 zapeWn.fajqcy ich. niekfqpujqce uzyrkowanie, co :1_"1i'alo'~1"niejse_e W przedmiotowej sprawie. ' _  _ . * * ~ I ' .  Rozwiqzanis W'l<Westii 1.isyTuoWa11iaiuir2qd2efi sanitarnych W eelach silq rzeczy muszq lqezyé sie 2 pewnymi niedogodnosciami dla osadzonych W porownaniu do Warunléow, ktore Wystepujq poza Zqkladami karnf/1111, ale jest to sytuaeja obiektywna, ktors. mq swoje Zrodlo glownie W tym fqkcie, 2e na stosunl<oWo 1gieWielkiej powierzchni przymusowo przebyvvajq ze sobqosoby dla siebie oboe. Zgodnie 2 § 30 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie 1egulaminu organi2acyjno porzqdkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci (Dzlf Nr 15.2, poz. E493). Skazany korzysta co najmniej rqz W tygodniu 2 cieplej kqpieli. Powod nie l<WestionoWa1tej okolicznosci. Nato111i'qstbra1< W celi oieplej Wody nie jest sprzeezny 2 jqkimikolwiek przepisami. Zgodnie 2 §A 30 ust. 3 cyt. Wy2ej rozporzqdzenia W sprawie regularninu organizacyjnoporzqdkowego Wykonywania kqry pozbawieniq Wolnosci slcaza:zy 1:0:*zysz‘a co najmniej mz W rygodniu z ciepiej kqpieli, co implikuje fqkt, 2e dostep do cieplej Wody nie musi byié zapewniony oodziennie. Jest to jedna 2 Wielu niedogodnosei 2Wiq2e.nyel1 2 odbywaniem karf pozbawieniq Wolnosci. To samo dotyczy braku miejsea 11a suszenie Wypranyeh rzeczy. Nie sposob 2 gruntu przekreslié Wiarygodnosci 2e2nqfi powodq W zqkresie agresywnego zaehowsnia Wspolosadzonych. Przyjqé nqle2y stanowisko, i2 swoiste Waruuki przebywania W zakladzie zamknietym generujq taki model zaehowafi. Znajduje on odzwierciedlenie We Wzajemnyoh relaejaoh osadzonych i sl"u2by Wieziennej. Zreflektowaé nqlezf jednqk rovmiez, i2 miejsce i Warunki przebywania powoda nie sq p1'2ypadl<oWe stanowiq konsekwencje jego dzialafi godzqcych W porzqdek prawny. II. Osobnego ornowienia Wymaga kwestia przeludnienia W kontekscie Wywodzonego p1"2e2 powoda naruszeniajego débr osobistych~ godnosci (arr. .24 33‘ Z kc). Z ogoI11§'ch informacji o zalu.dnieniu, odnoénych zqwiqdonliexi Wynikq, i2 W okresie osqdzenia powoda — przynqjmniej okresowo_ dochodzilo do ,,pr2eludnienia”. Jezeli uznao, i2 powdd nie byl W stanie dowodzié podnoszonyeh okolicznosci 2 uwagi 1121 brak przedlozenia stosownej ewidencji przez pozwqnego (par. Wyrokz dnia 28 Zurego 200/ roku W spmwie V CSK 431/06) i stqd 2alo2},'é kierujqc sie zasadami logiki i Zyeiowego doswiqdezenia, 12 W tyeh celach, W ktoryeh ‘przebywal tal<2e dochodzilo. do okresowego kary pozbawienia wolności niezbęcine W ceii rfiieszkáinej urzą_dzenia sanitarne syruriie się ir SPOSÓÜ zapewn.io;`ący ich riiekrqpujące użyrkowan-ie, co :rli`ało` ~rniejsc_e w przedmiotowej sprawie. ` _ - _ . * * ~ 1 ' . - Rozwiązania wkwestii usytuowaniaiurządzeń sanitarnych w celach siłą rzeczy muszą łączyć sie z pewnymi niedogodnościarni dla osadzonych w porownaniu do warunków, które występują poza zakładami karnyini, 'ale jest to sytuacja obiektywne, która ma swoje źródło głownie W tym fakcie, ze na stosunkowo niewielkiej powierzchni przymusowo przebywają ze sobą osoby dla siebie obce. Zgodnie z § 30 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjne- porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dzlf Nr 15.2, poz. E493). Skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Powód nie kwestionował tej okoliczności. Natoiniast brak w celi ciepłej wody nie jest sprzeczny z jakiinikolwiek przepisami. Zgodnie z §, 30 ust. 3 cyt. wyzej rozporządzenia w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności sicazai-'ry korzysta co najmniej roz W íygodniu z ciepłej kąpieli, co irnplikuje fakt, że dostep do ciepłej wody nie musi być zapewniony codziennie. Jest to jedna z wielu niedogodności związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności. To samo dotyczy braku miejsca na suszenie wypranych rzeczy. Nie sposób z gruntu przekreślić wiarygodności zeznań powoda w zakresie agresywne go zachowania współosadzonych. Przyjąć należy stanowisko, iz swoiste warunki przebywania w zakładzie. zamkniętym generują taki model zachowań. Znajduje on odzwierciedlenie we wzajemnych relacjach osadzonych i służby' więziennej. Zreflcktować nalezy jednak równiez, iz miejsce i Warunki przebywania powoda nie są przypadkowe- stanowią konsekwencje jego działań godzących W porządek prawny. II. Osobnego omówienia wymaga kwestia przeludnienia w kontekście wywodzonego przez powoda naruszenia jego dóbr osobistych- godności _(art. 24 § Z kc). Z ogólnych informacji o zaludnicniu, odnośnych zawiadoniien wynika, iz w okresie osadzenia powoda ~ przynajmniej okresowo-_ dochodziło do ,,przeludnienia”. Jezeli uznać, iż powod nie był W stanie dowodzie podnoszonych okoliczności z uwagi na brak przedłożenia stosownej ewidencji przez pozwanego (por. wyrokz dnia 28 iarego 200/ roicir W sprawie V CSK 432/06,1' i stąd założyć- kierując się zasadami logiki i życiowego doświadczenia, iz w tych celach, W których “przebywał także dochodziło. do okresowego --- STRONA 9 --- p1'2el<roe2enia norm poWi.er2e11ni mieszkalnej ponizej 3 111 kw 112 jednego skazanego, to nie mozna p1‘2yjq(':, i2 Ws.run_1<i odb}/Wa11ia1<ary nqruszaly god_nosé'i prqwo do intymnosci powoda 21 dzialania pozwanego nosily znamioria bezprawnyeh. r ' "  . Sqd zWa2yl.b1'q1<_ przeslaneli dlq uznania,‘ 121W jednostkqel1 penitenejqirnych doszlo do naruszenia dolor osobistyeh powoda (W szezegolnosci poezueia godnoscij. Wszystkie prawa po'Woda,jq1<o' osadzonego okreslone W art. 1Q2VO1'&ZVW qrt.105, 10521, art. 105b, qrt.106, art. 109, art. 110, art. 1108., a1't.’111', art. 112, art. 113a, art. 115, art. 121, arc. 135 kkw zostqly spelnione. Warunki, W jakieh powod odbywal kqre pozbawienia Wolnosci nie mo gq bye oceniane jako niegodziwe, upo1<q1*2ajqee czy ponizajqce traktowanie, stqnowiqce naruszenie art. 1 i 3 Europejskiej Konwencji PraW Czlowieka a W konsekwencji uzasadniajqee 2qdanie zasqdzenia 2ados’éue2ynienia pienieznego. Jqk Wynika 2 powyzszego pozwany zapewnil powodowi Wqrunki bytowe i sanitame, W ktorych godnosci i prawo do intym11osoi powoda nie doznaly 11SZCZ61'lO1{1l. Wszystkie podniesione wyzej okolicznosci nie dqjq te2 podstaw do u211a11ia, 12 pozwany W ezasie odbywania kqry traktowany byl W sposob nieludzki ozy 2 11qrus2enie111 godnosei. » Sqd przyjmuje tal<2e poglqd, Wyra2ony rowniez przez Sqd Najwyzszy W 'or2ec2eniu 2 dnia 19 pa2d2iemilca 1989 roku (H CR 419/89, opublikowcme W OSP 11'J2/90 poz. 377), zgodnie 2 ktorym 2a bezprawne uwaza sie kazde dzialanie nqruszajqce dobro osobiste, je2eli nie zachodzi Zadnq ze szczegolnych okolicznosci usprawiedliwiajqe}'eh je. Do tqlcieh okolicznosci W3/1qc2aj qoyeh bezprawnosé naruszenia dobr osobistyoh zalicza sic; dzialanie W rqmaeh porzqdku prawnelgo, tj. dzialanie dozwolone p1"2e2 obowiqzujqce przepisy praws. (porn M. Pazdan (wt) ,,K0memarz do Kodeksu cywilnego” Legafis 2005 pod. red. K. Piez'rzyk0wskz'eg0, kom. do art, 24). Poglqd powyiszy Wyrazil rowniez Sqd Apelaeyjny W Gdqfisku W Wyroku W sprlawie I ACa 190/08. Pozwany dzialal W niniejszej sprawie na podstawie szczegolnyeh przepisow i udowodnil, ze o powyzszym fakcie istnieniq przeludnienia informowal sqd penitencjarny. Sytuacje takq przewiduje przepis arc. 248 i<.1<.W. mowiqcy, V12 W szezegolnie uzasednionych wypadkach dyrektor zakladu karnego lub aresztu siedczego moze umiesbic’: osadzonych, nq czas okreslony, W Warunkach, W ldorych owierzchnia W celi na 'edna osob W nosi mnie“ niz 3 1112. O takim umieszezeniu nq1e2 ' 1 J bez2W1"oc211ie powiadomié sedziego penitencjarnego. Pozwani Wykazqli, 2e kieroweli stosowne informqoje do Sqdu O1<regoWego Wydzialu Penitencjqrnego W Bydgoszezy. przekroczenia norm powi.erzchni mieszkalnej ponizej 3 in kw na jednego skazanego, to nie można przyj ąč, iz warunki odbywania kary naruszały godnośći prawo do intymności powoda a działania pozwanego nosiły znamiona bczprawnych. r ' ' - . Sąd zwazył.b1'ak_ przesłanek dla uznania, iżiw jednostkach penitencjarnych doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda (W szczególności poczucia godności). Wszystkie prawa powoda, jako osadzonego określone w art. l02iorazw art.l05, l_OSa, art. 1051:, art.106, art. 109, art. 110, art. 1108., art. V111", art. 112, art. 1'l'3a, art. 115, art. 121, art. 135 kkw zostaly spełnione. Warunki, w jakich powód odbywał kare pozbawienia wolności nie mogą być oceniane jako niegodziwe, upokarzające czy poniżające traktowanie, stanowiące naruszenie art. 1 i 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka a W konsekwencji uzasadniające żądanie zasądzenia zados'ćuczynienia pieniężnego. Jak wynika z powyższego pozwany zapewnił powodowi warunki bytowe i sanitarne, w których godności i prawo do intymności powoda nie doznaly uszczerbku. Wszystkie podniesione wyżej okoliczności nie dają też podstaw do uznania, iz pozwany W czasie odbywania kary traktowany był w sposób nieludzki czy z naruszeniein godności. › Sąd przyjmuje także pogląd, wyrażony równiez przez Sąd Najwyższy w 'orzeczeniu z dnia 19 października 1989 roku (II CR 4i9/89, opublikowane W OSP ir'-Í2/90 poz. 377), zgodnie z którym za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je. Do takich okoliczności vtyłączaj ących bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa (por. M. Pazdan (wf) „Komentarz do Kodeksu cywilnego ” Legaiis 2005 pod. red. K. Piei'rzykowskiegc, kom. do art. 24). Pogląd powyższy wyraził również Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku W sprawie I ACa 190/O8. Pozwany działał w niniejszej sprawie na podstawie szczególnych przepisów i udowodnił, ze o powyższym fakcie istnienia przeludnienia inforniował sąd penitencjarny. Sytuację taką przewiduje przepis art. 248 k.k.w. mówiący, iz w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których owierzchnia w celi na `edna osob W nosi mnie" niz 3 1112. O takim umieszczeniu należ ' . J bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Pozwani wykazali, ze kierowaii stosowne informacje do Sądu Okregowego Wydziału Penitencjarnego w Bydgoszczy. --- STRONA 10 --- " I5 Sagd zwazyh 12 w celach jest ciqgia rotacja osadzonych, bowiem jednostlai penitehcjarne 11'1uszé1c p1"zestrz.egaé' kryteriéw osadzenia zgodnie 2 1(kw i przspisami. wykonawczynii, jak' np. . 0dd2.ie1~enia‘ vty‘mczas0w0" aresztowanych 0d skazanych, nflodocianycll, skazanych po raz picrwszy, vvspc'fiuczestnil<é\;\* przestgpstw, grypsujzgcych, recydywistc’>w, osadzonych zaliczanych do niebezpiccznych, ze wzglegdu na podgrupy klasyfikacyj 11:2. Podkreélié frzeba, iz 2 zeznafi éwiadka Mikickiego wynika, i;'z skala przeludnienia byia niewie1ka~ tj. jecina osoba na przestrzeni 30 m 2. Z relacji éwiadka wynika nadto, ii w celi ND UL FL numcr 8 przebywali skazani pracujagcy w kuchni. Zatem na czas pracy przynajmniej cz Z nic11 przebywah poza celau Dolegliwoéé wynikajagca z przeludnienia minimalizowana byka nadto przez rnoiliwoéé spaceréw oraz korzystzmia z zajqgé sportowych i ko. Reasunlujqc, powéd nie wykazal aby odbywal karq pozbawienia wolnoéci w warullkach prze'1udnie11ia., przy jednoczeénic nicodpoWicd11ic11 warurlkach b}"tOV\"YC1"l czy sanitarnych bqdi bczprawnie, . III. Podlcreélié wreszcie trzeba, 12 przepis art. 448 1<.c. p1'zeWiduje_jeciyn_z’e mozliwoéé zaségdzenia zadoééuczynienia, a zaite1n jest to rozstrzygnigzie pozostawione do uznania Satdu, ktéry powinien W iakim wypadku rozwazyé wszystkie okolicznoéci sprawy, a taka dyspozycja tego przepisu nie narusza postanowiefi Konstytucji Qvor. wyrofc T.K. z dmfa 7. 0.2.2005 roku, SK 49/03, OTKA 2005/2/13). Jak wskazemo vvyizej roszczenie powoda winno byé réwnieZ rozpatrzone pod kagcem treéci art. 5 k.c., ktéry wskazuje, Ze nie mozna czynié ze swego prawa uzyuku, ktéry by bylfi sprzéczny ze sp0%ecz1'1ogospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wspéizycia spolccznego. Doéwiadczenie zyciowe W warunkach wolnoéciowych czyni. Wiarygodnymi zeznania. moiliwoéci swobodnego poruszania sic; i ogrziniczenia przestrzcni celi. Odosobnicnie W Zaldadzie Karnyln si%:a_ rzeczy rnusi jednak kgczyé sin; z pewnymi nicdogodnoéciami dla osadzonych W poréwnaniu do vmmnkéw, lctére wystqaujq poza za1<%adami karnymi _( por. wyrok Sqdu Najwyzszego z dmrz 2 paz'c2'zierm'Ica 2007 roku, sygm. H CSK 269/07), ale jest to sytuacjg obiektywna, 1<tc'>ra ma swoje irédio giéwnie w tyln fakcie, 2e na stosunlmwo nicwielkiej powicrzchni przymusowo prz_eb3/wajat zc sobq osoby dla siebie oboe. Nie m02f11a réwnicZ zapomnieé 0 tym, Ze Pafistwa nie jest staé na zapewnienic osadzonym wszystkich dbgodnoéci 2 uwagi na irudnq sytuacjrg budzetowat. Vv’ skaii cahago kraju istnicje caky szereg roszbzefi innych oséb wobec pafistwa, ktére nie mega; ¬ M Sąd zwazył, iż w celach jest ciągła rotacja osadzonych, bowiem jednostki penitencjarne inusza przestrzegać" kryteriów osadzenia zgodnie z kkw i przepisami wykonawczynii, jak' np.. . oddziel~enia`‹ty1nczasowo" aresztowanych od skazanych, rnłodocianych, skazanych po raz pierwszy, współuczestników przestępstw, grypsującycii, recydywistów, osadzonych zaliczanych do niebezpiecznych, ze względu na podgrupy klasyfikacyjne. Podkreślić trzeba, iz z zeznań świadka Ivlíkickíego wynika, iz skala przeludnienia była niewielka- tj. jedna osoba na przestrzeni 30 m 2. Z relacji świadka wynika nadto, iż W celi rfß U3-. FL numer 8 przebywali skazani pracujący w kuchni. Zatem na czas pracy- przynajmniej cz z nich- przebywała poza celą. Dolegliwość wynikająca z przeludnienia minímalizowana była nadto przez mozliwość spacerów oraz korzystania z zajęć sportowych i ko. Reasumując, powód nie wykazał aby odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia, przy jednocześnie nieodpowiednicli warunkach' bytovyycli czy sanitarnych bądź bezprawnie. . III. Podkreślić wreszcie trzeba, iż przepis art. 448 k.c. p1'zewiduje_ƒeciyn_z`e mozliwość zasadzenia zadośćuczynienia, a zatem jest to rozstrzygnięcie pozostawione do uznania Sądu, który' powinien w takim wypadku rozważyć wszystkie okoliczności sprawy, a taka dyspozycja tego przepisu nie narusza postanowień Konstytucji fioor. wyrok TK. z dnia 7. 02.2005 roku, SK 49/03, OTK-A 2005/2/J 3). Jak wskazano wyzej roszczenie powoda winno być również rozpatrzcne pod kątem treści art. 5 k.c., który wskazuje, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniein tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Doświadczenie życiowe W warunkach woinościowych czyni' Wiarygodnymi zeznania mozliwości swobodnego poruszania się i ograniczenia przestrzeni celi. Odosobnienie W Zakładzie Karnym siłą rzeczy musi jednak łączyć sie z pewnymi niefdogodnoścíami dla osadzonych w porównaniu do warunków, które występują poza zakładainí karnyrni _( por. wyrok Sądu .Najwyższego z dnia 2 października 2007 roku, sygn. II CSK 269/07,), ale jest to sytuacja obiektywne, która ma swoje źródło głównie 'w' tym fakcie, że na stosunkowo niewielkiej powierzchni przyinusowo przebywają ze sobą osoby dla siebie obce. Nie można równiez zapomnieć- o tym, że Państwa nie jest stać na zapewnienie osadzonym wszystkich dogodności z uwagi na _trudną sytuację budżetowa. W skali całego kraju istnieje cały szereg roszczeń innych osób wobec państwa, które nie mogą --- STRONA 11 --- ~<' Vi byé z {ego powodu spéh"1i011e. Dotyczy to réwniei oséb starszych, ch01'}»'ch, Zniedolng211ia1}'c11, ktére przestrzegaiy p'rz_ez caie SWCDj6. Zycie zaséd pI'8.WOTZQC11'16gO p8.I'1STIW& i Znajdujq siQ czgsto W d1‘2m1atycznie t1 u.d11ej sytuacji lnajqtkowej, ktéra nie pofizwala im na Z&kL1p'1Etk&1‘STW, a nawet czgsto Zywnoéci. Tyn1czasen1 osoby, kt<'>re'narus2y1y panujapy _porzqdek_prawny, osadzone 2 tego powodu, majz; zapewnione wyzywienie, opiekg ‘med;/cz11a{, nie rnuszq W Zaden sposéb dbaé 0 swoje utrzymanie. Nalezy" pamigtaé, Ze kara p0zbaWie11ia_w01n0éci_ ma, jak sazna nazwa wskazuje, byé karat, dolegliwoécig i osadzeni nie mogat oczekiwaé W zaldadach  karnych i aresztach szczegélnych wygéd. Juz z tego tylko powodu roszczenie powoda mozna by zakwestionowaé w aspekcie sprzecznoéci z zasadami wspélzycia spolecznego, tj. poczuciem sprawiedliwoéci spohzcznej (arr. 5 k.c.). I/3. @\ Uwagi, jak Wyzej nalezy takze odnie do Zqdania powoda, .zwia€zamzgo z przekroczeniem okresu przebywania W celi izolacyjnej. Bi01"aLcwzglatd na powjvzsze, Szgd orzcki jak w pkt.1 Wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Zwolnienie powoda 2 oboxviqzlcu ponoszenia kosztéw g sqdowych nie zwalnia go 0d koniecznoéci zwrotu kosztéw zastggpstwa procesowego pozwz.1nemu— na zasadach ogélnych @Jke‘.Z). I \ _. __ _ ._._______ ;_ _ . . r- być z tego powodu spełnione. Dotyczy to równiez osób starszych, chorych, zn-iedołęzniałych, które prze-strzegały przez całe swoje. życie zasad praworządnego 'państwa i znajdują się często w drarnatycznie trudnej sytuacji majątkowej, która nie pozwala ini na zakup" lekarstw, a nawet często żywności. Tyniczasein osoby, które naruszyły panujący porządekprawny, osadzone z tego powodu, mają zapewnione wyżywienie, opiekę Wmedyczną, nie muszą w zaden sposób dbać o -swoje utrzymanie. Nalezy' pamiętać, ze kara pozbawieniawolności rna, jak saina nazwa wskazuje, być karą, dolegliwością i osadzeni nie mogą oczekiwać W zakładach - karnych i aresztach szczególnych wygód. Już z tego tylko powodu roszczenie powoda można by zakwestionować w aspekcie sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, tj. poczuciem sprawiedliwości społecznej (art. 5 k.c.). Ľ/3-. Os Uwagi, jak wyżej nalezy także odnie do żądania powoda, .związanego z przekroczeniein okresu przebywania W celi izolacyjnej. Biorącwzgląd na powyższe, Sąd orzekł jak w pkt.l wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Zwolnienie powoda 2 obowiązku ponoszenia kosztów ¿ sądowych nie zwalnia go od konieczności zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pozwanernu- na zasadach ogólnych G)kt.2,ř. I \ _. __ _ ._._______ ;_ _ .