Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt. IC 195/ 1 0 .= 5“'». 1." _ \'‘xv . I ¢; ~ ;':2,\‘_\_ |_ //¢;'1'./;= '@IT;>91§*i.‘@ 5 . ":‘ "I" \' Ar ;~ 8 ~\ . L, v WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 201 Ir. Sqd Okrggowy W Bydgoszczy I Wydziai Cywilny W skladziez _ Przewodxiiczqcy Segdzia Sqdu Okrqgowego Grazyna Bednarek Protokolant sekr. sqd. Anna JagieloPick po rozpoznaniu W dniu 8 czerwca 2011r. W Bydgoszczy SPYEIWY Z Powédztwa RKii Ca I przeciwko Skarbowi Pa1istwa Staroécie _ 0 zapiatg 1. 2. 3. oddala powédztwo, Y zasqdza 0d Skarbu Pa1istWa Sqdu Olcreggowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata Urszuli Pep1i1iskiej.( Kancelaria Adwokacka, ul. Nowy Rynek 10, 85131 Bydgoszcz ) kwotc3 4.428 Z1 ( cztery tysiqce czterysta dwadzieécia osiem zlotych ), tytzflem kosztéw nieoplaconej pomocy prawns} udzielonej z urzegdu powédce R. K zasqdza 0d Skarbu Pa1istwa. Sqdu Olmggowego W Bydgoszczyf na 1'2eoz adwokata Magdaleny Kowal8Minda.k (A Kancelaria Adwokacka, ul. Przyrzecze 15/1, 85102 Bydgoszcz ) kwotq 4.428 21 ( cztery tysiagce Sygn. akt. IC 195./ l 0 .' Ś*-`›r '.¬' . ×"~»° . ' ¬';- ¬ F,-3,-`¬`\_ ._ /pf-1¿;;„ 'dał tak 5 _ -_ "-:" "}"' " ¿' ;¬ r ~\ . ř., v WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 201 lr. Sąd Okręgowy W Bydgoszczy I Wydział Cywilny W składzie: _ Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Grażyna Bednarek Protokolant sekr. sąd. Anna Jagieło-Pick po rozpoznaniu W dniu 8 czerwca 2011r. W Bydgoszczy Sprawy 2- POWÓĹÍZÍWE1 R-Kíi CE Ĺ- przeciwko Skarbowi Państwa- Staroście _ o zapłatę l. 2. 3. oddala powództwo, V zasądza od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na rzecz adwokata Urszuli Pep1ińskiej.( Kancelaria Adwokacka, ul. Nowy Rynek 10, 85-131 Bydgoszcz ) kwotę 4.428 zł ( cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych ), tytułem kosztów níeopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce R- K- zasądza od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata Magdaleny Kowal-rMindak (Å Kancelaria Adwokacka, ul. Przyrzecze 15/1, 85-102 Bydgoszcz ) kwotę 4.428 zł ( cztery tysiące
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I c 195/10 UZASADNIENIE Powodowie F: |'i CI 1 wnieéli 0 wydanie nieruchomoéci pomzonej w miejscowoéci B_ o pow. 7,81 ha, zapisanej w KW 583, prowadzonej przez Sqd Rejonowy w Z‘ a ewentuainie 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Parfistwa Starosty Powiatu Z_ KWOW 109349.00 Zf. Z tytu+u ° ' .r. 1 odszkodowania za wydanfe przez Naczelnika Powiatu w decyzji z dhia 29.03.1975r. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu pozwu powodowie podali, iz deoyzjqz dnia 29.03:1975r Naczeinik Powiatu w Zorzeké 0 przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Pafistwa czgéci nieruchomoéci 0 pow. 7,81 ha, zapisanej w KW 583, prowadzonej przez Sad Rejonowy W Zi stanowiqcej wiasnoéé lit“. Wojewoda Kujawsko — Pomorski decyzjq z dnia 10.05.1993r. stwierdzii, 2e przedmiotowa decyzja Naczeinika Powiatu w 2 z dnia 29.03.19?5r. z wydana zosta%a z naruszeniem prawa. Nie orzeczono jednak niewaznoéci wiw decyzji. _ Fi D—zmar%a w dniu 5 mama. 1995, a" spadek po niej nabyli powodowie. Powédka R: jako nastgpca prawny i spadkobierczyni F‘ D_wystapita dg Wojewody Kujawsko Pomorskiego z wnioskiem 0 stwierdzenie niewaznoéci decyzji. Wojewoda Kujawsko — Pomorski decyzjq z dnia 19.04.2002r. umorzy+ postgpowanie W sprawie stwierdzenia niewaznoéci powcflanej wyzej defiyzji, wskazujap, iz wniosek powédki dotyczy juz sprawy uprzednio rozstrzygnirgtej decyzjq Wojewody Kujawsko — Pomorskiego z 10.05.1993r. Powédka wnios%a odwofanie ed tej decyzji. Powédka daiej wskazalrav, ze powyzsza decyzja Wojewody z dnia 19.{14.2002r. zostalza utrzymana w mocy decyzjq z dnia O8 czerwca 2007r. Ministra Roinictwa i Rozwoju Wsi, ktéry réwniez stwierdzfl, 2e organem wtaéciwym do stwierdzenia niewaznoéci przedmiotowej decyzji jest Samorzqdowe Kolegium Odwotawcze. Akta igzaflry 5 lat w Ministerstwie Roimctwa i Rozwoju Wgi. Postgpowanie przecl SKO zakoficzykn sig 20.06.2008r. » Gena 1 ha na terenie wsi B— wynosi co najmnie} 14.000 z+ Dom mieszkainy jest w optakanym sténié. Wniosekio zaplratg odszkodowania do Wojewody . ' u 1 sygn.ai‹±|c195/io UZASADNIENIE Powodowie P: |'_i Cí 1- wnieśli o wydanie nieruchomości położonej W miejscowości B- o pow. 7,81 na, zapisanej w KW 583, prowadzonej przez Sąd Rejonowy W Ż- a ewentuainie o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Starosty Powiatu Ż- KWOÍY 109-340.00 Zi. Z iytüłü ° ' .|‹¬ -z odszkodowania za wydanie przez Naczelnika Powiatu w decyzji z dnia 29.03.1975r. - z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu pozwu powodowie podali, iż decyzjąz dnia 29.03¿t975r Naczelnik Powiatu W Ż-orzekł o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o pow. 7,81 ha, zapisanej w KW 583, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Żi stanowiącej własność FÜĽH. Wojewoda Kujawsko - Pomorski decyzją z dnia 10.05.1993r. stwierdził, że przedmiotowe decyzja Naczełnika Powiatu w Ż- z dnia 29.03.1975r. - z wydana została z naruszeniem prawa. Nie orzeczono jednak nieważności wiw decyzji. _ Fí D-zmarła w dniu 5 marca 1995, a' spadek po niej nabyii - powodowie. Powódka R: jako następca prawny í spadkobierczyni F. D_wystąpiła do Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Wojewoda Kujawsko - Pomorski decyzją z dnia 19.04.2002r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji, wskazując, iż wniosek powódki dotyczy już sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z 10.05.1993r. Powódka wniosła odwołanie od tej decyzji. Powódka daiej wskazała, że powyższa decyzja Wojewody z dnia 19.04.2002r. została utrzymana W mocy decyzją z dnia O8 czerwca 2007r. Ministra Roiniciwa i Rozwoju Wsi, który rownież stwierdził, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Akta łężały 5 lat w Ministerstwie Roinłctwa í Rozwoju Wsi. Postępowanie przed SKO zakończyło się 20.06.2008r. › Cena 1 ha na terenie wsi B_ wynosi co najmniej 14.000 zł Dom mieszkainy jest W opłakanym stanie. Wnioseko zapłatę odszkodowania do Wojewody . ` I 1
--- STRONA 3 ---
Kujawsko — Pomorskiego powodka z{ozy’ra, jak wskazalra, w dniu 4 sierpnia 2OU8r. Postanowieniem z dnia 13.08.2008r. Wojewoda przekazafl wniosek do Starosty Kl W odpowiedzi na pozew pozwany wnios% 0 oddaienie powodztwa. Zdaniem pozwanego, roszozenie powodowjest przedawnione I jako takie winno ufoo oddaleniu. Sa_d ustalil, co nastepujez '1 Deoyzjq z dnia 29.03.’I9?5r Naozelnik Powiatu w 2 orzeklr o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Parfistwaozoéci nieruohomoéci o pow. 7'81 ha, zapisanej w KW 583, prowadzonej przez Sqd Rejonowy W Z: stanowiqcej wéasnoéo Fa Di » ‘ __ M Wojewoda Kujawsko Pomorski decyzjq z dnia 10.05.’l993r. stwierdzii, ze przedmiotowa decyzja Naczeinika Powiatu w Z’z dnia 29.03.19T5r. — z wydana zosta1‘a z naruszeniem prawa. Nie orzeczono jednak niewaznoéci WFW decyzji. F 13 zmarha W dniu 5 marca 1996, a spadek po niej nabyli powodowie, z chwiiq émierci spadkodawczyni. Powodka jako nastopca prawny i spadkobierczyni F. D—wysta_pi+a do Wojewody Kujawsko — Pomorskiego z wnioskiem o stwierdzenie niewaznoéci przedmiotowej decyzji wyw%aszczeniowej. Miaio to miejsoe W ciniu 4 czerwca 2001n 8 ' . Wojewoda Kujawsko — Pomorski decyzjq z dnia 19.04.2002r. umorzy% postopowfanie W sprawie stwierdzenia niewaznoéci powoéanej wyzej decyzji, wskazujqc, i2 wniosek powodki dotyozy juz sprawy uprzednio rozstrzygniegtej decyzjq Wojewody Kujawsko W Pomorskiego z 10.05.1993r. Powodka wnios%a odwolranie od tej decyzji. Powyzsza deoyzja Wojewody z dnia 19.04.2002r. zostaha utrzymana w mocy deoyzja_z dnia 08 czerwoa 2007r. Ministra Roinictwa i Rozwoju Wsi. 4 Wniosek o zap%at@ odszkodowania do Wojewody Kujawsko — Pomorskiego powodka z%o2y%a, jak wskaza+a, w dniu 4 sierpnia 2008r. Postanowieoiem z dnia 13.08.2008r. Wojewoda przekazalr wniosek do Starosty Z_ W ksiegdze wieczystej dofyozahoej przedmiotowej nieruohomoéoi KW nr 583' prowadzonej przez Sa_d Rejonowy W Z jako Maécioiel nadal wpisany jest \/\ ln, a nie Skarb Pafistwa. 8 _ _ ' l Kujawsko - Pomorskiego powodka złożyła, jak wskazała, w dniu 4 sierpnia 2008r. Postanowieniem z dnia 13.08.2008r. Wojewoda przekazał wniosek do Starosty źli W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddaienie powództwa. Zdaniem pozwanego, roszczenie powodów jest przedawnione i jako takie winno uiec oddaieniu. - Sąd ustalił, co następuje: 'z 'f Decyzją z dnia 29.03.'i9?5r Naczelnik Powiatu W Ź- orzekł o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwaczęści nieruchomości o pow. 7,81 na, zapisane] w KW 583, prowadzonej przez Sąd Rejonowy W Ż: stanowiącej Własność F- Dí › i , ,zz Wojewoda Kujawsko - Pomorski decyzją z dnia 10.05.1993r. stwierdził, ze przedmiotowe decyzja Naczelnika Powiatu W Ż.: dnia 29.03.1975r. - z wydana została z naruszeniem prawa. Nie orzeczono jednak nieważności wiw decyzji. F- D- zmarła W dniu 5 marca 1995, a spadek po niej nabyli ›~ powodowie, z chwiią śmierci spadkodawczyni. Powódka jako następca prawny i spadkobierczyni F- D_wystąpiła do Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji wywłaszczeniowej. Miało to miejsce W dniu 4 czerwca 2001L - - ' ' _ - Wojewoda Kujawsko - Pomorski decyzją z dnia 19.04.2002r. umorzył postępowanie W sprawie stwierdzenia nieważności powołanej wyzej decyzji, wskazując, iż wniosek powódki dotyczy już sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją Wojewody Kujawsko »« Pomorskiego z 10.05.1993r. Powódka wniosła odwołanie od tej decyzji. Powyższa decyzja Wojewody z dnia 19.04.2002r. została utrzymana w mocy decyzją: dnia 08 czerwca 2007r. Ministra Roinictwa i Rozwoju Wsi. « Wniosek o zapłatę odszkodowania do Wojewody Kujawsko - Pomorskiego powódka złożyła, jak wskazała, w dniu 4 sierpnia 2008r. Postanowieniem z dnia 13.08.2008r. Wojewoda przekazał wniosek do Starosty Ż- W księdze wieczystej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości KW nr 583- prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ż-- jako właściciel nadał wpisany jest W- in, a nie - Ska-rb Państwa. Ą _ _ ' I
--- STRONA 4 ---
Dowoo’: okoficzlnoscf bezsporne I dokumenty zgromadzone W aktach nmiejszej sprawy. Sqd zwazyt, co nastepuje: 1 Powyzszy stan faktyozny Sad ustalit W oparciu o przedtozone przez strony dokumenty zawarte W aktaoh sprawy, ktore nte budzq Wqtptiwoéci, co do ioh autentyoznoéci. w Powodowié zazqdali wydania nieruohornosci opisanej W pozwie, ewentuatnte zaptaty odszkodowania tytutu jej przymusowego przejeoia na wtasnoso Skarbu Pafistwa, powotujqc sis na funkojonujape ich zdaniem W dwie sprzeozne ze soba_ deoyzje tj. ; decyzje z dnia 29.03.1975r Naczelnika Powiatu W Z’o przymusowym Wykupie na rzecz Skarbu Pafistwa ozeéci nieruchomosoi o pow. 7,81 ha, zapisanej W KW 583, prowadzonej przez Sa_d Rejonowy w 2:1 deoyzje z 07 styoznia 1976r. Wojewodzkiej Komfsji ds. Uwtaszczerfi W B_ — stwierdzajapq ze poprzednik prawny powoctow tj. Fl D_staia sie z mooy samego prawa (tj. W oparciu o art.1 ust.2 ustawy z 26.10.1971r_. o uregulowaniu Wtasnoéci gospodarstw rolnych) Wtaéoicislkq gruntow o pow. 8,07 ha — dziatek o nr 2811, 2874, 32 W B— KW583. . . Poniewaz decyzje administracyjna z dnia 29.03.1975r Naczeinika Powiatu W Z. o przymusowym Wykupie na rzecz Skarbu Pafistwa czesot nieruohomosoi o pow. 7,81 ha, zapisanej W KW 583,‘ prowadzonej przez Sa_d Rejonowy W 2 — nie zostata uniewazniona, a jedynie ostateoznq decyzja Z dnia 10.05.1993r ~ stwierdzono is Wydano jq z naruszeniem prawa, to jest to oiecyzja nadat skuteczna, ktorej skutki prawns (przymusowy wykup) sq nadai utrzymane W mocy, zwtaszcza ze niekwestionowany przez strone powodowq jest fakt orzyjecia WT}/m ozasie odszkodowania za przymusowy Wykup spornej nieruchomoéci. Z powyzszyoh Wzglsdow, zqdanie wydania spornej nieruohomosoi nie znajduje oparoia W istniejakoym stanie prawnym i faktycznym, niezateznte od tego, ze W ksiedze Wleczystej nadat figuruje jako Wtaéciciel W: D—. Zapis W_KW stwarza bowiem jedynie domniemanie zgodnosoitego. co jest ujawnione W ksiedze Wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, kttore to domniemanie zostato obaione zgromadzonymi W aktaoh niniejszej sprawy dokumentami, zwtaszoza dokumentem spomej deoyzji o 3 Dowód: okoliczności bezsporne i dokumenty zgromadzone W aktach niniejszej' sprawy. Sąd zważył, co następuje: _ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez strony dokumenty zawarte W aktach sprawy, które nie budzą wątpliwości, co do ich autentyczności. 'ę Powodowié zażądali Wydania nieruchomości opisanej w pozwie, ewentuašnje zapłaty odszkodowania tytułu jej przymusowego przejęcia na własność Skarbu Państwa, powołując się na funkcjonujące ich zdaniem w dwie sprzeczne ze sobą decyzje tj. : decyzję z dnia 29.03.19?5r Naczelnika Powiatu W Ż.o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Panstwa części nieruchomości o pow. 7,81 ha, -zapisane] w KW 583, prowadzonej przez Sąd Rejonowy W Żal decyzję z 07 stycznia 1976r. Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń W In - stwierdzającą że poprzednik prawny powodów tj. Fl D_Stala się z mocy samego prawa (tj. w oparciu o art.1 ust.2 ustawy z 26.10.1971r.. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych) właścicielka gruntów o pow. 8,07 ha - działek o nr 28!t, 28i4, 32 w B- - KW583. - . _ Poniewaz decyzja administracyjna z dnia 29.03.1975r Naczelnika Powiatu W Ż- o przyrriusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o pow. 7,81 ha, zapisanej w KW 583,' prowadzonej przez Sąd Rejonowy W Ż- - nie została unieważniona, a jedynie ostateczną decyzja Z dnia 10.05.1993r ~ stwierdzono że wydano ją z naruszeniem prawa, to jest to decyzja nadal skuteczna, której skutki prawne (przymusowy wykup) są nadal utrzymane W mocy, zwłaszcza że niekwestionowany przez stronę powodową jest - fakt przyjęcia wtym czasie odszkodowania za przymusowy wykup spornej nieruchomości. Z powyższych względów, żądanie wydania spornej nieruchomości nie znajduje oparcia w istniejącym stanie prawnym i faktycznym, niezależnie od tego, że w księdze wieczystej nadal figuruje jako właściciel \/V_ D-. Zapis w_KW stwarza bowiem jedynie domniemanie zgodnościitego. co jest ujawnione W księdze _wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, które to domniemanie zostało obalone zgromadzonymi w aktach niniejszej sprawy dokumentami, zwłaszcza dokumentem spornej decyzji o 3
--- STRONA 5 ---
_____\ przymusowym Wykupie, co rowniez ujawnione zostato W przedmiotowej ksieclze Wieozystej KW 583. _ . Powodowie powotujq sis na szkods, ktora, mieti ponieéo na skutek Wydania decyzji Wywtaszczeniowej z dnia 29.03.1975r Naczetnika Powiatu W Z1, ktory orzekt o przymusowym Wykupie na rzeoz Skarbu Pafistwa ozeéoi nieruohomosci o pow. 7,81 ha, zapisanej W KW 583, prowadzonej przez Sqd Rejonowy W Z’: stanowiapej Wtasnoso F13 z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a.. Wydanie tej decyzji W catoéoi z naruszeniem, prawa zostato stwierdzone deoyzjq Wojewody z dnia 10.05.1993r. ‘W zWia_zku z powyzszym powodom stuzy roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. . _ Przede Wszystkim naiezato Wyjasnié kwestie przedawnienia roszczerfi onaprawienie szkody Wyrzqdzonej przez wydanie decyz}i administraoyjnej. Ustawa zmieniajapa kodeks oywiiny i inne ustawy, uchylajqca m.in. art. 160 k.p.a, zawiera ad. 5 reguiujapy kwestie intertemporatne, zgodnie zktorym: ,,Do zdarzefi i stanow prawnych powstatych przed dniem Wejécia W zycie niniejszej ustawy stosuje SEQ przepisy art. 417, 419, 420, 4201 i421 ustawy, o ktorej mowa W art. 1 oraz art. 153, 160 i 161 § 5 ustawy, o ktorej moWa_ Wart. 2,W brzmieniu obowiqzujapym do dnia Wejécia W zycie niniejszej ustawy". Zatem, powstaje pytanie, ozy W przypadku decyzji Wydanej przed 1.9.2004 r. termin przedawnienia okresta art. 160 § 6 k.p.a. Zdaniem _Sa,du, uzasadniona jest odpowiedz pozytywna. Nalezy zgodzic’: sie ze stanowiskiem ‘Sqdu Najwyzszego Wyrazonym W uchwaie z dnia 7 grudnia 2006 r., zgodnie z ktorym zobowiqzanie deIiktowe powstaje zohwilq Wydania deoyzji bedapej zrodtem szkody, a nie deoyzji nadzorozej. Nie mozna przyjqo, ze ,,zdarzenie prawns” powstato W powyzszej sytuacji dopiero zohwila, Wydania decyzji nadzorozej. Termin przedawnienia odnosi sie do roszczerfi odszkodowawczyoh, ktowch zrodtem jest pierwotna decyzja administraoyjna. Przepisy dotychozasowe, W tym dotyozahoe terminow przedawnienia roszozefi nalezy zatem stosowaé do decyzji Wyrza_dzaja,oych szkode Wydanyoh przed dniem ‘lwrzesnia 2004 r. Wyktadrtia gramatyczna nie budzi Wa_tpIiWoéo1, ze do decyzji Wyrzz1dzaja_cych szkode;_przed dniem 1Wrzesnia 2004 r stosujemy art. 160. k.p.a., a zatem zgodnie z regutq legs non dfstinguente Wszystkie przepisy _a_rt; 160, W tym § 6 regulujqcy terminy przedawnienia roszczefi. Wydaje sis, Ze pojecie ,,stan prawny“, oktorym mowa W art. 5 ZmKCU moze . _ 4 ___¬_\ przymusowym wykupie, co również ujawnione zostało W przedmiotowej księdze wieczystej KW 583. _ _ - Powodowie powołują się na szkodę, którą mleii ponieść na skutek wydania decyzji wywłaszczeniowej z dnia 29.03.1975r Naczelnika Powiatu w Żi, który orzekł o przymusowym wykupie na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o pow. 7,81 ha, z-apisanej w KW 583, prowadzonej przez Sąd Rejonowy W Ż: stanowiącej własność F-D- Z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a.. Wydanie tej decyzji W catości z naruszeniem, prawa zostało stwierdzone decyzją Wojewody z dnia 10.05.1993r. W związku z powyższym powodem służy roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 160 § 1 k_p.a. _ _ Przede wszystkim należało Wyjaśnić kwestię przedawnienia roszczeń onaprawienie szkody wyrządzone-j przez wydanie decyzji administracyjnej. Ustawa zmieniająca kodeks cywilny i inne ustawy, ucnylająca m.in. art. 160 k.p.a, zawiera art. 5 reguiujący kwestie intertemporaine, zgodnie zktórym: ,,Do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem Wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 417, 419, 420, 4201 i421 ustawy, o której mowa W art. 1 oraz art. 153, 160 i 161 § 5 ustawy, o której mowa wart. 2,w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia W zycie niniejszej ustawy”. Zatem, powstaje pytanie, czy W przypadku decyzji wydanej przed 1.9.2004 r. termin przedawnienia określa art. 160 § 6 k.p.a. Zdaniem Sądu, uzasadnione jest odpowiedź pozytywna. Nalezy zgodzić się ze stanowiskiem 'Sądu -N-ajwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r., zgodnie z którym zobowiązanie deliktowe powstaje zchwilą wydania decyzji będącej źródłem szkody, a nie decyzji nadzorczej. Nie można przyjąć, że ,,zdarzenie prawne” powstało w powyższej sytuacji dopiero zchwilą wydania decyzji nadzorczej. Termin przedawnienia odnosi się do roszczeń cdszkodowawczych, których źródłem jest pierwotna decyzja administracyjna. Przepisy dotychczasowe, w tym dotyczące terminów przedawnienia roszczeń należy zatem stosować do decyzji wyrządzających szkodę wydanych przed dniem 'lwrześnia 2004 r. Wykładnia gramatyczne nie budzi wątpliwości, ze do decyzji wyrządzających szkodę-_przed dniem lwrześnia 2004 r stosujemy art. 160. k.p.a., a zatem zgodnie z regułą rege non distinguente wszystkie przepisy art; 160, W tym § 6 regulujący terminy przedawnienia roszczeń. Wydaje się, że pojęcie „stan prawny", októrym mowa w art. 5 ZmKCU może _ _ - 4
--- STRONA 6 ---
____/ Wystqpié W dwoch znaozeniach. Po pielwsze, PODFZEZ "S180 DFEWHV". 0 j<TE'>Wm WIOWE W art. 5 ZmKCU, mozna rozumieé stosunek prawny, czylj W rozpoznawanym przypadku stosunek obligaoyjny, ktorego zrodtem jest delikt W postaoi deoyzjt, ktorej Wydanie doprowadzjto do powstania szkody. Stosunek ten powstat niewohwiti Wydania decyzji nadzorozej, ale deoyzji, ktorej Wydanie doprowadzito do powstanta szkody. Wydanie decyzji nadzorczej nie stanowi elementu stosunku ‘obtigacyjnego. Wydana deoyzja nadzoroza moze zostaé potraktowana jako ustawowa przestanka dopuszczainoéci doohodzenia roszozefi od Skarbu Pafistwa, ktora nie wohodzi W sktad stosunku obligacyjnego, ktorego zrodtem jest Wadiiwa deoyzja administracyjna Wyrzadzajqca szkode. _PoWstanie stosunku obtigaoyjnego (Wydanie pierwszej decyzji) rjaiezy odroznio Wiec: od Wymagalnosoi swiadczenia odszkodowawozego (Wydanie drugiej deoyzji). Zgodnie z Wyrokiem Wojewodzkiego Sad Administraoyjnego W Watszawie z dnia 21 grudnia 2004 r.: ,,niedopuszoza|ne jest przyjecje Wsteoznego dziatania normy prawns} bez jednoznaoznego stwierdzenia tego faktu przez ustawodawce”. Jak podkreéla T. _P:'et‘rzj/kowski wynikaja_ca_z brzmienia retroaktywnoéc’: ustawy zachodzi W dwoch przypadkach; po pietwsze, kiedy ustawodawoa zamieszoza tzW. ktauzute retroaktyWna,, ktora Wskazuje, ze ,,ustaWa Wchodzi W Zyoie Z ciniem X, z mocq od dnia Y (Wozesniejszego); po drugie, W nowym akote prawnym moze zostao umieszczony przepis, zgodnie z ktorym noWa ustawa znajdzie zastosowanie do sytuacji sprzed Wejsoia W Zycie tego przepisu. l 8 ' Analizujao przepisy ZmKCU nalezy dojsé do Wniosku, ze zaden z przepisow nie ma charakteru naruszajqcego zasade Iex retro non agit. W szczegolnoéci brak jest przepisu, ktow nowe terminy przedawnienia stosowatby do deoyzji Wyrzadzajqoyoh szkode, ktore zostaty Wydane przed dniem 1 wrzesnia 2004 r. Poglad ten zostat utrwatony W orzeozniotwie Sqdu Najwyzszego, co potwierdza m.in. Wyrok SN z 171utego 2005r. 1 CK 623/04 Lex nr 305703, W ktorym stwierdzono, ze do zdarzerfi i stanow prawnyoh powstatyoh przed dniem 1 Wrzeénia 20041‘. art. 160 kpa stanowi Wytaozna, podstawe odpowiedzialnoéci Skarbu Parfistwa za szkode ijako przepjs szozegolny W rozumieniu art. 421 kc Wyklucza W zakresie swojej hipotezy stosowanie A przepisow . kodeksu oywijnego o odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa tub samorzadu terytoriatnego za szkode Wyrzajdzona, przez funkcjonariusza. Taki tez pogiatd przyjat 5 ____/ wystąpić W dwóch znaczeniach. Po pierwsze, PODFZGZ „Stan DFEWFW". O l<ÍÓWm lTl0W& W art. 5 ZmKCU, można rozumieć stosunek prawny, czyli w rozpoznawanym przypadku stosunek obligacyjny, którego źródłem jest delikt w postaci decyzji, której wydanie doprowadziło do powstania szkody. Stosunek ten powstał niewchwili wydania decyzji nadzorczej, ale decyzji, której wydanie doprowadziło do powstania szkody. Wydanie decyzji nadzorczej nie stanowi elementu stosunku obiigacyjnego. Wydana decyzja nadzorcza może zostać potraktowana jako ustawowa przesłanka dopuszczalności dochodzenia roszczeń od Skarbu Państwa, która nie wchodzi W skład stosunku obligacyjnege, którego źródłem jest wadliwa decyzja administracyjna wyrządzająca szkodę. _Powstanie stosunku obiigacyjnego (wydanie pierwszej decyzji) należy odróżnić wiec od wymagalności świadczenia odszkodowawczego (wydanie drugiej decyzji). Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego W Warszawie z dnia 21 grudnia 2004 r.: „niedopuszczalne jest przyjęcie wstecznego działania normy prawnej bez jednoznacznego stwierdzenia tego faktu przez ustawodawcę”. - Jak podkreśla T. _Pietrzykowski wynikająca_z brzmienia retroaktywność ustawy zachodzi W dwóch przypadkach; po pierwsze, kiedy ustawodawca zamieszcza tzw. klauzulę retroaktywną, która wskazuje, że „ustawa wchodzi W życie z dniem X, z mocą od dnia Y (wcześniejszego); po drugie, w nowym akcie prawnym może zostać umieszczony przepis, zgodnie z którym nowa ustawa znajdzie zastosowanie do sytuacji sprzed wejścia W zycie tego przepisu. I › ' Analizując przepisy ZmKCU należy dojść do wniosku, że żaden z przepisów nie ma charakteru naruszającego zasadę lex retro non agit. W szczególności brak jest przepisu, który nowe terminy przedawnienia stosowałby do decyzji wyrządzających szkodę, -które zostały wydane przed dniem 1 września 2004 r. Pogląd ten został utrwaiony W orzecznictwie Sądu Najwyższego, co potwierdza m.in. wyrok SN z 17 iutego 2005r. i CK 623/04 Lex nr 305703, W którym stwierdzono, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004r. - art. 160 kpa stanowi wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę ijako przepis szczególny w rozumieniu art. 421 kc wyklucza W zakresie swojej hipotezy stosowanie 5 .przepisów _ kodeksu _cywilnego o odpowiedzialności Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza. Taki też pogląd przyjął 5
--- STRONA 7 ---
rowniez Sad Apetacyjny W Gdartsku W wyroku z dnta 10 ozerwoa 2009r. W sprawie tr‘\Ca 452/09. Zdaniem Sadu, zdarzeniem prawnym Wywotujacym szkode i powodujaoym odpowiedzialnoso Skarbu Parfistwa jest Wadiiwa decyzja admintstraoyjna, a z chwiia, gdy staje sie ona ostateczna nastepuje ,,zdarzenie prawns“, o ktorym mowa W art. 5 ustawy rtowetizaoyjnej, a zatem tylko data uprawomoonienia ste tej deoyzji jest istotna dia stwierdzenia, ktore przepisy: dawne ozy nowe beda mtaty zastosowanie. Z powyzszych wzgledéw i W oparoiu o argumentacje przedstawiona Wyzej, W ocenie Sadu, jezeli ~1 wadliwa decyzja stata sie ostateczna przed dniem 1 wrzeénia 2004 r., to béz wzgtedu na to, kiedy stata sis ostateczna deoyzja nadzorcza stwierdzajaca jej niewaznosé tub niezgodnoéé z prawem, zastosowanie znajdzie art. 16_0 k.p.a. Niezateznie od tego, podkreslenia Wymaga fakt, ze W przedmiotowej sprawie obie deoyzje, tj. zarowno ta bedapa zrodtem szkody, ozyti Wywtaszczeniowa Naozelnika Powiatu W 2 jak i tzW deoyzja ,,nadzorcza,, Wojewody z dnia 10.05.1993r , ozyti stwierdzajaoa Wydanie z razapym naruszeniem prawa zostaty Wydane przed dniem Wejscia W zycie ustawy z dnia 17 czerwoa 2004r. o zmianie ustawy Kodeks oywilny oraz niektowch jnnych ustaw. Na mocy art. 5 WW. ustawy do zdarzeri i stanow prawnych powstajych przed dniem Wejsota W zyoie niniejszej ustawytj. przed 1 Wrzesnia 2004r. stosuje sie przepisy art. 417 k.c., 419421 k.c. oraz art. 153 k.p.a., 160 k.p.a. i 161 §5 k.p.a. W torzmieniu obowiazujapym do dnia Wejécia W zycie niniejszej ustawy, Sad Wziat pod uwage W/Wprzepisy W brzmieniu obowiazujaoym przed dniem 1 Wrzesnia 2004r. ' W zwjazku z powyzszym, istniata konieoznosé rozwazenta brzmienia przepisu art. 160 |<.p.a., uchylonego z dniem 1.9.2004 r. " Zgodnie z art. 160 § 1 k.p.a., stronie, ktora poniosta szkode na skutek Wydania decyzjj z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 ajbo stwierdzenta niewaznosoi takiej deoyzji, stuzy roszczenie o odszkodowanie za poniesiona rzeozywista szkode, ohyba Ze ponosi ona Wine za powstanie okofioznosoi Wyrnienionyoh W tym przepisie. Na podstawie § 4 cyt. Wyzej przepisu art.160 k.p.a. o odszkodowaniu przystugujapym od organu Wymienionego W § 1 orzekaorgan admjnistraoji pubticznej, ktow stwierdzit niewaznosé deoyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 atbo stwierdzjt, Wmyél art. 158 § 2, ze zostata ona Wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony Winnej powstania okoiioznosci Wymienionych W art. 156 § 1 nastepuje W postepowanitt przed sadem powszechnym. . t _ . _ 6 również Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 czerwca 2009r. w sprawie ir'-\Ca 452/09. Zdaniem Sądu, zdarzeniem prawnym- wywołującym szkodę i powodującym odpowiedzialnosc Skarbu Państwa jest wadliwa decyzja administracyjna, a z chwilą gdy staje się ona ostateczna następuje „zdarzenie prawne", o którym mowa w art. 5 ustawy nowelizacyjnej, a zatem tylko data uprawomocnienia się tej decyzji jest istotna dla stwierdzenia, które przepisy: dawne czy nowe będą miały zastosowanie. Z powyższych względów i w oparciu o argumentację przedstawioną wyżej, w ocenie Sądu, jeżeli ~-z wadliwa decyzja stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004 r., to bez wzgłędu na to, kiedy stała się ostateczna decyzja nadzorcza stwierdzające jej nieważność lub niezgodność z prawem, zastosowanie znajdzie art-_ 16_O k.p.a. Niezaieżnie od tego, podkreślenia wymaga fakt, że w przedmiotowej sprawie obie decyzje, tj. zarówno ta - będąca źródłem szkody, czyli wywłaszczeniowa Naczelnika Powiatu w Ż- jak i tzw decyzja ,,nadzorcza,, Wojewody z dnia 10.65.1993r , czyli stwierdzające wydanie z rażącym naruszeniem prawa - zostały wydane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 1? czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Na mocy art. 5 ww. ustawy do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejscia w życie niniejszej ustawytj. przed 1 września 2004r. stosuje się przepisy art. 417 k.c'., 419-421 k.c. oraz art. 153 k.p.a., 160 k.p.a. i 161 §5 l‹.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, Sąd wziął pod uwagę w/w przepisy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2004r. ` W związku z powyższym, istniała konieczność rozważenia brzmienia przepisu art. 160 I<.p.a., uchylonego z dniem 1.9.2004 r. " Zgodnie z art. 160 § 1 k.p.a., stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba ze ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych wtym przepisie. Na podstawie § 4 cyt. wyżej przepisu art.160 k.p.a. - 0 odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzekaorgan administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, wmysl art. 158 § 2, że została ona Wydana Z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. _ 1 _ . _ - 6
--- STRONA 8 ---
Zrodtern szkody, Wedtug art. 160 k.p.a., jest decyzja niewazna tub deoyzja Wydana z naruszeniem art. 156 k.p.a. Moztiwosé uzyskania odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a. zalezy od uprzedniego stwierdzenia Wydania zaskarzonej deoyzji z naruszenjem prawa tub stwierdzenia jej njewaznoéoi. Jak podkreslit Sad Najwyzszy W. uzasadnieniu Wyroku z 15 lutego 2001 r.: ,,F’roces_ odszkodowawczy must Wteo bye poprzedzony kontrola iegalnosoi decyzji i doptero Wymienione stwierdzenie W trybie administraoyjnym rodzi roszozenieo odszkodowanie, o ktorym stosownie do przepisu art. 160 § 4 k.p.a. orzska organ administracjt. Deoyzja administracyjna o odszkodowaniu moze byé kwestionowana W drodze powodztwa do sadu powszeohnego. Wydanie decyiji odszkodowawozej kofiozy twb administracyjny i otwiera droge sadowa". A zatem, kontroia iegainosoi deoyzji nie jest Warunkiem powstania szkody, ale Warunkiem doohodzsnia roszczenia. . F’ogfad ten zostat uttwalony W orzeozniotwie Sadu Najwyzszego, co potwierdza m.in. Wyrok SN z 17 lutego 2005r. ICK 623/04 Lex nr 305703, W ktotym stwterdzono, ze do ZC18l'Z8l'1 i stanow prawnyoh powstatyoh przed dniem 1 Wrzesnta 2004r. art. 160 kpa stanowi Wytaozna podstawe odpowiedzialnosoi Skarbu Partstwa za szkode E jako przepis szczegotny W rozumieniu art. 421 kc Wykiuoza W zakresie swojej hipotezy stosowanie przepisow kodeksu cywitnego o odpowiedzialnosoi Skarbu Partstwa lub samorzadu terytorialnego za szkodewyrzadzonaprzez tunkojonariusza. Skoro roszozenia poWod6W podlegaty rozwazentu W perspektywte art. 160 kpa, to W zakresie ioh przedawnienia natezato uwzgtednio art. 160 § 6 kpa, a nie art. 442 § 1 kc. Termin przedawnienia roszczefi odszkodowawczych okreslony zostat v w art. 160' § 6 k.p.a., zgodnie z ktorym: ,,Roszczenie o odszkodowanie przedawnia sie z uptywem trzech_ lat od dnia, w ktérym stata sis ostateczna decyzja stwierdzajaca niewaznosé deoyzji wydanej z naruszeniem prawa przepisu art. 156 §1 kpa. albo decyzja, w ktorej organ stwierdzit, w myél art. 158 § 2 kpa, is zaskarzona decyzja zostata wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa‘.’. W uzasadnisniu Wyroku z dnia 20 iutego 2003 r., Sad Najwyzszy podkrestit, 2e; ,,regu|acja zawarta W art. 160 k.p.a., przewiduje szozegoiny rezim odpowiedziainosoi odszkodowawozej. Juz z tego Wzgiedu przepis ten powinien byo Wyktadany scisie. Sformutowanie art. 160 § 6 k.p.a., nie pozostawia zas zadnej Watpliwosci, ze ustawodawca Wymagainoso, _ _ szczegolnego roszczenia ' odszkodowawozego przewidzianego W art. 160 k.p.a., zwiazat z dniem, W ktorym stata sie ostateozna deoyzja stwierdzajapa niewaznosé deoyzji Wydanej z naruszeniem prawa, przewidzianego W art. . _ _ 7, Źródłem szkody, według art. 160 k.p.a., jest decyzja nieważna lub decyzja wydana z naruszeniem art. 156 k.p.a. Możliwość uzyskania odszkodowania na podstawie an, 160 kpa. zależy od uprzedniego stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa lub stwierdzenia jej nieważności. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w. uzasadnieniu wyroku z 15 lutego 2001 r.: „Proces odszkodowawczy musi więc _być poprzedzony kontrolą legalności decyzji i dopiero wymienione stwierdzenie w trybie administracyjnym rodzi roszczenieo odszkodowanie, o którym stosownie do przepisu art. 160 § 4 k.p.a. orzeka organ administracji. Decyzja administracyjna o odszkodowaniu może być kwestionowana w drodze powództwa do sądu powszechnego. Wydanie decyzji odszkodowawczej kończy tryb administracyjny i otwiera drogę sądową". A zatem, kontrola legainości decyzji nie jest warunkiem powstania szkody, ale warunkiem dochodzenia roszczenia. - . F*-ogiąd ten został utrwalony W orzecznictwie Sądu Najwyższego, co potwierdza m.in. wyrok SN z 17 lutego 2005r.- ICK 623/04 Lex nr 305703, W którym stwierdzono, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2604r. art. 160 kpa stanowi wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Panstwa za szkodę i jako przepis szczególny. w rozumieniu art. 421 kc wyklucza W zakresie swojej hipotezy stosowanie przepisów kodeksu cywilnego o odpowiedzialności Skarbu Panstwa lub samorządu terytorialnego za szkodęwyrządzoną przez funkcjonariusza. Skoro roszczenia powodów podlegały rozważeniu W perspektywie art. 160 kpa, to w zakresie ich przedawnienia należało uwzgiędnió art. 'l60 § 6 kpa, a nie art. 442 § 1 kc. Termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych określony został v w art. 160' § 6 k.p.a., zgodnie z którym: „Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech_ lat od dnia, W którym stała się- ostateczna decyzja stwierdzające nieważność decyzji wydanej z naruszeniem prawa przepisu art. 156 §1 kpa. albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2 kpa, że zaskarżoną decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa'.'. W uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 2003 r., Sąd Najwyższy podkreśiił, że; „regulacja zawarta W art. 160 k.p.a., przewiduje szczególny reżim odpowiedzialności odszkodowawczej. Już z tego Wzgiędu przepis ten powinien być wykładany ściśle. Sformuiowanie art. 160 § 6 k.p.a., nie pozostawia zaś żadnej wątpliwości, że ustawodawca wymagalnośc, _ _ szczególnego roszczenia ` odszkodowawczego przewidzianego W art. 160 k.p.a., związał z dniem, W którym stała się ostateczna decyzja stwierdzające nieważnośó decyzji wydanej z naruszeniem prawa, przewidzianego w art. _ _ _ ?
--- STRONA 9 ---
156 § 1 k.p.a. Podkrestié Wise nalezy, ze art. 160 § 6 kpa stanowi lex speoialis Wzgisdem art. 442 § 1 Kc, co potwisrdzit Sad Najwyzszy W wyroku z dnia 5 iistopada 1986r. IICR 292186 (OSP 1989/2134) oraz W wyroku SN z 17 Iutego 20051. ICK 623104 Lex nr 305703. Taki tez poglad przyjat rowniez Sad Apeiaoyjny W Gdafisku W Wyroku z dnia 10 ozerwca 2009r. W sprawie 1 ACa 452/09. 1 . Ponadto W wyroku z dnia 20 Iutego 2003r. I CKN 63701 LEX nr 78863 Sad Najwyzszy wskazat, zs sformutowanie art. 160 § 6 kpa nie pozostawia zadnej Watptiwosoi, iz ustawodawoa Wymagalnoéé szczegoinego roszozenia odszkodowawczego przewidzianego W art. 160. kpa zwiazat z dniem, W ktérym stata sis ostateozna deoyzja stwierdzajaoa niewaznosé deoyzji Wydanej z naruszeniem prawa przewjdzianego W art. 156 § 1 kpa. Nie jest Wise istotne dta ustalenia poczatku biegu przedawnienia W1}/YT] przypadku, kiedy szkoda powstata, lecz Wtasnie to, kiedy Wskazana W tym przepisie deoyzja stata sis ostateozna. Tak Wise, Sad uznat, iz W niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 160 § 6 k.p.a., W brzmieniu obowiazujacym przed dniem 1 Wrzesnia 2004 r., stanowiacy, iz roszozenie o odszkodowanie przedawnia sis 2. uptywem trzeoh tat od dnia, W ktdwm stata sis ostateczna deoyzja stwierdzajapa niewaznoso deoyzji Wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 aibodecyzja, W ktorsj organ stwierdzit, Wmys! art. 158 § 2 kpa, ze zaskarzona decyzja zostata Wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Poniewaz, Wojewoda Kujawsko — Pomorski W dniu 10.05.1993r Wydat decyzjs stwierdzajaoa, ze Wydanie przez Naczslnika Powiatu W deoyzji Wywtaszczeniowej z dnia 29.03.1975r. zostato Wydane z naruszeniem art. 156 § 1 i<.p.a.. ( Wydanie deoyzji W catosoi z riaruszeniem prawa) i byta to decyzja ostateczna, od ktorej Wdwozas zadna ze stron nie Wniosta odwotania, , to — W ocenie Sadu ~ 3 Ietni termin przedawnienia przedmiotowego roszozenia rozpoczat bieg juz od powzisoia Wiadomosoi o Wydaniu W/W ostatscznsj dscyzjt, ozyli od maja 19931". Od tej bowism ohwiii Wtaéoioiel lub jego nastspcy prawni rnogii juz skutecznie domagaé sis zwrotu utraconych korzysci i pozytkow z nieruchomosci. Od ohwili powziscia informaoji o tresci W/W decyzji 8 istniata juz bowiem swiadontoso, ze powstata szkoda i ze juz moze skutecznie domagaé sis odszkodowania. Termin ten uptynat najdalej ozerwcu 1996r. 1 ‘ _ 8 isc § 1 r‹.p.zi. Podkreślić więc nalezy, ze art. 160 § 6 kpa stanowi lex specialis względem art. 442 § 1 kc, co potwierdził Sąd Najwyższy W wyroku z dnia 5 listopada 1986r. - IICR 202186 (OSP 1989/2i34) oraz W wyroku SN z 17 lutego 2005r. ICK 623104 Lex nr 305703. Taki też pogląd przyjął również Sąd Apelacyjny w Gdańsku W wyroku z dnia 10 czerwca 2009r. W sprawie i ACa 452/O9. V . Ponadto w wyroku z dnia 20 lutego 2003r. l CKN 63/01 LEX nr 76863 Sąd Najwyższy wskazał, że sformułowanie art. 160 § 6 kpa nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż ustawodawca Wymagalnośó szczególnego roszczenia odszkodowawczego przewidzianego W art. 160. kpa związał z dniem, W którym stała się ostateczna decyzja stwierdzające nieważność decyzji wydanej z naruszeniem prawa przewidzianego W art. 156 § 1 kpa. Nie jest więc istotne dia ustalenia początku biegu przedawnienia W tym przypadku, kiedy szkoda powstała, lecz właśnie to, kiedy wskazana W tym przepisie decyzja stała się ostateczna. Tak więc, Sąd uznał, iż W niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 160 § 6 k.p.a., W brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 wrzesnia 2004 r., stanowiący, iz roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, W którym stała się ostateczna decyzja stwierdzające nieważnośc decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albodecyzja, W której organ stwierdził, wmyśl art. 158 § 2 kpa, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Ponieważ, Wojewoda Kujawsko - Pomorski W dniu 10.05.1993r wydał decyzję stwierdzającą, że wydanie przez Naczelnika Powiatu W decyzji wywłaszczeniowej z dnia 29.03.1975r. zostało wydane z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a.. ( wydanie decyzji w całości z naruszeniem prawa) i była to decyzja ostateczna, od której wówczas żadna ze stron nie wniosła odwołania, , to - W ocenie Sądu ~ 3- letni termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia rozpoczął bieg już od powzięcia wiadomości o wydaniu W/W ostatecznej decyzji, czyli od maja 1993r. Od tej bowiem chwili właściciel lub jego następcy prawni mogli już skutecznie domagać się zwrotu utraconych korzyści i pożytków z nieruchomości. Od chwili powzięcia informacji o treści w/W decyzji Ą- istniała już bowiem świadomość, że powstała szkoda i że już może skutecznie domagać się odszkodowania. Termin ten upłynął najdalej czerwcu 1 096 r. '_ ` _ - S
--- STRONA 10 ---
Nie ulegato Watpiiwosci W rozpoznawanej sprawie, ze poWodoWie, jako nastspcy prawni, Wystapili na drogs administraoyjna, o przyznanie odszkodowania, ate dopiero W roku 2007. " W povvyzszym stanie faktyoznym, stwierdzie naiezy, ze roszczenia skierowane przeoiwko pozwanemu ulegty przedawnieniu na podstawie Wskazanego Wyzej przepisu. Jak Wyjasnit bowiem Sad Najwyzszy W uzasadnieniu uohwaty sidadu siedmiu ssdziow z dnia 11 lutego 1963 r. (OSNCP 1964, poz. 66), stanowiapej zasads prawna, przesianka wiadomosoi o szkodzie zostaje zreaiizowana juz W161 chwiii, W i<t5rej poszkodowany Wis o tstnieniu szkody W ogole, to jest juz od tej chwiii, gdy ma éwiadomoéé faktu powstania szkody. Rzeoza, poszkodowanego jest zbadaé rozmiary szkody, jezeii o niej powziat Wiadomoéé, ale na bieg przedawnienia nie ma to Zadnego wptywu. Tak Wypowiedziai sis takze Sad Najwyzszy W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 20 styoznia 2005 roku ll CK 358704. " , ' Sad nie znalazt takze zadnych podstaw do tego, aby W niniejszej sprawie mogt znaleié zastosowanie przepis art.121 pkt 4 k.c. Okres od smieroi poprzednika prawnego powodow F D_ do uzyskania przez poW0doW postanowieriia o stwierdzenie nabycia spadku nie moze byc': bowiem utozsamiany z okresem W ktorym miata miejsce ,,sita Wyzsza". Doktwna ijudykatura pojsoie sity Wyzszej utozsamia bowiem, jak stusznie podniosta strona pozwana, ze zdarzeniem nadzwyozajnym, zewnstrznym i niemozliwym do zapobiezenia. Naleza do nioh zwtaszoza zdarzenia o oharakterze katastrofainych dziatafi przyrody i zdarzenia nadzwyozajne W postaoi zaburzefi zyoia zbiorowego jak: Wojna, ktsski zyWiotoW_e, zamieszki _i<rajoWe itp., a takze W pewnych przypadkach 'akty Wtadzy publicznej, ktotym nie moze przeciwstawié sis jednostka (tak W} Czaohorski, A. Brzozowski, M. Safjan, E.Si<oWrofiskaBocian, Zobowiazania zarys vvyktadu, Warszawa 2002, s. 247). Sad przychytit sis zatem do stanowiska pozwanego, 12 fakt choroby F.D_ _a nastspnie okolioznoss oczekiwania na postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku — przez powodéw — nie stanowia sity Wyzszej, a dziajania podjste przez powodow Wyszozegolnione W uzasadnieniu pozwu, jak i pismie procesowym z dnia 20 grudnia 2010 r. nie stanowity ozynnoéoi przerywajaoyoh bieg terminu przedawnienia W rozumieniu art. 123_k.o. Skoro Wisc trzyietni okres biegu przedawnienia, okresiony W art.106 par.6 kpa. upiynaji najpdzniej W ozerW_cu 1996 roku, roszczenie poWodoW nie zastuguje na uwzglsdnienie. ‘ 0 9 Nie ulegało Wątpliwości W rozpoznawanej sprawie, że powodowie, jako następcy prawni, wystąpili na drogę administracyjną o przyznanie odszkodowania, aie dopiero W roku 2007. ' W powyższym stanie faktycznym, stwierdzic należy, że roszczenia skierowane przeciwko pozwanemu uległy przedawnieniu na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 11 lutego 1963 r. (OSNCP 1964, poz. 66), stanowiącej zasadę prawną, przeslanka wiadomości _o szkodzie zostaje zreaiizowana już w tej chwiii, w której poszkodowany wie o istnieniu szkody W ogóle, to jest już od tej chwiii, gdy ma świadomość faktu powstania szkody. Rzeczą poszkodowanego jest zbadać rozmiary szkody, jeżeli o niej powziąi wiadomość, ale na bieg przedawnienia nie ma to żadnego wpływu. Tak wypowiedział się także Sąd Najwyższy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2005 roku ll CK 358!04. ' , ` Sąd nie znalazł także żadnych podstaw do tego, aby W niniejszej sprawie mógł znależć zastosowanie przepis art.121 pkt 4 k.c. Okres od śmierci poprzednika prawnego powodów - F- D_ do uzyskania przez powodów postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku nie może być bowiem utożsamiany z okresem w którym miała miejsce „siła wyższa". Doktryna injudykatura pojęcie siły wyższej utożsamia bowiem, jak słusznie podniosła strona pozwana, ze zdarzeniem nadzwyczajnym, zewnętrznym l niemożliwym do zapobieżenia. Należą do nich zwłaszcza zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody i zdarzenia nadzwyczajne W postaci zaburzeń życia zbiorowego jak: wojna, klęski żywiołowe, zamieszki _krajowe itp., a także w pewnych przypadkach 'akty władzy publicznej, którym nie może przeciwstawić się jednostka (tak WL Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E.Skowrońska-Bocian, Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 2002, s. 247). Sąd przychyllł się zatem do stanowiska pozwanego, iż fakt choroby FD- _a następnie okoliczność: oczekiwania na postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku - przez powodów - nie stanowią siły wyższej, a działania podjęte przez powodów wyszczególnione W uzasadnieniu pozwu, jak i piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2010 r. nie stanowiły czynności przerywających bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 123_k.c. Skoro więc trzyletni okres biegu przedawnienia, określony w art.106 par.6 kpa, upłynął najpóźniej w czerwcu 1096 roku, roszczenie powodów nie zasługuje na uwzględnienie. ' ` - 9
--- STRONA 11 ---
_Ze stosownymi roszczeniamipowodowie mogii bowiem zwrooié sis, przed uptywem terminu przedawnienia, do Wtasoiwego organu admiriistraoji pubiioznej, W oparoiu o art. 160 § 1 kpa. Powodowie stali sis bowiem nastspcami prawnymi, nabywajacymi spadek po zmartej F: D_ z mooy samego praWa — z chwila smierci spadkodawozyni. , Biorac pod uwags powyzsze okoiicznosci oraz fakt, tz W ocenie Sadu nie zachodza zadne szozegoine okoiioznosoi, W tym zasady Wspotzyoia, spoiecznego, ktore mogtyby uzasadniaé nieuwzgisdnienie faktu, 2e roszozenie powodow jest juz przedawnione, a ., .1 zarzut przedawnienia zostat przez pozwanego podniesiony jako gtowny zarzut "W niniejszym postspowaniu Sad oddaiit powodztwo (pkt 1 wyroku). O kosztach Sad orzekt na podstawie art. 98 kpo i nastspne. _ PoWodoWie zwoinieni zostati z kosztow Sadowyoh W oatosci. Sad postanowit zatern oboiajzyo Skarb Pafistwa powstatymi kosztami sadoWymi tj. optata,'sa_doWa, ktorej powodowie nie mieli obowiazku uiscié oraz kosztami Wynagrodzenia petnornoonikow prooesowych ustanowionyoh z urzsdu dia powodow (pkt 3 Wyroku). Sad zwazyt, iz zwolnienie z kosztow sadowych nie obejmuje zwolnienia 2 obowiazku zwrotu kosztow zastspstwa procesowego z uwzgisdlnieniem ogoinych zasad odjoowiedziainosoi za Wynik postspowania i postanowit o obowiazku zwrotu pozwanemu przez powoda kosztow zastspstwa procesowego ( pkt. 2 Wyroku). 10 _Ze stosownymi roszczeniamipowodowie mogii bowiem zwrócic się, przed upływem terminu przedawnienia, do właściwego organu administracji publicznej, W oparciu o art. 160 § 1 kpa. Powodowie stali się bowiem następcami prawnymi, nabywającymi spadek po zmarłej F. D-« z mocy samego prawa - z chwilą śmierci spadkodawczyni. , Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż w ocenie Sądu nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, W tym zasady współżycia, społecznego, które mogłyby uzasadniac nieuwzględnienie faktu, że roszczenie powodów jest już przedawnione, a ,, --1 zarzut przedawnienia został przez pozwanego podniesiony jako główny zarzut `W niniejszym postępowaniu - Sąd oddaiił powództwo (pkt 1 wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc i następne. ` Powodowie zwolnieni zostaii z kosztów Sądowych W całości. Sąd postanowił zatem obciążyć Skarb Państwa powstałymi kosztami sądowymi- tj. opłatą sądową, której powodowie nie mieli obowiązku uiścić oraz kosztami Wynagrodzenia pełnomocników procesowych ustanowionych z urzędu dia powodów (pkt 3 wyroku). - Sąd zważył, iż zwolnienie z kosztów sądowych nie obejmuje - zwolnienia 2 obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik postępowania i postanowił o obowiązku zwrotu pozwanemu przez powoda kosztów zastępstwa procesowego ( pkt. 2 wyroku). 10
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 czerwca 2009r. w sprawie ir'-\Ca 452/09. Zdaniem Sądu#akt. IC 195./l 0 .#art.1 ust.2 ustawy#art. 156 § 1 k.p.a..#art. 160 § 1 k.p.a.#art. 160 k.p.a#art. 1 oraz#art. 160 § 6 k.p.a.#art. 5 ZmKCU#art. 5 reguiuj#art. 160 kpa#art. 421 kc#art. 5 ustawy#art. 5 WW.#art. 417 k.c.#art. 153 k.p.a.#art. 156 § 1 ajbo#art.160 k.p.a.#art. 156 § 1 atbo#art. 156 § 1 nastepuje#art. 5 ww.#art. 417 k.c#art. 156 § 1 albo#art. 156 § 1 nast#art. 160 k.p.a.#art. 156 k.p.a.#art. 160 § 4 k.p.a.#art. 160 § 6 kpa