Teza / krótkie omówienie
wyrażenia zgody na ekshumację zwłok zmarłej w dniu`3 września 2007r. A; W i przeniesienia do innego miejsca pochówku. -W uzasadnieniu pozwu powód podał, iz jego zmarła zona a matka pozwanych została pochowana na cmentarz
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
'II' Sygn. akt. IC 13/11 K.. E' fi I .Í=1'şj'. łałlfin ..'-J:¦.+;ƒ': -1-P*_ - 4 1;??? .-I-¬-__ rz' › 1*;-...;. '* Ś *~¬"'..~"Ÿ _ , ¿-¿-_;F --:':- .Ä - - = -*'›.=-if--za .ąff _ . `.| :f""¬« = " fiäfiäłƒ- " WYROK O W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 201 ir. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny W składzie: ł - Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Grażyna Bednarek _ Protokolant =~ Stażysta Anna Tuchalska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 201 ir. w Bydgoszczy Sprawy Z püwództwa K_WO pfzßßiwkø K1”/Å Ałvil B1 W AíWO» 11 Wí o zolżiowiązanie do złożenia oświadczenia woli 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu.
--- STRONA 2 ---
sygn aiaic 13/11 Uzasaonizurz Powód K: W_ wniósł o zobowiązanie pozwanych K- I wl E1 WJ* el- W-Ż i do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie wyrażenia zgody na ekshumację zwłok zmarłej w dniu`3 września 2007r. A; W i przeniesienia do innego miejsca pochówku. -W uzasadnieniu pozwu powód podał, iz jego zmarła zona a matka pozwanych została pochowana na cmentarzu parafialnym w eíw nowowybudowanyrn grobie, zaś jej wolą "był pochówek na tym cmentarzu, jednakże w bezpośrednim sąsiedztwie grobów teściów Ż_.i PCW- -- W odpowiedzi na pozew, pozwani: ACW-, E; W- oraz A-W- wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc, iz powód samodzielnie wybrał miejsce pochówku, a takze brał udział przy wyborze nagrobka. Pozwani podali, ze cała rodzina zmarłej akceptuje obecne miejsce z wyjątkiem powoda, ponadto A1 W: za zycia wielokrotnie sprzeciwiała się temu by chować ją w miejscu pochówku teścia. Zdaniem pozwanych decyzja powoda o przeniesieniu zwłok zony jest wynikiem jego kiepskiej kondycji psychicznej po stracie zony i w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególne względy ochrony dóbr osobistych przemawiające za ekshuimacją zwłok pozwalające na pogwałcenie zasady niezakłócania miejsca spoczynku osoby zmarłej. Pozwana JÍV- nie sprzeciwiła się ządaniu pozwu. r i Sądtitustalił. G0 ,nasta2>L1J`@= Żona powoda a matka pozwanych została pochowana na cmentarzu parafialnym w S-. Miejsce pochówku wybrał powód wraz z bratem zmarłej. Powód brał udział równiez w wyborze nagrobka. Matka pozwanych pochodziła z wieloletniej rodziny i zyła w bardzo bliskich, ciepłych i zgodnych relacjach ze swoim rodzeństwem, w tym równiez z bratem i bratową, którzy obecnie spoczywają obok niej. Przed śmiercią nie rozmawiała z rodziną na temat miejsca swojego 'pochówku i nie mówiła bliskim, w którym miejscu 'u chciałaby zostać pochowana. _ Powód po śmierci zony cierpi na zaburzenia psychiczne, przebywał w Szpitalu dla Nş i P-C- w Ś-„ gdzie rozpoznano u niego paranoję prawdziwą. ' 'U 1 _
--- STRONA 3 ---
dowód: zeznania pozw"anych.' K; .W Űc. 55-56), J- W- (lt. 56-56v), karta informacyjno Zeczenia szpitalnego (k. 24-25) - f Powód początkowo zgłaszał' dzieciom uwagi na temat wyglądu nagrobka zony, a następnie chciał przeniesienia zwłok zony do nowego miejsca pochówku mieszczącego się obok zmarłych rodziców powoda. lvliędzyzmarłą a matką powoda nie istniały bliskie relacje. Zarówno rodzice powoda jak i jego zona pochowani są na tym samym cmentarzu w niewielkiej odległości ok. 200 m. dowód' zeznania powoda' (lc. 541»-55),- zeznania pozifvonych E-W; (lc. 55-55). Jí W502 56-5612) " Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie spójnych, zgodnych, logicznych i wzajemnie się uzupełniających zeznań pozwanych, którym w całości dał wiarę. Sąd natomiast uznał ze zeznania powoda w tym zakresie, w jakim pozostają w sprzeczności z zeznaniami pozwanych i pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym są niewiarygodne. Przede wszystkim nalezy podkreślić, ze zeznania powoda akcentujące wolę zmarłej, co do tego ze chce byó pochowana właśnie blisko teściowej a nie blisko rodzeństwa czy kogokolwiek innego z własnej bliskiej rodziny i to wolę wyrazaną wielokrotnie i często - jak twierdził powód - są sprzeczne nie tylko z zeznaniami pozwanych ale i z zasadami doświadczenia życiowego i logiki, w świetle ustaleń ze to właśnie z bratem i pozostałym rodzeństwem, a nie z teściową łączyły zmarłą bliskie, ciepłe więzi. ,- . 1. .1 Sąd zwaz_ył,,conastępuje: Prawo pochowania zwłok osoby zmarłej, wraz z prawem do ekshumacji oraz pamięć o niej stanowi dobro osobiste, chronione przepisami prawa cywilnego na podstawie art. 23 k.c. i24kc. . Zgodnie _z treścią art. 15 ust. 1 ustawy 'z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 118, poz. 687) ekshumacja zwłok może byó dokonana na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego inspektora sanitarnego. Osobami uprawnionymi do pochowania zwłok- w świetle art. 10 ust. l ww. ustawy są członkowie najbliższej pozostałej rodziny osoby '2-
--- STRONA 4 ---
1-' 'zmarłej-, a mianowicie: małżonek, krewni zstępni, krewni wstępni, krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa, powinowaci w linii prostej do l stopnia. Prawo osobiste do zmiany miejsca spoczywania zwłok jest prawem wspólnym wszystkich żyjących człomów najbliższej rodziny zmarłego. Z istoty tej wspólności wynika, że do zmiany powyższej wymagana jest zgoda wszystkich uprawnionych (zob.: wyrok SN z 25 kwietnia 1966 r., Il CR 106/66, LEX nr S977). W niniejszej sprawie zgody na przeniesienie zwłok zmarłej W- nie wyraziły - w przeważającej większości - dzieci zmarłej. Sąd podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 29 stycznia 2003r. (I CKN 1453/00, Biul. SN 2003/8/6, LEX 79741), iż tylko szczególne okoliczności mogą przemawiać. za uwzględnieniem ekshumacji zwłok jako sposobu usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. W ocenie Sądu powód nie wykazał, że zostało naruszone jego dobro osobiste w postaci prawa sprawowania kultu pamięci osoby bliskiej, którego skutki może usunąć ekshumacja zwłok." Z twierdzeń pozwanych bezspornie wynika, iż możliwość oddawania kultu zmarłej przez powoda jest niezakłócona. Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku stwierdził, że uwzględnienie żądania ekshumacji jako środka usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych „wymaga stwierdzenia, że zachodzą okoliczności istotne i względy poważne, usprawiedliwiające taki sposób uczynienia zadość prawu pokrzywdzonego”. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą takie szczególne okoliczności. Powód nie wykazał naruszenia swojego dobra osobistego w postaci prawa sprawowania kultu zmarłego ani bezprawnego działania pozwanych. Powód żąda ekshumacji zwłok ;zmarłej zony i przeniesienia jej do grobu obok swoich rodziców. Powód nie udowodnił, aby zmarła życzyła sobie pochówku właśnie w tym miejscu. Istotne jest również, iż to powód uczestniczył w wyborze obecnego miejsca spoczynku zmarłej zony i miejsce to jest akceptowane przez wszystkich członków rodziny zmarłej, zarówno przez jej dzieci oraz jej rodzeństwo. Powód nie wykazał żadnych racjonalnych przesłanek przemawiających za zmianą miejsca pochówku żony. Zmarła spoczywa na tym samym cmentarzu, co pozostali członkowie jej rodziny, tuż obok swojego brata i jego zony, z którymi za życia była w zgodnych, ciepłych i bardzo bliskich relacjach, w odróżnieniu od stosunku łączącego ją z matką powoda. Miejsce pochówku zmarłej znajduje się w odległości zaledwie ok. 200 in od grobu zmarłych rodziców powoda, na tym samym cmentarzu i powód ma niezakłóconą możliwość oddawania kultu i czczenia zmarłej. Sąd Najwyższy również w wyroku z dnia 7 czerwca 1966r. (I CR 346/65, Lex nr 5998) wyraził pogląd, że ,,osoba uprawniona do ekshumacji może skutecznie domagać się zobowiązania innej uprawnionej osoby do złożenia '.\
--- STRONA 5 ---
ł 'i H stosownego oświadczenia woli dopiero wtedy, gdy dobro osobiste osoby domagającej się ekshumacji zostaje zagrożone cudzym działaniem bezprawnyrn w takim stopniu, że samo zaniechanie tego działania, przedstawia się jako niewystarczające”. Powód nie wykazał, aby ktokolwiek podejmował działania bezprawne powodujące naruszenie jego dobra osobistego w sferze kultu dla zmarłej. Twierdzenia powoda, że obecne miejsce pochówku jest dla niego hańbą z uwagi na stosunki łączące go z bratem zmarłej, nie znajdują potwierdzenia w zeznaniach pozwanych. . Należy mieć również na uwadze, iż prawo do sprawowania kultu pamięci zmarłego stanowi dobro osobiste, takze dzieci zmarłej, które nie chcą ponownie przeżywać grzebania zwłok matki i dla których ekshumacja byłaby bolesna i nieuzasadniona. Wobec braku szczególnych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem ekshumacji zwłok AĘWŚ Sąd na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 118, poz. 687) a contrario w zw. z art. 24 k.c. of contorio- powództwo oddalił. J L Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powoda kosztami procesu. ćl
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Bydgoszczy#akt. IC 13/11 K.. E#art. 23 k.c.#art. 15 ust. 1 ustawy#art. 10 ust.#art. 15 ust. 1 pkt#art. 24 k.c.#art. 102 k.p.c.