§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie akt I

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- | Sygnatura akt I © 171/21 : W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z., dnia 11.04.2022 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia SR Anna Kulik Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Pigalska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. w Zielonej Górze sprawy z powództwa Ź. $. , | : przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczenu w Ż., Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu wG. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w Z. na rzecz powoda Z. S; kwotę 200,00zł ( dwieście złotych 00/100) ; IL. oddala powództwo w pozostałym zakresie; m. , zasądza od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w Z. kwotę 240,00zł. tytulem zwrotu kosztów procesu; IV. zasądza od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa — Zakładu Karnego w G. kwotę 240,00zł, tytułem zwrotu kosztów procesu. , --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powód Z. 8. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa- Aresztu Śledczego w Z, odszkodowania w wysokości 200,00 zł. z tytułu utraconego elektronicznego nośnika danych w postaci pendrive, zadośćuczynienia w kwocie 20.000,00zł. tytulem utraty danych zgromadzonych na tym nośniku oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu roszczenia powód wyjaśnił, że 21 stycznia 2021 r., podczas przyjmowania rzeczy będących jego własnością w magazynie pozwanego Aresztu, stwierdził brak pendriva. Ostatni raz widział go 20 stycznia 2021 r. w Zakładzie Karnym w G., kiedy podpisywał listę przedmiotów wysyłanych z depozytem zastrzeżonym. Urządzenie zostało zapakowane do kartonu, który został zaklejony i przekazany konwojentowi przewożącymi powoda do Aresztu Śledczego w Z.. Tego samego dnia powód widział zaklejony karton przekazywany przez konwojenta funkcjonariuszowi + AŚ Z.. Następnego dnia w magazynie — w obecności powoda- przyniesiono karton, który nosił ślady wcześniejszego otwierania, Po sprawdzeniu zawartości kartonu z wykazem okazało się, że brakuje pendrive. Powód podał, że na zaginionym urządzeniu znajdowały się zdjęcia i filmy o charakterze osobistym, w tym zmarłej żony powoda. W większości wypadków były to jedyne egzemplarze i brak możliwości ich odzyskania. Powód nie miał możliwości zrobienia kopii bezpieczeństwa, gdyż nie miał dostępu do pendrive. To na pozwanym ciążył obowiązek zabezpieczenia i przechowywania rzeczy powoda. i . Pozwany Skarb Państwa -Dyrektor Aresztu Śledczego w Z: w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz z odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, aby podczas odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności w jednostce pozwanego zostały naruszone dobra osobiste powoda. Podkreślił, że, wszelkie działania pozwanego podejmowane wobec powoda w związku z wykonywaniem kary pozbawienia wolności były zgodne z obowiązującymi przepisami oraz nie miały na celu poniżania i upokorzenia powoda. Pozwany przyznał, iż powód przebywał w pozwanym areszcie wielokrotnie, w tym również w okresie objętym zakresem powództwa, tj. od dnia 20.01.2021r. (przetransportowany z Zakładu Karnego wG.) dodnia 22.01.2021r. (przetransportowanie do Zakładu Karnego w K.). Zarzucił, że domagając się zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia, powód nie wykazali nie udowodni! w ogóle jakiej szkody doznał podczas pobytu w jednostce pozwanego. Ograniczył się do wskazania kwoty roszczenia w wysokości 20.200 zł, nie podając również żadnej sensownej kalkulacji podstaw żądania kwoty 200 zł odszkodowania za rzekomo zgubiony pendrive, którego stan zgodnie z dokumentacją magazynową wskazywał na jego uszkodzenie (oklejony taśmą) oraz 20.000 zł zadośćuczynienia za rzekomą krzywdę związaną z rzekomą zawartością pendriva (zdjęcia pamiątkowe zmarłej żony), czego powód w żaden sposób nie udowodnił. Tymczasem ciążąca na powodzie powinność dokładnego określenia żądania oraz wskazania uzasadniających je okoliczności faktycznych: ma dla procesu znaczenie podstawowe. W kwestii żądania zadośćuczynienia powód nie podaje żadnych podstaw prawnych. Opiera je na ogólnikowym stwierdzeniu, nie popartym żadnymi dowodami i nie wskazuje dóbr osobistych, które zostaly naruszone. Z ostrożności procesowej pozwany zakwestionował także wysokość dochodzonego roszczenia. Na rozprawie w dniu 27 października 2021 r. powód wniósł o wezwanie do udziału w sprawie Skarbu Państwa — Zakładu Karnego w G.. Postanowieniem z 27.10.2021 r, Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarbu Państwa — Zakładu Karnego w G. : Pozwany Skarb Państwa -Zakład Karny w G, w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że w treści pozwu powód nie sformułował żadnych zarzutów względem pozwanego, co do funkcjonowanie jednostki pozwanego i funkcjonariuszy jemu podległych. Sąd ustalił, co następuje: --- STRONA 3 --- Powód wielokrotnie przebywał w pozwanym areszcie, w tym również w okresie od 20.01.2021 r., kiedy został przetransportowany z Zakładu Karnego w G.do 22.01.2021 r., kiedy został przetransportowany do Zakładu Karnego w K.. bezsporne Powód, przed planowanym transportem 08.01.2021 r., zostal doprowadzony do magazynu w ZK wG., gdzie dokonał sprawdzenia pakietu, w którym znajdował się również pendrive. W obecności powoda funkcjonariusz spakował i dokladnie okleił karton z rzeczami powoda. Transport powoda 08.01.2021 r. został odwołany, w związku z czym pakiet z jego rzeczami został przekazany do magazynu, gdzie znajdował się aż do dnia kolejnego transportu, który zostal wykonany 20.01.2021 r. Powód widział swój pakiet odpowiednio zabezpieczony, w autokarze podczas transportu 20.01.2021 r.. Dowódca konwoju transportującego powoda z ZK w G. do jednostki pozwanego odebrał w dziale ewidencji ZKGiwykaz transportowy dotyczący powoda wraz ż pakietem transportowym * spakowanym do dużego kartonu. Całość była zaklejona taśmą i opisana, że zawiera leki. Po przybyciu do Aresztu Śledczego w Ż; dowódca konwoju przekazał dowódcy zmiany nocnej w jednostce pozwanego stosowną dokumentację oraz karton wraz z jego zawartością. Karton z pakietem transportowym powoda w trakcie konwoju nie był otwierany, przewożony był w sposób odpowiednio zabezpieczony przed dostępem osób nieuprawnionych. dowód: . wykaz transportowy (k. 225, 187 - 188) , notatka służbowa z 09.11.2021 r. (k. 186) notatka służbowa z 08. 11.2021 r. (k. 189) zeznania świadka P. W, (b) (rozprawa z 09.02.2022 r.) ' oświadczenie K: O = 16.02.2021 r. (k. 232) zeznania świadka YW. (rozprawa z dnia 28.03.2022 r.) zeznania powoda (rozprawa z dnia 28.03.2022 r.) Powód został przetransportowany do pozwanej jednostki 20.01.2021 r. w nocy, w związku z czym jego rzeczy nie były mu od razu wydane, lecz były przechowywane przez pozwanego do rana. Pozwany rzeczy trzyma zazwyczaj w siłowni lub podręcznym magazynku. Powód, po przyjeździe w nocy do jednostki pozwanego, zgłosił, że potrzebuje leków. W związku z tym, iż leki przeznaczone dla powoda nie były zapakowane w wyodrębnianej przesyłce, a znajdowały się w pakiecie transportowym dowódca otworzył pakiet transportowy przekazany mu przez dowódcę konwoju wydał powodowi leki, które znajdowały się na samej górze przesyłki. Pakiet transportowy zapakowany był w karton, oklejony taśmą. N. kartonu znajdowała się informacja, iż zawiera on leki. Pod lekami znajdowały się akta osadzonego oraz depozyt wartościowy zapakowany w kopertę. Przedmioty wchodzące w skład pakietu zastrzeżonego umieszczono na spodzie kartonu. . Drobne przedmioty zapakowano w woreczki strunowe, Przedmioty te nie były wyodrębnione i oddzielone od pozostałej zawartości przesyłki. Brak było koperty lub innego opakowania opisanego jako pakiet zastrzeżony. Powód rano po przyjeździe udał się na sprawdzenie rzeczy i podczas ich rozpakowywania okazalo się, że nie ma wśród nich pendrive'a umieszczonego na liście. Pracownik pozwanego odnotował ten fakt, a także skontaktował się z Zakładem Karnym w G., by sprawdzili, czy pendrive nie został gdzieś u nich. W momencie porannego sprawdzenia rzeczy, pakiet z rzeczami powoda był już otwarty. --- STRONA 4 --- W związku z procedurami dotyczącymi pakietów, powód nie mial żadnej możliwości, by cokolwiek z niego wyciągnąć. dowód: zeznania świadka M; D. (rozprawa z dnia 27.10.2021 r.) częściowo zeznania świadka T. B. (rozprawa z dnia 27.10.2021 r.) zeznania świadka P, W (2) (rozprawa z dnia 27.10.2021 r.) wykaz transportowy (k. 225) zeznaniu powoda (rozprawa z dniu 28.03.2022 r.) > Powód złożył do pozwanego skargę w związku ze zgubieniem jego pendrive'a. W odpowiedzi na tę skargę, pozwany wskazał, że nie potwierdzono, by na terenie jego jednostki penitencjarnej doszło do zagubienia jakichkolwiek przedmiotów stanowiących własność powoda. W związku z tym brak jest szkody po stronie powoda, która ewentualnie miałaby być naprawiona przez pozwanego dowód: . pismo pozwanego z 26.02.2021 r. (k. 54) Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie. W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanego zapłaty odszkodowania w kwocie 200 zł za utracony pendrive oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną wskutek tego krzywdę. Podstawową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego jest art 417 k.e., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec człowieka przez Zakład Karny stanowi bowiem wykonywanie wladzy publicznej w rozumieniu w/w przepisu. Podstawową przesłanką odpowiedzialności z art. 417 ke. jest szkoda, obejmująca uszczerbek w dobrach majątkowych, jak i w przypadkach określonych w ustawie - w dobrach niemajątkowych. Uwzględniając konstytucyjną regulację odpowiedzialności Skarbu Państwa w art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz kodeksowy model odpowiedzialności wynikający z art. 417 k.., należy uznać, że bezprawność jako przesłanka odpowiedzialności powinna być rozumiana jako niezgodność o charakterze obiektywnym, oceniana w odniesieniu do nakazów i zakazów wynikających z normy prawnej. Do przesłanek odpowiedzialności nie zalicza się natomiast wina — czy to Skarbu Państwa jako osoby prawnej, czy to funkcjonariusza. Zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu przewidzianą w art. 6 k.e., przyznanie | ewentualnego odszkodowania zależne jest od wykazania przez poszkodowanego wszystkich koniecznych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej i w tym celu poszkodowany zobowiązany jest przedstawić odpowiednie dowody na tę okoliczność (art. 232 k.p.c.). Do przeslanek tych należą: powstanie szkody, która została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej oraz normalny i adekwatny związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy a powstaniem szkody w rozumieniu art. 361 k.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt III CZP 23/13, publ. OSNC 2013, Nr 11, poz. 122; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt LACA 310/15 — L.). --- STRONA 5 --- Dochodzone przez powoda odszkodowanie w kwocie 200 zł miało stanowić równowartość zaginionego w trakcie transportu pendrive'a należącego do powoda. Zdaniem powoda pozwany Skarb Państwa — Areszt Śledczy w Ż: odpowiada za zaginięcie pendrive'a, gdyż dopiero na terenie tej jednostki doszło do otwarcia kartonu, w którym się on znajdował. Kwestie związane z realizacją transportów osadzonych, reguluje zarządzenie nr 29/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie transportowania skazanych. Zgodnie z ww. depozyt wartościowy stanowią koperty z przedmiotami wartościowymi, książeczki oszczędnościowe, natomiast depozyt zastrzeżony stanowią koperty z przedmiotami niebezpiecznymi i niedozwolonymi. Pakiet z kolei oznacza zaklejoną i opieczętowaną kopertę. Zgodnie z powyższym zarządzeniem, w okresie bezpośrednio poprzedzającym transport, funkcjonariusz działu ewidencji m.in. kompletuje doręczoną przez właściwa służbę dokumentację skazanego przez dołączenie: akt ewidencyjnych, teczki osobopoznawczej, akt dotyczących zatrudnienia, koperty z dokumentami osobistymi, książki zdrowia, karty identyfikacyjnej i karty tożsamości. Funkcjonariusz działu finansowego przekazuje za pokwitowaniem do działu ewidencji * pakiet z depozytami wartościowymi wraz z egzemplarzami B i C wykazu depozytów wartościowych. Funkcjonariusz działu kwatermistrzowskiego przekazuje do działu ewidencji m.in. pakiet z depozytem zastrzeżonym, wraz z dwoma egzemplarzami wykazu przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych. Funkcjonariusz działu służby zdrowia przekazuje za pokwitowaniem do działu ewidencji książkę zdrowia osadzonego oraz pakiet zawierający leki na czas transportu na pierwsze trzy dobry po przetransportowaniu. Pakiet ten funkcjonariusz działu służby zdrowia przygotowuje w postaci oddzielnych jednorazowych dawek leków (...) dołączonych do dokumentacji transportowej w sposób umożliwiający ich wydanie osadzonemu przez dowódcę konwoju. Funkcjonariusz działu ewidencji przekazuję dokumentację transportową wraz z pakietem leków opisanym kolorem czerwonym (...) dowódcy konwoju, który: wydaje przed rozpoczęciem transportu jednorazową stosowną do pory dnia dawkę leków i po ich przyjęciu przez osadzonego wydaje kolejną przypadającą dawkę na czas trwania transportu, a w przypadku gdy ze względu na czas trwania czynności transportowych konieczne jest wydanie kolejnej dawki leków osadzony otrzymuje je po zakończeniu transportu w danym dniu. Informację o przekazaniu pakietu leków dowódcy konwoju umieszcza się na wykazie transportowym w pozycji „Dodatkowe informacje”. Pakiet umieszcza się w osobnej paczce w sposób umożliwiający dowódcy konwoju dostęp do nich. Skazanego transportuje się wraz z dokumentami i pakietami, o których mowa w $ 29 ust. 3 pkt 1 lit. b oraz pkt 2-4 zarządzenia, tj. aktami ewidencyjnymi, teczkami osobopoznawczymi, książką zdrowia, pakietem przedmiotów wartościowych (depozyt wartościowy), pakietem przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych (depozyt zastrzeżony), pakietem zawierającym leki, Przyjęcia transportu dokonuje, w obecności dowódcy konwoju, na podstawie wykazu transportowego i po sprawdzeniu tożsamości skazanego, kierownik lub wyznaczony funkcjonariusz, a po godzinach pracy administracji - dowódca zmiany. Funkcjonariusz przyjmujący transport skazanych: przekazuje do właściwych działów akta ewidencyjne, teczkę osobopoznawczą, akta dotyczące zatrudnienia, książkę zdrowia, kartę ' identyfikacyjną, kartę tożsamości skazanego, potwierdza nienaruszalność pakietu z depozytami wartościowymi i przekazuje je wraz z - pakietem do działu finansowego; sprawdza nienaruszalność pakietu z dlepozytem zastrzeżonym, który przekazuje do działu kwatermistrzowskiego, wraz z 'dwoma egzemplarzami wykazu przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych. --- STRONA 6 --- Z powyższych regulacji wynika, że pakiet medyczny winien być zapakowany osobno, tak aby konieczność skorzystania z leków przez osadzonego w trakcie transportu czy też w jednostce przeznaczenia, do której osadzony trafia po godzinach pracy administracji , nie wymagała otwierania kartonu z zawartością pozostałych pakietów. W przedmiotowej sprawie powód, po przyjeździe w nocy do jednostki pozwanego, zgłosił, że potrzebuje leków. W związku z tym, iż leki nie były zapakowane w wyodrębnianej przesyłce, a znajdowały się w pakiecie transportowym dowódca otworzył pakiet transportowy przekazany mu przez dowódcę konwoju wydał powodowi leki. Tym samym doszło do otwarcia pakietu transportowego bez udzialu powoda, a działanie to stanowi naruszenie przepisów zarządzenia nr 29/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie transportowania skazanych. Naruszone zostały również przepisy $ 42 Zarządzenia nr 27/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie gospodarowania skladnikami majątkowymi, w zakresie obsługi osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Po stwierdzeniu niezgodności wykazu przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych z , zawartością pakietu transportowego przeprowadzono postępowania wyjaśniającego. Poprzestano na przekazaniu egzemplarza wykazu jednostce przekazującej. Nadto za mienie powierzone przez osadzone i znajdujące się w magazynie odpowiada magazynier ( $ 6 ust.2 omawianego zarządzenia), a bez wątpienia pakiet transportowy powoda trafił do magazyny (...) w stanie nienaruszonym, co potwierdzili słuchani w sprawie świadkowie i powód. W toku postępowania ustalono, że pendrive został zapakowany do transportu w Zakładzie Karnym w G. w obecności powoda już 08.01.2021 r., jako pakiet z depozytem zastrzeżonym. Wszystkie rzeczy z pakietu umieszczone zostały w kartonie, który został szczelnie zaklejony. Mimo zmiany terminu transporti z 08.01.2021 r. na 20.01.2021 r. karton ten nie został rozpakowany, tylko przechowywany był w wyznaczonym do tego celu magazynie. Karton został w stanie nienaruszonym przekazany do transportu i otwarty dopiero w Areszcie Śledczym w Z., celem wydania leków powodowi. Jak zeznali zgodnie powód i pracownik pozwanego M.,D., w chwili gdy powód mial zweryfikować zawartość pakietu, był on wyraźnie naruszony i nie było w nim rzeczonego pendrive'a, co zostało odnotowane przez pracownika pozwanego i przekazane również do ZK w G.. W tak ustalonym stanie faktycznym, w ocenie Sądu jasnym jest, że pendrive musiał zostać zgubiony już po przekazaniu pakietu pracownikom AŚ w.Ż:do transportu, co wyklucza jakąkolwick odpowiedzialność ZK w G.. Nie są znane dokładne okoliczności zaginięcia pendrive'a, jednak dopiero w jednostee pozwanego karton z rzeczami powoda został otwarty, co umożliwiało wypadnięcie/wyjęcie z niego jakiejkolwiek rzeczy. Pozwany Skarb Państwa - AŚ wZ. nie przedstawił żadnych okoliczności, które w jakikolwiek sposób mogłyby przemawiać za tym, że nie jest odpowiedzialny za zaginięcie pendrive'a. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje zachowanie powoda podczas przyjęcia do jednostki, gdyż pracownicy pozwanego zeznali, że nie istniała możliwość, by pendrive zniknął z pakietu w wyniku jakichkolwiek działań samego powoda. Pozwanemu Skarbowi Państwa - AŚ wŻ. przekazany został odpowiednio opisany pakiet z kompletem rzeczy powoda, a następnie gdy pakiet ten znajdował się pod nadzorem ww. pozwanego z pakietu tego zaginął pendrive, co czyni pozwanego odpowiedzialnym za to zaginięcie. Sąd miał na uwadze, że pozwany kwestionował wysokość kwoty dochodzonej przez powoda tytułem odszkodowania, jednak w tym miejscu należy zauważyć też, że do wyceny wartości takiego sprzętu konieczna byłaby wycena dokonana przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w tym zakresie, Koszty przeprowadzenia ewentualnego dowodu z opinii biegłego znacznie przewyższyłyby kwotę dochodzoną przez powoda tytułem odszkodowania, a dodatkowo przeprowadzenie takiego dowodu spowodowałoby nieuzasadnione ekonomiką procesu wydłużenie postępowania i zwiększenie jego kosztów. W tym stanie rzeczy, w zakresie odszkodowania, na podstawie art. 322 k.p.c. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem powoda. zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków poirzebnych do usunięcia skutków naruszenia, Do powstania odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, podobnie jak w innych wypadkach odpowiedzialności odszkodowawczej, niezbędne jest zaistnienie ogólnych przesłanek --- STRONA 7 --- wywiedzionych z art. 361 k.e., a więc zdarzenia, z którym ustawa łączy odpowiedzialność (deliktu władzy publicznej), szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą i owym zdarzeniem (zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła). Przepis art. 417 k.c. nie zawiera w tej kwestii żadnej regulacji, a tym samym znajdą zastosowanie ogólne reguły dotyczące kompensaty szkody w mieniu (majątkowej) i na osobie (majątkowej i niemajątkowej) oraz koncepcji związku przyczynowego — w szczególności ujęte w przepisach art. 361, 444-448 k.c. (por. wyroki TK z dnia 4 grudnia 2001 r., sygn. akt SK 18/00, publ. OTK 2001, nr 8, poz. 256 oraz z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt K 20/02, publ. OTK-A 2003, nr 7, poz. 76, a także wyrok SN z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt V CSK 519/12 — LEX nr 1391709). Nie budzi przy tym wątpliwości, że ciężar dowodu, co do tych wszystkich przesłanek spoczywa na poszkodowanym, przy czym nie musi on jednak udowadniać bezprawności zachowania podmiotu władzy publicznej. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego, zgodnie z art. 24 k.e., jest + bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z. prawem i zasadami: współżycia społecznego. Jednocześnie przepis ten przewiduje domniemanie bezprawności działania po stronie podmiotu, naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że to na pozwanym spoczywa ciężar wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem. W stosunku do osób odbywających karę pozbawienia wolności ochronę dóbr osobistych gwarantują art. 40 i art. 41 ust. 4 Konstytucji, art. 3 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o óchronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz art. 4 k.k.w., które nakazują wykonywanie kary w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności skazanego oraz zakazują stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Ograniczenie praw i wolności skazanego może wynikać. jedynie z ustawy i wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. Ustawowe ograniczenia praw i wolności osób odbywających karę pozbawienia wolności zamieszczone są między innymi w kodeksie karnym wykonawczym regulującym zasady i sposób wykonywania orzeczonych przez sądy kar. Powód domagal się zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 20 ooo zł z tytułu naprawienia wyrządzonych mu przez pozwanego krzywd, Twierdził, że utrata pendrive'a wiązała się dla niego z. utratą zapisanych na nim treści o znaczeniu osobistym i emocjonalnym dla powoda. W kontekście zgromadzonegp materiału dowodowego, powyższe twierdzenia powoda należało uznać jednak za całkowicie nieudowodnione. Roszczenie powoda niewątpliwie należalo rozpatrywać w kontekście art. 448 k.e. w zw. z art. 24 $ 1 ke, które przewidują, że osoba poszkodowana z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych, może żądać od sprawcy tego naruszenia zadośćuczynienia pieniężnego w odpowiedniej sumie. Również stosownie do art. 24 $ 2 k.e. jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych, Przesłankami ochrony przewidzianej dla dóbr osobistych w art. 24 k.c., które muszą być spełnione łącznie są: 1). istnienie danego dobra osobistego, 2). zagrożenie lub naruszenie tego dobra osobistego oraz 3). bezprawność tego zagrożenia lub naruszenia. Obowiązek udowodnienia istnienia pierwszych dwóch przesłanek spoczywa na stronie powodowej (zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.e.), która dochodzi ochrony z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych, natomiast pozwany chcąc zwolnić się z odpowiedzialności winien wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. W świetle powyższych przepisów, w ocenie Sądu, powód nie wywiązał się z tego obowiązku należycie i nie wykazał przesłanek warunkujących powstanie odpowiedzialności pozwanego z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest, zgodnie z art. 448 k.c., doznanie przez osadzonego * krzywdy; jej ustalenie i ocena rozmiaru należy do sądu orzekającego, uwzględniającego wszystkie okoliczności konkretnej sprawy (uzasadnienie uchwały SN z dnia 18.10.2011 r., II CZP 25/11 ). Z treści art. 448 k.e. wyraźnie wynika, że nie w każdej sytuacji naruszenia dobra osobistego sąd ma obowiązek zasądzić zadośćuczynienie, albowiem zadośćuczynienie uregulowane w art. 448 k.c. ma niewątpliwie charakter fakultatywny (co wynika z użytego w przepisie sformułowania, że "sąd może przyznać”). W konkretnych okolicznościach sprawy sąd uprawniony jest ocenić, że brak jest przesłanek do uwzględnienia tego środka ochrony. W piśmiennictwie jako okoliczności takie --- STRONA 8 --- wymienia się m.in. całkowite usunięcie skutków naruszenia przy pomocy innych orzeczonych środków, zachowanie się poszkodowanego albo naruszyciela, a także intensywność naruszenia oraz rodzaj chronionego dobra. W. orzecznictwie podkreśla się, że przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytulem zadośćuczynienia podstawowym kryterium oceny sądu powinien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej na podstawie art. 448 k.e. jest zrekompensowanie i złagodzenie krzywdy moralnej. Ocena tej przesłanki nie może abstrahować od wszelkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Nadto przesłanką roszczenia z art. 24 k.e. jest istnienie i wykazanie szkody niemajątkowej, czyli krzywdy. Nie wystarczy ogólne, powołanie się na istnienie krzywdy, bliżej nieokreślonej. Musi ona być sprecyzowana poprzez wskazanie, na czym konkretnie polega i jakie właściwie dobra osobiste, narusza zachowanie danego sprawcy, które ma charakter czynu bezprawnego. Do powstania roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych z art. 24 k.e. i 448 k.e. nie jest wystarczające ustalenie, że działanie sprawcy było bezprawne, konieczne jest wystąpienie skutku w postaci naruszenia dobra osobistego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27.03.2013r. I ACa 76/13). Przy ocenie, czy nastąpiło naruszenie dóbr osobistych, orzecznictwo postuluje zachowanie należytych proporcji i umiaru. Nie można bowiem nadużywać instrumentów prawnych właściwych dla ochrony dóbr osobistych dla przypadków, dotyczących wyłącznie subiektywnych odczuć osoby, dotkniętej zachowaniem innej osoby. Ocena, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych nie może być subiektywna i nie można jej dokonywać według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego, ale powinna uwzględniać elementy obiektywne. Należy mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów. Dodać należy, że nie każda dolegliwość w postaci doznania przykrości stanowi o naruszeniu dóbr osobistych, ale tylko taka, która wedle przyjmowanych w społeczeństwie, przeciętnych ocen przekracza próg dozwolonych zachowań i nie jest małej wagi. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie bylo podstaw do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty pieniężnej tytulem zadośćuczynienia. Powód nie wykazał bowiem, że poniósł szkodę niemajątkową tzw. krzywdę. Na podstawie art. 448 k.c: kompensowana jest szkoda niemajątkowa wywołana naruszeniem dobra osobistego, polegająca na fizycznych dolegliwościach i psychicznych cierpieniach pokrzywdzonego (krzywda). Zaznaczyć należy, iż nie każdy przypadek dyskomfortu psychicznego spowodowany bezprawnym zachowaniem innej osoby stanowi wystarczającą podstawę do sądowej ochrony dóbr osobistych. Odniesiony w tym zakresie przez powoda uszczerbek powinien znaleźć potwierdzenie nie tylko w jego odczuciu, ale również w zobiektywizowanej ocenie. W niniejszej sprawie powód nie zaoferowal żadnych dowód, czy to w postaci zeznań świadków czy też dokumentów, z których wynikałoby, iż pozbawienie go pendrive'a wywołało u niego dyskomfort psychiczny, negatywne odczucia, uciążliwości, czy inne negatywne skutki psychiczne lub fizyczne, powodujące poczucie krzywdy. Powód twierdził, że zawarte na pendrivie treści posiadały dla niego wartość emocjonalną i brak jest możliwości odtworzenia ich z jakiegokolwiek innego źródła, jednak okoliczności tej nawet nie próbował w żaden sposób wykazać. W ocenie Sądu same twierdzenia powoda zawarte w treści pozwu są w tym zakresie niewystarczające wobec kwestionowania tychże okoliczności przez pozwanego. Sąd pozbawiony był wobec powyższego dokonania jakichkolwiek ustaleń w zakresie skutków ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powoda, a w konsekwencji rozmiaru ewentualnej krzywdy, której doznał powód, a tym samym możliwości miarkowania zadośćuczynienia. To bowiem skutki dokonanego naruszenia dóbr osobistych, stopień ich uciążliwości dla skazanego oraz jego odczucia z tym związane decydują o rozmiarze poczucia krzywdy, ocenianej pod kątem roszczenia zgłoszonego na podstawie art. 448 * k.e, Kompensacyjny charakter zadośćuczynienia, wobec niemożności stwierdzenia rozmiaru krzywdy, przesądza za oddaleniem powództwa w tym zakresie. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.e. w zw. z $.8 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z £2.10-.2015r, w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Rejonowy w Zielonej Górze#akt I#art. 417 ke.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 417 k..#art. 6 k.e.#art. 232 k.p.c.#art. 361 k.c.#art. 322 k.p.c.#art. 448 k.c.#art. 361 k.e.#art. 417 k.c.#art. 24 k.e.#art. 41 ust. 4 Konstytucji#art. 3 Konwencji#art. 4 k.k.w.#art. 448 k.e.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c#art. 100 zd. 2 k.p.e.