Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt. I C 548/10 I 9 ~ ‘ ’ Ir7%?" \I“ ' . ';44§1i\"Q* ' ’ . ‘ El‘ \§ ”””_é WYROK. V ‘ A A WfIMI;ENIU I§ZECZYPOSPOLITEJ‘POLSKIEJ < % V . = ’ ' ’ ' ' ~ V’ ‘ A Dnia 17 pa.zhdzicmika2011r Warszawa PragawWarszawieAWydziaiLQywi1ny _ A ' 3' ""Sq.dOktqgbwy ’ w skladzie nasltqpujqcynl: i ’ A Przewodniczzicy: 1 . "SSO Ewa Harasimiuk I I _Prot0ko1a1it: sekr. s'a¢dow5r_Kata1zyna Milej A ' po rtiipbznéiniuW dniu 17paidziernika 2011 r.Aw W'afszawie _ . narozpraianlrie. _ r l _ ' Q A ' 1 _spfafivyzpowfddztwa D. .N. ' " ‘_ _ _ ._ "SkatboWi".I_’a_IiStw& reprezentowanemuprzez Dyre_l_ctora_ Aresztu . V V ciwkoI V {'QE11‘ k . l l Qlgclczego . 0 odszkodowaIiie. . 0rze'ka':' I _ _ "_I. pqw6fl_z__two oddala; _ _ l . " woda obowiaglfiem zwrotu lkosztéw postqpbwania W sprawie, ‘ rachunek Skarbu_Pa1&stwa. l nib obciqza po ' ' V d weprzejmujqc na _ _ "II. ' * "nie1iiszcz'one koszty gq 0 I
--- STRONA 2 ---
1 ~.‘__ _‘ ;.1c.2ran=:==5.;;.1r.:#g' |~'\ _ ...0=.:\1T;.;F=411¢=$*‘§ . .\ '5 . .1.' ;f§=‘izrxxzEi. 55%E"? =5‘ 4 ,4 1 1 1 " 1 UZASADNIENIE Z dnia 17.03.2010 r. p0w6dD‘ N 10111051 O zasa_dzenie 00 Skarbu Aresztu §Iedczego I ‘ najego rzecz kwoty 150.000 zadoééuczynienia (k. 1 pozew). W uzasadnieniu podniést, iz domaga sig ww. pobyt w Areszcw Sledczym '.0 2 1 ~ ‘ ~ w W za okrcs od r. do 13.12.2006 r. oraz zawokres od 10.04.2000 I‘. do 14.10.2000 r. za wobec powoda metrazu cell 0 pow. 3 m . W wyniku przebywania w celach < ludnionych, powéd sta} sig osobq agresywnq Wobec innych osadzonych oraz odbiio sic; to pSyChiCC. Powéd nadmienil, i2 kapik sanitamy jest maiy i ciasny oraz pozbawiony ej wody, zaé lekarz przyjmowal tylkoraz w tygodniu, a_ poza dniem, kiedy lekarz §§'i'n10wa1, nie bylo mozliwoéci otrzymania lckéw przeciwbélowych. Nadto, podniésl, it bylo jakichkolwiek érodkéw czystoéci do utrzymania p0I‘Z8,_dk1l w celi, zaé cela byia biona i nieodnawiana 0d lat. Powéd zasugerowal, iz by% pozbawiony takze ..slugujapego mu prawa do zajqé w éwictlicy, poniewaz w ogéle jej nie byéo. Zdanicm jego godnoéé osobista nie byia przestrzegana przez pozwanego. ' W . d ' plémie ze sprecyzowaniem powé ztwa, powéd wniési 0 zasqdzenie ww. kwoty, _ gm odszkodowania, a nic zadoééuczynienia (k.22). Pozwany wniésl 0 oddalenie powédztwa, zasa_dze11ie od powoda na rzecz pozwanego 0W posfqpowania, w tym kosztéw zastqpstwa proccsowego na rzecz Prokuratorii Skarbu Pafistwa (k. 82 i n. odpowiedi na pozew). ' Wuzasadnieniu wskazano, iZ powéd nie wykazal Zadnej z przeslanek wamnkujqcych allifi mu zadoéépczyxfienia, a 11adt0 Zqdanie ww. kwoty z ty'tuh1 zadoééuczynienia bez iadnego zwiqzku z doz11anqprzez niego rzekomzg krzywda, Odlloszap siq do zarzutu osadzenia powoda w celi mniej§zej niz 3 m 2 , pozwany Je, W Areszcie $ledczym ‘ 1 0 . _ _. w W w okresie pobytu w 13' ' dn 2 ' J 36 ostce mogko okresowo wystqpowaé pomerzchnla 3 m na Jednq osobq, °n°J W art. 110 k.k.w. , jednakze powéd nie wykazai, it problem z przeludniemem at 8° 0S0b1sc1e. A poza tym, osadzeme skazanego w ce11 w warunkach, w ktorych 118 jednq osobq wynosila nmiej niz 3 m 2 , przy spelnieniu przeslanek W art. 248 § 1 k.k.w. sq zgodne z prawem. . I I Pqzwan k Y ws azal, iz podczas pobytu powoda w Areszcie $1ecIczym ‘ :0 » .5}; '1.:=‘..e"==:' .. . ._. . Y = Wszelkle prawa osadzonego okréélone ‘W kodeksie kamym wykonawczym byiy . e PFZ6Z pozwanego. Powéd miak prawo odbyxvaé codziennie 60 minutowy spacer nym Powletrzu, mial zapewnionq stalq opickq lekarskq, powéd jako skazany miai ..==#21.ea::%.=s:=:m='1%=¥=r1=< .. ‘ " a$=';c:== :
--- STRONA 3 ---
$ § FE . »,: .., £=7‘= \.T 122%» 5 .19. 1?’? =1; . 1.11; 5. .130‘? . 1 _.'*' ";::7I' 111;: 1:2.. "' ’ _, >.'f~_' ' *1; 11" " . . 6 . . . , . . . 1. korzystaé co na_1mn1e_] raz W1lj?g0C1I1ILl Z c1ep1e_] kqpiell. Zas pomieszczenia mieszkalne 1(01'1S61'WElC_]01I1 1 naprawom remontowym w IIIIEIIQ za1st111en1a tak1ch potrzeb, a Swoje potwierdzcme W corocznych przeglqdach. Pozwany wskaza1, 12 érodki czystoéci an mieszkalnflj sq wydawane raz na kwartal do oddzialéw mieszkainych, ktére nastqpnie osadzonym przez oddzialowych, wedlug potrzeb. Pozwany podniési zarzut przedawnienia dochodzonego roszczeniapozwem za okres 07.03.2007 r. (trzy lata wstecz, od dnia zloienia pozwu). Pismem z 26.07.2011 1. (1<. 161 1 11.) dodatkowo 11601116516116, 1: odpowiedzialnoéé bu Pafistwa zgodnie 2 art. 417 i n. k.c. uzalezniona jest od wystqpienia szkody .. dzonejprzez niezgodne z prawem dzialanie Iub zaniechanie przy wykonywania wiadzy oraz adekwatnego ZVVIBCZKLI przyczynowego pomzgdzy zachowamem sz;; bqdi zaniechaniem) organu wladzy publicznej a powstalq szkodz.1. Ciozar ""'1bwod11ienia_ powyzszych okolicznoéci zgodnie z art. 6 k.c. obciqza powoda., zaé ich .._éwskaz.an1e d8C}’dU_]6 0 bezpodstawnoém powodztwa. Zdamem pozwanego powod me powyzszych oko11cznosc1an1 co do zasady, am co do wysokosci. Powyisze stanowiska strony podtrzymaly w toku rozprawy. =‘ . 7=:?:,_;.=;\?~._ .1= .;. . _';"¢'==:5.‘.='i‘1WE" 1‘ .=‘. =;.:=1'.':..:1' 1.1.1 5'? Q51: Fi . " — r Sqd. ustalil nastcgpujqcy stan faktyczny: Powéd by} po raz pierwszy osadzony w placdwcc penitepcjamej w 1993 r. lsztynie. Ogélnie w aresztach élodczych 1 1010006611 karnych spqdzil 13 101. Obecnie karq pozbawienia wolnoéci w warunkach recydywvy za przestqpstwa przcciwko ‘ ' r 1 ‘ paserstwo 1 1'0Zb0_]. Pwrwszy raz powod zostai osadzony W Arcszcie Sledczym 1 . w okresie: 09.11.20OSr. 12.12.2006r., zaé drugi raz 0d dnia "1’;1_04.2008r. do dnia 14.l0.2008r{"Pow6d‘ przebywal od dnia 18.04.2008r. do dnia ._f;.§06.20001~. w pawilonie . 6010 mi’. 60 01110 05.06.2008r. ‘<16 15.07.2000 1». w pawilonie . ‘i_.__;.10610 nr Z35; w 6106616 60 16.07.2000 r. <16 14.10.2000 1. w pawilonie .. '1 6010 nr te oele miaiy pOWi6I‘ZChIl1Q okolo 12,6 m2. W kaidej z W/w ccl przcbywzflo nie Eévej nit szeéciu osadzonych (k. 163 i n.). .2 amnki bytowe byly monitorowane w ramach nadzoru penitencjarncgo. W dniach »._w,,»_=¢.,.,.» . .1 .‘=.».;;._,' 1.=.3E;~2* .. . 1 30 ’d ' . 11. '§ k 1 ‘ Pal ziernika 2.0081‘. odbywala siq wizytacja Aresztu przez sqdziego wizytatora ds. tencjfimych 66630103060 61065 60 dnia»01.l0.2007r. do dnia 06.10.2008r. (0. "106 1 11.) '_1='.°a fidministracji ikierownictwa Aresztu uzyskala Iflozytywnq ocenq. Pojemnoéé Aresztu osila 1335 miej sc. §rednie zaludnienicpa oktres od stycznia 2008r. do" przeprowadzenia , 1 ‘1‘;=:='=E1.‘;==_r=I: _=.‘p.' cji Wynioslo 1580 osadzoiiych, co da1o 114,1 ’% pojemnoéci. Zaludnienie na dziefi f**._'9'2O031' Wynioslo 1600 osadzonych, tj. 115,5% (w tym 121 osaclzonych mlodocianych). '11.i‘2.—.''. . .1._=1_1.&!='.1:=== a;_+:¢_i._e:r,1 E?';:§"E=:'!.I~ 1' 4 ._......= . _' ""'“"|''r===E_'3E ~"1 avg. 11.1a i= 1_.;;1:;,_;_. » zfi *1; ~ "*e§'§_s%§
--- STRONA 4 ---
. , _' . _ __ ._ , _.1..|.';‘3': 4 _ ,1 " 'if.I4: '* .':;"£=';;'=£l_', ‘ ' :1 .;»"="’1*"WH" " ' " ~' ' v ~ ._" " _..‘..‘.‘.: ;:;.1§gé, " ' ' 'a'='=11;*.'<Li."_._ .61 » 6. .1. ...I ' , 7: '.1r—— I..\ 1|. _V_ , _r AI .:~ __4 . . 'I\ v .—_ _._;.v _ _ ..._,. . A_ _;_,w...4.,.,‘;%.‘.\;J&E§. ?53=$ \, I. ,. I 4;; i t _._;_._;,.__._.v,¢ _ ___ \ 0* "' 1 3 0 _ 1 _ — <11’ “M 1 15$.*"" '1 3.1=1"» __ "3 _ '1‘WaI't°80. Wizytator stwierdzil, iz dokgnyxvane byl)/l remonty pawilonéw i Cfii (malowame col, polozeme IIOWQ] wykladziny podlogowej, wynuana spluczek, : §|.;._,. :?e1_:_ = : iana i zabezpieczenie gloénikow), lzompleksowy remont sprzetu kwatennistrzowskiego TS ~ ~ 1Zaadaptowanych celach. Ponnmo ZIl‘lIl16_]SZ6111a planu finansowego w 2008r. jakoéé ‘:11 ' " '=:;.=:'&;'I'_*~ konywanych prac, jak rowniez wyiywienie osadzonych nie ulegly z.mi'anje. W Areszcie ' 6 : V. .:..;|G _. *'' '..¢;:..': """t':< wadzona byia réwniei dziaialnoéé kulturalnooéwiatowa. Byly prowadzone zajecia '1Z;.,1..¢.>.=. .0:1 ,,0.¢».,':;:....'...= _~,, ,_:_____ A1__ . J?§@:.<>1i:;¢"11kacyjne,. rekreaoyjne, wychowania fizycznego i inne zajecia celowe (k. 106 ii n. .3;5"}L32—‘ l_< ;<' :4. =7 5,? I iwozdaniez wizytacji). _ . 1 ' W Areszcie 8Iedczym ’ 1 " “ ,* > Aw czasie pobytu w nim powoda iétotnie x 1._. .= 1 ; F;'5! fa.1: ..» 1 . .X ;: P 1,r..1 = stepowaio prze1udmenie..Dyrektor wydawal stosowne zarz11dzen_ia wevmetrzne. n ' 1 v. ':'~';_ 4.. : ;.“._..,\, .._.. J "‘: '.;;,;;; 1'1 IQ:I: . =1 biezqco. informowano takze Sedziego penitencjarnego 0' aktualnej sytuacji dotyczqcej ‘ . := .11 1 . 1=.‘:.' . . '’:f 1 Q ,=, 1 2* 8' “ | udnienia w jednostce (k.120125). Powod nie wnosil Zadnyeh skarg zwiqzanych . iodbYWania kary. ’ A . _ r $ 0 I ' .1_.1===. ' I‘? 1 Powyiszy stan faktyczny Sqd. ustalil na podstawie w/W dokumentow urzedowych oionych w sprawie nihiejszej, zwazywszy, 12 ich autentycznoéé i prawdziwoéci kwestionowaia zadna ze stron, a nadto nie wzbudziiy one wqtpliwoéci Sqdu; oo do o_z0su i :11’. 'ejsca_ £611sporzqdzenia. Ustalefi faktycznych dokonano réwniez na podstawie ze_zna.r'1 Woda w charakterze strony (k. 188 189). Nie lznajdujat potwierdzenia w zgromadzonym ateriale 'dowodowy_m twierdzenia powoda, iz zostal osadzony W. warunkaoh, ktérebyly 'e1udzkiei pozfiiajqce. Pozbawione jakichkolwiek podstaw i sprzeczne z materiaiem owodowymjest twierdzenie powoda, iz, pozwany nie wywiaga.1 sic; z obowiqzkow pew?nieni_a osadzonym liumanitamych wanmkéw bytowych w myél przepisu _kodeksu ego wykonawezego art. 1.10 § 2 kkw oraz art. 3 E'uropejs1<ieJKonwe_ncji Prayv Czlowieka. ,' . 1 ' . Wnioski dowodowe powoda zostaly uwzglednione W zakresie _prz_es1uehania powoda rozprawie w. dniu 17.10.2011 r.,» oraz przedstawienia przez dyrektora jednostki enitencjarnejwykazu eel z informacjato zaludnieniu. Powéd wniosl takze o dopuszczenie fliowodu z.przeshichaniaéwiadka S Z _ , z ktérymoprzebywai w jednej. eeli w 2005r. iréwniezna okolicznoéé przeludliienia cool (k. 78,187) Wniosek Azosta1_ odd01'on_y“, bowiem Okolicznoéci na. ktére lmiai bye’: dopuszczony dowod nie mialy istotnego znaczenia dla merytorycznego roipozznania spraiwy, a inadto zostaky wykazane innymi" érodkami dowodowymi. (‘ominieto, przy ustaleniachefaktycznych ,,Spraw0zdanie_ z wizytacji Aresztu . 1, . _ . . $1edczego 0 . ., _ _ ' przeprowadzonej pizez Sedziego Sqdu Okregowego ' '+'7.‘ =1!" '1. _ ..~=11.:r_.r..: = J 1 1 :_:;._ "1?'§;<;=T=. ..»E."1'‘;I";' ‘ .:_, . =;s=:1:=, 11,__1_.1¢> 0.1; . .';'_r:.3."1==1.. ' 1»,1....11*;1r:511%2.':,=.=+:;;¢;!=: 9:E. ; =_.:.an .‘:..==._;tx’§13'31@e1'.1‘;r’=: ._= . _ . _~\_ ';45:11;:.?;=a'.Y.:;:1 _1_ 1;;== J; =:._=:._=_:=|=,. ' .' 1 1.1;_1, k ¢ 1.; _‘11'°l1 P°dl°ga1 tame";Oddzzai Zewnetrzny . ' / ~ zaklacl kamy
--- STRONA 5 ---
». ‘F ' "W5" "Pi 4 .:: ';;q:=' .;'..=.==_;'.=;=. r:;:1:;‘Iii Zawa Praga w Warszawie w 6616611 10.10.2006 I 10.10.2006”, obejmujqcej okreslod 30.09. 2006 r. (k. 89 i n.), bowiern dotycz§*1o okres objetego zarzutem przedawnienia. 1 .__ $_.:.__‘::|r_‘_:.‘=_. .__ ._1 _| _r1§,1 ?§:;:5!_€=1'5‘E_iiii " . _'. §._'1:_1.;1',;.';1.=;;=:=; r " . 7 . _<_: _ E 1 __ . .. "5 _ ': W éwietle poczynionych ustalefi faktycznyoh i zaprezentowanej oceny matériaiu odowego, Sqd zwazyl co I1&S1Qp11_}6Z ‘ . " Powédztwo6.wniesii0ne.przezvD. "N; _ niie zasiugujena uwzglednienie. Powc'>;d»,.p1~zebywa11w.».celachtmoieszkalnych, w ktofyoh. powicrzchnia przypadajqca wynosiia» mniej. niz m2 (Ok0110ZI10§(§:4 niespoma) P’owie:=z__ohnia " =6wa..6611». nie§;odp.owiada1a».»wymogom=;z art. 110 k.k.w.. Pozwany Adzia1_a1" wramach qcego.po1za.dku*. prawnego ;(»lega'h1ie), bowiem we mys_§1: A24 8 _2 k'.k.w. dyrektor _ ;;_.r;=q_¢ , . ' ".==lub.:Za1'<1fi..<1¥1. 'l§fiIl1.¢‘=30.».I110Zf;.»umie§.0ié osadzonych, na' ozas okr_e'§1ony _w warunkach, <_5113_(_<:h_.._11_@O\_P\_ri6.;TZx=I1I1i_I:1; W'cc1=i;unz1 jedna,osobQ;wynosi mniej niz" 3'm2. Przepis ten naklada ':b.¢ZZWlQ¢;1;cgo_i1117ormow21nia~o;_1ygn fakcie sedziego ..peni.0e_ncj_amego. Sedzia 't§nCj01my_ w_i1;;_;1_zq . na1._1¢n 161.115! .posiada1,,.;gdyZ by1..regu1'z11_11ie 'infot_mowa.1_1y 0 panuj 0.065 ._ _oji._ ._AI_¢'s'zt.j’est. regulamie _wi'zyto1n_zany,1;pr_zez _przed_stawicieli_'_ Sqdu_ Okregowego _'§71(_'&1iSZfl\l_\’i_¢,'=‘_YII1' _P_e11ito1)oj;1rny,_.._Scgdzia dokonujo. _m;.in.. ogledzin pomieszczefl 1;1":.=_.::._'_siz:tu,_._1:_\r_ szezego1no:§_oi."_.c.e_1_1nies;kah1yo11a\riq1cszo_§ci' oddzialéw, .przepr_o1wé1dza rozmowy ;<wSZ}‘Sfl_£in1i"._:_.os_adzonyn1i,__ktorzy. pqd_c.Za$__3wi_zyty w celaclj wy1'aZQiq eheé i zglaszajq sie _z;_{ '_l.'0ZITl._ov_0e wdzytujqoyln. _Zdecyd0wan.ia‘1'wiekszoéé osadzonych (W'_ tyn1_ powod)' gglasjzah; 3;“,_1r1ych"_:__s'karg_.i_ _;.qwag...ani .w11i0_skow) 1ub= pytafi. Protokol _w_i_zytacyj'ny ;twierd_zi1, iz_.prae611;i_ero11»t1ic1wg iadministra_cji@A1es_ztu.zash1_guj_e na"pozytywnqooene inie aga przefdstawiaiiia Wn10Sk6WiZ&16C6fi. . _ __ __ . ; Art..=l0__2__.t1_st. ki.k.17vV. gvfifanttljcosobie skazanej; prawo .do 'sl¢10da11i_a wr_1ios1_<ow_ s_karg,= podo.b_11i_e__jakjistniejeymozliwoéé, zaskarzenia decyzji Dyrekto_ra;_A§ (m.in. art. 36 3 Bk.w§.,art 1.12,k.k.w.:P.owocI wzakresie 0k,01icz.no§ci fa1<tY§?z11ych, bedqcych podstawq vv; . Szczenia WW. 11ini6j.5Zej1 sprawio Z tego» 'prawa~ nie ‘korzystal. .W materialo dowodowym ». , ggromadzonym;w ,sp1*awi,e» zadnq mjarapxiie potwierdzily Jsiq okolioznoéci wskazywane _rzezpowoda; z .pozwie»,.»:a zwia,_za;1e1ze.$t61nen;. psychicznym powoda, ewentuolnq agresjq . _ _.___o_b'.ec wspéiosadozonych.» P,owod.nie,_cie1pi,na¢zadne przewlekle choroby. 'iM.in. powod nigdy .;._'e.wnio_sk0wa1;_o __objecie go opiek:>1:psych’o1ogicz.11a;, Anie psyohiatycznq. ‘Hie by_1‘ tez nawet @dnora_z0v\{o_konsultow;1ny przez psychologaiani psyohiatrq. . ' . ' ' .. " P_rzes1an1ca¢odpo.v\riedzia1noé,ciodszkodow0wezejna.podstawie art“. 417? k.c. jest szkoda :1 roz1.nnieniuar_t._ 361 §_2 k_._c., moze 162; byé dochodzono zadoééuczyiiieifie pi6_I1iQZI16 _ doznanq w przypadkach Iwskazanyoh W art. 445 i 448 k.c. Roszozenie powoda
--- STRONA 6 ---
fin ___‘\ H"r:' ._"‘1 F _ 11. 11::1. .5 _ 7 znaleié opareie rowniez w przepisach I:.c. dotyczegyoh ochrony dobr osobistych, “ ~ " prawa miqdzynarodowego, ‘na 111616 powoiuje sie powod — wymieniajqc Stosownie do dyspozycji art.“417 § 1 ‘k.c. za szkode wyrzqdzonq przez niezgodne dzia1a.nie Iub zanieohanie przy wykonywaniu wiadzy publicznej ponosi .__. _ ;_,_:E_é£.=¢—. . LA: ll! _._\ .. . _ . ..'=Ei£5'="=E':L£35? 0W16C1Z1&1I1OSC Skarb Pafistwa lub _]6dI10S1k€l samorzqdu terytorialnego lub nma osoba 'wna wykonugqcq tq wladze. W kontekscte odpowiedzialnoéci z art. 417 k.c., "'§?!;:'1'" '15"; ' 31 "5; ,,dzia1anie Iub zaniechanie niezgodne z prawem" halezy rozumied niozgodnoéé ' fonstytucyjnle I'0Zl.lII1l8I1y1'nl zrodtami prawa, czyh Konstytucjq, ustawami, ratyfikowanymi . ' owami miedzynarodowymi oraz rozporzqdzexiiami, a cie2ar wykazania tej niezgodnosici ' |,9a .= ;.:;.:;,i . .' czywa na poszkodowanym. (...) A , _. 1.1;; _ Powéd nie wykazal, na czym mialaby polegaé jego szkoda, rowniez nie udowodnil ._ _ _kg}. .559: spoSob, iz w rezultacie doznal jakiegokolwiek uszczerbko no zdrowiu. Powod na '. _'zpI'3.W'16 w dniu 1'7.'10'.20'11 r. sam oéwiadczyi, ii nie cierpi na zadne przewielde choroby. wykazahy zosta1 tez zwiqzek przyczynowy pomiedzy stanem zdrowia powoda, arunkarni odbywania kary pozbawienia wolnoéci. . f: W ustalonym stanie faktycznym, brali jest wykazanej szkody po stronie powoda, tembezprzedmiotowe sq rozwazania co do ewenmalnej bezprawnoéci dzialania pozwanej tio fiscii. Powod uskarzajagsie genoralnie na poziom §.wiadozer'1 zdrowotnych, kulturalno — liwiatowych, socjalnych, etc. " nie przedstawil ‘zadnej konkretnej szkody, jaka mialaby mu §Istaé wyrzagizona w zwia_zku z gwarantowanym w Areszcie éledczym poziomem wfw _wiadczer'1 i generalnie w zwiqzku z wamnkami odbywania kary pozbawienia wolnoéci. W kontekécie niezachowania normy powierzchniowej dzia1anie pozwanego =;_i_ Z niniejszej sprawie bylo zgodne z prawem,"a konkretnie z art. 77 ust. 1 Konstytucji, mt. 248 1 k.k.w., § 2 ust. 4 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia_26 sierpnia 2003 r. Sprawie hybu postepowania wiaéciwych organéw w wypadku, gdy Iiczba osadzonych Izakladach kamych lub aresztach éledczych przekroczy w skali kraju ogélnq pojenmoéé tych adow (Dz.U. N1" 152, poz. 1497) ora'z'§ 14 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci dnia 25 S1CI])IL13 2003 r. w sprawie regulaminu°orgzniizacyjnoporz.0.d1<owego wykonywania pozbawienia wolnoécii. Po zmianie przepisow (m.in. uchylenie 248 kkw) rowniez ' 1 . _ . ' jlachowanebyly procedury pod wzgledem ich zgodnofici z obowiqzuj qcymi przepisami. alezy podzielié stanowisko prezentowane pirzezepelnomocnika pozwanego, 12 w europejskiej :iprzestrzeni prawnej nie f1mkcjonuje“‘pojet:ie standardéw europejskich w zakresie " 5=Wykonywania kary pozbawienia wolnoéci, a ezwlfiszcza brak jest éoislego iwiajaqcego "_Iilkrleélenia norm powierzohni majqcych przypadaé na kazdego osadzonego. Kazdy kraj 1 ' In 5 %";i4'.~ ‘$1651
--- STRONA 7 ---
.. :1 0 41 |~ 1 — r Zasowego aresztowania, podobnie jak w Polsce, wynika to ze spocyfiki tego érodka, 1.6=6. = .15. 5 1 R‘ 4 .=_.:::¢ 1» .. ' jest érodkiem zapobiegawczym na czas trwania procesu w sprawie kamej i jako taki ‘:5 Iagnych przepisach decyduje o tzw. warunk/ach odbywania kary pozbawienia wolnoéci. eélenia wymaga, is‘: zazwyczaj te roznit1 sie do wanlnkow stosowania 52.51:11; 10 1 1 = 0 _' :. '1 =44 ,_.;_._=, .. 6. .. . 1 ' .+=:.1 <»_66. :.': ,1, .»jv,._Li." ‘1'—':>.:',.5 . —?.~ . 6 11 ’€'§3{"‘111< I"'3"1lLé '1 . .~§16.¢*';§*\ 6* T1:1. _;. . ' 5. .'I|'1?1";'~. ' :11.01,F.‘ . t .<, 3 .., . . _\,!1‘.,'x~.|'1 r‘ ,=_' :,.. _"R}l .6; iii1*. ‘.""’='~":1q§ .. 1 *1 ,. $5.1 L=t.1 =3is.'_z~=.'. 1. .. ..v__ . .._;|J_. . '__1z‘ecze1j1i_c'z'6'.'03.2001 r. 'Dougoz_przeciwko Grecji). Przy ustaianiu, czy warunki pobytu ' 1 »\m'| Ii" 1) . _ . ;‘=_] 1.. P 1. Ewieka (ECHR), oraz‘ 0616661616 Komitet P1"zeciwclzia1ania Torturom oraz Nieludzkiemu .,—. _ .37 . _ zalcres praw i vwolnoéci osobyw podejrzanej bqdi oskarzonej. Tiybunal Praw ‘I .1 ~ :11;3 fifiizéjqcemu Traktowaniu albo Karaniu *_iedynie 161666, a nie‘ n_arzuca podejmowania eélonych 1661<6w dotyczqoych funkcjonowania‘ jednostek penitenojamych. Europejskie Wiozienne enie przewiduja. takzee norm powie1'Zchni. Co wiqcej zarowno rLzéoziiict\0?a*Sa.du Najwyzszego, jak Europejskiego '1‘rybuna1u Praw Cziowieka nie wynika, '"""powietz'chni'a'.6611 przyshfguja.ce*~ kazdemu osadzonemu moze byé smnoismq 'sta1"czaj"a.ca.przeslankqoceny. czy» 666616 do naruszenia zagwarantowanych w Konwencji i J =:3"z'a1'<1adzi'e 1600616661656. iakres d’o1’eg1iwo§ci1uzasadniajqcych stwierdzenie, ze nastqpiio 0i'usze'11i0 3" e;k".p.c.: ECHR _pos1t1guje .616 kry'teriu1n"tzw. kumulatywnej oceny Edtiiiéalyohw_a11u1k6w; Pol'ega'o'no 66 kompleksowej ocenie wszystkieh aspektow warunkow Irygorow p'66y61, 'm.in. powierzichni _oe'l'e,’ liczby 6566 W c'e1'_i, warunkéw sanitarnych, . " oiliwioéci zapewnienia"minimmnIprywatnoéci, iloéci czasu "SpQC1ZE1I16gO poza. cola, czas 1 :'6z6s16111w6§6‘@6366.06611666166. rekreacyjnych, wiek,_ 6166 osadzonych",. 1611 66661, 616.6 ..;;_;| . ‘Q'"‘é1'eiimych 606116166661, ktorych iista j1est~0twarta. Zastosowanietego kryteriumma o tyie 'zeniie, bra'ki"i nieprawidlowoéci w jednej “tylko 2 wymienionych'okoliczno§_ci, jezeli _,21':ekompe'fiso'wane’’"sq pewnynT1i txdogodnieniami w zakresie innych, nie muszq spowodowaé 5 W666y ziegdtywvnej 'i=stwiordzenia nartlszenia ptziw cziowieka. Poza tym zarzut niewlaéeiwego * 'ov1Iania"musi 666166.p6p6:1y'6k1p6w16661161_66w6<16161_ (flvyrok z 2.04.. 2001 r.. Keenan tieciwkoWie'1kiej‘~B1jrta11ii; wyrokiz 15.11.2001‘ r. Iwafmzuk przeciwko Polsce) . .3 . 4 W ilvkontekécie‘ ewentualnej " odpowiedzialnoéci pozwanego za naruszenie 6616; E1 = ;. .1 ""“*‘""*""v=WIlan=a¢ma:n:mr 6 Tzdyspozyoja. art.» 23’k.c'. dobra osobiste ozlowieka, jak w szczegolnoéci zdrowie, wolnoéé, '66616161y61~1*p6w666; g61166661 7i p~.—6w6.66.6611166y zdrowia podkreéiié nalezy, 2e zgodnie czeéé, 'swo’b,oda* sumienia (...), pozostajq pod 6616666. prawa cywilnego niezaleznie 0d__ 66111661; ptzewidzianej*»w»im1.ych przepisach. Kodeks cywilny nie zawiera definicji débf 616661061666, 162 pfzepisu wyjaéiniajqcogo, ozy‘ 166 na wzglqdzie ogol débf osobistych jfl1<0 pewien 'zbi6r;"kt6rém11' odpowiadaogolne 111awo osobiste podmiotowe. Brak jest _takZ¢ zamkllietego katalogu tych 6.661. » . " ‘ ' . _ H Na zasadzie '24'_§1 k.c. ten, czyje ‘dobro osobiste zoétaje zagrozono J5) 'zia1ai1ien'1 moze zqdaé zan'iec'han'ia tego'dzia1a;nia, chybé, 2e nie jest ono bezprflwnfi. W ' .<'11i._1.'.=1= R "=T.<¥:r*‘*'1* 01* D» :0 5 ,. ,1. W T..61; .1 +’ ‘ {I ¢ E; wig 35,3 r.'3£.I.5; 1 . 'vi. 10* 1» ':;;;i;f< '130 ~11* 1 ._ .._.;,1=;:_;_ :_ _.;_;;i_.6__ .. C; "Q 0.' '54I L qr 1 t'\
--- STRONA 8 ---
._: W ...=.;!_._'; , ‘ . h 'fia11ia naruszenia mote on takze iqdaé, azeby osoba, ktéra dopuéciia siq naruszenia czynnbéci potrzebnych do usunigcia jego skutkéw, w szczegélnoéci, azeby zlozyla 4. u:§_| '11'§Jl.7;._I;.:1 ' ' odpowiedniej treéci i w odpowiedniej fonnie. Na zasadach przewidzianych odeksie mote on réwniei izgdaé zadoééubzynienia pieniqznego lub zapiaty odpowiedniej y pi8niQZI1Bj ha wskazany cel spoleczny. Natomiast jezeli wskutek naruszenia dobra 1< 'bisteg0 zostala wyrzqdzona szkoda majqtkowa, poszl<od0wa1iy mote Zegdaé jej na zasadach ogélnych (§ 2 cytowanego przepisu). Takze art. 448 k.c. stanowi, i2 »_ '‘=2’F1 j.—”:_f 5;?" I 1’ . ‘ 1azie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo ‘.1 >_4,;;L;,,,:.;_,,;;!:;:> 1;.‘ ‘ szone,’ odpowdedzfiq suinq tytuiem zadoééuczynienia pieniqzncgb zzi doznanq krzjrwdq, .) mezalezme od mnych srodkéw potrzebnych do usuniqcia skutkéw naruszcma." Przeslankq ochrony débr osobistych jest zatcm ich naruszenie lub powstanie groiby szema, oraz bezprawnoéé dzlalama sprawcy naruszenia. ' Plzy ocenle, czy doszlo do naruszema dobra osobxstego nalezy posluglwac SIQ . _%. ' _ _ "l eriaihi naniry obicktywhej; nie zaé’ jedynic subiektyémym dd'<':z11'c:'i<':r1E1' osoby '2qdajaj:ej .' — 05 wielbkrotnie w swych_ orzeczeniach podkréélal Sqd "I\I'2_1_i'wyz'szy — i miernika, lfzwalajatcego usté.1i<;:,' czy doszlo do naruszenia dobra' osobistego, naiezy s’zukaé' W dpinii rlublicznej. Podkreéla siq. przy tym, it przy ocenie, czy doszlo do namszenia dobra osobistego, " érego ochrony domaga siq osoba zgiaszajqca Zqdnic, nalczy braé poduwagg cakmksztalt \ . .1.5} . _ kolicznoéci, nie zasi Zwi*ot', czy zachowanie wyrwane z calej wypowiedzi, czy tez z kontekstu "' acyjnego. 1' Na temat bezpraimioéci dziaiania Sqd Najwyzszy wjrpowiédzial W sposéb barclziej igélny w orzeczeniu zdnia 19.10.1989 r. wvsprawie’II_ CR 419/'89'(OSP 11:12/90, poz. 317), jaéniajaccl, Ze'za bezprawncv uwazg siq kazde dzialanie hazuszeijéicfié ddbro osobiste, jezeli '5 zfichodzi Zadna z szczegélnych okolicznoéci usprawiedliwiajapych js oraz, is ,,do ' Ikolicznoéciwylqczajqoych bézptawnoéé naruszenia débr osobistych na ogél zalicza ~SiQZ ' ' dzialaniew ramachvporzqdkuv prziwnego, tj; dzialanie dozwolone ptzez obowizgzujsgce przepisy l '. prawa, wykonywanie prawa podmidtoweg0,v zgodq pok1Zywdzdnie_go"(aIc z zastrzezeniein 1 fuchylenia jej skutecznoéci w niektérych przypadkach), oraz dzialanie W obron ie '_ilIZaSadni0n6g0 interesu”. czym nalézy pémiqtaé, ii wart. 24 l‘k.c. ustawodawca ' 3" wprowadzil d0mniemanie'bezpraw11oéci i Ze to pozwany W “procésie '0 ochxoné débr ' if to dzialanie, a wiqc wylqczsfiqcych bezprémmoéé. _ ' ' ' _ . Powéd W ni11iejsz_ej sprawie do’ii1aga1 siq ochrony takich débr jak: godnoéé, ' poszanowanie zdrowia (psychicznego), oraz prawa dd ,,odpowiedniej opieki inedycznej” 'J ' dsobistych ma' oboviriqzek» wykazania istnienie okoliicznoéci fispfav§ied1'iwiajqcych ' 3?»
--- STRONA 9 ---
_ i gab =\ D ,5 \.. _ fit:=!__ ‘M Hi r.' m J $'.~ M4. I‘: a 3'} ' l:___ ,1‘ _,; .15: ~ 2:‘ V | ,;_:__ “ >Hr>:=i;;»‘E’? ' ~. . » » . ,.' \ 4a‘.=:=4_, ' ' . .=1‘1 .. . Zepis art. 32 k.k.w. stanowi, i2 nadzér nad lcgalnoéciqi pravvidlowoéciq wykonywania éipozbawviexaia wolnoéci, kary aresztu, tymqgsasowego aresztowania, zatrzymania oraz = zabezpieczajapego zwiaézanego 2: umieszczeniem w_ zakladzie zanzlmiqtym, a talcze kar i érodlcéw przymusu skuficujqcych pozbawienie wolnoéci sprawuje seédzia encjamy.Natomiést ';p1'vZ6piS 102 ust; .1 k.k.w. stanowi, it skazany ma prawo §'czegé1fio§c'i "do: f0d‘po‘wiedniegov fze wzgiqdu na zachowanie zdrowia wyzywienia, "*bytbwych,* pomiqszézefi woraz éwiadczefizdrowotnych. i odpdwiednich :vI'_"fr".=:'~aw' . . , V éw higieny.’ ‘ , ‘ 4 4 ‘ 5 3,21 Wejécie 1 'Zybi‘e= ikonstytucji ~w istotny sposéb ‘ svph/11§1=o ‘ na ew01u¢jc, .I‘1“l ‘p1¥Y¢Z3_{I1r_i'\:>\'(eg0 niezgodnym z prawgmi'dz>ié3ax1i'em wladzy. ubliqznej._ '_ ' " . _ _ _ 1 4_=§:e’.:"3@ 1' 1: ' $3 ‘fir » H : .:r ‘LA ?z¢ahowa1négo»», u1>rz¢di1io»» »’s’yst¢inu ’0dpbwiédzia111Ao§ciASAkarbu Pafistwa. A_rt3. '/7i'k0ns_fcytucj=i bwi‘, iiia 1 ’wy11a‘groAdzeAnia. Aszkody, .A jalké zoStAa1a mu iw'y;1%zqdzo‘n'a ' Z"E_5n'i6Z_g0d1‘lC praW’em“g?d2i’a1anie,» » Organi; wladzy publicznej. Ustawh. nie lmoze _1iikozi1i1 ._3Q ' '):_>ka§’:__'=.cl__fogi Q=fsa§d<_f_>_\>§r:'ej_l"dqphfiizexiiaiinarxiszonydhI _W‘()II1(.)§ci_.1 l1._1b“pI?flW;= Wprbwa_d_zonbn_Qv¢y_, . ‘fiwyzszany~='swi1aai—di"=sap5<;+1eaALzia1no»§¢i~oasz1§¢aow¢w¢zej; niéz£11eznej "od""winy Qpmy dy1f1i_e'"na'1__ prze's"I_?in1'<__a.jch. 'I11ie_zgo<_ino§ci ipranyem :dzi'aiania. organu i w '» .wyko_nywa11_1e_1_n; w1adz_y5p_ubI1c2_z1e]f,szkody: poi strome. osobyposz;1k1g_=aLceJ;_.ochrony prawns] \;.,_._,__ ' ; ,_ ' '.2‘.'~'\ 1% '»Ddbr§.1" bsfibistéf.'1E:lbwi'el;a'.;p'o'zostefia‘ iacid §achr0naL'"Konsty._tu_'cji; zgoc_1n'i"e z_..art; .30, rzyrodfiona i '"I'czl0v_v_ie'l<'a jglst mehmfis2flh§_a j_'eji;.:pc§sI.z':é1i1owai;1ié °°.hI_°I'131 65¢ :\firladz_'='"‘pi1b1iéznych; Obowiqzek fen pO.WiI1iCII _;by,é rt5a1i'zowa11y ‘ 5wIé.dz_c'plilililcine _pr_zédé Igdzie Pafistwo .dzi'a1a7w ramach _ii‘np_6riu1n,. ‘e'$iim;jqc s'\2»s"0j"<=:."H’kt6ry6h:wykonahie nie %¢1oz@;pr¢%wa¢z1e do‘ wiqksiego iljiegov gb‘dnOvét§i,5~"z1iz__“fo wy1_1i1<a_..z3_"'z£1.dz£_11_'1: "_0.clfroni1ych i c'el1.1" ':_zaStos_ow;;1_11c;goérQdl<ia§ 'v vv ~ ' V . l *' Vsqa:'N53 25 kwiemia 1.989‘ r., I‘ %cR‘11‘43‘/39=(0sP1I<A.%%1%%99%o%,%;;;r _9s'_ Vv‘g§)d116iéé :0sobista?~je§t tqvsferq osobowoéci, ktéra konlcrctyzuje_sir: W 'f’}§t§¢.iiiciu,’ w1va§ncj»1»é§l§wiveka»» 0cZel&i§§'é.niu‘* ‘szacmiku Ze mny ‘innych Iudzi. Pficzucié : to; iisfotny" eleméi1t"péychiki‘ czlowieka, jkszfaltpwazje jést _pr2e_z i; ukolicznoécizewn§trzne.”’” ’ A‘ ' ‘ 3 'StO's0WI':iiB." ¢1°,30»Konstytucji RP, prz'yrodzoAn'a i" .niAezbyw_al;_1'a"god;1o=éé ' 'czlo\_>\'ri_.<_=:1<a jés_t 'i~ ochjonaA jest uobofi/iqzkivlsiilm :p_ubl__it§z'11yoh.' powinien» byéP9‘re:a1AiZowany pfzez. w}adze__pub1_i¢_z11e_l.p13z;de _;_'"'v\/@sz'yst:l<'iir'11 "g_'c'i:>."ie_ ’dziz§§a ‘Aramacb im15eriuin',' 'I_reali'z1i_ja;c_ swojue.zadlania " rcpre5yjne, ktc‘1ry'ch 'j.\$§ky}§0'11a11i§'11ie"' mote ‘prowadzié do wiqkszego Qgraniczenia. praw H s‘ 8 v I'§ £1 3 v
--- STRONA 10 ---
_ » T'='3;“ ' 2" F t = :1. H CM‘ "r;==.:;».=.:: .7 _. ___ Q '\:,"'..51:1:=.'=':=;'. 1 .. . {V .\ _i*‘it_».§_>;_ ._.,3. o_ _§.§LEX I11‘ 315849, M.Prawn. 2001/21/1172). w €i'¢ym1<u Z 2.10.2007 r. (11 CSL 269/0?) Sqd . \. f§*?_’;_:*Z1Qw1eka 1 Jego godnoscx, mz to wymka z zadan ochronnych“ 1 celu zastosowanego érodka. =::§r_,. $f_ ajwyzszy wypowiedziai siq, ii zapewnienie przez Paristwo godziwych warzmkéw odbywania , pozbawienia wolnoéci jest jednym 2 podstawowych wymagari demokrarycznego pafishva znajdujqcym wyraz w normach‘ prawa miqdzynarodowego jednakée osadzenfe kazanego w celi w warunkach, w krérych powierzchnia najednq osobq wynosifa mniej m'23 ' .I_ iw, przy spelnieniiz przeslanek okreélonych w art. 248 § I k.k.w., jest zgodne z prawem xi OSNCZD zoos/3/vs). z “u Obowiagek, o ktotym mowa powyzejz wynika wprost z art. 10115:. 1 ratyfikowanego Polskq miodzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 gmdnia 1966 (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 16'? i 169) oraz. z art. 3 e.l_<.p.c., stanovviag:ycH,'ze kazda osoba . J. ‘ . . zbawiona wolnoéci bqdzie traktowana wz sposob humanitarny 'i z poszan0wan1cm' _przyrodzonéj godnoéci czlowieka. Te zasady prawa miQdz§'narod'owégo wzyrazajq ‘art. 40, 41 t.4i47 Konstytucji._ o 5 _ 5 ~ Przeslankq odpowiedzialnoéci za naruszcnie cudzego dobra osobistego jest _ Ibezprawnoéé dziaiania, przcz ktorq rozumie . siq dzialanio (zaniéchanie) sprzeczne z porzqdkiem prawnfxn i zasadami wspolzycia spolecznego. Przepis art. '24 k.c. przewiduje '__'dOII'lI1iCII'1&I1iB bezprawnoéci dzialania nfiruszajqoego dobra osobiste, co powoduje, Ze na nim __5_poczywa ciqzar wykazania, izjegoldziaianie bylo zgodnczpraweili l ' l F Pozwany Skarb Pafistwa wykazal, zo ‘jego dzialanie, W _‘tym osadzenie skarzqcego celi w warunkach, W ktorych powierzchnia na_1ecl11a_ osobq wynosxla [H1116] n1z 3 m ‘ bylo zgodnez prawem. Dyrektor pozwanego A1'esztu, stosownie do art. 248 §'1 k.k.w., wydal .;decyzjQ o umieszczeniu osadzonyghna czas okreélony w warunkach,"w ktérych powierzchnia '1‘ . . celi na jednq osobq wynosi mniej niz 3 1112' Decyzja ta zostala utrzyinana W mocy przez sqd _penitencja1'11y. Tej oceny nie moze zmienié treéé wyroku Sqdix Najwyzszego zldnia 28 lutcgo "20971', V C$K 431/06, ktolym przyjqto, ze odbywanie kary w przeludnionej celi narusza ’dob1fo osobiste, zostai on bowiem wydany w im1ym stanie faktycznym, w ktérym powod odbywal karq pozbawienia wolnoéci nie tylko w przeludnionej celi, ale W ktérej nie byio léiekdla wszystkich osadzonych oraz oddzielnego wqzla sanitamcgo, i te okolicznoéci. zawazyly na treéci rozstlzygniqcia. Na ogoIns;ce1|1Q'zasadnoéci roszozenia powoda pozostaja tez bez istotnego wplywu pilotazowe orzeczenia ECHR w sprawach Orchoflrski przeciwko Polsce (skarga nr 17885105), Sikorski przecivirko Polscc (skarga rir 17599105), bowiem juz w kolejnych skargach uznaho je za nied’opuszozZ111A1c wobec zmiany przepisow i brak przesia1_1l<i' przctrzynnywania osadzonych w przeludnionych celéch na daty zlozenia skarg do ECRH ‘ I3 ‘ 2 k 9 I
--- STRONA 11 ---
1 .___ 1'‘*=—;¢_* = 4.:i'=;:= .¢= ...e.__.;. _.,;=_.__ ,=;._;_==; .1__. € _\;=_;g:,'=.= 2ma ...T r . . ......~\_.=1:.=.;._:_ =.,‘.=." ;1._ W orzecznictwie Sa.du Najwyzszego w wyroku z 28.02.2007 r. uznano prawo Im T dzonego do domagama SIQ zadoécuczymcma w przywodztwie przeciwko Skarbowi "Pstwa za szkody spowoclowane przeludmemem 1 nieodpowiednimi warunkami sanitamymi :.. " ' ‘+1’ "~*W336?" Lr K“) '~_E=;;: ;1i.‘=i= ‘ff; Zaldadach penitencjarnych. (wyrok SN z 28.02.2007 r. w sprawie V CSK 43lf06, iakze ' . .;~ 1.\ . <“.:\= ' ' " ednymrzg1ownyc"h'kryteri'6woceny, czy nalezy przyznaé zadoééuczynienie za naruszenie ' afesztowanych;'Ogo1no'krajowa''sytuacjapowodowaia, iz truclno byloby przyjqé, iz dziaiano II‘ ..;.§= , ‘ .,u,5 _ _;. ok SA We Wrociawiu z 6.12.2007 1'. w sprawie I AC21 499.*’07). W stanie faktycznym, "Ti?';. ' "Qd;g:ym' przedmiotem badania Sqdu. byly uszkodzenia ciala osadzonego. Po skierowaniu prawy do ponownego rozpoznania Said Apelacyjny we Wrociawiu stwierdzil, gprzeludnienie w polapzeniu’ z nieodpowiednimi warunkami zycia i wamnkafirli saliitamymi .»r;¢ 4 4 zaldadzie kamym» moglo» przyczynié siq do ponizajqcego traktowania, W sposob .==r szajqcy dobra. osobistc osadzonego. Sqd potqpil praktyki utizymywania wysokiego :51» .' §§ kaznika 'prze1udnienia w zakladach» karnychlna terenie caiego kraju. Zauwazono jodnak, ma nie ma obowiaczkuprzyznawania odszkodowania za, kazde naruszenic dobr osobistych. 6br1oSobistyc'hbykstopicrilwiny strony pozwanej. Uznano. iz__yv zwiqzku z przeludnieniem "'e.:'m'o'zna przypisaé' wiz_1y osobom zarzqdzegjqcgnn konkretnymi jednostkami penitencjarn_ymi, _¢w1¢mnie! mogky one" odinowié p1'ZyjQCi8.*k0i6jI1}'0l1 skazanych, bqdz tymczasowo ' *‘ '_ ''celu poxiiizenia,?'baLdz w z}ej wierze. Nadto podkreélono, iz przyznawanic jakichkolwiek 2 * ot pieniQz11yoh z tytulu naruszenia dobf osobistych W zwiag.ku z przeludnieniem byloby §p’rzecznez powszechmym'poczucien=:1 sprawiedliWoéci (ostatecznie roszczenieoddalono). ' 26.05.2008 "r. TK uznal art. 248 k.k.w. za sprzeczny z art. 40 i 41 Korlstytucji RP. (sprawa"SK 25/07)Nie wykluczono jednak mozliwoéci czasowego umieszczenia skazanych jw célach o powierzchnilna osobQnmiej‘szej~ 31112,. w_ sytuacj ach nadzwyczajnych, typu _. .;‘ §'niig}y ‘wzrost przestqpczoéci i wyrokow ~skazujqcych — zgodnie z art. =110 § 2 k.k.w. .:g '1 zadosééuczyimiexlie z tytulu naruszenia dobr osobistych toczyla siq wI instancji przed polskim F ~ .' 3} :'. . _ 1.. _ ' u Ddroczonotermin utratyvmocy obowiqzujqcej art. 248 k.k.w. i _ " ' W wyrokachv Orvchowski przeciwko Polsce (skarga nr 17885/05 sprawa 0 sqdem chwili orzekania’ przez ECI~IR),"Sikors1<i przeciwko Polsoe (skarga nr 17599/05) uwzglqdniono roszczenia iosadzonych z tytulu przeludnienia. W wyrokach w sprawaoh: "Latak przeciwko Polsce (skarga m‘~52070/08) i Lomifiski przeciwko Polsce (skarga nr 33502/09) Tzybunal uznal skairgi za niedopuszczahie w kontekécie proccdury wdrozonej przez 2111.110 § 2 ' k.k.w.," oraz zwazywszy, iz p0 26.1 15.20091‘. skarzqcy nie byli juz osadzani w celach "0" powierzchni ponizej _3'm2 pizypadajqoejzna jédnego osadzonego. _ _ 8 Przopis an. 3 ECHR (Dz. U. Z 1993 p}, M61, poz. 2s4 Z. zm.) stanowi, 1:; ,,Nikt liie mozo byé poddany tortuxom ani nieludzkiemu Iub ponfizajapemu traktowaniu _ ‘ 10 X . .20 r R‘ . ifi;.='.:.==!,1.. l
--- STRONA 12 ---
—5,. ,'.?=.==_ :f:=I__ . =::_=,i_:# — ~s.__.1. '_ 1} *~_.._ : ‘ . karanxu.” Definiqa p0_]QC1E1 ,,tortury” zostala W oaiosci przqqta z Konwencp W spraw1e L stosowania tortur oraz innego okrutnego, riicludzkiego Iub ponizajqcego tra.ktowa11ia U1‘ karania, przyj qtej przez Zgromadzenie Ogélne Narodow Zj ednoczonych dnia 10 grudnia ¢ t'11 r._ (Dz. U. z 1989 r., Nr 63, poz. 378) art. 1 ust. 1 'w/w Konwencji brzmi: rozumiemu niniejszej konwencji okreélenie "tortuiy" oznacza kazde dzialanie, ktoxym 'ejko1wiek osobie umyélnie zadajo siq ostiy bol lub cierpienie, fizycznc bqdz psychiczne, fcelu uzyskania od niej lub od osoby trzeciej informacji Iub wyznania, w celu ukarania jej .= czyn popelniony przez niaclub osobq mzecia, hlbo 0 ktérego dokonanie jest ona podejrzana, wkze w ’ celu zastraszenia lub wywarcia nacisku na niq lub trzecia, osobq W jakimkolwiek innym celu wynikajqcym z wszclkiej formy dyskryminacji, gdy taki ‘oél :v‘ cierpienic powodowane sq przez funkcjo11ariusza_ pafistwowcgo Iub inns; osobq stopujqoa, w charakterze urzqdowym Iub z ich polecenia albo za wyrazna, lub milczqcq Okreélenie to hie obejmuje bolu lub cierliienia wynikajapych jedynie ze zgodnych I. prawem sankcji, iiieodlqcznie zwiqzanych z tymi sankcjami Iub wywoianych '1zez nie przypadkowof’. Ust,. 2 cytowanego przepisu stanowi, iz: ,, Artykul ten nie namsza ow miqdzynarodowych lu‘o ustawodawstwa wewnqtrznego, zawierajqcychlub mogapych postanowienia o szerszym zastosowaniu.” Z definioji zacytowanej powyzej wynika, iz ta czqéé art. 3 ECHR nie ma zastosowania stanu faktycznego, z ktorego powod wywodzi swoje roszczenie. W tej sytuacji tylko bocznie nzlezy stwierdzié, ze Europejski Tlybunal Praw Czlowieka dokonujap wykiadni _"art.3 EKPCZ stwierdzii, Ze cierpienie i upokorzenie muszsg w kazdym razie przekraczaé nieunikniony element" cierpienia wpisanego w pozbawienie wolnoéci, aby stanowily fnaruszenietego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 1'., 388l2f97, Poitoracki .!" .‘przeciwko Ukrainie, oraz nr 50390/99, McGlinchey i inni przeciwko Zjednoozonemu '.Kr61estwu). Powod nie wykazai takze (dc faotonawet nie zglaszai takowego zaxzutu), iz by} traktowanyw sposob niveludziki i ponizajqcy przez 8 funkcjonariuszy siuzby wiqzicnnej rczynnosfci powod. W kontekécie kryteriow przyjqtych przez _KomisjQ Praw Czlowieka iiEuropejslci Trybunai Préw Czlowieka min.’ w sprawach przeciwko Grecji (1969r.), . Wielskiej Brytanii (l9'?1r., 19821:), przcciwko Szwajcarii (1977) nalezy uznaé, iz dzialanie funkcjonariuszy SW w niniejszej sprawiawzaden sposob nie moze z obiektywhego punktu Widzenia byé uznane za nieludzkie lub ponizaj2,ce dla powoda. Brak bylo w ich zachowaxiiu . K > cech brutalnoéci, fizycznego i psychicznogo znqcania sic; 0 natqzeniu daj apym zakwalifikowaé ich dzialanie jako wyczerpuj ape znamiona przépisu, na ktéry powoluje _siQ powod. ' . _:; Reasumujqc, w niniejszej sprawie Apowéd nie wykazal zadnej z przeslanek Odpowiedzialnoéci Skarbu Paiistwa, a to na nim zgodnie a art. 6 k.c. spoczywai cicgzar 2». : " 11 E‘;
--- STRONA 13 ---
1Z ,, E . I . ' '' I ~ | 1 11a. . . ., c ' I ' . . _ . . ., , 9 ' '3 0 r ‘ I 5 r i .k1' C . . , . nienia faktow, z ktorych wywodzi! skutki pravme. Powod nie udowodnil, iz dziaianie ;g() byio niezgodne z prawem (bezpra\;}r1e),.' nie wykazai, by poniosi jakqé szkode kn z dzialaniem pozwanego. Ponadto W ocenie Sqdu brak jest rowniez adekwatnego przyczynowego miedzy rzekomymi cierpieniami powoda zwiagaliymi z jego”z{ym ;zuciem psychicznym w zwiqzku z osadzeniem w przeludnionych celach, a yaniem pozwanego (wykonywanie kaiy pozbawienia wolnoéci). sumujqc, przy powolaniu sie na art. 24 k.c. zadoééuczynienia pienieznego mozna géli nastqpiio namszenie dobra osobistego danej osoby, ale wskutek dziaiania, ktére ;prawn6, a ciezar wykazania braku bezprawnoéci ciqzy na pozwanym. W ocenie Sqdu i wykazai, brak bezprawnoéci w dziaianiu jego funkcjonariuszy. Majap na uwadze przeprowadzonego postqpowania dowodowego oraz uwzgledniajap caioksztait ,oéci sprawy brak bylo podstaw do przyjecia odpowiedzialnoéci pozwanego 2 tyluiu lia débr osobistych powoda w zwiagku z wamnkami odbywania kary pozbawienia i w kontekécie zapewnieriia odpowiedniej opieki medycznej. Podnieéé nalezy, iz enie wolnosici jest kara, za postepowanie sprzeczne z obowiqzujqcym porzqdkiem r1. Osoba skazana na kare pozbawienia wolnoéci musi mieé éwiadomoéé ograniczefl i woéci, jakie wiqza, sie z izoiacjqi zobowiagana jest znosié iygory zycia oodziennelgo w 6 peniiencjamej, wyiiikajqce z przepisow prawa zawartych w .k.k.w., stosownych Ldzeniach i zrodlach prawa miejscowego W postaci Zarzqdzefi Dyrektora Aresztu ;o. Oczywiécie warunkow przeiudnienia nie mozna uznaé za norinalny i uzasadniony 11 z kary pozbawienia wo1n0sc1, jednakze — poza tzw wymogami elementamymi .ymi w k.k.w. i regulaminie odbywania kary pozbawienia wolnoéci (a takze katach 'qdz3marodo\1veg0), rozstrzygaj qc 0 roszczeniach finansowycli osadzonych nie mozna waé od ogolnych ekonomicznych i socj ainych istniej qcych w'Po1sc'e. a tym idzie roszczenie powoda nie zasluguje na uwzglednienie, bowiem an. 448 k.c. " w razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro zostalo naruszone, odpowiedniq sumo tytulem zadoééuczynienia pienieznego za krzywde Iub na jego zqdame zasqdz1c odpowiedma, sume p1eniezna, na wskazany go cel spoieczny, niezaleznie od mnych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow ( ) Zatem nawet w przypadku stwierdzema naruszenia débr osobistych zymeme jest fakultatywne (por wyrok SN Z 19 04 2006 r II PK 245/05, OSNP 08/101 wyrok SN z 27 08 1969 r I PR 224/60 OSNCP 1970, nr 6, poz. 111). eslema wymaga rowniez, iz przy ocenie zasadnosci roszczenia powoda zasqdzenia zymema nalezy uwzglednic dodatkowe okolicznoéci, tak jak niedofinanasowanie Ldrowia, placéwek oéwiatowych, wieziennictwa i wielu innyeh sfer zycia pqblicznego w ' ' 12
--- STRONA 14 ---
J’ I. 3' w F 1‘ swiadczen socjalnych 1 zdrowotnych W takloh reahach zasadzema na rzecz zadoscuczymema za naruszeme jego ddbr osobistych nawet gdyby do tego doszio, 1 nacechowanego zla wola dZlB.i3111& wanmki odbywama kary pozbawiema lezaioby w sprzecznosci z powszechnym poczuciem Sp1‘3W16dilWOSC1, a wrecz uznac to za naduzycm prawa, od czego naruszeme n1e wynlkaloby z celowego podmiotu odpowiedzzalnego za me mozna abstrahowac przy orzekama 1 1 k c roszozeme 0 naprawleme szkody wyrza,dzonej z dyspozycjaart 442( )§ p d w ktorym medozwolonym ulega przedawmemu z uptywem lat trzech od ma, d0W18dZlai SIQ 0 SZ1(0CiZI6 1 o osoble 0b0W1q_Z8.I16_] do jej naprawiema Jednakze ten me moze bye dluzszy mz dziesieé lat od dma, w ktorym nastapilo zdarzeme szkode Natoimast stosowme do §3 w razie wyrzqdzenla szkody na osobie, me moze skonczyc SIQ WCZ6§1‘ll6_] mz z upiywem lat trzech od dma, w ktoiym dowiedziat sie 0 szkodz1e 1 0 osobie obowiazanej do _]6] naprawiema W zwiazku z powyzszym Sad przyjal 12 roszczema powoda za okres od 20051 7 marca 2007r wskazane w pOZW16 ulegly przedawmemu ak Z powyzszych wzgledow na podstawie wczesmej cytowanych przepisow orzeozono _] sentencji O kosztach orzeczono na podstawle art 102 k p c , uwzgledmwszy, 12 powod me ma statego dochodu am tez zasobow majatkowych na pokrycie znacznych kosztow a w sprawie, a tak ze fakt, 12; powod zostat zwolmony do kosztow sadowych kt oh zwolmeme am calosci (k 26 —~ postanowmme) 1 me ulegly zimanie okohcznoéci dla ory o przyznano ucmwswwrnmumnmr mwnma cmwvmuun
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa Praga#akt. I C 548/10 I 9#art. 110 k.k.w.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 6 k.c.#art. 417 k.c.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 448 k.c.#art. 32 k.k.w.#art. 3 e.l#art. 248 k.k.w.#art. 1 ust.#art. 3 ECHR#art.3 EKPCZ#art. 24 k.c.