Postanowienie akt. I.C. 433/11 Dnia 16 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie na

--- STRONA 1 --- Sygn. akt. I.C. 433/11 Dnia 16 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Tomasz Białka Protokolant : sekr. sąd. Agata Kasalik po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. w N. sprawy z powództwa M. S. przeciwko K. R. o zapłatę I. oddala powództwo; II. przyznaje adwokatowi D. O. ze środków Skarbu Państwa kwotę 4428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych w tym 828 (osiemset dwadzieścia osiem) złotych podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. --- STRONA 2 --- Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 16 listopada 2012 roku w sprawie o sygn. I C 433/11 M. S. w pozwie o ochronę dóbr osobistych przeciwko K. R. domagał się nakazania mu złożenia do Sądu Rejonowego w Limanowej oświadczenia, że podane przez niego informacje o powodzie, które zostały zawarte w piśmie z dnia 10 IX 2008 r. stanowiącym podstawę wszczęcia sprawy o sygn. III Nsm 182/08, były nieprawdziwe. Domagał się zobowiązania pozwanego do przeproszenia go za zamieszczenie tych informacji. Zażądał też zapłaty 100 000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz zapłaty kosztów procesu. Zdaniem powoda pozwany w piśmie tym naruszył jego dobra osobiste takie jak cześć, dobre imię, godność osobistą przez to, że pomówił go, że opiekował, się małoletnim dzieckiem będąc nietrzeźwym (k.1,10,52). Pozwany K. R. wniósł o oddalenie powództwa. Zakwestionował swoją legitymację bierną do występowania w sprawie jako pozwany. Wskazał, że wszelkie czynności, których dotyczy pozew wykonywał w ramach pełnionych obowiązków w Komendzie Powiatowej Policji w L. Jego zdaniem pozwanym w sprawie powinien być Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta Powiatowego Policji w L. Wyjaśnił, że informacje zawarte w piśmie skierowanym do sądu opiekuńczego wynikały z zgłoszenia odebranego przez dyżurnego oraz informacji przekazanych przez funkcjonariuszy policji obecnych na miejscu interwencji. Podkreślił, że czynności te podejmowane były w związku z zagrożeniem dobra małoletniego dziecka znajdującego się pod opieką pozwanego (k.19,60,76,192). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pismem z dnia z dnia 10 IX 2008r. Zastępca Naczelnika Sekcji i Prewencji Ruchu Drogowego KPP w L. podinsp. K. R. zawiadomił Wydział Rodzinny i Nieletnich Sądu Rejonowego w Limanowej o tym, że 9 IX 2008 roku dyżurny KPP L. został telefonicznie powiadomiony, że na terenie K. nietrzeźwy mężczyzna opiekuje się małym dzieckiem w wózku. W trakcie interwencji ustalono, że jest to powód M. S. poszukiwany do odbycia kary pozbawienia wolności. Poinformował, że w czasie interwencji powód groził policjantom siekierą, zamknął się wraz z dzieckiem i zatrzymany został dopiero po wielogodzinnych działaniach policji z udziałem negocjatorów o godz. 4 00 następnego dnia i umieszczony w policyjnej izbie zatrzymań. Znajdująca się pod jego opieką V. K. została przewieziona karetką do szpitala, gdzie poddano ją obserwacji. Powód odmówił podania danych dziecka. W wyniku działań operacyjnych ustalono kto jest matką dziecka i skontaktowano się z nią telefonicznie. Matka dziecka przebywała w Niemczech. Zatrzymany nadal odmawiał udzielenia informacji na temat dziecka. W związku z powyższym KPP wystąpiła o wydane stosownych orzeczeń. (okoliczności bezsporne) W dniu 9 IX 2008 r około godziny 19 00 do dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w L. wpłynęło telefoniczne zgłoszenie, że drogą prowadzącą od miejscowości K. w kierunku przekaźnika telefonii komórkowej porusza się mężczyzna znajdujący się pod wpływem alkoholu prowadzący wózek z małoletnim dzieckiem w wieku około --- STRONA 3 --- 13 miesięcy. Po otrzymaniu zgłoszenia dyżurny KPP w L. wysłał na miejsce zdarzenia funkcjonariuszy J. K. i W. T. Ustalili oni, że w domu znajdującym się w lesie zamieszkuje mężczyzna z dzieckiem, i że być może to on przemieszczał się drogą. Udali się do tego domu. Zastali w nim powoda M. S. wraz z dzieckiem w wieku około 13 miesięcy. Od dyżurnego uzyskali informację, że M. S. jest osobą poszukiwaną do odbycia kary pozbawienia wolności. Nie podjęli jednak wobec niego żadnych czynności, gdyż pozwany grożąc im siekierą zażądał, aby wyszli. W ich ocenie powód sprawiał wrażenie jakby był pod wpływem alkoholu i czuć było od niego woń alkoholu. Wobec tego wycofali się i poinformowali o tym dyżurnego, który wysłał na miejsce dodatkowe siły, w tym negocjatorów. Powód został ostatecznie zatrzymany o godzinie 4 00 przez oddział antyterrorystyczny. Pod opieką powoda znajdowała się 13 - miesięczna V. K., której matka, konkubina powoda, przebywała wówczas w Niemczech. Pozwanego umieszczono w izbie zatrzymań KPP w L. Nie chciał on udzielić informacji o dziecku, którym się opiekował. Dziecko zostało przewiezione karetką do szpitala w L. na obserwację. Matka dziecka, z którą funkcjonariusze policji skontaktowali się telefonicznie, nie stawiła się by je odebrać. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowemu w Limanowej z dnia 10 VI 2009 r. został uznany winnym popełnienia przestępstwa czynnej napaści na funkcjonariuszy oraz zmuszania ich groźbą pozbawienia życia lub spowodowania obrażeń ciała do zaniechania czynności służbowej polegającej na zatrzymaniu go i znieważenia ich. ( dowód: zeznania świadka M. S. – k. 94 – 96; J. K. – k. 190 (od 00:18:59); W. T. – k.191 (od 00:50:06); zeznania powoda – k.149; zeznania pozwanego – k. 192 (od 01:16:47); akta wyjaśniające skargę na działanie KPP w L. – k. 80 82; akta Sądu Rejonowego w Limanowej o sygn. akt II K 187/09) W związku z zawiadomieniem podpisanym przez pozwanego wszczęto z urzędu postępowanie opiekuńcze. W wyniku tego postanowieniem z dnia 15 I 2009 r. Sąd Rejonowy w Limanowej umieścił małoletnia V. K. w rodzinie zastępczej . ( dowód: akta Sądu Rejonowego w Limanowej o sygn. III Nsm 181/08) Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o niesporne twierdzenia stron oraz na podstawie przeprowadzonych dowodów. Sąd oparł się na zeznaniach świadków M. S. (k. 94 – 96), J. K. (k. 190 (od 00:18:59)) i W. T. (k.191 (od 00:50:06)) na podstawie, których ustalono przebieg interwencji podczas, której doszło do zatrzymania powoda oraz czynności podjęte w celu ustalenia sytuacji małoletniej V. K. Zeznania tych świadków podobnie jak i pozwanego (k. 192 (od 01:16:47)) są spójne i zgodne z dokumentacją zebraną w aktach wyjaśniających skargę na działanie KPP w L. (k. 80 82) oraz aktach Sądu Rejonowego w Limanowej o sygn. akt II K 187/09, w tym z treścią notatek (k.1 i 2 tych akt). --- STRONA 4 --- Ustalenia te potwierdzają poza tym zeznania samego powoda (k.149). Jego zeznania nie odbiegają od wersji wydarzeń ustalonej w postępowaniu karnym i zrelacjonowanym przez świadków i samego pozwanego. Okoliczności przyjęcia ustnego zawiadomienia o zdarzeniu Sąd ustalił na podstawie zeznań W. T., J. K., pozwanego oraz dokumentacji Komendy Powiatowej Policji w L. Zeznania tych świadków jak i przedmiotowe dokumenty jednoznacznie potwierdzają, że w dniu 9 IX 2008 r. dyżurny KPP w L. otrzymał ustne zawiadomienie, że drogą prowadzącą w miejscowości K. w kierunku przekaźnika telefonii komórkowej porusza się mężczyzna znajdujący się pod wpływem alkoholu prowadzący wózek z małoletnim dzieckiem w wieku około 1,5 roku. Sąd pominął (k.190) dowód z informacji KP w L. na temat wszystkich interwencji podejmowanych przez KP w L. od 9 do 10 IX 2008 r. na okoliczność wykazania, że zgłoszenie do dyżurnego, że widziano pijanego mężczyznę opiekującego się dzieckiem, nie dotyczyło powoda, chodziło o inną miejscowość, a mimo to policjanci podjęli działania w stosunku do powoda. Podobnie pominięto też wniosek o ustalenie danych obsady karetki, która uczestniczyła w zdarzeniu i o przesłuchanie tych osób na okoliczność ustalenia w jakich okolicznościach odebrane zostało powodowi dziecko. Sąd pominął też wniosek o ustalenie danych dyżurnego w KP w L., który odbierał zgłoszenie i przesłuchanie go na okoliczność tego, że w wyniku pomyłki patrol został wysłany w inne miejsce tj. nie tam, gdzie miało miejsce zdarzenie objęte zgłoszeniem. Oddalono też wnioski o przesłuchanie świadków B. K. na okoliczność ustalenia czy sporządzone w sprawie notatki urzędowe są prawdziwe i wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania S. B. na okoliczność ustalenia przebiegu zdarzenia oraz czy tego dnia policjanci rozmawiali z nim. Dowody te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Wątpliwości powoda odnośnie wiadomości odnoszących się do tego, że zgłoszenie dotyczyło K. nie mają znaczenia. Łatwo można je zresztą wyjaśnić wskazując na to, że dom, do którego zmierzał powód znajdował się lasach, które rosną na granicy obu wsi. Część sformułowanych tez dowodowych była poza tym ogólnikowa co również sprawiało, że dowody te nie były przydatne w sprawie. Sąd pominął pytania zadawane przez powoda, które dotyczyły okoliczności niemających znaczenia w sprawie. Zwrócić trzeba szczególną uwagę na to, że z uwagi na treść pisma stanowiącego podstawę powództwa, nie miało w zasadzie znaczenia, czy powód był pod wpływem alkoholu w tamtym czasie. Pominięto też pytania odnoszące się do okoliczności, na które świadkowie już wcześniej zeznawali. Sąd na zasadzie art. 11 kpc związany był prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 10 VI 2009 r. o sygn. akt II K 187/09. Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. --- STRONA 5 --- Nie można zgodzić się z pozwanym, że z uwagi na to, że wykonywał czynności służbowe, odpowiedzialność wobec powoda mógłby ponosić jedynie Skarb Państwa. Fakt, iż pismo, którego dotyczy pozew, sporządzone zostało w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych, nie zwalnia od odpowiedzialności i nie wyłącza zastosowania art. 24 kc w stosunku do niego. Pozwany także wykonując swoje czynności w ramach stosunku pracy byłby odpowiedzialny za wyrządzoną przez siebie pozwanemu krzywdę. Fakt wykonywania obowiązków pracowniczych nie zwalnia go bowiem z odpowiedzialności za własne czyny pod warunkiem, że spełnione są przesłanki z art. 24 § 1 kc. Podstawą przyjęcia odpowiedzialności pozwanego byłoby ustalenie, że jego działanie naruszyło dobra osobiste powoda, a w razie potwierdzenia tego faktu przyjęcie bezprawności tego zachowania. Zdaniem Sądu nie można jednak mówić o naruszeniu dóbr osobistych przez pozwanego. Powód upatrywał ich naruszenia w fakcie złożenia do Sądu Rejonowego w Limanowej podpisanego przez pozwanego pisma z dnia 10 IX 2008 r. Jego analiza wskazuje, że nie zawarł on w nim stanowczego stwierdzenia, że powód znajdując się pod wpływem alkoholu opiekował się małoletnim dzieckiem. Określenia takie z uwagi na powszechną negatywną ocenę tego typu zachowań mogłyby naruszać dobre imię powoda. Pismo skierowane do sądu rodzinnego nie zawierało jednak stwierdzenia takiego zachowania, lecz zrelacjonowanie informacji jakie uzyskał dyżurny KPP w L. w odebranym telefonicznym zgłoszeniu. Pozwany nie twierdził, że powód będąc pod wpływem alkoholu zajmował się małym dzieckiem, choć jak wynika z ustaleń stanu faktycznego istniały podstawy do takiego wniosku. Wypowiedział się jedynie na temat treści przekazanego policji zgłoszenia, co nie narusza dóbr osobistych powoda. Nie można przyjąć, że naruszają jego dobra osobiste także dalsze informacje dotyczące przebiegu interwencji funkcjonariuszy policji i okoliczności zatrzymania powoda oraz opisujące sytuację małoletniego dziecka. W odnoszących się do tego sformułowaniach powód nie upatrywał zresztą naruszenia swoich dóbr. Poza tym jednak brak jest możliwości przypisania zachowaniu pozwanego cech bezprawności. Zawarte w piśmie stwierdzenia były prawdziwe. Podejmując działanie pozwany dał posłuch normie, która nakazywała mu z racji pełnionych obowiązków zareagować wobec uzyskanych informacji. Zgodnie z art. 572 kpc każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania opiekuńczego z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Obowiązek ten ciąży przede wszystkim na urzędach stanu cywilnego, sądach, prokuratorach, notariuszach, komornikach, organach samorządu i administracji rządowej, organach Policji, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych oraz organizacjach i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi. Informacje odnośnie tego, że powód opiekował się dzieckiem pod wpływem alkoholu z pewnością wymagały weryfikacji pod kątem istnienia zagrożenia dla dobra dziecka. Zadanie to stało przed sądem opiekuńczym. Istnienie samych wątpliwości co do tego, że dobro dziecko może być zagrożone obligowało pozwanego do działania. Poza tym jednak istniały podstawy do zatrzymania pozwanego. Zmierzające do tego działania stanowiły wykonanie prawnie obowiązującego nakazu doprowadzenia powoda do zakładu karnego w celu wykonania wobec niego kary pozbawienia wolności. W momencie zatrzymania nikt inny poza nim nie zajmował się dzieckiem. Pozwany utrudniał uzyskanie informacji odnośnie opiekunów prawnych dziecka. Pomimo zawiadomienia jego matki nie stawiła się ona po odbiór dziecka. --- STRONA 6 --- Konieczne było zatem wydanie zarządzeń odnośnie małoletniej przez sąd rodzinny, gdyż pozbawiona została ona opieki. Orzeczenie w tym przedmiocie zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania opiekuńczego wszczętego po zawiadomieniu Sądu przez pozwanego co następczo potwierdza prawidłowość jego działań. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 V 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009r. Nr 146 poz. 1188 ze zm.) zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika powoda zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wysokość tego wynagrodzenia ustalono w oparciu o § 6 pkt 6 i § 11 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 w zw. § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 IX 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). W związku z powyższym orzeczono jak w wyroku. SSO Tomasz Białka