Postanowienie akt. I C 409/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Kraków dnia 17 lipca 2017r. Sąd Okręgowy w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt. I C 409/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Kraków dnia 17 lipca 2017r. Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Żukowski Protokolant: starszy protokolant Marzena Stępkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. w Krakowie sprawy z powództwaL. K. przeciwko J. B. o ochronę dóbr osobistych, zapłatę i świadczenie na cel społeczny I. umarza postępowanie w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego J. B. na rzecz Fundacji (...) kwoty 1.000 (jeden tysiąc) złotych, II. zakazuje pozwanemu J. B. rozpowszechniania wizerunku powódki utrwalonego na fotografiach wykonanych podczas sesji fotograficznej (...). w jakimkolwiek miejscu, kontekście i czasie, III. w pozostałym zakresie powództwo oddala, IV. koszty postępowania wzajemnie pomiędzy stronami znosi. Sygn. akt I C 409/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 9 marca 2015 r. powódka L. K. wniosła o: 1) nakazanie pozwanemu J. K. (1) zaprzestania naruszeń dóbr osobistych powódki oraz zaprzestania wykorzystywania wizerunku powódki bez jej zgody – poprzez nakazanie pozwanemu niezwłocznego usunięcia wszelkich materiałów wykorzystujących wizerunek powódki ze wszelkich stron / portali internetowych o tematyce (...)i podobne, w tym w szczególności tych znajdujących się pod adresami: (...) jak i z wszelkich innych stron internetowych / portali i materiałów o takiej samej lub podobnej tematyce, na których zawartość pozwany w jakikolwiek sposób wpływa – o ile wizerunek powódki został w nich wykorzystany, niezależnie od sposobu w jaki powódka została oznaczona, a także poprzez nakazanie pozwanemu zaprzestania dalszego rozpowszechniania wizerunku powódki w jakimkolwiek miejscu, kontekście i czasie, 2) nakazanie pozwanemu J. B. zaprzestania naruszania dóbr osobistych powódki oraz zaprzestania wykorzystywania wizerunku powódki bez jej zgody – poprzez nakazanie pozwanemu niezwłocznego usunięcia wszelkich materiałów wykorzystujących wizerunek powódki ze wszelkich stron / portali internetowych i wszelkich innych materiałów, za których zawartość pozwany jest odpowiedzialny, bądź na których zawartość pozwany w jakikolwiek sposób wpływa – o ile wizerunek powódki został w nich --- STRONA 2 --- wykorzystany, niezależnie od sposobu w jaki powódka została oznaczona, a także poprzez nakazanie pozwanemu zaprzestania dalszego rozpowszechniania wizerunku powódki w jakimkolwiek miejscu, kontekście i czasie, 3) zasądzenie od pozwanego J. K. (1) na rzecz powódki kwoty 80.000 zł. tytułem zadośćuczynienia za bezprawne naruszenie dóbr osobistych i wykorzystanie wizerunku powódki bez jej zgody – płatne na rachunek bankowy powódki w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wraz z odsetkami ustawowymi za każdy dzień zwłoki w zapłacie, 4) zasądzenie od pozwanego J. B. na rzecz powódki kwoty 10.000 zł. tytułem zadośćuczynienia za bezprawne naruszenie dóbr osobistych i wykorzystanie wizerunku powódki bez jej zgody – płatne na rachunek bankowy powódki w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wraz z odsetkami ustawowymi za każdy dzień zwłoki w zapłacie, 5) zasądzenie od pozwanego J. K. (1) kwoty 8000 zł. na rzecz Fundacji(...)– płatne na rachunek bankowy powódki w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wraz z odsetkami ustawowymi za każdy dzień zwłoki w zapłacie, 6) zasądzenie od pozwanego J. B. kwoty 2000 zł. na rzecz Fundacji (...)– płatne na rachunek bankowy powódki w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wraz z odsetkami ustawowymi za każdy dzień zwłoki w zapłacie, oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie powództwa podała, że korzystając z pośrednictwa portalu (...)nawiązała kontakt z pozwanym J. B.. Opis profilu pozwanego wskazywał, że zajmuje się (...). Zdjęcia z wizerunkiem powódki miały zostać wykorzystane przez pozwanego w celach własnych, w szczelności w celu zamieszczenia w portfolio pozwanego i na profilach indywidualnych pozwanego. Wynagrodzenie miało wynosić 600 zł. Po przybyciu w dniu 31 sierpnia 2012 r. na miejsce sesji pozwany próbował namówić powódkę na zdjęcia typu (...), jako lepiej płatne, czemu powódka odmówiła. Pozwany wywierał presję na powódkę. Po zakończonej sesji pozwany uzyskał podpis powódki pod oświadczeniem, podetkniętym powódce już w trakcie oddalania się z miejsca sesji. Pozwany zapewniał, że powódce zostanie dostarczona stosowna umowa. Pozwana oświadczenia nie przeczytała wnikliwie i nie zrozumiała. Kopii oświadczenia nie otrzymała. Pozwany J. B. w porozumieniu z pozwanym J. K. (1) wprowadził powódkę w błąd. W lipcu 2014 r. do powódki dotarły informacje, że fotografie jej wykorzystano na wielu portalach o tematyce (...), w bezpośrednim sąsiedztwie fotografii i materiałów filmowych przedstawiających(...). Wywołało to u powódki silne wzburzenie, obawę przed społecznym, rodzinnymi i zawodowym ostracyzmem i poczucie naruszenia jej godności, czci, dobrego imienia, (...). Na tego rodzaju wykorzystanie wizerunku powódka nigdy zgody nie udzielała. Odpowiedzialnym za treść portali internetowych okazał się pozwany J. K. (1). Powódka odwołała wobec J. B. udzielone zgody. Pozwany J. B. uzależnił usunięcie zdjęć powódki od uiszczenia kwoty 135.000 zł. Wskutek powyższego upublicznienia zdjęć powódki powódka doznała negatywnych konsekwencji w życiu zawodowym. Ucierpiał na tym związek partnerski powódki. Dalsze rozpowszechnianie wizerunku powódki naraża ją na wstyd, ośmieszenie i wykluczenie z wielu zawodowych projektów. Powódka zaprzeczyła aby komukolwiek udzieliła zgody na rozpowszechnienie jej(...)wizerunku (...). Oświadczenie, na które powołują się pozwani, nie jest czynnością prawnie doniosłą. Wszelkie oświadczenia mogące być uznane za udzielenie zgody na wykorzystanie wizerunku powódka skutecznie odwołała. Ponadto powódka została bezprawnie wprowadzona w błąd przez J. B., gdyż wiedział dokładnie w jaki sposób fotografie powódki zostaną wykorzystane. Na taki charakter zachowania pozwanego wskazuje również fakt, iż inne kobiety, które na ich prośbę pozostają anonimowe, również przez pozwanego zostały wykorzystane. Uzasadnione w tym stanie rzeczy jest żądanie przez powódki zadośćuczynień za doznaną krzywdę i żądane kwoty z tego tytułu nie są zawyżone. Uzasadnione są również żądania uiszczenia kwot na cel społeczny. Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. (k. 70-71) powódka ograniczyła żądanie powództwa w ten sposób, że w miejsce kwot dotychczas dochodzonych wniosła: --- STRONA 3 --- - o zasądzenie od pozwanego J. K. (1) na rzecz powódki kwoty 75.000 zł. tytułem zadośćuczynienia, - o zasądzenie od pozwanego J. K. (1) kwoty 2000 zł. na rzecz Fundacji(...) – płatne na rachunek bankowy powódki w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wraz z odsetkami ustawowymi za każdy dzień zwłoki w zapłacie, - zasądzenie od pozwanego J. B. kwoty 1000 zł. na rzecz Fundacji (...)– płatne na rachunek bankowy powódki w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wraz z odsetkami ustawowymi za każdy dzień zwłoki w zapłacie. W złożonej w dniu 25 maja 2015 r. odpowiedzi na pozew (k. 79) pozwany J. K. (1) wniósł o oddalenie w stosunku do niego powództwa i zgłosił zarzut niewłaściwości sądu. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r., (k.103), sprostowanym postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. (k. 200) sprawę w zakresie żądań skierowanych przeciwko pozwanemu J. K. (1) przekazano Sądowi Okręgowemu (...) W złożonej w dniu 14 marca 2016 r. odpowiedzi na pozew (k. 150) pozwany J. B. wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzucił, że na posiadanym przezeń profilu na platformie (...)jednoznacznie informował o charakterze zdjęć przez niego wykonywanych, poprzez umieszczenie oświadczenia: „fotografią i filmowaniem zajmuję się komercyjnie (...)”. Przyznał, że w dniu 31 sierpnia 2012 r. przeprowadził z powódką sesję zdjęciową. Po przeprowadzonej 20-30 minutowej rozmowie powódka zgodziła się na wykonywanie(...)zdjęć. Przed wykonaną sesją otrzymała do zapoznania i podpisania dwa oświadczenia, co finalnie wykonała. Nie była w żaden sposób zmuszana do pozowana do zdjęć. Przyznał, że powódka odmówiła propozycji wykonania zdjęć (...), co pozwany zaakceptował i nie wywierał w związku z tym żadnej presji na powódkę. W wyniku sesji powstał o 2400 zdjęć. Podczas sesji powódka nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń. Powódka była w tym czasie osobą pełnoletnią i brała już wcześniej w tego typu sesjach zdjęciowych. W oświadczeniu powódka wyraziła jasną zgodę na powielanie, rozpowszechnienie oraz publikowanie fotografii w kraju i za granicą. Powódka zrzekła się wszelkich praw do materiałów a kwestie finansowe są pomiędzy stronami uregulowane. Pozwany przekazał zdjęcia powódki, wraz z innymi zdjęciami, J. K. (1), na podstawie umowy z dnia 31 października 2011 r. Zarzucił, że o miejscu publikacji powódka wiedziała już od kwietnia 2013 r. Zaprzeczył aby miał możliwość umieszczania lub usuwania zdjęć na stronach internetowych wskazanych w pozwie, gdyż uprawnionym do tego jest tylko J. K. (1). Oświadczył, że od momentu otrzymania wezwania od powódki nie rozpowszechniał w żaden sposób jej zdjęć. Pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. (k. 230) powódka sprecyzowała żądania pozwu w ten sposób, że w pkt 2 żądania pozwu wniosła o nakazanie pozwanemu J. B. zaprzestania naruszania dóbr osobistych powódki oraz zaprzestania wykorzystywania wizerunku powódki bez jej zgody – poprzez nakazanie pozwanemu niezwłocznego usunięcia wszelkich materiałów wykorzystujących wizerunek powódki ze stron / portali internetowych (...) podstron wyżej wymienionych stron oraz stron w domenie (...)niezależnie od sposobu w jaki powódka została oznaczona, a także poprzez nakazanie pozwanemu zaprzestania dalszego rozpowszechniania wizerunku powódki w jakimkolwiek miejscu, kontekście i czasie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 października 2011 r. pomiędzy J. K. (1) a J. B. została zawarta umowa, w której J. B. zobowiązał się do wykonania i dostarczenia J. K. (1) 40.000 zdjęć, za łączną cenę 300.000 zł. Dowód: - odpis umowy, k. 191 L. K. przed dniem 31 sierpnia 2012 r. pozowała do fotografii przedstawiających postać powódki (...) Dowód: - wydruki, k. 185-190 - częściowo przesłuchanie świadka A. D., k. 315-317 --- STRONA 4 --- - częściowo przesłuchanie powódki, k. 330-331 Na profilu J. B. na platformie (...) zawarta jest między innymi informacja o treści: „ fotografią i filmowaniem zajmuję się komercyjnie (...) Dowód: - wydruk strony internetowej, k. 167-168 L. K. poznała J. B. przez stronę internetową (...) Sesja fotograficzna miała mieć miejsce w dniu 31 sierpnia 2012 r. Przed przystąpieniem do zdjęć J. B. poinformował powódkę, że zdjęcia mają być publikowane (...). Nie zostały wskazane nazwy konkretnych stron internetowych. Dyskusja przed przystąpieniem do sesji trwała około 30-40 minut. Przed przystąpieniem do sesji powódka podpisała dwa oświadczenia o zgodzie na powielanie, rozpowszechnianie, kopiowanie oraz publikowanie w kraju i za granicą zdjęć, obrazów oraz nagrań video, do których pozowała, pozuje, bierze udział lub będzie brała udział w przyszłości. Tematyka zdjęć obrazów, nagrań video oraz pozostałych produkcji z działem powódki to(...)Zgoda nie zawierała żadnych ograniczeń czasowych. Powódka otrzymała wynagrodzenie w kwocie 600 zł. Dowód: - odpisy oświadczeń, k. 174 - przesłuchanie pozwanego, k. 331-332 - częściowo przesłuchanie powódki, k. 330-331 - wydruki wiadomości elektronicznych, k. 176-177 Podczas sesji zdjęciowej w dniu 31 sierpnia 2012 r. J. B. wykonał fotografie powódki. Na niektórych fotografiach postać powódki(...). Podczas sesji zostało wykonanych około 2400 zdjęć. Dowód: - fotografie na nośniku elektronicznym, k. 78 - wydruki stron internetowych, k. 170-172 - przesłuchanie pozwanego, k. 331-332 - częściowo przesłuchanie powódki, k. 330-331 W dniu 5 września 2012 r. L. K. skierowała do J. B. korespondencję elektroniczną (...) Dowód: - wydruk, k. 179 Kilka fotografii powódki wykonanych w dniu 31 sierpnia 2012 r. zostało umieszczonych na profilu J. B. na platformie (...) Dowód: - wydruk strony internetowej, k. 167-169 Fotografie powódki wykonane przez J. B. zostały przekazane do rozpowszechnienia J. K. (1), który prowadzi w Internecie strony internetowe (...) J. K. (1) dokonał opublikowania zdjęć powódki. Fotografie zawierające wizerunek powódki zostały umieszczone na stronach internetowych (...). J. B. nie miał możliwości zakazania J. K. (1) publikowania zdjęć powódki. Dowód: - fotografie na nośniku elektronicznym, k. 23 - zeznania pozwanego, k. 331-332 W dniu 16 kwietnia 2013 r. L. K. wysłała do J. B. wiadomość elektroniczną (...) Podczas wymiany wiadomości w tym dniu i w dniach następnych L. K. wyrażała zaniepokojenie, że upublicznionych zdjęć jest bardzo dużo, (...). Informowała, że dwie osoby, które widziały zdjęcia chciały jej zrobić sesję fotograficzną. J. B. oświadczył, że w sprawie publikacji nie może pomóc, bo o wszystkim decyduje właściciel strony. Usunięcie zdjęć z serwisu jest dla niego trudne i wymaga dużo pracy(...) --- STRONA 5 --- W lipcu 2013 r. J. B. zaproponował L. K. pozowanie do sesji fotograficznej (...) do kalendarza kominiarskiego. L. K. odmówiła. Dowód: - wydruki korespondencji elektronicznej, k. 181-183 W drugiej połowie 2014 r. G. R. poinformował L. K., że zdjęcie L. K. reklamuje (...). Ponadto informację wskazującą na zaznajomienie się ze zdjęciami powódki powódka otrzymała na fanpage (...) Dowód: - częściowo zeznania świadka G. R., k. 268-270 - częściowo przesłuchanie świadka A. D., k. 315-317 W korespondencji elektronicznej miedzy stronami prowadzonej w dniach 16-18 lipca 2014 r. L. K. pytała, jak ma postąpić aby zdjęcia nie były już nigdy publikowane. Oświadczyła, że J. B. nie informował wprost o konkretnych nazwach stron internetowych (...)Oświadczyła, że „ chce tylko, aby moje zdjęcia już nie były na necie, (...) Czy to takie dziwne ? Człowiek się zmienia i jego decyzje też. Zdjęcia były robione dawno, ale w sieci kraza do dziś i będą przez wiele lat krążyć.” (k. 29). Wyraziła niezadowolenie, że nie zostały wybrane najlepsze zdjęcia. Zakwestionowała skuteczność złożonego świadczenia o wyrażeniu zgody. Przesłała w formie elektronicznej oświadczenie z dnia 18 lipca 2014 r. w którym stwierdziła, iż odwołuje zgodę na udostępnienia jej wizerunku przez J. B.. Jednocześnie oświadczyła, że jej wcześniejsze oświadczenie woli z dnia 31 sierpnia 2012 r., w którym wyraziła zgodę na udostępnienie wizerunku było dotknięte wada. Udzielając tego oświadczenia działała pod wpływem błędu. Nie zdawała sobie sprawy z okoliczności faktycznych oraz skutków prawnych, jakie może wywołać owe oświadczenie. J. B. oświadczył, ze może zrezygnować ze zdjęć za kwotę 135.000 zł. netto, która miała obejmować koszt wycofania zdjęć oraz przewidywaną wartość materiału, który mógł być jeszcze sprzedać. Oświadczył, że może próbować prosić osoby prowadzące stronę (...)aby bez kosztów zmieniły baner reklamowy lub usunęły reklamującą stronę. Poinformował, że nie ma na myśli usunięcia wszystkich zdjęć (...). Dowód: - wydruki korespondencji elektronicznej, k. 27-52 - odpis oświadczenia, k. 25 Pismami poleconymi pełnomocnik L. K. wezwał J. B. i J. K. (1) do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych L. K. i dobrowolnego uiszczenia zadośćuczynień. Pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. w odpowiedzi na pismo z dnia 10 listopada 2014 r. otrzymane w dniu 1 grudnia 2014 r. J. K. (1) odmówił żądaniom. Dowód: - odpisy pism, k. 55-57 L. K. jest zatrudniona jako(...)oraz gra mniejsze role w serialach. Występowała w filmie G. R. (...)W wypadku dowiedzenia się o sposobie wykorzystania jej wizerunku w Internecie umowa o pracę w (...) zostałaby z nią rozwiązana. W związku z obawami, iż ktoś skojarzy jej twarz ze zdjęciami opublikowanymi w Internecie L. K. ograniczyła starania (...) W związku z publikacją zdjęc L. K. popadła w konflikt z partnerem G. R.. Dowód: - częściowo zeznania świadka G. R., k. 268-270 - częściowo przesłuchanie świadka A. D., k. 315-317 - częściowo przesłuchanie powódki, k. 330-331 Przy ustalaniu stanu faktycznego oparł się sąd na dowodzie z niekwestionowanych dokumentów prywatnych, które nie były kwestionowane co do ich prawdziwości stanowiły dowód na okoliczności treści oświadczeń woli w nich zawartych. Nie dał sąd wiary zeznaniom świadków A. D. i G. R. na okoliczność, że powódka nie wyrażała zgody na wykorzystanie jej wizerunku (...). Świadkowie nie byli obecni przy składaniu przez powódkę oświadczenia z dnia 31 sierpnia 2012 r. a zatem nie mogą obiektywnie wiedzieć, jakie znaczenie w tym czasie było nadane temu oświadczeniu. W pozostałym zakresie sąd dał wiarę zeznaniom świadków, gdyż nie popadały w sprzeczność z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. --- STRONA 6 --- Oddalono wniosek o przesłuchanie świadka A. F. na okoliczność, że również inne kobiety pokrzywdzone przez pozwanego podejmowały próby dochodzenia w stosunku do niego swoich praw. Kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem nie dotyczy okoliczności dotyczących osoby powódki. Zeznaniom pozwanego J. K. (2) dał sąd wiarę. Treść tych zeznań znajduje w znacznym zakresie potwierdzenie w treści informacji zawartej na profilu pozwanego na platformie (...)korespondencji elektronicznej pomiędzy stronami oraz treści oświadczeń o wyrażeniu zgody złożonych przez powódkę w dniu 31 sierpnia 2012 r. Zaznaczyć należy, że wprawdzie z treści komunikatów elektronicznych wymienianych przez strony wynika, że pozwany deklarował, że ma możliwość wpłynięcia na treści zawarte na stronach (...), na których użyto fotografie pozwanego zawierające wizerunek powódki (k. 44, 46, 183), wszelako z treści tych komunikatów wynika, zarazem, że umieszczanie zdjęć na stronach następuje bez konsultacji z pozwanym (k. 43) a ewentualne działania pozwanego mogą mieć miejsce tylko ze względu na nieformalne dobre relacje z osobami decydującymi o treści tych stron (k. 44), a nie dlatego, że pozwanemu J. B. rzeczywiście przysługują jakieś konkretne uprawnienia do decydowania lub współdecydowania o treściach zawartych na tych stronach internetowych. W konsekwencji ocenić należało, że zeznania pozwanego co do tego, iż nie ma możliwości zakazania J. K. (1) publikacji materiałów z wizerunkiem powódki zasługują na wiarę, tym bardziej, że z treści umowy zawartej przez pozwanego J. B. z J. K. (1) uprawnienie takie nie wynika. Zeznaniom powódki dał sąd wiarę w zakresie w jakim nie popadały w sprzeczność z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nie dał sąd wiary zeznaniom powódki co do tego, że w momencie przystąpienia do sesji zdjęciowej była przekonana,(...) oraz że miała jeszcze otrzymać dodatkową umowę do podpisania. Sama powódka przyznała bowiem w zeznaniach, że ze strony pozwanego miała przed przystąpieniem do sesji informacje o tym, że (...) Ponadto z treści wiadomości elektronicznej z dnia 16 kwietnia 2013 r. powódki wynika, że kwestia umieszczenia zdjęć powódki na stronach internetowych (...) Powódka nie wykazała natomiast aby kwestię tę omawiały strony w innym czasie, aniżeli w czasie sesji z dnia 31 sierpnia 2012 r. Z samych zeznań powódki wynika zresztą, że dokładnie przebiegu rozmowy z pozwanym przed sesją zdjęciową dokładnie nie pamięta (k. 331, czas rozprawy: 00:30:09 i nast., 00:32:02 i nast.), co też przemawia przeciwko wiarygodności zeznań powódki w tym zakresie. Sąd zważył co następuje: Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. powódka ograniczyła skierowane w stosunku do pozwanego J. B. żądanie zapłaty świadczenia na cel społeczny o kwotę 1000 zł. Mając na względzie, że na tym etapie postępowania skuteczność częściowego cofnięcia pozwu nie wymagała zgody pozwanego, na zasadzie art. 355 par. 1 k.p.c. postanowiono w pkt I sentencji o umorzeniu w tym zakresie postępowania. Odnosząc się do zgłoszonych przez powódkę wobec pozwanego J. B. żądań nakazania usunięcia materiałów wykorzystujących wizerunek powódki i zaprzestania dalszego rozpowszechniania wizerunku powódki zapłaty zadośćuczynienia oraz zasądzenia świadczenia na cel społeczny wskazać należy, że zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 880 ze zm., dalej cytowana jako u.p.a.p.p.) rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku: 1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych; 2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza. Zgodnie z art. 83 u.p.a.p.p. do roszczeń w przypadku rozpowszechniania wizerunku osoby na nim przedstawionej oraz rozpowszechniania korespondencji bez wymaganego zezwolenia osoby, do której została skierowana, stosuje się odpowiednio przepis art. 78 ust. 1 u.p.a.p.p.; roszczeń tych nie można dochodzić po upływie dwudziestu lat od śmierci tych osób. Zgodnie z art. 78 ust. 1 u.p.a.p.p. twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie. Jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za --- STRONA 7 --- doznaną krzywdę lub - na żądanie twórcy - zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu z mocy art. 83 u.p.a.p.p. oznacza, że osobie, której prawo do wizerunku zostało zagrożone, przysługuje roszczenie o żądanie zaniechania działania zagrażającego, a w razie dokonania naruszenia może żądać aby osoba, która dopuściła się naruszenia jej prawa do wizerunku, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie. Jeżeli naruszenie prawa do wizerunku było zawinione, sąd może przyznać uprawnionemu do wizerunku odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub - na żądanie uprawnionego - zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez uprawnionego cel społeczny. Ponadto okoliczności powołane w pozwie mogą podlegać ocenie z punktu widzenia przepisów o ochronie dóbr osobistych, a zatem art. 23 – 24 i art. 448 k.c. Powódka na uzasadnienie zgłoszonych wobec pozwanego J. B. żądań podała, że pozwany, utrwalił na szeregu fotografiach sporządzonych podczas sesji w dniu 31 sierpnia 2012 r. wizerunek powódki, (...) wykraczając poza zakres udzielonej przez powódkę zgody na wykorzystanie wizerunku oraz bez zawarcia z powódką umowy, doprowadził do umieszczenia w/w fotografii na internetowych portalach (...). Pozwany nie przeczył faktowi sporządzenia w dniu 31 sierpnia 2012 r. fotografii o wskazywanej przez powódce treści oraz faktowi, iż fotografie te zostały wykorzystane na portalach(...) Zarzucił jednak, że powódka udzieliła zgody na rozpowszechnienie jej wizerunku w sposób dokonany przez pozwanego oraz, że nie dokonała skutecznego wycofania udzielonej zgody. Twierdzenie powódki, iż pozwany dokonał rozpowszechnienia jej wizerunku w sposób wykraczający poza zakres udzielonej zgody, a w zasadzie bez jakiejkolwiek skutecznie udzielonej przez powódkę zgody, nie zasługiwały na uwzględnienie. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że w dniu 31 sierpnia 2012 r., jeszcze przed przystąpieniem do wykonywania sesji zdjęciowej, powódka podpisała dwa dokumenty zawierające zgody na wykorzystanie wizerunku powódki. W ocenie sądu zarówno treść powyższych oświadczeń, jak i okoliczności, w jakich doszło do ich złożenia, przemawiają za oceną, że składając pozwanemu te oświadczenia powódka w sposób skuteczny udzieliła zgody na wykorzystanie jej wizerunku również poprzez umieszczenie zdjęć sporządzonych w dniu 31 sierpnia 2012 r. na stronach internetowych (...). Wbrew zarzutom powódki brak jest podstaw do przyjęcia, że pozwany J. B. wprowadził powódkę w błąd co do charakteru sporządzanych fotografii i sposobu ich wykorzystania. Wprawdzie z treści propozycji pozowania z dnia 21 sierpnia 2012 r. (k. 176) wynikałoby, że sesja fotograficzna miała obejmować pozowanie (...) Istotna w tym kontekście jest jednak również informacja zawarta na profilu pozwanego na platformie internetowej (...) w której pozwany jednoznacznie wskazał, że nie wykonuje fotografii o charakterze artystycznym i jego twórczości nie należy oceniać pod tym kątem. Dla każdego przeciętnego odbiorcy takiej treści komunikatu powinno być w takich okolicznościach jasne, że sporządzone fotografie nie będą miały charakteru artystycznych (...). Jeżeli powódka miała w tej kwestii jakiekolwiek wątpliwości, to okoliczność, że przy negocjowaniu wynagrodzenia za pozowanie pozwany J. B. zaproponował powódce wykonanie – za wyższym wynagrodzeniem – zdjęć określonych jako „ (...)jednoznacznie powinna wskazać jakiego rodzaju fotografie pozwany wykonuje i w jaki sposób fotografie te mają zostać wykorzystane. Z zeznań pozwanego, które sąd ocenił jako wiarygodne, wynika nadto, że pozwany informował powódkę o tym, że wykonane fotografie zostaną wykorzystane na stronach internetowych i zafoliowanych czasopismach (...)a sama powódka w swoich zeznaniach przyznała, że była informowana o tym, że zdjęcia zostaną wykorzystane na stronach internetowych(...)Nadto treść korespondencji elektronicznej pomiędzy stronami z dnia 16 kwietnia 2013 r. („ Witaj, mam pytanie bardzo na serio. kiedy moje zdjęcia mogą się przedawnić i zniknąć (...) wskazuje na to, że strony omawiały kwestię publikacji zdjęć powódki na stronach internetowych podobnych do strony o nazwie (...)W tym kontekście zawarte w oświadczeniach podpisanych przez powódkę sformułowania, w szczególności przy uwzględnieniu wpisanego odręcznie (a zatem wyraźnie dla podpisującego widocznej) oznaczenia tematyki zdjęć, powódka winna była rozumieć jako wyrażenie zgody na wykorzystanie zrobionych jej przez pozwanej zdjęć również na internetowych portalach (...), zaś pozwany mógł zasadnie w taki sposób złożone oświadczenie zrozumieć. Przeciwko tezie o wprowadzeniu powódki w błąd co do charakteru zdjęć i planowanego sposobu ich wykorzystania, przemawia również treść późniejszej korespondencji elektronicznej pomiędzy stronami. Nie wynika z niej bynajmniej aby powódka nie była świadoma charakteru sporządzonych zdjęć. Świadczy o tym e-mail powódki do pozwanego z dnia 5 września 2012 r.(...)trudno raczej pogodzić z twierdzeniami powódki o wyłącznie artystycznym charakterze tych fotografii. Nadto nawet od 16 kwietnia 2013 r., kiedy to w korespondencji pomiędzy stronami pojawia się wątek użycia wizerunku powódki na portalu o nazwie (...)z komunikatów powódki nie wynika bynajmniej zaskoczenie powódki, że w taki sposób jej zdjęcia wykorzystano, a tym mniej widoczne oburzenie, --- STRONA 8 --- które byłoby przecież zupełnie na miejscu, gdyby rzeczywiście wykorzystanie wizerunku powódki wykraczało poza zakres udzielonej przez nią zgody. W końcu zawarte w korespondencji powódki z dnia 16 lipca 2014 r. sformułowania „ chce tylko, aby moje zdjęcia już nie były na necie, (...). Czy to takie dziwne ? Człowiek się zmienia i jego decyzje też. Zdjęcia były robione dawno, ale w sieci kraza do dziś i będą przez wiele lat krążyć.”, jednoznacznie sugeruje, że powódka w momencie udzielania zgody na wykorzystanie wizerunku była świadoma, na co wyraża zgodę, a dopiero później, w szczególności wskutek objęcia świadomością wpływu jaki wykorzystanie jej wizerunku może mieć na jej dalsze życie zawodowe a w szczególności reakcji G. R. na ten sposób wykorzystania wizerunku powódki, zmieniła swoje stanowisko. W tym stanie rzeczy powódka nie mogła na podstawie art. 84 k.c. skutecznie uchylić się od skutków prawnych złożonego oświadczenia z powołaniem się na błąd, gdyż żaden błąd prawnie istotny po jej stronie w chwili składania oświadczenia nie zachodził. Zawarte w pozwie twierdzenia co od przymusowej sytuacji, w jakiej powódka miała się zdecydować na pozowanie pozwanemu, nie znajdują potwierdzenia w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. W szczególności nie wynika zaś z przeprowadzonych dowodów aby pozwany J. B. o takiej sytuacji życiowej powódki wiedział, a tym mniej aby sytuację tę wykorzystał wymuszając w jakikolwiek sposób na powódce zgodę na wykorzystanie jej wizerunku. Trudno również uznać za zasadne powoływanie się przez powódkę na młody wiek i niedoświadczenie życiowe powódki. Powódka miała w dniu 31 sierpnia 2012 r. ukończone 23 lata. Była zatem osobą pełnoletnią. Zaś okoliczność, że już wcześniej zajmowała się pozowaniem, (...), nie pozwala na przyjęcie, iż była osobą nie posiadającą dostatecznego doświadczenia, a przez to podatną na nierzetelne wykorzystanie. Zarzut powódki, iż zgoda z dnia 31 sierpnia 2012 r. miałaby być nieskuteczna z powodu niezawarcia pomiędzy stronami umowy również nie zasługiwał na uwzględnienie. Z ustalonego stanu faktycznego wynika bowiem, że pomiędzy stronami zostało ustalone świadczenie ze strony powódki w postaci pozowania pozwanemu do zdjęć oraz zostało ustalone i wypłacone powódce wynagrodzenie w kwocie 600 zł. Umowa taka nie wymaga dla swej ważności żadnej szczególnej formy, a zatem dla jej skutecznego zawarcia wystarczyło złożenie przez strony oświadczeń woli ustnie. W powyższym stanie rzeczy ocenić należy, że umieszczenie i utrzymywanie fotografii powódki sporządzonych przez pozwanego J. B. na portalach internetowych (...)nie stanowiło bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powódki (art. 24 k.c.), w szczególności nie stanowiło bezprawnego naruszenia prawa powódki do jej wizerunku (art. 78 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 83 u.p.a.p.p.). Bezprawność naruszenia, w tym również w zakresie skutków jakie rozpowszechnienie fotografii powódki wywołało w życiu osobistym i zawodowym powódki, została bowiem uchylona przez skutecznie udzieloną przez powódkę zgodę na wykorzystanie sporządzonych w dniu 31 sierpnia 2012 r. fotografii. Wziąć wszelako należy pod uwagę, że powódka złożyła oświadczenie o odwołaniu zgody w formie elektronicznej (k. 33) w dniu 18 lipca 2014 r. (k. 25) a pozwany nie kwestionował, że oświadczenie to do niego dotarło. Podzielić należy stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku może być cofnięte przez uprawnionego (wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2004 r. I CK 495/03, Legalis nr 140373). W szczególności dopuszczalność cofnięcia tego zezwolenia dotyczyć musi wypadków, w których zgoda dotyczyła wizerunku utrwalonego w okolicznościach lub w formie, która w powszechnym odbiorze społecznym oceniana jest jako niewłaściwa, względnie gdyby rozpowszechnienie miałoby nastąpić w tak ocenianym kontekście. Co do zasady zgoda udzielona na wykorzystanie wizerunku człowieka w powyższy sposób nie może być traktowana jako wiążąca w sposób bezterminowy. Zmiana sytuacji życiowej, poglądów czy postaw może, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności danego przypadku, stanowić dostateczne uzasadnienie do skutecznego wycofania zgody udzielonej na takie wykorzystanie wizerunku, z tym wszelako zastrzeżeniem, że cofnięcie zgody będzie odnosiło wyłącznie skutki na przyszłość. Takie cofnięcie zgody nie będzie jednak skutkowało możliwością oceny wykorzystania wizerunku w okresie pomiędzy wyrażeniem zgody a jej cofnięciem jako bezprawnego naruszenia dóbr osobistych. Tak właśnie przedstawia się sytuacja rozpoznawana w niniejszej sprawie. Uwzględnić w tym kontekście należy, że powódka jest (...), a zatem wykonuje zawód, w którym kwestia sposobu wykorzystywania wizerunku ma wręcz fundamentalne znaczenie. Okoliczność, że powódka pracuje w(...)którego(...), również przemawia za oceną, ze w żywotnym interesie powódki jest zaprzestanie rozpowszechniania jej fotografii sporządzonych w dniu 31 sierpnia 2012 r. Fakt, że powódka na podstawie umowy zawartej z pozwanym J. B. otrzymała wynagrodzenie za pozowanie nie jest okolicznością, która mogłaby przemawiać przeciwko dopuszczalności cofnięcia zgody udzielonej przez powódkę. Rozmiar uzyskanego przez powódkę wynagrodzenia jest tak znikomy w porównaniu do skutków, jakie dla kariery zawodowej powódki może mieć dalsze rozpowszechnianie wizerunku powódki, że fakt otrzymania tej kwoty nie może stanowić dostatecznego uzasadnienia dla dalszego związania powódki udzielonym zezwoleniem na wykorzystanie jej wizerunku. W tym stanie rzeczy ocenić należy, że od momentu cofnięcia przez powódkę --- STRONA 9 --- udzielonej w dniu 31 sierpnia 2012 r. zgody na wykorzystanie jej wizerunku, dalsze jego wykorzystywanie, w szczególności zaś rozpowszechnianie go na stronach internetowych (...) nabrało charakteru bezprawnego. Powyższe rozważania determinują zakres możliwych do uwzględnienia żądań powódki zgłoszonych w niniejszej sprawie wobec pozwanego J. B.. Podkreślić należy, że z ustalonego stanu faktycznego nie wynika aby po złożeniu pozwanemu J. B. oświadczenia o odwołaniu zgody, pozwany ten rozpowszechniał sporne fotografie powódki, aby podejmował działania zmierzające do ich rozpowszechniana lub chociażby groził ich dalszym rozpowszechnianiem. Pozwany przekazał fotografie powódki pozwanemu J. K. (1) jeszcze przed odwołaniem zgody, a zatem czynności tej w czasie jej dokonania nie można ocenić jako bezprawnej, gdyż mieściła się w granicach obowiązującej w tym czasie udzielonej w dniu 31 sierpnia 2012 r. zgody powódki na rozpowszechnianie jej wizerunku. Ponadto pozwany wykorzystał kilka fotografii powódki na swoim profilu na platformie (...) jednakże również nie zostało wykazane, aby czynność ta nastąpiła jeszcze przed odwołaniem zgody przez powódkę. Powódka nie wykazała aby to pozwany umieścił i utrzymywał fotografie powódki na wymienionych w pozwie (za wyjątkiem zdjęć umieszczonych na profilu pozwanego na platformie (...)) stronach/portalach internetowych. Nie zostało nadto wykazane przez powódkę, aby pozwany miał jakiekolwiek skuteczne możliwości wpływu na to, jakie treści są na tych portalach umieszczone. Natomiast nie można orzeczeniem sądowym nakazywać wykonywania czynności, których pozwany wykonać nie ma faktycznej możliwości. Wszelako uwzględnić należy, że pozwany nadal jest w posiadaniu zdjęć powódki sporządzonych w dniu 31 sierpnia 2012 r., a w konsekwencji należy ocenić, że istnieje obiektywne zagrożenie naruszenia dóbr osobistych powódki w przyszłości poprzez ich rozpowszechnienie. W konsekwencji powyższego jako zasługujące na uwzględnienie należało ocenić tylko żądanie nakazania pozwanemu zaprzestania rozpowszechniania wizerunku powódki w jakimkolwiek miejscu, kontekście i czasie. Przy czym nakaz ten należało odnieść tylko do wizerunku powódki utrwalonego na fotografiach wykonanych podczas sesji fotograficznej w dniu 31 sierpnia 2012 r. gdyż powódka nie wykazała aby pozwany dysponował jeszcze innymi utrwalonymi wizerunkami powódki, które mógłby choćby potencjalnie rozpowszechniać. Nie zostało natomiast uwzględnione żądanie nakazania pozwanemu usunięcia wizerunku powódki ze stron/portali internetowych (...) podstron wyżej wymienionych stron oraz stron w domenie (...) Nie wynika bowiem z ustalonego stanu faktycznego aby pozwany umieścił na tych stronach/portalach internetowych fotografie powódki, ani aby pozwany miał obiektywną możliwość wpływania na treści umieszczone na tych stronach/portalach internetowych. Nie uwzględniono również żądania nakazania usunięcia wizerunku powódki na stronie internetowej (...)ponieważ obowiązek usunięcia zdjęć powódki z profilu pozwanego na tej stronie wynika już z nakazu zaprzestania wykorzystywania wizerunku powódki i nie istnieje potrzeba wyrzekania w tym przedmiocie osobnym rozstrzygnięciem. Natomiast nie można nakazać pozwanemu usunięcia wizerunku powódki z innych profili na platformie(...) aniżeli profil pozwanego, gdyż nie zostało wykazane aby pozwany miał obiektywną możliwość ingerowania w treść tych innych profili. Żądania zasądzenia od pozwanego J. B. zadośćuczynienia i kwoty na cel społeczny nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 ust. 1 w zw. z art. 83 u.p.a.p. przyznanie zadośćuczynienia i świadczenia na cel społeczny jest możliwe w wypadku zawinionego naruszenia prawa do wizerunku. Natomiast przesłanką dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych z art. 448 k.c. jest zawinienie sprawcy naruszenia, a zatem zachowanie sprawcy obiektywnie bezprawne i subiektywnie zarzucalne. Nie wynika to wprawdzie z literalnego brzmienia tego przepisu, ale co wywieść należy z umiejscowienia tego przepisu w rozdziale regulującym odpowiedzialność za czyny niedozwolone, która to odpowiedzialność co do zasady jest oparta na zasadzie winy (wyrok SN z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/2000, OSNC 2004, nr 4, poz. 53; wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2004 r., II CK 115/2003, niepubl.; wyrok SN z dnia 16 września 2004 r., IV CK 707/2003, niepubl.; wyrok SN z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CK 805/2004, niepubl.; wyrok SN z dnia 28 września 2005 r., I CK 256/2005, niepubl.; wyrok SN z dnia 19 stycznia 2007 r., III CSK 358/2006, niepubl.; wyrok SN z dnia 24 stycznia 2008 r., I CSK 319/2007, niepubl.). W ustalonym stanie faktycznym nie można ani przekazania przez pozwanego J. B. fotografii powódki pozwanemu J. K. (1), ani wykorzystania przez pozwanego J. B. fotografii powódki na profilu pozwanego na platformie (...)kwalifikować jako zachowań obiektywnie bezprawnych, gdyż bezprawność tę wyłączała obowiązująca w dacie dokonywania tych czynności zgoda powódki na rozpowszechnianie jej wizerunku udzielona w dniu 31 sierpnia 2012 r. W braku zaś obiektywnej bezprawności nie można zachowań pozwanego kwalifikować jako zawinionych, co wyklucza możliwość zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia i świadczenia na cel społeczny. Sam zaś fakt, iż zdjęcia powódki sporządzone w dniu 31 sierpnia 2012 r. nadal znajdują się w posiadaniu pozwanego nie stanowi dostatecznej podstawy do zasądzenia od pozwanego ani zadośćuczynienia ani świadczenia na cel społeczny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt II i III sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów. --- STRONA 10 --- O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV sentencji na zasadzie art. 100 k.p.c. poprzez ich wzajemne zniesienie. Podejmując taką decyzję miał sąd na względzie, że wprawdzie powództwo zostało uwzględnione tylko w odniesieniu do części żądań niemajątkowych i w ogóle nie zostały uwzględnione żądania majątkowe. Jednakże uwzględnić należy, że uwzględniona część żądań niemajątkowych w znacznym stopniu realizuje interesy powódki i cel, jaki przyświecał powódce przy wszczynaniu niniejszego postępowania, tak, że nie można uznać, aby któraś ze stron w sposób zdecydowany wygrała lub przegrała niniejszą sprawę. Uzasadniało to dokonanie wzajemnego zniesienia kosztów postępowania.