Postanowienie akt.I.C. 1802/12 Dnia 18 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w składzie

--- STRONA 1 --- Sygn.akt.I.C. 1802/12 Dnia 18 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Tadeusz Sobociński Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Kaszyńska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa E. W. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w O., Dyrektorowi Zakładu Karnego w K., Dyrektorowi Zakładu Karnego w S., Dyrektorowi Zakładu Karnego w S., zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zapłatę oddala powództwo; przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kaliszu na rzecz adwokata M. T. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych jako kwotę podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu; zasądza od powoda E. W. na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Tadeusz Sobociński --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1802/12 UZASADNIENIE W dniu 14 grudnia 2012 r. (data wpływu) powód E. W., działając przez pełnomocnika ustanowionego dla niego z urzędu, wniósł do Sądu Okręgowego w Kaliszu przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., Dyrektora Aresztu Śledczego w O., Dyrektora Zakładu Karnego w S. oraz Dyrektora Zakładu Karnego w S. pozew o zapłatę kwoty 80.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od daty złożenia pozwu, tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, jak również przyznanie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kaliszu na rzecz adwokata M. T. kosztów udzielonej powodowi z urzędu pomocy prawnej, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w pozwanych jednostkach penitencjarnych narażono na szwank jego stan zdrowia, nie reagując w porę na zgłaszane dolegliwości, w szczególności nie kierując powoda na specjalistyczne badania, poprzestając na leczeniu środkami przeciwbólowymi, co spowodowało znaczne opóźnienie w zdiagnozowaniu występujących u powoda nadżerek i owrzodzenia przełyku, przepukliny wślizgowej przełyku oraz zwyrodnienia kręgosłupa lędźwiowo – krzyżowego. Nadto powód podniósł, że nie zagwarantowano mu właściwych warunków odbywania kary z uwagi na jego chorobę psychiczną, nie uwzględniono jego prośby o osadzenie w celi dla osób niepalących oraz że w czasie osadzenia w Zakładzie Karnym w K. został zepchnięty ze schodów przez innego osadzonego, co spowodowało u niego uraz nóg i kręgosłupa (pozew – k. 2-8). W odpowiedzi na pozew z dnia 18 lutego 2013 r. (data wpływu) pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska pozwany w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w stosunku do każdej z wymienionych w pozwie jednostek penitencjarnych, w tym w stosunku do Zakładu Karnego nr 1 w S. – z dniem 11 października 2009 r., w stosunku do Zakładu Karnego w S. – z dniem 22 listopada 2009 r., w stosunku do Aresztu Śledczego w O. W.. – z dniem 28 grudnia 2009 r., oraz w stosunku do Zakładu Karnego w K. – z dniem 22 listopada 2010 r. Jednocześnie z ostrożności procesowej pozwany wskazał, że powód nie udowodnił zasadności swojego roszczenia oraz przesłanki bezprawności działania bądź zaniechania pozwanego, albowiem problemy zdrowotne powoda istniały już w chwili przyjęcia go do wymienionych jednostek penitencjarnych i nie ma podstaw, aby przypisywać pozwanemu działania bądź zaniechania, które miałyby doprowadzić do powstania u powoda wskazanych w pozwie jednostek chorobowych (odpowiedź na pozew – k. 26-28). Sąd poczynił następujące ustalenia faktyczne: Powód E. W. jest osobą skazaną prawomocnie na karę pozbawienia wolności, w związku z czym przebywał w pozwanych jednostkach penitencjarnych Skarbu Państwa, i tak: - powód przebywał w Areszcie Śledczym w O. W.. w okresie od dnia 9 sierpnia 2006 r. do dnia 24 sierpnia 2006 r. oraz od dnia 22 listopada 2006 r. do dnia 28 grudnia 2006 r.; - powód przebywał w Zakładzie Karnym nr 1 w S. w okresie od dnia 24 sierpnia 2006 r. do dnia 11 października 2006 r.; - powód przebywał w Zakładzie Karnym w S. w okresie od 11 października 2006 r. do 22 listopada 2006 r., oraz - powód przebywał w Zakładzie Karnym w K. w okresie od dnia 28 grudnia 2006 r. do dnia 12 października 2007 r. okoliczność bezsporna --- STRONA 3 --- Postanowieniem z dnia 24 maja 2006 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie W.. nie uwzględnił wniosku skazanego E. W. o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności ze względu na stan zdrowia, z uwagi na okoliczność, że powód był zdolny do odbywania kary pod warunkiem zagwarantowania mu opieki lekarskiej podczas pobytu w zakładzie karnym. dowód: wyciąg z protokołu posiedzenia w sprawie II Ko 577/05 Sądu Rejonowego w Ostrowie W.. – k. 8 akt I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu. Przed osadzeniem w każdej z pozwanych jednostek penitencjarnych z powodem przeprowadzany był wywiad, w którym pozyskiwano dane dotyczące między innymi jego stanu zdrowia, w tym dotychczasowych schorzeń przewlekłych oraz podjętego leczenia. okoliczność bezsporna Przed osadzeniem w Areszcie Śledczym w O. W.. powód deklarował się jako osoba paląca. W czasie pobytu w AŚ w O. W.. w okresie od 9 sierpnia 2006 r. do 24 sierpnia 2006 r. powód zgłaszał pourazową epilepsję i leczenie psychiatryczne, skierowano go również na badanie profilaktyczne płuc i profilaktyczny przegląd uzębienia i jamy ustanej, które nie wykazały odchyleń od normy. W czasie kolejnego pobytu w AŚ w O. W.. od dnia 22 listopada 2006 r. do dnia 28 grudnia 2006 r. czterokrotnie korzystał z konsultacji lekarza więziennego, podjęto wobec niego również leczenie lekiem D. chrono (lek przeciwdrgawkowy) oraz P. (lek psychotropowy). dowód: notatka służbowa – k. 39; karta zdrowia osadzonego – k. 14-35 akt I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu. W czasie pobytu powoda w Zakładzie Karnym w K. w jego akta osobopoznawcze cz. B zostało wykonanych przez psychologa oraz łącznie siedmiu wychowawców 16 wpisów. Zamieszczano tam m.in. notatki obserwacyjne, informacje o decyzjach Sądu Penitencjarnego, projekty ocen okresowych, weryfikacje potrzeb w zakresie pomocy postpenitencjarnej i notatkę psychologa. Powód nie zgłaszał faktu zepchnięcia go przez inną osobę ze schodów ani związanych z tym bólów kończyn dolnych bądź kręgosłupa. Przed osadzeniem w ZK w K. powód nie zmienił swojej uprzedniej deklaracji w zakresie palenia wyrobów tytoniowych. W rozmowie wstępnej powód wskazał na swoje problemy z kręgosłupem i wrzodami na jelicie, jak również schorzenia natury psychiatrycznej pochodzące sprzed osadzenia w warunkach izolacji penitencjarnej, w tym wcześniejsze próby samobójcze. W czasie przebywania w ZK w K. powód pozostawał pod stałą opieką psychologa. Podczas badania gastroskopijnego u powoda zdiagnozowano przepuklinę rozworu przełykowego, jednak odmówił on wyrażenia zgody na zaproponowane mu leczenie operacyjne w warunkach więziennych. dowód: notatka służbowa – k. 40; wyjaśnienie – k. 38; akta osobopoznawcze – k. 29-37; karta zdrowia osadzonego – k. 14-35 akt I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu. Postanowieniem Sądu Penitencjarnego w K. z dnia 10 października 2007 r. powodowi udzielono przerwy w karze na okres 3 miesięcy z ważnych względów zdrowotnych, która została przedłużona kolejnym postanowieniem Sądu Penitencjarnego w K. z dnia 8 stycznia 2008 r. na okres kolejnych 4 miesięcy. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2008 r. powód został warunkowo przedterminowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności z uwagi na nabycie ku temu uprawnień oraz zachowanie skazanego zarówno w warunkach izolacji penitencjarnej, jak i wolnościowych. dowód: postanowienia Sądu Okręgowego w Kaliszu – k. 4, 5 i 6 Po opuszczeniu Zakładu Karnego w K. powód kontynuował leczenie w warunkach wolnościowych, w związku ze zdiagnozowanymi u niego aftycznymi nadżerkami i owrzodzeniem przełyku oraz przepukliną wślizgową przełyku. Jednocześnie zarówno przed osadzeniem w zakładach karnych, jak i po ich opuszczeniu (między innymi w okresie od --- STRONA 4 --- dnia 16 marca 2010 r. do dnia 18 kwietnia 2010 r. oraz od dnia 16 lipca 2012 r. do dnia 3 sierpnia 2012 r.) powód był wielokrotnie hospitalizowany z uwagi na chorobę psychiczną, w tym nawracające epizody depresyjne, natomiast w okresie od dnia 6 marca 2012 r. do dnia 27 marca 2012 r. hospitalizowano go z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa w przebiegu choroby zwyrodnieniowej. dowód: dokumentacja lekarska – k. 9-13 akt I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu; karty informacyjne leczenia szpitalnego – k. 10-11 i 13; częściowe zeznania powoda – nagranie na płycie DVD w kopercie na k. 53, 00:05:44-00:20:22. W dniu 16 grudnia 2011 r. powód wniósł do Sądu Rejonowego w Kaliszu pozew przeciwko Zakładom Karnym w S., K. i S. oraz Aresztowi Śledczemu w O. W.. o zasądzenie kwoty 70.000 złotych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu odrzucił pozew z uwagi na niewłaściwe oznaczenie strony pozwanej. dowód: pozew – k. 2-3 akt I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu; postanowienie – k. 46 akt I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu. Na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 sierpnia 2012 r. powód został uznany za osobę trwale i całkowicie niezdolną do pracy. dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – k. 14. Powód E. W. ma 62 lata, wykształcenie średnie, technik samochodowy. Powód zamieszkuje w miejscowości S. wraz z żoną, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. Miesięczny dochód powoda z tytułu otrzymywanej renty wynosi 780 złotych netto. Powód ma dwóch dorosłych synów, jego córka zmarła w wieku 13 lat. Powód leczy się psychiatrycznie oraz z powodu przepukliny wślizgowej przełyku, jak również w związku z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. dowód: częściowe zeznania powoda – nagranie na płycie DVD w kopercie na k. 53, 00:05:44-00:20:22. Sąd jako częściowo niewiarygodne ocenił zeznania powoda w zakresie, w jakim pozostają one niezgodne z poczynionymi w toku postępowania ustaleniami faktycznymi. W szczególności, nie są zdaniem Sądu wiarygodne twierdzenia powoda, jakoby w czasie przebywania w pozwanych jednostkach penitencjarnych wbrew jego woli umieszczano go w celach dla osób palących, albowiem jak wynika ze znajdujących się w aktach dokumentów w postaci notatek służbowych administracji ZK w K. i AŚ w O. W.., powód przed osadzeniem deklarował się jako osoba paląca i nie zgłaszał następnie zmian w tym zakresie. Również z dotychczasowego doświadczenia Sądu w zakresie spraw sądowych dotyczących osób skazanych i odbywających karę pozbawienia wolności wynika jednoznacznie, że do praktyki każdej jednostki penitencjarnej należy przeprowadzenie ze skazanym przed jego osadzeniem w danym zakładzie karnym bądź areszcie śledczym wywiadu, w oparciu o który ustalane są informacje dotyczące dotychczasowego trybu życia skazanego oraz jego stanu zdrowia. Stąd też opisane twierdzenia powoda należy oceniać w kategoriach realizacji jego uprawnienia do obrony swoich praw w procesie cywilnym. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powoda, jakoby w czasie pobytu w ZK w K. doznał on obrażeń na skutek zepchnięcia go ze schodów przez inną osobę. W szczególności, nie zawierają wzmianki w tym przedmiocie zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, w tym teczka osobopoznawcza powoda, w której zamieszczano odnoszące się do niego istotne informacje z czasu pobytu w poszczególnych jednostkach penitencjarnych, a także notatki służbowe, z których wynika, że powód nie zgłaszał wychowawcy ani opisanego incydentu, ani też urazów, jakich miał doznać w jego następstwie. Nadto wątpliwości budzą zeznania powoda co do osoby, która miała dopuścić się wskazanego czynu, albowiem w treści pozwu wskazano innego osadzonego, natomiast w zeznaniach powoda – funkcjonariusza Służby Więziennej. --- STRONA 5 --- Powód nie wykazał swoich twierdzeń, jakoby z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w czasie, kiedy przebywał we wskazanych jednostkach penitencjarnych, wystąpił niezwłocznie po opuszczeniu Zakładu Karnego w K.. Jak wynika z załączonych akt sprawy I C 1349/11 Sądu Rejonowego w Kaliszu, pierwszy pozew z powyższego tytułu został przez powoda złożony dopiero w miesiącu grudniu 2011 r., tj. ponad 4 lata po opuszczeniu ZK w K.. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powód E. W. wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., Dyrektora Zakładu Karnego nr 1 w S., Dyrektora Zakładu Karnego w S. oraz Dyrektora Aresztu Śledczego w O. z żądaniem zasądzenia na jego rzecz kwoty 80.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w czasie osadzenia w wymienionych jednostkach penitencjarnych. Zdaniem powoda, naruszenie to miało polegać na odmowie skierowania go na specjalistyczne badania, mimo zgłaszanych dolegliwości, co doprowadziło do opóźnienia w zdiagnozowaniu u niego szeregu chorób przełyku i kręgosłupa. Powód stwierdził, że w czasie pobytu w Zakładzie (...) w K. doszło do incydentu, w czasie którego został zepchnięty ze schodów przez nieustaloną osobę. Nadto, wedle twierdzeń powoda, administracja pozwanych jednostek notorycznie nie uwzględniała jego próśb o osadzenie w celi wraz z osobami niepalącymi. Powód swoje roszczenie zgłoszone w niniejszej sprawie opiera na treści przepisu art. 23 k.c. i 24 k.c. Zgodnie z treścią art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Wedle art. 24 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, o ile jest ono bezprawne, a także może żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności poprzez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Nadto na zasadach przewidzianych w kodeksie może on żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z art. 24 § 1 k.c. wynika jednoznacznie, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym, przy czym bezprawność należy rozumieć jako każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 2003 r., I CKN 480/01, LEX nr 137619). Cytowany przepis rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste, na pozwanego zaś – obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2005 r., I ACa 353/05, LEX nr 175202). Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy przy tym ustalić, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107, oraz cytowany wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu). W razie naruszenia dóbr osobistych podmiot, którego dobro osobiste zostało naruszone, może żądać, w oparciu o przepis art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 zd. 3 k.c., m. in. zadośćuczynienia pieniężnego. Przesłanką jego zasądzenia jest – oprócz bezprawnego zachowania się sprawcy, istnienia krzywdy niemajątkowej oraz związku przyczynowego między zachowaniem się sprawcy a powstałą krzywdą – wina sprawcy. Z uwagi na zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia, Sąd był zobligowany w pierwszej kolejności rozważyć jego zasadność, w związku z koniecznością ustalenia celowości badania roszczenia powoda pod względem merytorycznym. --- STRONA 6 --- Pozwany w odpowiedzi na pozew wskazał szczegółowo okresy, w których powód przebywał w poszczególnych wskazanych w pozwie jednostkach penitencjarnych, natomiast powód w toku przesłuchania zgodził się z informacjami podanymi przez pozwanego, w związku z czym Sąd powyższą okoliczność uznał za bezsporną. Zgodnie z panującym w doktrynie i judykaturze poglądem, naruszenie dobra osobistego zawinionym działaniem lub zaniechaniem kwalifikowane jest jako czyn niedozwolony (tak Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 28 czerwca 1989 r., I CZ 170/89, LEX 8977). Za tego rodzaju stanowiskiem przemawia fakt umiejscowienia art. 448 k.c., powiązanego z art. 24 k.c., wśród przepisów traktujących o czynach niedozwolonych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2007r. III CSK 358/08, LEX 277289). Sprawia to, że do określenia okresu przedawnienia wynikających z tego tytułu roszczeń należy stosować dyspozycję art. 442 §1 k.c. w zakresie nieprzedawnionych jeszcze roszczeń powstałych przed dniem 10 sierpnia 2007 r., bądź art. 442 1 §3 k.c., w zakresie roszczeń powstałych po tej dacie (art. 2 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 80, poz. 538). Obie regulacje przewidują trzyletni termin przedawnienia od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obwiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jak przedstawiono powyżej, powód przebywał w Areszcie Śledczym w O. W.. w okresie od dnia 9 sierpnia 2006 r. do dnia 24 sierpnia 2006 r. oraz od dnia 22 listopada 2006 r. do dnia 28 grudnia 2006 r., w Zakładzie Karnym nr 1 w S. – w okresie od dnia 24 sierpnia 2006 r. do dnia 11 października 2006 r., w Zakładzie Karnym w S. – w okresie od 11 października 2006 r. do 22 listopada 2006 r., oraz w Zakładzie Karnym w K. – w okresie od dnia 28 grudnia 2006 r. do dnia 12 października 2007 r. Ponieważ cytowane przepisy art. 442 §1 k.c. oraz art. 442 1 §3 k.c. nie różnicują okresów przedawnienia roszczeń, niezależnie od tego, czy roszczenie powstało przed dniem 10 sierpnia 2007 r., czy też po tej dacie, przeto zgodnie z podanymi okresami odbywania kary pozbawienia wolności, roszczenia powoda przeciwko pozwanym jednostkom penitencjarnym przedawniły się z dniem 11 października 2009 r. – w stosunku do Zakładu Karnego nr 1 w S., z dniem 22 listopada 2009 r. – w stosunku do Zakładu Karnego w S., z dniem 28 grudnia 2009 r. – w stosunku do Aresztu Śledczego w O. W.., oraz z dniem 12 października 2010 r. – w stosunku do Zakładu Karnego w K.. Sąd przyjął, że powód jeszcze w czasie przebywania w pozwanych zakładach karnych i areszcie śledczym miał świadomość istnienia swoich problemów zdrowotnych, o czym świadczą zarówno fakt zgłaszania ich administracji poszczególnych jednostek, jak i wskazane przez Sąd Penitencjarny przyczyny udzielenia powodowi przerwy w odbywaniu kary, do których należała konieczność podjęcia leczenia w warunkach wolnościowych. Powód miał również świadomość, w jakiej jednostce przebywa w danym okresie, zatem posiadał wiedzę co do tożsamości sprawcy domniemanego naruszenia jego dóbr osobistych. Należy w tym miejscu przytoczyć fragment wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2005 r. wydanego w sprawie II CK 538/04 (publ. Lex nr 402286), zgodnie z którym „dowiedzeniem się o szkodzie jest moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody, gdy ma świadomość doznanej szkody. Późniejsze zmiany szkody, która powstaje jako skutek czynu niedozwolonego, nie mają znaczenia dla określenia terminu przedawnienia. Trzyletni termin przedawnienia rozpoczyna się dopiero wówczas, gdy świadomość poszkodowanego odnośnie do przysługującego mu roszczenia obejmuje wszystkie jego konstytutywne elementy, to jest jeżeli nadto znana jest mu osoba sprawcy oraz związek przyczynowy między działaniem sprawcy a powstaniem szkody. Wiedza poszkodowanego odnośnie przesłanki związku przyczynowego powinna pochodzić z kompetentnych źródeł”. Należy podkreślić, że nawet przy przyjęciu, że powód pełną wiedzę dotyczącą swoich dolegliwości zdrowotnych powziął dopiero przebywając na wolności, to mogło to nastąpić najpóźniej w roku 2007, co wynika wprost ze zgromadzonych w sprawie dokumentów leczenia. Mimo świadomości domniemanej szkody oraz tożsamości podmiotów odpowiedzialnych za jej powstanie, powód zdecydował się na skuteczne wniesienie pozwu przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez dyrektorów poszczególnych jednostek penitencjarnych dopiero w dniu 14 grudnia 2012 r., tj. po upływie 5 lat od ostatecznego opuszczenia ostatniego zakładu karnego. Sąd zgadza się przy tym, że powód uprzednio wniósł już pozew o analogiczne żądanie do Sądu Rejonowego w Kaliszu, niemniej jednak przedmiotowe roszczenie było przedawnione również na chwilę wniesienia poprzedniego pozwu, albowiem miało to miejsce w dniu 16 grudnia 2011 r. Ubocznie godzi się zauważyć, choć kwestia ta nie została podniesiona przez pełnomocnika powoda, że Sąd nie znalazł podstaw, aby uznać zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia za nadużycie prawa podmiotowego w --- STRONA 7 --- rozumieniu art. 5 k.c. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia może dojść jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczenia była usprawiedliwiona szczególnymi okolicznościami, wynikającymi z siły wyższej bądź przyczyn niezależnych od wierzyciela i nie leżących po jego stronie. W realiach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że żadna z tego rodzaju okoliczności nie zaszła, albowiem powód, zdaniem Sądu, nie jest osobą nieporadną życiowo, jak również po opuszczeniu ostatniego z zakładów karnych nie znajdował się on w stanie zdrowia na tyle niekorzystnym, że uzasadniało to wystąpienie z roszczeniem przeciwko Skarbowi Państwa dopiero po kilku latach od wystąpienia zdarzeń szkodzących. Reasumując, należy stwierdzić, że analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wskazała na zasadność zarzutu przedawnienia, dlatego też nie było potrzeby dalszego ustalania, czy zachodzą inne przesłanki materialnoprawne uzasadniające uwzględnienie żądania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2006 r., III CZP 84/05, OSNCP 2006/7-8/114). Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił powództwo w niniejszej sprawie w całości (punkt 1. sentencji wyroku). Sąd na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j. z 2009 r., Dz. U. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w zw. z §10 pkt 25 i §2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kaliszu na rzecz adwokata M. T. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 147,60 złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Jednocześnie Sąd na podstawie §6 pkt 6 cytowanego Rozporządzenia zasądził od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd wziął pod uwagę treść przepisu art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.), zgodnie z którym zwolnienie strony od kosztów sądowych nie zwalnia jej od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.