Wyrok akt. I ACa 9/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwiemia 2014 r. Segd Apelacyfny W R

--- STRONA 1 --- Sygn. akt. I ACa 9/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwiemia 2014 r. Segd Apelacyfny W Rzeszowie Wydzialz I Cywilny w skladziez Przewodniczqcy €* SSA Jan Sokulski (spraw.) Sedziowie: SA Anna Pelc SA Kazimierz Rusin i Protokolant: st.sekr.sqdowy Cecylia Solecka p0 rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 1. na rozprawie sprawy z powédztwa B. T. przeciwko (...) S.A. V. (...) z/s w W. 0 zaplatg na skutek apelacji powédki od wyroku Sqdu Okrqgowego W Rzeszowie 2 dnia 24 paidziernika 2013 r., sygn. akt I C 692/13 I. z m i e n i a zaskariony wyrok w pkt. I w zwiqzku z pkt. II 0 tyle, ie odsetki ustawowe zasqdza ad 31 listopada 2012 r., z a s q dz a od stronypozwanej [...) S.A. V. [...) 2/s WW. na rzecz powédki B. T. kwotg 1.250 z} (jeden tysiqc dwieécie piqédziesiqt )tytu1em kosztéw post<=;powania apelacyjnego . UZASADNIENIE Sqd Okrqgowy w Rzeszowie wyirokiem z dnia 24 .10.2013r. w sprawie z powédztwa B. T. przeciwko (...) S.A. V. (...) w W. 0 zaplatt; zasqdzil od strony pozwanej na rzecz powédlci kwote; 60.00021 z ustawowymi odsetkami od dnia 24.1o.2013r. oraz koszty procesu w kwocie 4.493,60z}, wpozostahaj czqéci powédztwo oddalil oraz nakazal éciqgnqé od strony pozwanej na rzecz Skarbu Pafistwa — Sqdu Okrqgowego w Rzeszowie kwotq 1.00'0z}tytu1em opiaty, ad ktérej powédka by}:1 czqéciowo zwolniona. Z dokonanych ustalefi wynika, fie w dniu 30.08.2012r. w wypadku drogowym zginqla matka powéd1<i.Wina sprawcy wypadku byia begsporna, bowiem za jego spowodowanie zosta} skazany przez Sqd w sprawie kamej na stosowng karq. Sygn. akt. I ACa 9/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1o kwiemia 2014 r. Sąd Apelacyjny W Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Prlflwüåflíßzący ii SSA Jan Sokulski (spraw.) Sędliflwíe-' SA Anna Pelc SA Kazimierz Rusin i Protokołant: st.sekr.sądowy Cecylia Soleeka po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na rozprawie sprawy z powództwa B. T. przeciwko (...) S.A. V. (...) z/8 w W. 0 zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 24 pażdziernika 2013 r., sygn. akt I C 692/13 I. z m í e n i a zaskarżony wyrok W pkt. I W związku z pkt. II 0 tyle, że odsetki ustawowe zasądza od 31 listopada 2012 1"., z a s ą dz a od stronypozwanej (...) S.A. V. (...) z/s WW. na rzecz powódki B. T. kwotę 1.250 zł (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt ) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego . UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Rzeszowie wy'.rol<iem z dnia 24 .10.2013r. w sprawie z powództwa B. T. przeciwko (...) S.A. V. (...) w W. o zapłatę zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 6o.0oozł z ustawowymi odsetkami od dnia 24.10.2013r. oraz koszty procesu w kwocie 4493,60zł, wpozostałej części powództwo oddalił oraz nakazał ściągnąć od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Rzeszowie kwotę 1.oo`ozł tytułem opłaty, od której powódka była częściowo zwolniona. Z dokonanych ustaleń wynika, że w dniu 30.08.2012r. w wypadku drogowym zginęła matka powódki. Wina sprawcy wypadku była bezsporna, bowiem za jego spowodowanie został skazany przez Sąd w sprawie karnej na stosowną karę. --- STRONA 2 --- Natomiast strona pozwana przejqla odpowiedzialnoééw zwiqzku z zawartq umowq obowiqzkowego ubezpieczenia OC. Likwiclujqc szkode; wyplaciia powédce tytuiem zadoééuczynienia kwotc5 20.000 21. Powédka uznajgc wyplacone éwiadczenie za raiqco zaniéone wniosla 0 zasqdzenie dalszej kwoty w wysokoéci 80.0002}, iecz w éwietle przeslanek Wynikajgce z art. 446 § 4 kc powédztwo zostalo uwzglegdnione do kwoty 60.00021. Ustalajqc we wskazanej kwocie Wysokoéé zadoééuczynienia Sqd I instancji mial na uwadze nie tylko sytuacjr; fayciowq powédki ale réwniei i to fie proces przeiywania Zaloby dobiegl kofica, a przyznane éwiadczenie nie mode byé érédlem wzbogacenia dla osoby uprawnionej. Powédka W apelacji zaskaréajqc wyrok w czqéci zasqdzajqcej odsetki ustawowe od dnia 24 paédziemika 2013r. Zarzucila naruszenie prawa materialnego — art. 481 § 1 kc w zw. z art. 14 § 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 200r. 0 ubezpieczeniach obowiqzkowych UFG i PBUKi art. 446 § 4 kc przez blqdnq wykladniq i przyjegcie, Ze dopiero proces sgdowy moie daé ocene; zasadnoéci Zgdania co do wysokoéci zadoééuczynienia przez co odsetki ustawowej od przyznanej kwoty. W ramach zadoééuczynienia naleiq sic; od dnia wydania wyroku, a nje od dnia, w ktérym upiynq} termin przewidziany wart.14§1i2cyt.ustawy. ' Wskazlljagc na powyisze wniosla 0 zmiang wyroku w zaskarionej czqéci przez zaszgdzenie odsetek ustawowych 0d kwoty 60.000 z} 0d dnia 31list0pada 201212, a nie 0d dnia 24 paédziernika 20131". Sqd Apelacyjny zwairyi, co nastnppuje: Trafnie podniesione zostalo w apelacji, fie bieg ustawowych odsetek 0d kwoty zasqdzonej w ramach pxzyznmiego zadoééuczynienia naleiy okreélié rnajqc na uwadze nie tyiko przepisy art. 481 § 1 kc W zw. z art. 455 kc i art. 446 § 4 kc lecz takie art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003r. 0 ubezpieczeniach obuwiqzkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Poiskim Biurze Ubezpieczefi I{0munikac'§jI1ych (Dz. U. z 20031". Nr 124 , poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z ta, regulacjzi zaklad ubezpieczefi wypiaca odszkodowanie w terminie 30 dni liczqc 0d dnia zlofienia przez poszkudowanego lub uprawnionego zawiadornienia 0 szkodzie. Tylko W sytuacji gdy wyjaénienie w tym ’EEr1'ni1"1iB okolicznoéci niezbqdnych d0 ustalenia odpowiedzialnoéci zakladu uhezpieczefz albo wysokoéci odszkodowania bylo niemoiliwe, odszkodowanie wyp}aca sis; W terminie 14 dni ed dnia, W ktéryrn przy zachowaniu naleiytej starannoéci wyjaénienie tych okolicznoéci byio moiliwe, nie pééniej jednak nii W terminie 90 dni 0d dnia ziroéenia zawiadomienia 0 szkodzie chyba, ie toczy siq postqpowanie karne lub cywilne. Jak wynika z akt szkudy (nr szkody [...)) zgloszenie szkody i wysokoéci roszczefi nastqpilo w dniu 31 paédziernika 2012:‘. zaé decyzja 0 wypiacie kwoty zadoééuczynienia wwysokoéci 20.000 Z1, i zwrotu kosztéw pogrzebu zapacfla W dniu 21 marca 20131:. 1nirno ponaglenia dorqczonego w dniu 24 grudnia 20121. W tych okoiicznoéciach naleiy uznaé, ie doszio do bezzasadnego pzzedhlienia terminu W wyplacie zadoééuczynienia bfgdqcego co najmniej opéénieniem W spelnieniu éwiadczenia. Naleiyta starannoéé jaka obciqia ubezpieczyciela winna polegaé w szczegélnoéci na podejmowaniu skutecznych dziaiafi w celu wyjaénienia faktéw dotyczqcych szkody i wyplaty odszkodowania a nie bierne oczekiwanie na zakoflczenie postqpowania cywilnego. ' Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (vide; wyrpk SN z 18 lutego 2010r. II CSK 434/09 Lex nr 602683 wyrok SN 2 16 grudnia 20111: V CSK 38/11 Lex nr 1129170 uzasadnjenie wyroku SA W Poznaniu z dnia 16 maja 20121:. I AC2 301/12 Lex nr 1213847). Natomiast strona pozwana przejęła odpowiedzialnośćw związku z zawartą umową obowiązkowego ubezpieczenia OC. Likwidując szkodę wypłaciła powódce tytułem zadośćuczynienia kwotę 20.000 zł. Powódka uznając wypłacone świadczenie za rażąco zaniżone wniosła o zasądzenie dalszej kwoty w wysokości 80.0o0zł, lecz w świetle przesłanek wynikające z art. 446 § 4 kc powództwo zostało uwzględnione do kwoty 60.0oozł. Ustalając we wskazanej kwocie wysokość zadośćuczynienia Sąd I instancji miał na uwadze nie tylko sytuację życiową powódki ale również i to że proces przeżywania żałoby dobiegł końca, a przyznane świadczenie nie może być źródłem wzbogacenie dla osoby uprawnionej. Powódka W apelacji zaskarżając wyrok W części zasądzającej odsetki ustawowe od dnia 24 października 2013r. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 481 § 1 kc w zw. z art. 14 § 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 200r. o ubezpieczeniach obowiązkowych UFG i PBUKi art. 446 § 4 kc przez błędną wykładnię i przyjęcie, że dopiero proces sądowy może dać ocenę zasadności żądania co do wysokości zadośćuczynienia przez co odsetki ustawowej od przyznanej kwoty. W ramach zadośćuczynienia należą się od dnia wydania wyroku, a nie od dnia, w którym upłynął termin przewidziany wart. 14§1i2cyt.ustawy. ' Wskazując na powyższe wniosła 0 zmianę wyroku w zaskarżonej części przez zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty 60.000 zł od dnia 31 listopada 2012r., a nie od dnia 24 października 2o131'. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Trafnie podniesione zostało w apelacji, że bieg ustawowych odsetek od kwoty zasądzonej w ramach pxzyznanego zadośćuczynienia należy określić mając na uwadze nie tylko przepisy art. 481 § 1 kc w zw. z art. 455 kc i art. 446 § 4 kc lecz także art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003r. Nr 124 , poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z ta regulacją zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia 0 szkodzie. Tylko w sytuacji gdy wyjaśnienie wtym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania było niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia 0 szkodzie chyba, że toczy się postępowanie karne lub cywilne. Jak wynika z akt szkody (nr szkody (...)) zgłoszenie szkody i wysokości roszczeń nastąpiło w dniu 31 października 2012r. zaś decyzja 0 wypłacie kwoty zadośćuczynienia w wysokości 20.000 zł, i zwrotu kosztów pogrzebu zapadła W dniu 21 marca 2013r. 1'nimo ponaglenia doręczonego w dniu 24 grudnia 20121-_ W tych okolicznościach należy uznać, że doszło do bezzasadnego przedłużenia terminu W wypłacie zadośćuczynienia będącego co najmniej opóźnieniem W spełnieniu świadczenia. Należyta starannośc jaka obciąża ubezpieczyciela winna polegać w szczególności na podejmowaniu skutecznych działań w celu wyjaśnienia faktów dotyczących szkody i wypłaty odszkodowania a nie bierne oczekiwanie na zakończenie postępowania cywilnego. ' Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (vide: wyrok SN z 18 lutego 2010r. II CSK 434/09 Lex nr 602683 wyrok SN z 16 grudnia 2011r. V CSK 38/11 Lex nr 1129170 uzasadnienie wyroku SA w Poznaniu z dnia 16 maja 2012r. I ACa 301/12 Lex nr 1213847). --- STRONA 3 --- Zobowiazanie do zapiaty zadoééurmmienia pieniqinego przewidzianego w art. 446 § 4 kc ma charakter beztenninowy lecz przeksztalca sic; w zobowiazanie terrninowe w n&S1IQpS1IWiB decyzji wierzycielaprzez wezwanie dluénika do jej speinienia (art. 455 § 1). Od tej chwili biegnie termin do odsetek za opéinienie (art. 448 § 1 kc] z wyj atkiem sytuacji okreélonej W cyt. wyiej art. 14 ust. 1 ustawy 0 ubezpieczeniach obowiqzkowych UFG i PBUK. Z tych wzglqdéw na zasadzie art. 386 § 1 kpc majqc na uwadze powolane wczeéniej przepisy, naleialo jak w pkt. I wyroku za orzeczenie 0 kosztach postqpowania apelaqfinego na podstawie w art. 98 § 1 i 2 kpc zgodnie z zasada odpowiedzialnoéci za wynik procesu i § 6 pkt. 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 2 oplat za czynnoéci adwokackie. I'.I'. Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego przewidzianego W art. 446 § 4 kc ma charakter bezterrninowy lecz przekształca się w zobowiązanie terminowe w następstwie decyzji wierzycie1a'przez wezwanie dłużnika do jej spełnienia (art. 455 § 1). Od tej chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie (art. 448 § 1 kc] z wyj ątkiem sytuacji określonej W cyt. wyżej art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych UFG i PBUK. Z tych względów na zasadzie art. 386 § 1 kpc mając na uwadze powołane wcześniej przepisy, należało jak W pkt. I wyroku za orzeczenie o kosztach postępowania apelaqfinego na podstawie w art. 98 § 1 i 2 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za Wynik procesu i § 6 pkt. 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 2 opłat za czynności adwokackie. I'.I`.