Wyrok akt. I ACa 215/O2 . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ..

--- STRONA 1 --- Sygn. akt. I ACa 215/O2 . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ .. ‘ Dnia 12 Wrzeénia 2002 r. Sqd Apelacyjny W Rzeszowie I Wydziefl Cywiiny W skiadzie nastegpuj a,cym: ' Przewodniczqcy SSA Cezary Petruszewicz Scgdziowiez SSA Jan Jaskélka SSA Andrzej Palacz (spr.) Protokolant: Renata Budzyfi po rozpoznaniu W dniu 12 Wrzeénia 2002 r. na rozprawie sprawy z powédztwa W. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Zakladowi Karnemu W R. — W Z. 0 odszkodowanie na skutek apelacji powoda 0d Wyroku Sqdu Ok1'e;g0weg0 W Rzeszowie z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt I C 6/02 Oddala apelacje; i nie obciqza powoda kosztami postgpowania apelacyjnego strony pozwanej. ' Sygn. akt. I ACa 215/02 _ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ .. 4 Dnia 12 Września 2002 r. Sąd Apelacyjny W Rzeszowie I Wydział Cywilny W składzie następuj acym: ' Przewodniczący SSA Cezary Petruszewicz Sędziowie: SSA Jan Jaskółka SSA Andrzej Palacz (spr.) Protokolant: Renata Budzyń po rozpoznaniu' W dniu 12 września 2002 r. na rozprawie sprawy z powództwa W. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W R. - W Z. o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Rzeszowie z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt I C 6/02 Oddala apelację i nie obciąża powoda kosztami postępowania apeiacyjnego strony pozwanej. ` --- STRONA 2 --- 2 UZASADNIENIE Powéd W. K. W pozwie Wniesionym przeciwko Skarbowi Pafistwa  Zaldadowi Kamemu W R. domagfl sie; zasqdzenia od pozwanego na swoja rzecz kwoty 10 tys. z% tytuiem odszkodowania — zadoééuczynienia . A Na uzasadnienie swojego Zqdania poda% , Ze pozwany naruszyi jego dobro osobiste W postaci Zdrowia przez zmuszanie go W czasio odbywania kary pozbawienia Wolnoéci do biernego wdychania. dymu nikotynowego oraz przebywania na oddziale z osobarni — skazanymi nosicielami Wirusa HIV, HCV, HBS. Mimo jego Zqdania nie umozliwiono mu odbywania kary W celi dla niepalqcych , a tal<z'e nie uprzedzono go , Ze Wspolskazani sq nosicielami powyzszych Wirusow . PozWany wniosl 0 oddalenie powodztwa i zasgdzenie kosztow procesu Wedhg norm przepisanych zarzucajqc , Ze do naruszenia dobr osobistyoh powoda przez pozwanego nie doszlo. Powod zostal skierowany do odbywania kaiy W systemie terapeutycznym dla uzaleznionych od érodkow odurzaj qcych lub psychotropowych i Wyrazfl zgodo na leczenie W Warunkach oddzialu terapeutyczlwgo . Na tym oddziale przebywaja, skazani uzaleznieni od érodkow odurzajqcych lub psychotropowych , sq tr:2 nosiciele wirusa HIV, HCV, HBS . Sam fakt przebywania przez powoda z nosicielami tych chorob nie powoduje niebezpieczefistwa zakazenia . Sq to choroby przenoszone droga krwi lub przez ryzykowne zachowanie — stosunku pkziowe , iniekcje zakazonq Woiglq . Z Zadnych przepisow nie Wynika nakaz umieszczania osadzoqych  skazanych nosicieli tych Wirusow oddzielnie od innych skazanych . Ponadto powod Wyrazfl zgode; na 2 UZASADNIENIE Powód W. K. W pozwie Wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Kamemu W R. domagał się zasądzenia od pozwanego na swoja rzecz kwoty 10 tys. zł tytułem odszkodowania - zadośćuczynienia . A Na uzasadnienie swojego żądania podał , ze pozwany naruszył jego dobro osobiste W postaci zdrowia przez zmuszanie go W czasie- odbywania kary pozbawienia wolności do biernego wdychania dymu nikotynowego oraz przebywania na oddziale z osobami - skazanymi nosicielami wirusa HIV, HCV, HBS. Mimo jego zadania nie umożliwiono niu odbywania kary w celi dla niepalących , a takze nie uprzedzono go , ze współskazani są nosicielami powyższych wirusów . Poz-wany wniósł o oddalenie powództwa i zasadzenie kosztów procesu według norm przepisanych zarzucając , ze do naruszenia dóbr osobistych powoda przez pozwanego nie doszło. Powód został skierowany do odbywania katy w systemie terapeutycznym dla uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych i wyraził zgodę na leczenie w warunkach oddziału terapeutycznego . Na tym oddziale przebywają skazani uzaleznieni od środków odurzających lub psychotropowych , są też nosiciele wirusa HIV, HCV, I-IBS . Sam fakt przebywania przez powoda z nosicielami tych chorób nie powoduje niebezpieczeństwa zakażenia . Są to choroby przenoszone droga krwi lub przez ryzykowne zachowanie - stosunku płciowe , iniekcje zakazoną »igła . Z żadnych przepisów nie wynika nakaz umieszczania osadzonych - skazanych nosicieli tych wirusów oddzielnie od innych skazanych . Ponadto powód wyraził zgodę na --- STRONA 3 --- 3 odbywanie kary W celi dla palqcych co Wy1a,cza bezprawnoéé dzialania pozwanego . Sqd Okrqgowy W Rzeszowie W Wyniku przeprowadzonego postopowania dowodowego ustalil , Ze powod W Zakladzie Karnyrn W R. W systemic terapeutycznym  zgodnie Z decyzjz; komisji penitencj arnej  jako uzalezniony od narkotykéw odbywai kare; dwéch lat i szeéciu iniesiocy pozbawienia Wolnoéci za przestqpstwa , oszustwa . Do Zaldadu Karnego W R. zostal przetransportowany 7 marca 2001 r i osadzony W oeli nr 1002 z osobami palzgcymi . Po kilku dniach poinformoWa1 kierowniczko Dzialu Terapeutycznego Zakladu Karnego W R. , Ze jest osobq niepalqcq i prosil 0 przeniesienie go do celi dla niepalqcyoh . W uwzglgdnieniu tej proéby przeniesiono go do celi nr 1003 , byla to cola dla niepalqcyoh. Kolejny raz powod poprosfl o zamiane; celi bowiem WSZ€CH W konflikt Z wiginiami, 2 ktorymi przebywai W celi 1003 . Za zgodq powoda urnieszczono go W oeli 111" 1005 , ktora byla eels; dla pa1qcych . Powod zgodzil sie; na pobyt W tej celi albowiem obaWia1 sic; o Wlasne bezpieczefistwo , gdyby przebywal W celi nr 1003 . B}/1 éwiadom , Ze bodzie odbyWa1 kare; W celi hozznie z osobami palqoymi. Na tym Oddziale odbywali kare; Wiqiniowie nosiciele Wirusa HIV, HCV , HBS , z ktorymi powod spotykai sio na co dziefi. Sgd Okrogowy czyniqc powyzsze ustalenia faktyczne nie dai Wiary zeznaniom powoda, Ze cela nr 1003 byia celq dla. palqcych , a dal Wi&l‘Q W tym zakresie zeznaniom éwiadka D. K. . Analizujqc powyzsze ustalenia Sa,d Okreggowy przyjql, Ze powodztwo jest bezzasadne, bo dziaianie pozwanego hie byio bezprawne. ’  3 odbywanie kary W celi dla palących co wyłącza bezprawność działania pozwanego . Sąd Okręgowy W Rzeszowie W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił , że powód W Zakładzie Karnym W R. W systemie terapeutycznym - zgodnie z decyzją komisji penitencj arnej - jako uzależniony od narkotyków odbywał karę dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa , oszustwa _ Do Zakładu Karnego W R. został przetransportowany 7 marca 2001 r i osadzony W celi nr 1002 z osobami palącymi _ Po kilku dniach poinformował kierowniczkę Działu Terapeutycznego Zakładu Karnego W R. , ze jest osobą niepalącą i prosił o przeniesienie go do celi dla niepalących . W uwzględnieniu tej prośby przeniesiono go do celi nr 1003 , była to cela dla niepalących. Kolejny raz powód poprosił o zamianę celi bowiem wszedł W konflikt z więzniami, z którymi przebywał w celi 1003 . Z-a zgodą powoda umieszczono go W celi nr 1005 , która była celą dla palących . Powód zgodził się na pobyt W tej celi albowiem obawiał się o własne bezpieczeństwo , gdyby przebywał W celi nr 1003 . Był świadom , że będzie odbywał karę w celi łącznie z osobami palącymi. Na tym Oddziale odbywali karę więźniowie nosiciele wirusa I-HV, HCV , HBS , z którymi powód spotykał się na co dzień. Sąd Okręgowy czyniąc powyższe ustalenia faktyczne nie dał wiary zeznaniom powoda, że cela nr 1003 była celą dla palących , a dal wiarę wtym zakresie zeznaniom świadka D. K. . Analizując powyższe ustalenia Sąd Okręgowy przyjął, ze powództwo jest bezzasadne, bo działanie pozwanego nie było bezprawne. 1 . --- STRONA 4 --- 4 Powod sam Wyrazii zgode; , bo domagai sis; przeniesienia Z uwagi na konflikt ze Wspo1Wi<;:Zniami Z celi 1003 , z _ce1i dla niepalqcych na przeniesienie do celi dla palapyoh nr 1005 i tym samym jego zgoda, jego Zqdanie W}/I2}CZ21 bezprawnoéé dziaiania pozwanego. l Nie ma przepisu ‘prawnego, ktory zoboWia,zyWa1by pozwanego do osadzania na Oddziale Terapeutycznym skazanych — nosicieli wifusa HIV, HCV, HBS oddzielnie od innych skazanych , a zatem osadzenie powoda na oddziaie Iqcznie Z osobami zakazonymi tymi Wirusami nie byio dziaianiem bezprawnym .  W konsekwencji powyiszych ustalefi i przyj Qtych poglqdow Sqd Okreggowy W Rzeszowie na podstawie art. 23, 24, 448 kc Wyrokiem z dnia 27 marca 2002 r , sygn. akt I C 6/02 powodztwo oddalii, na podstawie art. 102 kpc nie obciqzyi powoda kosztami procesu pozwanego . Od powyzszego Wyroku apelaojo Wywiodi powod z Wnioskiem o zmiane; zaskarionego Wyroku i orzeczenie zgodnie z Zqdaniem pozwu . W uzasadnieniu apelacji powéd zarzuoii , Ze Sqd Okrogowy biodnie przyjqi z_ naruszeniem przepisow prawa materialnego ,2e jego dobra osobiste nie zostaly naruszono, gdy tymczasem doznai on krzywdy i nalezy mu sin; odszkodowanie W kwocie 10 tys. 21 . Pozwany Wniosi 0 oddalenie apelacji i zasqdzenie od powoda na jego rzecz kosztéw postgpowania apelacyjnego W przepisanej wysokoéci . 4 Powód sam wyraził zgodę , bo domagał się przeniesienia z uwagi na konflikt ze współwięźniami z celi 1003 , z celi dla niepalących na przeniesienie do celi dla palących nr 1005 i tym samym jego zgoda, jego żądanie wyłącza bezprawnośč działania pozwanego. I Nie ma przepisu "prawnego, który zobowiązywałby pozwanego do osadzania na Oddziale Terapeutycznym skazanych - nosicieli wirusa HIV, HCV, HBS oddzielnie od innych skazanych , a zatem osadzenie powoda na oddziale łącznie z osobami zakażonymi tymi wirusami nie było działaniem bezprawnym _ _ W konsekwencji powyższych ustaleń i przyjętych poglądów Sąd Okręgowy W Rzeszowie na podstawie art. 23, 24, 448 kc wyrokiem z dnia 27 marca 2002 r , sygn_ akt I C 6/02 powództwo oddalił, na podstawie art. 102 kpc nie obciążył powoda kosztami procesu pozwanego _ Od powyższego wyroku apelację wywiódł powód z wnioskiem o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu . W uzasadnieniu apelacji powód zarzucił , że Sąd Okręgowy błędnie przyjął z_ naruszeniem przepisów prawa materialnego ,ze jego dobra osobiste nie zostały naruszone, gdy tymczasem doznał on krzywdy i należy mu się odszkodowanie w kwocie 10 tys. zł . Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego W przepisanej wysokości _ --- STRONA 5 --- 5 Sqd Apelacyjny rozpoznajqc apeiacje powoda zwaiyl, co nastepuje : Przy Za,daniu okres'~lonej kwoty pienieznej za krzywde doznang przez naruszenie dobra osobistego ( art. 448 kc ) nalezy przede Wszystkim ustalié , czy doszio do naruszenia dobra osobistego i jakiego , a jeieli tak , czy nie zachodzq okolieznoéci Wyia,czaja,ce bezprawnosé naruszenie dobra osobistego , np. : czy nie doszio do dzialania W ramach p0rza,dku prawnego tj. dziaiania dozwolonego przez obowigzuj see przepisy prawa , czy nie doszlo do wykonywania prawa podmiotowego , czy dziaianie byio podjete na skutek zgody pokrzywdzonego, ozy podj ete dziatanie bylo W obronie spolecznie uzasadnionego interesu . Z tresci pozwu zdaje sie Wynikaé, Ze pozwany miai naruszyé poprzez zmuszanie powoda do biemego Wdychania dymu nikotynowego oraz przebywania na oddziale Wieziennym ze skazanyrni nosicielami Wirusa. HIV, HCV, HBS, dobro osobiste powoda W postaoi zdrowia , ktore jest Wymienione jako dobro chronione W art. 23 kc. Sqd Apelaoyjny przyjmuje , Ze dobro osobiste powoda W postaci zdrowia poprzez osadzenie powoda jako osoby niepalgcej W celi z pa.1a,cymi zostaio naruszone , ale Z uwagi , Ze powod osadzony W celi dla niepalapych domagai sie przeniesienia do innej celi i godzil sie na osadzenie W celi dla palqeych byle opuéoié dotychczas zajmowanq cele wyiqcza bezprawnosé naruszenia dobra osobistego , co powoduje , Ze roszczenie powoda. 0 odszkodowanie — zadoséuczynienia Z art. 448 kc 2. tego powodu jest bezzasadne . ' Natomiast W fakcie , Ze powod odbywal kare poibawienia Wolnosci na Oddziale Terapeutycznym lqcznie ze skazanymi nosicielami Wirusa HIV, HCV, HBS z uwagi na brak pozytywnego przepisu , Ze W 5 Sąd Apelacyjny rozpoznając apelacje powoda zważył, co następuje : Przy ządaniu określonej kwoty pieniężnej za krzywdę doznaną przez naruszenie dobra osobistego ( art. 448 kc ) należy przede wszystkim ustalić , czy doszło do naruszenia dobra osobistego i jakiego , a jeżeli tak , czy nie zachodzą okoliczności wyłączające bezprawność naruszenie dobra osobistego , np. : czy nie doszło do działania w ramach porządku prawnego tj. działania dozwolonego przez obowiązujące przepisy prawa , czy nie doszło do wykonywania prawa podmiotowego , czy działanie było podjęte na skutek zgody pokrzywdzonego, czy podjęte działanie było W obronie społecznie uzasadnionego interesu . Z treści pozwu zdaje się wynikać, że pozwany miał naruszyć poprzez zmuszanie powoda do biernego wdychania dymu nikotynowego oraz przebywania na oddziale więziennym ze skazanymi nosicielami wirusa I-IIV, HCV, HBS, dobro osobiste powoda W postaci zdrowia , które jest wymienione jako dobro chronione W art. 23 kc. Sąd Apelacyjny przyjmuje , że dobro osobiste powoda w postaci zdrowia poprzez osadzenie powoda jako osoby niepalącej w celi z palącymi zostało naruszone , ale z uwagi , że powód osadzony W celi dla niepalących domagał się przeniesienia do innej celi i godził się na osadzenie w celi dla palących byle opuścić dotychczas zajmowaną celę wyłącza bezprawność naruszenia dobra osobistego , co powoduje , że roszczenie powoda o odszkodowanie - zadośćuczynienia ż art. 448 kc z tego powodu jest bezzasadne _ ` Natomiast w fakcie , że powód odbywał karę pozbawienia wolności na Oddziale Terapeutycznym łącznie ze skazanymi nosicielami wirusa HIV, HCV, HBS z uwagi na brak pozytywnego przepisu , że W --- STRONA 6 --- 6 Wiezieniach nalezy izolowaé skazanych nosicieli tych Wirusow od pozostalych skazanych, a takie, Ze ze Wzgledow spolecznych i medycznych (zaehowanie odpowiedniej higieny, unikanie kontaktow homoseksualnyoh Wyiacza mozliwoéé zakazenia sie tym Wirusem) , ktore przeciwstawiaja sie izolowaniu, stygmatyzacji nosicieli tych Wirusow, nie mozna , W sytuacji , gdy powéd nie stat sie nosicielem tych Wirus6W, przyjmowaé , Ze jego dobro osobiste W postaci zdrowia zostaio W ogole namszone. W swietle powyzszych rozwazafl argumentacja podniesiona W apelacji powoda nie jest do podzielenia . Z braku przeslanek z art. 448 kc powodztwo powoda Winno uleo oddaleniu . ' Skoro Wiec Wyrok Sadu I instaneji odpowiada prawu , apelacje powoda jako bezzasadna nalezaio oddalié  art. 385 kpc . O kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono po mysli art. 108 § 1 W zwiazku Z art. 1002 kpc . 6 więzieniach należy izolować skazanych nosicieli tych wirusów od pozostałych skazanych, a takze, że ze względów społecznych i medycznych (zachowanie odpowiedniej higieny, unikanie kontaktów homoseksualnych wyłącza możliwość zakażenia się tym wirusem) , które przeciwstawiają się izolowaniu, stygmatyzacji nosicieli tych wirusów, nie można , W sytuacji , gdy powód nie stał się nosicielem tych wirusów, przyjmować , że jego dobro osobiste w postaci zdrowia zostało W ogóle naruszone. W świetle powyższych rozważań argumentacja podniesiona w apelacji powoda nie jest do podzielenia _ Z braku przesłanek z art. 448 kc powództwo powoda winno ulec oddaleniu _ " Skoro więc wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu , apelację powoda jako bezzasadną należało oddalić - art. 385 kpc . O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono po myśli art. 108 § 1 w związku z art. 1002 kpc .