Wyrok akt. I ACa 157/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt. I ACa 157/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Jan Sokulski (spr.) Sędziowie: SA Marek Klimczak SO del. Marek Nowak Protokolant: st.sekr.sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko (...) S.A. w W. o zadośćuczynienie i odszkodowanie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 1167/13 I. oddala apelację, II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.800zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Marek Klimczak SSA Jan Sokulski SSO del. Marek Nowak UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. w (...) powód J. J. domagał się zasądzenia kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 20.000 zł tytułem stosownego odszkodowania – z ustawowymi odsetkami od dnia 13 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 18 lipca 2009 r. w K. jego żona B. J. została potrącona przez kierującego motocyklem Ł. M. na przejściu dla pieszych. W wyniku doznanych obrażeń zmarła a sprawca wypadku za popełnione przestępstwo został prawomocnie skazany. --- STRONA 2 --- Strona pozwana przejmując odpowiedzialność cywilną za sprawcę wypłaciła tytułem zadośćuczynienia kwotę 60.000 zł, zaś tytułem odszkodowania kwotę 30.000 zł. Wypłacone kwoty nie kompensują doznanej krzywdy, ani nie wyczerpują pełnego odszkodowania co uzasadnia zgłoszenie niniejszego roszczenia. W odpowiedzi ubezpieczyciel wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że wypłacone świadczenia stanowią w pełnym zakresie wyrównanie doznanej przez powoda szkody niemajątkowej jak i majątkowej. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie uwzględnił powództwo zasądzając tytułem zadośćuczynienia dalsza kwotę 60.000 zł oraz 20.000 zł w ramach odszkodowania. Jako okoliczności bezsporne przyjął, że w następstwie zaistniałego wypadku drogowego śmierć poniosła żona powoda a po przyjęciu odpowiedzialności stosownie do zawartej umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych strona pozwana w postępowaniu likwidacyjnym wypłaciła powodowie tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwotę 60.000 zł, tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej kwotę 30.000 zł, tytułem zwrotu kosztów pogrzebu kwotę 4.717 zł. Ponadto ustalił, że powód od 1984 r. do wypadku pozostawał w związku małżeńskim z B. J., z którego urodziło się troje dzieci. W chwili śmierci żony dwoje dzieci było pełnoletnich, zaś małoletni syn B. miał 7 lat. Była to zgodna rodzina oparta o mocne więzi emocjonalne. Rodzice wspólnie wychowywali dzieci, dzielili się obowiązkami tak w życiu rodzinny jak i prowadzonej działalności gospodarczej. Śmierć żony miała negatywny wpływ na życie powoda i dzieci. Obowiązki rodzinne, stan zdrowia psychicznego powoda i problemy emocjonalne małoletniego syna miały wpływ na znaczny spadek obrotów w prowadzonej firmie (z 200 – 300 tys. zł miesięcznie do poziomu 10 – 20 tys. zł). W końcu powód zmuszony został ją wydzierżawić, przebywał na rencie chorobowej, a od października 2014 r. podjął pracę za wynagrodzeniem brutto 1.600 zł. Nadal utrzymują się u powoda zaburzenia depresyjne jako skutek wywołanego śmiercią żony szoku psychicznego, a próba odstawienia leków powoduje nasilenie myśli suicydalnych. Uzależnienie od leków wskazuje na niepomyślne rokowania co do pełnej kondycji psychicznej. Mając na uwadze rozmiar doznanej przez powoda krzywdy, skalę przeżywanego bólu – cierpienia po stracie osoby bliskiej, utratę równowagi psychicznej i stabilizacji życiowej u osoby liczącej 48 lat – za stosowną kwotę tytułem zadośćuczynienia należało uznać 120.000 zł. Wobec wypłaty w postępowaniu likwidacyjnym 60.000 zł zasądzeniu podlegała dalsza kwota 60.000 zł oraz kwota 20.000 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, bowiem przyznana wcześniej kwota 30.000 zł również nie rekompensowała powstałej szkody. W apelacji strona pozwana zaskarżając wyrok Sądu I instancji ponad zasądzoną kwotę 50.000 zł zarzuciła naruszenie art. 446 § 4 kc przez uznanie, że kwota 60.000 zł ponad już wypłaconą jest odpowiednim zadośćuczynieniem z tytułu doznanej krzywdy. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ponad kwotę 50.000 zł. Powód wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Podniesienie w apelacji strony pozwanej jedynie zarzutu naruszenia art. 446 § 4 kc powoduje, że jako niezakwestionowane ustalenia Sądu I instancji należy przyjąć za własne skoro warunkiem prawidłowego doboru i zastosowania prawa materialnego jest uprzednie niewątpliwe ustalenie stanu faktycznego. Wskazują one, że do chwili śmierci żony, małżonków łączyły silne więzy, a rodzina powoda miała zapewnione wysokie dochody. Stan ten uległ drastycznej zmianie skutkiem zaistniałego wypadku, a rozmiar doznanej przez powoda --- STRONA 3 --- krzywdy był znaczny. Zarówno wiek powoda (48 lat) jak i jego żony (46 lat) wskazuje, że tragedia dotknęła osoby, które jeszcze przez wiele lat mogły kontynuować pożycie małżeńskie wychowując małoletniego syna B.. Silny wstrząs psychiczny jakiego doznał powód zaważył na dalszym jego życiu. Obowiązki rodzicielskie jak i pogorszenie stanu zdrowia spowodowało konieczność przerwania prężnie prowadzonej z dużymi osiągnięciami działalności gospodarczej. Jak podkreślono w opinii powrót do równowagi psychicznej sprzed wypadku nie będzie możliwy, nastąpiło uzależnienie od leków. Właśnie te okoliczności, a zwłaszcza stopień pokrzywdzenia, konieczność odnalezienia się w nowej rzeczywistości, leczenie doznanej traumy oraz wiek powoda miał na uwadze Sąd I instancji uznając, że do wypłaconej już kwoty 60.000 zł należy jako kompensującą w pełnym zakresie doznane cierpienia dosądzić dalszą kwotę 60.000 zł. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż określenie wysokości zadośćuczynienia należy do Sądu I instancji, a Sąd II instancji może je korygować tylko wtedy, gdy jest ono rażąco wygórowane albo rażąco niskie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., II CKN 651/198 Lex nr 51063, wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 2004 r., I CK 219/04 Lex nr 146356). Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd I instancji w obszernych wywodach wskazał jakie okoliczności wpływające na wysokość przyznanego zadośćuczynienia miał na uwadze, a skoro nie zostały one zakwestionowane w ramach podstawy faktycznej to nie można uznać aby doszło do naruszenia zasad jego ustalenia. Odwoływanie się do stopy życiowej społeczeństwa przy określeniu wysokości zadośćuczynienia z uwagi na znaczne zmiany w poziomie życia obywateli nie jest zasadna i nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia. Z tych względów na zasadzie art. 385 kpc wniesioną apelację jako bezzasadną należało oddalić. O kosztach postępowania apelacyjnego stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i 3 kpc oraz § 6 pkt 5 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). SSA Marek Klimczak SSA Jan Sokulski SSO del. Marek Nowak